Nederland herdenkt oorlog en viert de vrijheid: dit staat er op het programma
4 mei 2026 14:05
Nederland staat vandaag tijdens de Dodenherdenking stil bij de slachtoffers van oorlogsgeweld. Morgen wordt op Bevrijdingsdag door het hele land juist de vrijheid gevierd.
Op de Dam in Amsterdam is vanavond de Nationale Herdenking. Onder meer koning Willem-Alexander en koningin Máxima zullen een krans leggen bij het Nationaal Monument, dat vandaag in allerijl is schoongemaakt na te zijn beklad. Na de plechtigheid wordt om 20.00 uur twee minuten stilte gehouden. De Dodenherdenking is vanaf 18.40 uur live te volgen via deze livestream, NPO 1 en NPO Radio 1.
Ook op andere plekken worden de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, de koloniale oorlog in Indonesië en andere oorlogssituaties herdacht. Zo wordt op het Domplein in Utrecht een herdenking georganiseerd en op de Waalsdorpervlakte in Den Haag wordt de jaarlijkse stille tocht gehouden. Veel kleinere gemeenten organiseren een eigen herdenking. Ook in het Caribisch gebied wordt stilgestaan bij de oorlogsslachtoffers.
Zie hier hoe de herdenking op de Waalsdorpervlakte vorig jaar ging:
In Den Haag wordt voor de tweede keer '4 mei inclusief' georganiseerd. Dat is een alternatieve dodenherdenking waarbij slachtoffers van al het huidige oorlogsgeweld ook worden herdacht. Daarnaast vindt in Madurodam de tiende Nationale Kinderherdenking plaats, waarbij kinderen tussen de 8 en 14 jaar samenkomen om te herdenken.
In de nacht van 4 op 5 mei wordt het Nationaal Bevrijdingsvuur aangestoken in Wageningen. Zo'n 2500 estafettelopers verspreiden na middernacht het vuur door Nederland naar meer dan honderd gemeenten. Het Bevrijdingsvuur dient als de overgang van de Dodenherdenking naar de festiviteiten op Bevrijdingsdag. Kijk vanaf 23.10 uur live mee naar het ontsteken via deze livestream.
Festivals
De vrijheid wordt morgen op verschillende manieren gevierd. De aftrap van de activiteiten vindt ieder jaar plaats in een andere gemeente. Dit jaar gebeurt dat in Utrecht. Schrijver en presentator Splinter Chabot draagt hier de 5 mei-lezing voor. Minister-president Jetten steekt samen met Chabot het Bevrijdingsvuur aan op het Bevrijdingsfestival Utrecht, waarna alle festivals van start gaan. Dit is vanaf 13.20 uur live te zien.
Dit jaar zijn er op veertien plekken Bevrijdingsfestivals. Verschillende artiesten treden op en de toegang is gratis. De Ambassadeurs van de Vrijheid zijn dit jaar dj La Fuente, De Jostiband, Karsu en Rolf Sanchez. Zij gaan per helikopter het land door om op verschillende festivals op te treden.
De ambassadeurs van De Jostiband bezochten in aanloop naar Bevrijdingsdag een vernietigingsinstelling:
In Amsterdam vindt 's avond het 5 mei-concert plaats. Aan de Amstel treden onder meer Acda en De Munnik, Roxeanne Hazes en Edsilia Rombley op, in aanwezigheid van leden van de koninklijke familie. De NOS doet vanaf 20.25 uur verslag in de live-uitzending Nederland viert Bevrijdingsdag.
Naast muziekfestivals worden er op verschillende plaatsen activiteiten georganiseerd. Zo kunnen mensen in Wageningen door een 'rechtspraaklabyrint' lopen om zo stil te staan bij de vrijheid, democratie en grondrechten. In Leeuwarden kunnen mensen in gesprek gaan met een 'levend boek'. En in Roermond worden speeddates met oorlogsveteranen georganiseerd. Net als vorig jaar worden ook op 1500 plekken Vrijheidsmaaltijden georganiseerd.
Overleden echtpaar cruiseschip komt uit Friesland: 'Prachtige reis abrupt afgebroken'
4 mei 2026 13:46
Twee van de drie mensen die zijn overleden na een mogelijke virusuitbraak op een cruiseschip komen uit het Friese dorp Haulerwijk. Het zou gaan om een echtpaar van 69 jaar oud. Dat meldt Omrop Fryslân.
Het Nederlandse schip Hondius vertrok drie weken geleden met zo'n 150 passagiers voor een cruise naar onder meer de Zuidpool en de Falklandeilanden.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde gisteren al dat twee van de overleden passagiers uit Nederland komen. De man overleed aan boord van het schip. Zijn lichaam is aan land gebracht op het eiland Sint-Helena. De vrouw werd tijdens haar terugreis naar Nederland onwel en is overleden in een ziekenhuis in Johannesburg in Zuid-Afrika. Beide lichamen zullen later naar Nederland worden overgebracht.
Over het derde slachtoffer is geen verdere informatie bekend bij de NOS. Bij een andere, ernstig zieke passagier is het hantavirus vastgesteld. Mensen raken besmet doordat ze ingedroogde deeltjes van urine of poep van knaagdieren inademen.
Een familielid van het echtpaar uit Haulerwijk laat via de organisatie Namens de Familie weten: "De prachtige reis die zij samen beleefden is abrupt afgebroken. Wij kunnen nog niet bevatten dat we hen moeten missen. We willen hen in alle rust thuisbrengen en herdenken. We verzoeken de media geen namen, beelden of persoonlijke details van hen of onze familie te delen."
Iran claimt aanval op Amerikaans fregat in Straat van Hormuz, VS ontkent
4 mei 2026 13:20
Iran heeft een Amerikaans marinefregat aangevallen, schrijft het Iraanse staatspersbureau Fars. Volgens het persbureau werd het oorlogsschip geraakt door twee projectielen toen het in de buurt van de haven van Jask voer, bij de Straat van Hormuz.
Het fregat zou Iraanse waarschuwingen hebben genegeerd en door de zeestraat willen varen. Daarna zou het zijn omgekeerd, schrijven Iraanse media.
De Verenigde Staten ontkennen dat het schip is geraakt door Iraanse raketten, meldt het hoofdkwartier van het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten, Centcom, op X. "De Amerikaanse strijdkrachten ondersteunen Project Freedom en handhaven de zeeblokkade van Iraanse havens."
De Straat van Hormuz wordt door zowel Iran als de VS geblokkeerd. Vannacht kondigde de Amerikaanse president aan om schepen die vastzitten in de zeestraat weg te leiden.
Missie VS 'waanidee'
Die operatie met de naam Project Freedom heeft als doel om schepen te verplaatsen die niets met de oorlog te maken hebben. Daarbij worden onder meer torpedojagers ingezet. De missie zou volgens Centcom-commandant Cooper "essentieel voor de regionale veiligheid" zijn.
Iran waarschuwde dat elke Amerikaanse inmenging in de zeestraat beschouwd zal worden als een schending van de wapenstilstand. Het staatspersbureau IRNA bestempelde Trumps project als een van zijn "waanideeën".
Iraanse controle zeestraat
De Revolutionaire Garde heeft vandaag een nieuwe kaart van de zeestraat gedeeld waarop de Iraanse controle van het gebied wordt weergegeven, schrijft het staatspersbureau Fars. Aan beide kanten van de Straat van Hormuz zijn twee dikke lijnen getekend.
Het is op de kaart niet meteen te zien of en in hoeverre het Iraanse controlegebied is veranderd.
Droneaanval op wolkenkrabber in Moskou, in aanloop naar nationale feestdag
4 mei 2026 13:10
In Moskou is afgelopen nacht een wolkenkrabber door een Oekraïense drone geraakt, zegt burgemeester Sobjanin van de Russische hoofdstad. Er zouden geen gewonden zijn gevallen.
Volgens de burgemeester zijn twee drones neergehaald en heeft een derde een verdieping in de Mosfilm-toren geraakt, schrijft hij op Telegram. Die toren van 213 meter maakt onderdeel uit van een luxe wooncomplex en staat in een stadsdeel in het westen van de Russische hoofdstad waar ook ambassades zijn gevestigd.
Het gebeurt zelden dat Moskou wordt geraakt door Oekraïense aanvallen vanwege onder meer de sterke luchtverdediging. Oekraïne heeft zich niet uitgelaten over de aanvallen.
Militaire parade
De aanval vond plaats enkele dagen voor de jaarlijkse militaire parade op het Rode Plein. Zaterdag wordt in Rusland de Dag van de Overwinning gevierd, een belangrijke dag voor de Russen, ingesteld om de overwinning van het Sovjetleger op nazi-Duitsland in 1945 te herdenken.
Dit jaar zijn er voor het eerst in twintig jaar geen tanks en ander zwaar materieel bij de parade; volgens het Kremlin vanwege de "operationele situatie" in Oekraïne.
De Russische president Poetin zou een tijdelijk staakt-het-vuren voor die dag willen voorstellen, schrijft The Moscow Times. Het is niet bekend of de Oekraïners zullen instemmen met het bestand.
Agenten niet vervolgd voor fatale achtervolging met drie doden in Den Haag
4 mei 2026 12:13
De politieagenten die eind vorig jaar een auto in Den Haag achtervolgden, zijn niet verantwoordelijk voor de fatale crash die daarop volgde. Dat concludeert het Openbaar Ministerie na onderzoek. De betrokken agenten worden niet vervolgd.
Bij het ongeluk op 4 december op de Bezuidenhoutseweg kwamen drie inzittenden om het leven. Een vierde raakte gewond. De slachtoffers waren twee vrouwen van 20 en 21 en een 24-jarige man. Ze kwamen alle drie uit Den Haag.
Stopteken
De bestuurder had 's nachts een stopteken gekregen vanwege te hard rijden, maar hij negeerde dat. Agenten hebben de auto toen enkele kilometers achtervolgd. Uit onderzoek bleek dat de politieauto tijdens de achtervolging tussen de 130 en 140 kilometer per uur reed en dat de achtervolgde auto nog harder ging.
De bestuurder verloor de macht over het stuur op de Bezuidenhoutseweg en kwam tegen een boom tot stilstand. De auto vloog vervolgens in brand. De politieauto was niet betrokken bij de botsing.
Uit het onderzoek van de Rijksrecherche blijkt volgens het OM dat de agenten zich tijdens de achtervolging aan alle richtlijnen hebben gehouden. Zo hielden ze voldoende afstand en namen ze op het laatst gas terug. Uit sporen op de weg blijkt dat de auto een stoeprand heeft geraakt en vervolgens is geslipt. Het OM concludeert daarom dat de agenten niets te verwijten valt.
Nabestaanden
Organisatie Namens de Familie, die nabestaanden bijstaat, zegt tegen Omroep West dat de nabestaanden van de twee vrouwelijke slachtoffers niets toe te voegen hebben aan de conclusies van het onderzoek. Het OM meldt dat de overlevende en de nabestaanden nog een mogelijkheid hebben om een artikel 12-procedure te beginnen. Via zo'n procedure kan het OM gedwongen worden om toch over te gaan tot vervolging.
Politie zoekt drie verdachten na bekladding Nationaal Monument
4 mei 2026 11:17
Drie verdachten worden gezocht voor het bekladden van het Nationaal Monument op de Dam. Dat meldt de Amsterdamse politie. Vanochtend vroeg werd het monument beklad met rode verf. Ook werd er 'genocide' op het Nationaal Monument geschreven.
Volgens de politie vond het incident vanochtend iets voor 04.30 uur plaats. Zeker drie verdachten zijn na de bekladding op de fiets richting de straat de Nes gevlucht. Ze droegen regenkleding en hadden een "witte bigshopper", een grote boodschappentas, bij zich. De politie is op zoek naar getuigen.
Incident opgeëist
De actie is opgeëist door activisten van Palestine Action Amsterdam, een groep die vindt dat Nederland medeplichtig is aan het Israëlische genocidale geweld in Gaza. Zij stellen dat hun actie op de Dam is bedoeld "om de hypocrisie van de Herdenkingsdag op 4 mei aan de kaak te stellen, waar de slachtoffers van de Holocaust en de Tweede Wereldoorlog worden herdacht, maar de stilte over de voortdurende genocide oorverdovend is". De activisten hebben vooralsnog niet gereageerd op vragen van de NOS.
De groep heeft een video gestuurd naar de krant Het Parool waarop de bekladding te zien is. Palestine Action eiste eerder acties op, zoals de vernieling en bekladding van het auditorium van de Technische Universiteit Eindhoven en de bekladding van het Paleis op de Dam.
Politici veroordelen
Meerdere politici hebben de bekladding veroordeeld. Minister-president Jetten noemde het "een idiote en volstrekt onacceptabele actie". "Laten we vandaag eensgezind zijn en samen met respect stilstaan", schrijft Jetten op X.