Oppositie ziet na doorrekening kansen om kabinetsplannen aan te passen
20 februari 2026 17:55
De CPB-doorrekening van de plannen van het nieuwe minderheidskabinet bewijzen volgens de meeste oppositiepartijen dat D66, VVD en CDA de rekening voor allerlei hervormingen bij de verkeerde mensen neerleggen. De koopkracht van de lage en middeninkomens blijft achter en dat is niet eerlijk, vinden ze.
Ze willen dat de plannen veranderd worden, en daarin konden ze wel eens hun zin krijgen: het aanstaande kabinet-Jetten steunt maar op 66 zetels in de Tweede Kamer en zal dus moeten aankloppen bij de oppositie. Volgende week, bij het debat over de regeringsverklaring, zullen de onderhandelingen daarover waarschijnlijk beginnen.
De rekenmeesters van het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving namen de plannen uit het coalitieakkoord onder de loep. Als ze onverkort uitgevoerd worden -en die kans is klein met een minderheidskabinet- dan gaan de mensen met een laag inkomen er niet of nauwelijks op vooruit.
De gemiddelde koopkracht stijgt wel, maar dat wordt bij deze groepen grotendeels tenietgedaan door maatregelen als de verhoging van het eigen risico in de zorg. Dat stijgt van 385 naar meer dan 500 euro per jaar in 2030.
Meer 'zoet' nodig
JA21 is een van de oppositiepartijen waar het nieuwe kabinet naar kijkt voor steun. Kamerlid Hoogeveen van die partij heeft wel begrip voor sommige hervormingen, zoals fors extra geld voor defensie en het beteugelen van de zorgkosten. "Maar als je daar geen lastenverlichting tegenover zet, dan gaat de koopkracht door het putje."
De balans tussen "zuur en zoet" moet volgens JA21 beter. "En dat is meer dan een jaartje langer minder dure benzine", zegt Hoogeveen, wijzend op de accijnsmaatregel die wel in de plannen zit.
De linkse oppositiepartijen stellen zich harder op. "Gewone mensen gaan honderden euro's meer betalen, terwijl de allerrijksten niets extra's gevraagd wordt. Dat is niet eerlijk en brengt Nederland niet vooruit", zegt fractievoorzitter Klaver van GroenLinks-PvdA. Ook hij wil dat de kabinetsplannen aangepast worden. "Dit moet anders."
Boze emoji
PVV-leider Wilders wijst op X op de verdere verhoging van het eigen risico en plaatst daar een boze emoji bij. In het huidige kabinet wilde zijn partij het eigen risico halveren, maar dat lukte PVV-minister Agema niet. Dat de nieuwe coalitie wel miljarden investeert in windparken, noemt Wilders "knettergek".
Defensie en onderwijs krijgen er vooral geld bij en ook op het gebied van klimaat en stikstof worden er stappen gezet. Toch waarschuwt het Planbureau voor de Leefomgeving dat die plannen niet genoeg zijn om de klimaat- en stikstofdoelen te halen.
De Partij voor de Dieren en Volt vinden dat ook die plannen "verspijkerd" moeten worden. Niet alleen de "rijken", maar ook de "grootste vervuilers" worden in de huidige plannen gespaard, vindt fractieleider Ouwehand van de Partij voor de Dieren.
De coalitiepartijen benadrukken dat de doorrekeningen laten zien dat de gemiddelde koopkracht toch nog een beetje stijgt, en dat de hervormingen noodzakelijk zijn om de zorg en de sociale zekerheid ook voor de toekomst betaalbaar te houden.
Jetten krijgt graag 'input'
Aanstaand premier Jetten, die vandaag de laatste twee beoogde bewindspersonen uit zijn kabinet ontving, stelt zich ondertussen constructief op tegenover de oppositie. Hij erkent dat de koopkracht "nog wat ongelijk verdeeld" is.
"Maar we hebben gelukkig de komende maanden de tijd om dat te verbeteren", zegt hij. Pas komende zomer moeten de definitieve begrotingen voor volgend jaar klaar zijn. Jetten krijgt daarbij graag "input" van de oppositiepartijen.
VN: Iran moet duidelijkheid geven over demonstranten na bloedige protesten
20 februari 2026 17:34
Experts van de Verenigde Naties hebben Iran opgeroepen om transparant te zijn over wat er is gebeurd met de mensen die tijdens de recente massale demonstraties zijn opgepakt of verdwenen. Volgens de experts zijn er berichten dat demonstranten de doodstraf of andere zware straffen hebben gekregen.
De VN roept Iran ook op om te stoppen met het opleggen van doodvonnissen en het uitvoeren van executies. Amnesty International onderschrijft die oproep. Volgens de mensenrechtenorganisatie zijn acht mensen deze maand ter dood veroordeeld. 22 anderen lopen het risico om de doodstraf te krijgen.
De demonstraties begonnen op 28 december in de hoofdstad Teheran en hielden dagenlang aan. Iraniërs gingen de straat op uit onvrede over de verslechterde economische situatie. Later liepen de protesten uit op demonstraties tegen het regime.
De protesten werden door de autoriteiten met veel geweld neergeslagen en duizenden mensen zijn opgepakt. Vorige maand meldde het Iraanse regime dat 3117 mensen zijn gedood en zo'n 3000 mensen gearresteerd.
Eerlijk
VN-experts denken echter dat het om tienduizenden gaat. "De werkelijke omvang van het gewelddadige optreden tegen Iraanse demonstranten is op dit moment onmogelijk vast te stellen", staat in een verklaring.
De Iraans-Amerikaanse mensenrechtenorganisatie HRANA meldde deze maand dat het dodental is opgelopen naar 7000. Dat is meer dan wat de Iraanse autoriteiten zeggen en minder dan de VN-deskundigen denken.
De VN wil dat Iran eerlijk is over de daadwerkelijke aantallen. "Iraniërs hebben het recht om te weten wat er in hun eigen land gebeurt. Zonder antwoorden vrezen we het ergste."
Deze video laat zien hoe het Iraanse regime ingreep en hoe moeilijk het is om een beeld van de situatie te krijgen:
Hardleerse automobilist in Delft voor 32ste keer betrapt zonder rijbewijs
20 februari 2026 17:08
In Delft heeft de politie een bijzonder hardleerse automobilist van de weg gehaald: de man werd voor de 32ste keer aangehouden voor het rijden zonder rijbewijs. Ook was hij onder invloed, daarvoor was hij al vijftien keer eerder aangehouden.
De politie zag hem in de nacht van woensdag op donderdag in Delft achter het stuur zitten. De auto werd aan de kant gezet en de bestuurder moest een speekseltest doen, schrijft Omroep West. Volgens de politie testte de bestuurder positief "op alle direct testbare stoffen".
Vastlopende systemen
Uit het administratie van de politie werd al snel duidelijk dat ze met een veelpleger te maken hadden. "De bestuurder had bovendien zoveel registraties dat de politiesystemen op straat vastliepen", schrijft de politie.
De man werd aangehouden en meegenomen naar het bureau. Daar bleek dat het rijbewijs van de man door het CBR en het OM ongeldig was verklaard. Hij weigerde mee te werken aan een bloedonderzoek.
In beslag genomen
De auto van de man is in beslag genomen en zal 'verbeurd' verklaard worden. Dat betekent dat de man de wagen niet meer terugkrijgt.
Daarnaast moet hij voor de rechter komen. Die zal bepalen of hij nog een verdere straf krijgt opgelegd.
Rijinstructeurs en leerlingen onder invloed bij rijles in Zuid-Holland
20 februari 2026 17:05
Bij een grootschalige politiecontrole in Zoetermeer en Rijswijk zijn rijinstructeurs en hun leerlingen betrapt op rijden onder invloed. Twee instructeurs en twee leerlingen testten positief op drugs, omdat zij onder meer cannabis of speed hadden gebruikt.
De twee rijinstructeurs hebben een rijverbod gekregen. Het Openbaar Ministerie bepaalt verder wat de consequenties voor hen zijn. Mogelijk wordt hen hun bevoegdheid om rijles te geven ontnomen, of worden ze ontslagen. Ook is een proces-verbaal opgesteld voor de leerlingen die reden onder invloed.
Bellen achter het stuur
In totaal zijn er bij de controles 350 drugstesten afgenomen. Daarvoor waren ook twee politieartsen aanwezig. Wanneer een eerste blaas- of speekseltest aangaf dat bestuurders onder invloed waren, werd er direct een uitgebreidere ademanalysetest gedaan of werd bloed afgenomen.
Tijdens de controles konden drie instructeurs geen rijbewijs laten zien. Ook voor hen is een proces-verbaal opgesteld. Een andere instructeur was aan het bellen tijdens het rijden. Een leerling had een verlopen identiteitsbewijs.
Amerikaanse Hooggerechtshof zet streep door importheffingen van Trump
20 februari 2026 16:21
Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft een streep gehaald door de importheffingen die president Trump heeft opgelegd aan tientallen landen. Ook de Europese Unie wordt erdoor getroffen.
De beslissing van het Hooggerechtshof draait om heffingen die zijn opgelegd op grond van een noodwet uit 1977.
Het Hooggerechtshof nam de beslissing met een ruime meerderheid van zes tegen drie rechters. Zij bekrachtigden de beslissing van een lagere rechtbank, die al had bepaald dat Trump zijn bevoegdheid te buiten was gegaan door de noodwet in te zetten als onderbouwing voor de heffingen.
Het is het eerste belangrijke onderdeel van Trumps beleid dat rechtstreeks door het hoogste gerechtshof van het land is beoordeeld. De regering-Trump ziet de heffingen als cruciaal voor zijn economische agenda.
Het Witte Huis heeft nog niet gereageerd. Democraten en verschillende brancheorganisaties hebben de uitspraak al toegejuicht.
'Economische noodtoestand'
Het gaat om de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA). Die gaf Trump naar eigen zeggen de bevoegdheid om andere landen importheffingen op te leggen. De president redeneerde dat de heffingen nodig waren vanwege het handelstekort dat de VS met veel landen heeft.
Dat leidt tot een economische noodtoestand, zei Trump. Die riep hij kort na zijn aantreden uit en vervolgens haalde hij de oude noodwet uit de kast om de heffingen te kunnen invoeren. De president hoopt dat daardoor ook meer bedrijven en fabrieken hun productie naar de VS verplaatsen.
Volgens het Hooggerechtshof geeft de economische noodtoestand de president niet het recht om importheffingen op te leggen. Zijn methode om de IEEPA in te zetten is daarmee niet toelaatbaar.
Andere wet
Wat dat betekent voor de deals die de VS al met een aantal landen heeft gesloten, met de heffingen als stok achter de deur, is niet duidelijk. Ook heeft het Hooggerechtshof zich niet uitgesproken over wat er moet gebeuren met de ruim 130 miljard dollar aan heffingen die al zijn geïnd.
Het is ook lang niet zeker dat de heffingen nu van tafel zijn. Er zijn nog andere manieren om hogere importtarieven voor specifieke landen in te voeren. Trump heeft al gezegd dat hij een plan B achter de hand heeft.
Mogelijk doelt hij op een andere wet uit de jaren 70: de Trade Act uit 1974 (sectie 122). Die geeft het Witte Huis de mogelijkheid om landen 150 dagen lang een heffing van maximaal 15 procent op te leggen om handelstekorten tegen te gaan. Voor verlenging is de goedkeuring van het Congres nodig.
Correspondent VS Ryan Hermelijn:
"Het moet even slikken zijn voor president Trump, die nu door een paar rechters die hij zelf heeft benoemd flink op zijn vingers is getikt. Hij noemt de uitspraak dan ook 'schandalig'.
Keer op keer ging het in meerderheid conservatieve hof mee met de regering-Trump, bijvoorbeeld bij zijn immigratiebeleid. Maar dit chaotische en ad-hoc beleid om importheffingen op te leggen, is kennelijk een stap te ver.
Trump probeert nu terug te grijpen op andere wetten om heffingen te blijven opleggen, maar zijn bevoegdheden zijn drastisch ingeperkt. De uitspraak bevestigt dat de bevoegdheid vooral bij het Congres ligt.
De gevolgen zijn groot voor Trumps agenda. Politiek gezien is het een afgang in binnen- en buitenland, zeker omdat hij de dreiging van importheffingen te pas en te onpas inzet om handelspartners zijn wil op te leggen. En economisch gezien staat de deur nu wagenwijd open voor consumenten, bedrijven en zelfs landen om hun geld terug te vragen.
Rechter Kavanaugh, die het eens was met de president, voorziet een 'puinhoop' als die miljarden moeten worden terugbetaald. Een puinhoop die Trump zelf heeft veroorzaakt, en nu is hij verantwoordelijk voor het opruimen ervan."
Onderwijs in Fries krijgt grotere rol: 'Helft Friezen spreekt het dagelijks'
20 februari 2026 16:17
De Friese taal moet een prominentere rol krijgen in het onderwijs in de provincie Friesland, hebben de Provinciale Staten daar gisteren unaniem besloten. Het was voor scholen in de provincie al verplicht om het vak Fries te geven, maar nu moeten ze het Fries ook actief gaan gebruiken in andere lessen.
"Je kunt bij het vak geschiedenis bijvoorbeeld over de Friese cultuur en historie lesgeven", zegt BBB-gedeputeerde Eke Folkerts. Ze heeft het Friese taalonderwijs in haar portefeuille als provinciebestuurder.
De Provinciale Staten stelden gisteren nieuwe kerndoelen voor het onderwijs in de Friese taal vast. Het is uniek dat een provincie dat voor een schoolvak doet: normaal gesproken beslist het Rijk welke kerndoelen voor vakken gelden. Voor Friesland is een uitzondering gemaakt.
Volgens de nieuwe kerndoelen moeten scholen er vanaf 1 augustus onder meer voor zorgen dat leerlingen de taal gebruiken en stimuleren dat ze zich ontwikkelen tot "bewuste deelnemers aan de Friese cultuur".
"Het is voor scholen in Friesland dus al langer verplicht om het vak te geven, maar niet alle scholen deden daar genoeg mee", zegt Alex de Jager. Hij is directeur van de Friese taalinstelling Afûk. Folkerts vult aan: "We zien er inmiddels al langer streng op toe dat het vak wél echt gegeven wordt."
Inwoners van Leeuwarden reageren wisselend op het plan, maar zijn vooral positief:
Volgens De Jager zijn de nieuwe kerndoelen goed nieuws. "Kleine talen hebben gewoon dit soort aandacht nodig. Het is nog niet zo ver dat het Fries uitsterft, maar het vergt wel extra aandacht om de jongere generatie de waarde van het Fries te laten snappen."
Hij is blij dat de taal op sociale media bijvoorbeeld wel steeds meer gesproken wordt. "We zien dat het daar wat toeneemt. Maar in de breedte neemt het Fries onder jongeren wel af, dat tij willen we graag keren. We hopen ook dat ouders zien dat een meertalige opvoeding een goede optie is."
In de hele provincie wordt de taal nog veel gesproken. "De helft van de mensen spreekt het nog altijd dagelijks", zegt De Jager. Ook gedeputeerde Folkerts ziet dat. "Er wordt ook Friestalige muziek gemaakt en op dorpsfeesten wordt het veel gesproken."
Fatsoenlijke kansen
Het is niet te zeggen of het Fries zonder ingrijpen zou uitsterven. "We zien wel dat minderheidstalen in het buitenland soms weggedrukt worden, in Nederland is ook lang een sentiment geweest dat een lokale taal iets voor alleen boeren was. Het idee was dat je voor fatsoenlijke kansen in het leven de dominantere Nederlandse taal moest spreken."
Als dat lang genoeg doorzet, kan een taal uitsterven, zegt Folkerts. "Gelukkig gebeurt dat in Friesland niet." Ze hoopt dan ook dat het nieuwe onderwijs jongeren het gevoel geeft dat hun taal er mag zijn. "Door ze te bekwamen in hun taal, aard je mensen ook in de provincie."
Verschillende thuistalen
Volgens Folkerts is het ook voor inwoners die Fries niet als moedertaal hebben, goed om wel met de taal in aanraking te komen. "Ik sprak laatst met een jongen die later monteur wil worden en het Fries veel tegenkomt. Hij krijgt later waarschijnlijk Friese collega's en aan kantinetafels of met klanten wordt het ook vaak gesproken. Fries wil en moet hij voor zijn gevoel dus ook kunnen spreken."
De Jager maakt zich geen zorgen over of niet-Friestalige leerlingen door het gebruik van het Fries in de war raken of de les niet kunnen volgen. "Kinderen kunnen heel makkelijk meerdere talen tegelijk leren. Dat verandert niet als je daar ook Fries naast legt."
Ook voor leerlingen die naast het Fries het Nederlands nog niet volledig beheersen, bijvoorbeeld omdat zij of hun ouders in het buitenland geboren zijn, kunnen veel leren van het Friese onderwijs. "Dat is juist een heel mooi aanknopingspunt, dat leerlingen verschillende thuistalen hebben, maakt een discussie alleen maar interessanter."
Waardevol
Het is dus niet alleen zo dat scholen ervoor moeten zorgen dat leerlingen het Fries verstaan. "Ze moeten ook met kinderen praten over welke functie de taal heeft en waarom het waardevol is om Fries met elkaar te spreken", zegt De Jager.
De nieuwe kerndoelen moeten gaan gelden voor zowel basisscholen als middelbare scholen. De Jager: "Het allermooist zou zijn als iedereen die van de middelbare school komt, de taal ook echt spreekt."