Gegevens van bijna 9 miljoen Denen buitgemaakt bij hack bevolkingsregister
5 oktober 2026 10:48
Het bevolkingsregister van Denemarken is gehackt. Hierbij zijn de persoonsgegevens van zo'n 8,8 miljoen Denen buitgemaakt. Dat heeft het Deense ministerie van Digitale Zaken bekendgemaakt.
Het gaat onder meer om namen, adressen en de Deense versie van het BSN-nummer. Het is nog niet duidelijk wie er verantwoordelijk is voor de digitale inbraak.
Ook van overleden Denen
De hackers gebruikten vorige maand de wettelijke toegang van een Deens bedrijf om toegang te krijgen tot het Deense Centraal Register van Personen (CRP). Hierin staan de gegevens van 11 miljoen mensen.
Het gaat daarbij niet alleen om de 6 miljoen mensen die momenteel in Denemarken wonen, maar ook om Denen die naar het buitenland zijn verhuisd of zijn overleden.
Het lek kwam afgelopen vrijdag intern aan het licht. Minister Egelund van Digitale Zaken spreekt van "een zeer ernstig incident". Zij roept burgers op alert te zijn.
De toegang van het bedrijf tot het bevolkingsregister is inmiddels geblokkeerd. De hack is gemeld bij de Deense Autoriteit Persoonsgegevens. De politie doet onderzoek naar de zaak.
AD en EenVandaag: discriminatie en racisme binnen afdeling handhaving bij UWV
5 oktober 2026 10:13
Mensen met een biculturele achternaam worden bij fraudeonderzoeken vaker en zwaarder beboet. Dat blijkt uit vertrouwelijke documenten en gesprekken met een tiental UWV-medewerkers, onder wie leidinggevenden, schrijven het AD en EenVandaag. Ze schetsen een beeld van discriminatie en racisme binnen de afdeling handhaving van uitkeringsorganisatie UWV.
Het AD en EenVandaag schrijven dat in 2025 meerdere werknemers aandrongen op een intern onderzoek binnen het UWV nadat zij de indruk kregen dat mensen met een biculturele achternaam vaker en hogere boetes kregen dan anderen in vergelijkbare gevallen. De eigen controle-afdeling van het UWV begon vervolgens een onderzoek naar de afdeling handhaving.
Veel vaker onder de loep
Hieruit bleek dat deze afdeling, verantwoordelijk voor het voorkomen en opsporen van misbruik en fraude met uitkeringen, inderdaad verschil maakt. Zo had bijvoorbeeld in Alkmaar, Amsterdam en Utrecht 44 procent van de onderzochte mensen een biculturele achternaam. Zij kregen 74 procent van alle boetes opgelegd.
In het gebied waar onder meer Eindhoven onder valt is hetzelfde beeld te zien: daar heeft 36 procent van de gecontroleerde dossiers betrekking op met mensen een biculturele achternaam en zij kregen 71 procent van de boetes. Het AD schrijft dat een onderzoeker stelt dat dit "substantieel vaker" is dan bij andere achternamen.
Doordat de boetes ook nog eens fors hoger waren, betaalde deze groep 98 procent van de totaalsom van alle boetes. In totaal werden 1682 dossiers gecontroleerd. De uitkomsten van het onderzoek liggen sinds eind 2025 bij de raad van bestuur van het UWV.
Arabische Liga
Ook op de werkvloer zelf gaat een hoop mis, melden het AD en EenVandaag op basis van gesprekken met (oud-)medewerkers. Zo worden leidinggevenden en cliënten die niet in Nederland zijn geboren de "Arabische Liga" genoemd. Een leidinggevende zou bij het bespreken van een cliënt hebben gezegd: "De oplossing is niet handhaven, de oplossing is alle Marokkanen het land uittrappen". En bij onderzoek naar malafide uitzendbureaus wordt gesproken van "aanpak malafide Turken".
Twee voormalig medewerkers van de afdeling handhaving stellen dat mensen op basis van hun afkomst geregeld niet worden uitgenodigd voor sollicitatiegesprekken. En wanneer dat wel gebeurt, is de kans groot dat ze om hun afkomst worden afgewezen.
"We zaten aan tafel met een superleuke meid", zegt een oud-medewerker van het UWV hierover. "Ze had echt de ervaring, maar was van Marokkaanse afkomst. Na afloop werd gezegd: 'Ik kan niet met dat soort mensen communiceren'. Ik klapte dicht." De giftige sfeer op de werkvloer zou voor medewerkers van kleur reden zijn om bij het UWV te vertrekken.
'Verwerpelijk'
De voorzitter van de raad van bestuur van het UWV, Abdeluheb Choho, zegt geschrokken te zijn van de uitkomsten van het onderzoek. "Het is verwerpelijk dat door enkele medewerkers binnen UWV nog onderling discriminerende uitspraken worden gedaan. Wij bieden onze excuses aan aan iedereen die zich gediscrimineerd voelt of racistisch is bejegend."
Tegelijkertijd benadrukt het UWV dat het geen harde conclusies wil verbinden aan de uitkomsten, omdat het geen wetenschappelijk onderzoek is. Er loopt inmiddels een extern onderzoek naar de uitkeringsinstantie, zegt Choho. Daar zouden racisme en discriminatie onderdeel van zijn.
Minister Vijlbrief van Sociale Zekerheid en Werkgelegenheid werd volgens het AD pas op de hoogste gesteld van het interne onderzoek na vragen van de krant. In een reactie zegt hij tegen persbureau ANP dat hij wil dat dit tot de bodem wordt uitgezocht.
Spanje vervroegd naar de stembus als gevolg van woningcrisis
5 oktober 2026 09:27
Spanje gaat eind november weer naar de stembus. Na een weekend peinzen en overleggen heeft premier Sánchez besloten vervroegde parlementsverkiezingen uit te schrijven.
Veel leden van Sánchez' Socialistische Partij (PSOE) spraken zich afgelopen weekend in de Spaanse media al uit voor vervroegde verkiezingen. De verkiezingen stonden eigenlijk gepland voor volgend jaar.
Vrijdag verwierp het parlement twee voorstellen van de regering om de woningcrisis aan te pakken. Sánchez reageerde daarmee op de onvrede over de hoge woonlasten en de protesten van de laatste weken. Ook afgelopen weekend kwamen weer tienduizenden mensen op de been.
Het belangrijkste thema van de verkiezingen van 29 november wordt dan ook de woningcrisis. En dat is juist een thema van links in Spanje. Ook rechtse kiezers neigen wat dat betreft naar de standpunten van links.
"We moeten opnieuw steun vragen aan de bevolking", zei Sánchez in een tv-toespraak. Hij zei dat het belangrijk was een veel grotere progressieve meerderheid in het parlement te krijgen, zodat het land sociale vooruitgang kan boeken en Spanje verder kan worden hervormd.
De Spaanse premier erkende ook dat hij fouten had gemaakt en campagnebeloftes niet is nagekomen. "Ik realiseer me dat een deel van die sociale meerderheid ontevreden is."
Sánchez is bezig aan zijn derde termijn en is nu acht jaar premier.
Correspondent Spanje en Portugal Miral de Bruijne:
"De afgelopen maanden groeide de druk op de regering al. De oppositie vroeg herhaaldelijk om vervroegde verkiezingen. Bijvoorbeeld rond de migratiecrisis in Ceuta en toen voor de zomer oud-premier en vertrouweling van Sánchez Zapatero voor corruptie werd onderzocht.
Door het juist nu op het thema woningcrisis te laten klappen hoopt de socialistische partij de regie in handen te houden. Het is een thema waar links het meestal goed op doet. Daarnaast kunnen de socialisten nu wijzen naar de rechterflank, die vrijdag tegen de plannen stemde.
Sánchez hoopt hiermee de achterstand op rechts in te kunnen halen, want volgens verschillende peilingen staat de rechts-conservatieve Partido Popular bovenaan. Diezelfde partij won ook de vorige verkiezingen, maar slaagde er toen niet in om met het radicaal rechtse Vox een coalitie te vormen. De verwachting is dat dat bij winst dit keer wel lukt.
Maar zover is het nog lang niet. De campagne begon vanochtend al wel met de speech van de premier en het zal hard tegen hard gaan. Met als belangrijkste thema's de woningcrisis, Ceuta en corruptie."
Met de vorige week afgewezen maatregelen voor de huizenmarkt zouden volgens de regering meer dan vijf miljoen mensen worden geholpen. Ze hielden in dat kwetsbare huurders tot 2030 hun huis niet uitgezet mogen worden en dat bestaande huurcontracten voor twee jaar worden bevroren. Ook zouden er strengere regels komen voor kortdurende verhuur.
De plannen zijn het Maricarmen-decreet genoemd, naar de 87-jarige Maricarmen Abascal, die haar huis uit moest omdat ze de huurverhoging niet kon betalen. Dat besluit leidde tot protesten en werd uiteindelijk teruggedraaid.
De regeringsplannen werden geblokkeerd door de conservatieve oppositiepartij Partido Popular en de Catalaanse separatistische partij Junts. Sánchez leidt een minderheidsregering en is voor steun afhankelijk van kleinere partijen.
Kabinet scherpt advies schermgebruik aan, mobieltjes hele schooldag in de kluis
5 oktober 2026 08:48
Het kabinet wil dat basisscholen en middelbare scholen per 1 januari 2027 het gebruik van mobiele telefoons verbieden op de hele school. Scholieren mogen hun mobieltjes dan ook niet meer gebruiken in de pauze, in de aula of op het schoolplein. Nu mogen leerlingen op veel scholen alleen in de klas hun telefoon niet meenemen.
Dit is een van de voorstellen uit de zogeheten 'Strategiebrief online kinderrechten', waarin onder leiding van staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie) verschillende ministeries nieuwe en bestaande regels op een rij hebben gezet om kinderen online beter te beschermen.
Het kabinet gaat niet over het telefoongebruik van leerlingen op Nederlandse scholen, maar kan wel een dringend advies geven. Dat gebeurde ook in 2024, toen het ministerie van Onderwijs landelijke afspraken maakte met basisscholen over het beperken van mobieltjes tijdens de les. Het kabinet wil dat het aangescherpte advies per 1 januari 2027 ingaat op middelbare scholen en in het basisonderwijs.
Scrollen
Het kabinet maakt zich, net als veel ouders en andere instellingen, zorgen over het toenemende online gebruik van Nederlandse kinderen en jongeren. Op school worden kinderen afgeleid en kunnen zij zich slechter concentreren.
Voor ouders thuis blijkt het bijvoorbeeld lastig om het urenlange scrollen van hun kinderen aan banden te leggen. Door de verslavende algoritmes en automatisch afspelende video's blijkt het heel lastig om de telefoon weg te leggen en zijn dagelijkse schermtijden van zo'n 5 tot 6 uur niet ongewoon.
Deskundigen waarschuwen al langer voor de negatieve gevolgen van overmatig schermgebruik, zoals slaapproblemen, bijziendheid en depressiviteit. Verder is het onduidelijk wat jongeren precies bekijken en is er slecht zicht op cyberpesten of andere onverkwikkelijke zaken.
Ongewenst contact
Meerdere ministeries zetten zich al langer met verschillende plannen in om jongeren voldoende bescherming te bieden tegen alles wat er online te bekijken is. Vandaag presenteert staatssecretaris Aerdts een strategie voor een "veilige en gezonde online wereld voor kinderen", met zo'n veertig regelingen, waarvan er volgens haar vijftien nieuw zijn.
"Online, op sociale media of in videogames, raken kinderen snel uit zicht en lopen ze onacceptabele risico's", aldus de staatssecretaris. "Denk aan verslavende algoritmes, schadelijke beelden en ongewenst contact."
Aan een aantal maatregelen uit de Strategiebrief wordt al langer gewerkt, omdat die een kwestie van de lange adem zijn. De Europese Commissie heeft onlangs een voorstel gedaan voor een leeftijdsgrens op sociale media. De Europese Commissie denkt aan 13 jaar, het Nederlandse kabinet aan 15 jaar.
Andere voorstellen zijn bijvoorbeeld het in Europees verband verbieden van verslavende technieken zoals algoritmes bij het ontwerpen van digitale diensten. Ook moet worden gewerkt aan een betrouwbaar systeem van leeftijdsverificatie, waarbij de privacy van jongeren goed wordt beschermd.
Kinderarbeid
Het kabinet werkt verder aan strengere regels voor buy now, pay later-diensten, zoals achterafbetaaldienst Klarna. Ook gaat het kabinet verder met het uitwerken van aangescherpte regels voor vlogfamilies en kidfluencers. Online content van kinderen onder de 15 jaar zal worden gezien als kinderarbeid en als zodanig kunnen worden beboet.
Het kabinet laat ook onderzoek doen naar Netflix, YouTube, Roblox, Fortnite, ChatGPT, Instagram, Snapchat en TikTok om "beter inzicht te krijgen in hoe digitale diensten de beleving, ontwikkeling en keuzes van kinderen beïnvloeden die gebruikmaken van digitale diensten".
De meest concrete maatregel, het verbieden van mobieltjes in en om scholen, moet volgens het kabinet dus over drie maanden ingaan. Staatssecretaris Tielen van Onderwijs gaat hierover nu afspraken maken met de onderwijssector.
Australië onderzoekt of Flydubai-copiloot radicaliseerde tijdens studie daar
5 oktober 2026 08:36
De Australische autoriteiten zijn een onderzoek begonnen naar de copiloot die vorige week aan boord van de vlucht tussen Dubai en Tel Aviv zijn gezagvoerder aanviel. De autoriteiten onderzoeken onder andere of de man in Australië is geradicaliseerd, zo meldt de BBC.
De man van Omaanse afkomst kreeg volgens Australische media in 2014 een studentenvisum en studeerde tussen 2015 en 2017 in het land. Zijn visum werd in 2019 ingetrokken, omdat hij geen studie meer volgde.
Luchtvaartmanagement
Er is een anti-terreuronderzoek geopend naar de banden van de man met Australië. Bij het onderzoek zijn de federale politie en de veiligheidsdienst betrokken. De Australische autoriteiten hebben de identiteit van de copiloot nog niet bekendgemaakt. Andere media en persbureaus zoals het Britse Reuters hebben dat al wel gedaan.
Volgens de BBC volgde de man vanaf 2020 op afstand een driejarige studie luchtvaartmanagement aan de Buckinghamshire New University in het Verenigd Koninkrijk. Hij rondde die opleiding in 2023 af. De universiteit benadrukt dat hij er geen pilotenopleiding heeft gevolgd.
4200 meter gedaald
De Omaanse copiloot viel woensdag tijdens een vlucht van Flydubai van Dubai naar Tel Aviv meerdere keren zijn Indiase gezagvoerder aan.
Nadat de bebloede piloot de deur van de cockpit had opengekregen, wisten passagiers en bemanningsleden de aanvaller te overmeesteren. Aan boord zaten zeker 182 mensen, onder wie veel Israëliërs. Uit data blijkt dat het vliegtuig in korte tijd zo'n 4200 meter is gedaald.
Twee piloten die toevallig als burger in het toestel zaten, wisten het toestel veilig aan de grond te krijgen in Saudi-Arabië.
Noodbijl
De copiloot wordt ervan beschuldigd de gezagvoerder in de cockpit met een noodbijl te hebben aangevallen en geprobeerd te hebben de controle over het toestel over te nemen. In de cockpit kunnen piloten een noodbijl gebruiken om uit het vliegtuig te komen na een crash.
De man is gearresteerd in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) waar hij wordt verhoord. Het onderzoek naar de motieven van de man loopt nog. Hij werkte eerder bij Oman Air als copiloot, maar werd geschorst toen hij was betrapt op het bezit van extremistisch materiaal. Hoe hij aan de slag kon als copiloot bij Flydubai, is nog niet duidelijk.
De piloot uit India overleefde de aanval. In gesprek met premier Modi zei hij vastbesloten te zijn geweest om te voorkomen dat anderen zouden sterven:
Chauffeur touringcar na fataal ongeluk Zwitserland: 'Heeft veel met ons gedaan'
5 oktober 2026 08:07
De Gelderse chauffeur van de touringcar waarmee vorige maand een zeer ernstig ongeluk gebeurde met Nederlanders in Zwitserland, heeft voor het eerst publiekelijk gereageerd op de gebeurtenissen. De chauffeur, die tevens raadslid is in Montferland, spreekt van een verschrikkelijke nachtmerrie voor de slachtoffers.
Bij het ongeluk in de Zwitserse Alpen kwamen vijf mensen om het leven. Het gaat om vier vrouwen en een man, allen 70-plussers. Veertig anderen raakten gewond. Zij werden opgenomen in verschillende ziekenhuizen in Zwitserland. Op 17 september zijn de laatste vier gewonden naar Nederland gerepatrieerd. Het is niet bekend hoe het nu met iedereen gaat.
De bus was van een touringcarbedrijf uit Eibergen in de Achterhoek en op excursiereis met een landelijke reisorganisatie. Volgens de lokale autoriteiten was sprake van een eenzijdig ongeval waarbij de touringcar door de vangrail schoot en op zijn kant in de berm belandde.
Hoe het ongeluk kon gebeuren, is nog niet bekend. Er loopt nog een strafrechtelijk onderzoek naar de bestuurder.
Terug naar plek ongeval
Het Zwitserse Openbaar Ministerie onderzoekt of de chauffeur nalatig is geweest. Na het ongeluk is hij verhoord. Daar gaat de man verder niet op in. In een statement op sociale media schrijft chauffeur Rob Mos dat zijn grootste verdriet uitgaat naar zijn passagiers.
"Voor hen begon de dag zoals altijd in een mooie vakantiedag, maar die eindigde in een verschrikkelijke nachtmerrie", schrijft hij op Instagram. Hij spreekt de hoop uit dat de slachtoffers en hun naasten de gebeurtenissen uiteindelijk een plek kunnen geven.
"Dit heeft ontzettend veel met ons gedaan", schrijft Mos, die vermeldt dat hij veel steun heeft ontvangen in de vorm van kaarten, bloemen en berichten. De chauffeur zegt dat hij en zijn gezin proberen het drama "met hulp" een plek te geven. Hij schrijft ook dat hij afgelopen weekend terug is gegaan naar de plek van het ongeluk.
Mos is sinds 2023 raadslid van de lokale partij Helder, schrijft Omroep Gelderland. Eerder was hij wethouder.