Rechter: Amerikaanse overheid mag banden met AI-bedrijf niet verbreken
27 maart 2026 09:01
De Amerikaanse overheid mag de banden met AI-bedrijf Anthropic voorlopig niet verbreken. Dat heeft de rechter besloten.
Het Pentagon en Anthropic hebben ruzie over het gebruik van de AI-technologie. Anthropic wil niet dat met zijn AI-model wapens en massa-controlesystemen worden gemaakt waar geen mens meer aan te pas komt.
Defensieminister Hegseth wil juist geen beperkingen krijgen opgelegd.
Risico
Omdat het bedrijf niet meewerkte, wilde het Amerikaanse Ministerie van Defensie Anthropic op een lijst zetten waardoor het wordt aangemerkt als "risico in de toeleveringsketen". Dat zou betekenen dat producten van Anthropic niet meer gebruikt mogen worden door de krijgsmacht.
Ook andere bedrijven die gebruikmaken van de technologie van Anthropic en diensten leveren aan het Pentagon, zoude hier dan mee moeten stoppen.
De rechtbank noemde die stap willekeurig en onzorgvuldig en zet er daarom een streep door. Een definitieve beslissing moet genomen worden door een federale rechter.
Anthropic is blij met de uitspraak. Het AI-bedrijf zegt nog altijd open te staan voor samenwerking met de Amerikaanse overheid.
Paasvuren onder druk door regels: 'Hoe doseer je aantal kubieke meters snoeihout?'
27 maart 2026 07:06
Zoals al decennialang traditie is worden op eerste paasdag weer honderden paasvuren ontstoken. Vooral in het oosten van het land is het een gevestigd gebruik. Maar de traditie staat onder druk door strengere regelgeving. Organisaties zetten alles op alles om ook deze Pasen af te trappen met het paasvuur.
De meeste paasvuren worden ontstoken in Overijssel. Ook in Groningen, Drenthe en Gelderland is het een belangrijke traditie. Dit jaar vinden iets minder paasvuren plaats dan eerdere jaren, blijkt uit een rondgang van de regionale omroepen en de NOS.
In het Gelderse Huissen dooft het paasvuur na bijna honderd jaar definitief. Een moeilijke, maar onvermijdelijke beslissing volgens bestuurslid Jan Wannet. "Het is niet langer haalbaar door regels en kosten."
Allerlei instanties
Sinds de invoering van de Omgevingswet in 2024 gelden nieuwe regels voor paas- en vreugdevuren. Organisatoren moeten aan veel meer voorwaarden voldoen om een vergunning te krijgen voor een paasvuur en moeten daarvoor langs verschillende instanties.
"Een evenementenvergunning bij de gemeente, stikstofberekeningen voor de provincie, er moeten verkeersregelaars ingehuurd worden en er moet EHBO- en brandweerpersoneel zijn", somt Wannet op. "Al die mensen moeten bovendien betaald worden."
Wat is een paasvuur?
Paasvuren zijn traditionele vreugdevuren waarbij stapels bomen, pallets en takken (zogeheten paasbulten) in brand worden gestoken.
De oorsprong ligt vermoedelijk in de tijd van de Germanen. De vuren zouden toen zijn ontstoken om Ostara, godin van de lente, een offer te brengen. Vlammen en rook symboliseerden vruchtbaarheid en nieuw leven.
Ook elders sneuvelen plannen. In Nieuw Roden (Drenthe) gaat het paasvuur niet door omdat de locatie niet meer beschikbaar is. Een nieuwe plek zoeken ziet de organisatie niet zitten. "Dan moet je weer een nieuwe aanvraag doen en dat zou met de nieuwe regelgeving toch niet gaan", aldus de organisatie tegen RTV Drenthe.
'Is maar een vuurtje'
Aan de vuren die wél doorgaan, is heel wat voorafgegaan. "Het aanvragen van een vergunning duurt heel lang", zei Jos Beunk van buurtvereniging Bekveld eerder tegen Omroep Gelderland. "We begonnen ons zorgen te maken. Al met al heeft het tien tot twaalf weken geduurd."
Ook Dinand Wullink, van het paasvuur in Velswijk, merkt de extra bureaucratie die bij de organisatie komt kijken. "Vijf jaar geleden hadden we een vergunning voor 30 euro, nu zijn we tussen de 700 en 800 euro kwijt", zegt hij. "Doe normaal, het is maar een vuurtje."
Kubieke meters snoeihout
Waar het plannen van een paasvuur tien jaar geleden nog overzichtelijk was, is dat nu anders, zegt Harm Stoker uit Ter Apel, lange tijd verantwoordelijk voor het vuur in De Maten. "Een kwestie van kijken hoe de wind waait, bepalen waar we de fakkels aansteken en zorgen dat mensen het vuur in de gaten houden."
Nu moet hij van alles doorgeven aan de gemeente en provincie. "Zelfs het aantal kubieke meter snoeihout dat op de paasbult gaat", zegt hij. "Hoe doseer je nou een paasvuur in kubieke meters?"
Organisaties zien de regeldruk toenemen:
Verkochte terreinen en ingewikkelde regels dus, maar ook het weer kan roet in het eten gooien. Zoals vorig jaar, toen veel paasvuren in eerste instantie werden geannuleerd vanwege het droge weer.
Het was schrijnend voor organisaties toen het een paar dagen voor Pasen tóch begon te regenen en de annuleringen werden ingetrokken. Op veel plekken was het toen te laat om alles nog rond te krijgen.
Geen extra vergunning
Volgens de provincie Drenthe staat de toekomst van paasvuren onder druk. "Waar mogelijk dragen we ons steentje bij aan het levend houden van deze traditie", zegt een woordvoerder. De provincie wijst erop dat paasvuren zijn erkend als immaterieel erfgoed.
Ook in Gelderland werkt de provincie mee. Bestaande paasvuren die al jarenlang op dezelfde plek plaatsvinden, hebben tot 2030 geen extra vergunning of stikstofberekening nodig. "We erkennen dat het voor organisatoren steeds lastiger wordt om evenementen te organiseren", zegt een woordvoerder.
ING: vertrouwen van beleggers keldert door oorlog met Iran en box 3
27 maart 2026 06:46
Particuliere beleggers uit Nederland doen voorlopig even niets of nemen zo min mogelijk risico op de beurs. Zij maken zich grote zorgen over de gevolgen van de oorlog rond de Perzische Golf. Ook willen ze eerst duidelijkheid over de belasting die zij moeten betalen over hun beleggingen, de vermogensbelasting in box 3.
Door deze twee onzekerheden is het vertrouwen van beleggers gedaald naar hetzelfde lage niveau als in april vorig jaar. Toen gingen de beurzen zwaar onderuit nadat de Amerikaanse president Trump een wereldwijde handelsoorlog had ontketend.
De beleggingsbarometer van ING, waarin de bank maandelijks het vertrouwen van particuliere beleggers meet, daalde in maart met 41 punten naar 80. Dat is het laagste niveau in een jaar tijd. Bij een stand van 100 is de stemming neutraal, daaronder zijn beleggers negatief.
Van de ondervraagde beleggers neemt 20 procent nu zo min mogelijk risico, zegt Bob Homan, hoofd investment office bij ING. "Of ze stellen beslissingen met beleggen uit. Mensen wachten met beleggen om te sparen. Vooralsnog is de belasting op sparen lager dan op beleggen."
Liever sparen
Begin dit jaar was het optimisme op de beurs nog groot. De AEX, de belangrijkste graadmeter van de Amsterdamse beurs, doorbrak voor het eerst de grens van duizend punten. Sinds de oorlog in het Midden-Oosten ligt de koers daar ver onder. "Beleggers zijn bang dat de hoge prijzen aan de pomp doorsijpelen naar de rest van het bedrijfsleven", zegt Homan.
Grote banken geven spaarders nu een rente van zo'n 1,25 procent. Een veilige spaarrekening is voor risicomijdende beleggers daarom niet meer zo onaantrekkelijk. "Hoewel de AEX dit jaar nog steeds 2 procent hoger staat dan op 1 januari", stipt Homan aan. Paniek ziet hij nog niet, maar: "We zien wel een duidelijke pas op de plaats."
Geen uitzonderingen
Hoewel het al lange tijd onrustig is in het Midden-Oosten, groeien de zorgen pas echt sinds de de Verenigde Staten en Israël daadwerkelijk Iran zijn gaan bombarderen. "Dat duwt de olieprijs en rente omhoog en de aandelenkoersen omlaag", vat Homan het samen. "Alleen de aandelen van oliebedrijven zijn gestegen, maar verder zijn er geen uitzonderingen. Ook de prijs van obligaties en zelfs goud en zilver gaat stevig naar beneden."
Tegelijk creëert aanhoudende discussie over de belasting over beleggingen extra onrust onder beleggers, ziet Homan: "Een vijfde van de beleggers stelt financiële plannen uit of belegt minder, omdat onduidelijk is hoe ze hierover belast gaan worden. Minister Heinen van Financiën wil de wet voor vermogensbelasting die in 2028 zou ingaan, aanpassen.
Wekdienst 27/3: BBB houdt extra ledenvergadering • Tweede dag bijeenkomst buitenlandministers G7
27 maart 2026 06:34
Goedemorgen! De BBB houdt vanavond in Barneveld een extra ledenvergadering over de koers van de partij en de mogelijke terugkeer van Mona Keijzer. Het is de tweede dag dat buitenlandministers van de G7-landen bij elkaar komen in Frankrijk en vandaag is ook de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio aanwezig.
Eerst het weer: Vanochtend is het nog droog en vrij zonnig. Daarna neemt de bewolking toe en later vanmiddag volgt vanuit het westen regen. Het wordt 9 of 10 graden bij een matige tot vrij krachtige zuidwestenwind.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten?
Dit is er vannacht gebeurd:
Het Israëlische leger zegt vannacht een "grootschalige golf van luchtaanvallen" te hebben uitgevoerd op Teheran. Het is nog onduidelijk wat deze doelen waren en of er daarbij slachtoffers zijn gevallen. Ook in andere steden wordt melding gemaakt van aanvallen.
Vanuit Iran zijn ook opnieuw raketten afgevuurd op Israël, meldt het Israëlische nieuwsmedium Ynet. Die zouden onder meer zijn gericht op het midden van het land. Over slachtoffers en schade aan gebouwen is nog niets bekend.
Lees meer over de ontwikkelingen in het Midden-Oosten in ons liveblog.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) heeft op Schiphol 261 papegaaieneieren in beslag genomen. De douane vond de eieren in handbagage van een man en vrouw die van Midden-Amerika naar Azië reisden.
"Het gaat vermoedelijk om uit het wild geroofde eieren van verschillende soorten papegaaien", zegt het NVWA. De eieren waren verpakt in papier en T-shirts. Bij de controle hoorden inspecteurs gepiep. "Dat bleek afkomstig van een kuiken dat op dat moment uit het ei kwam."
Fijne dag!
Hoge huizenprijzen drukken geboortecijfer in Nederland
27 maart 2026 02:44
Door de stijgende huizenprijzen wordt het vinden van een geschikte gezinswoning voor jongvolwassenen steeds lastiger. Dat is mogelijk een van de oorzaken van het dalende kindertal, blijkt uit onderzoek van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI).
De huizenprijzen stijgen sinds 2013 een stuk sterker dan de inkomens. Jongvolwassenen wonen daardoor vaker in een woning die als minder geschikt wordt beschouwd voor een gezin, zoals een appartement.
Het onderzoek spreekt van een 'mismatch' tussen het soort woning waar jongvolwassenen een gezin willen beginnen en de woningtypen waartoe zij toegang hebben op de woningmarkt.
Het resultaat is dat zij hierdoor het krijgen van kinderen uitstellen of mogelijk ervan af zien, zo is te lezen in het onderzoek. "Er zijn veel gezinswoningen, maar die zijn niet altijd bereikbaar voor de groep die een gezin wil stichten", zegt Daniel van Wijk, onderzoeker bij het NIDI.
Vrijstaande woning
"Hoge huizenprijzen zijn een belemmerende factor voor het starten van een gezin", concludeert hij. "Hoe je woont, bepaalt dus voor een belangrijk deel je levenspad."
Hij ziet verschillende oorzaken voor het dalende geboortecijfer, maar een belangrijke verklaring is de stijging van de huizenprijzen. Zo was in 2010 het kindertal gemiddeld 1,80 per vrouw. In 2024 is dit gedaald naar 1,43. Tegelijkertijd stegen de huizenprijzen sinds 2013 sterk. "Vanaf dat moment is een gedragsverandering zichtbaar", zegt Van Wijk.
Uit het onderzoek blijkt dat vrouwen in een koopwoning het vaakst een kind krijgen. Ook krijgen vrouwen in een vrijstaande woning 38 procent vaker een kind dan vrouwen in een appartement.
Eisen niet bijgesteld
"Huishoudens stellen hun eisen voor een woning ondanks de woningcrisis niet bij. Zij vinden het dus belangrijk om in een kindvriendelijke woning een gezin te starten en leveren daar niet op in", zegt Van Wijk.
Wat de huidige generatie jongvolwassenen als een kindvriendelijke woning beschouwt, kan mede bepaald zijn door hoe zij zijn opgegroeid. Hun ouderlijk huis was vaak een kindvriendelijke (koop)woning. Zij willen hun kinderen in eenzelfde soort huis laten opgroeien, is een mogelijke verklaring.
Van Wijk kan zich voorstellen dat het geboortecijfer weer zal stijgen zodra de krapte op de woningmarkt afneemt.
Australische man drie dagen na auto-ongeval gered uit water
27 maart 2026 02:15
Een Australische man heeft drie dagen lang in een beek gelegen nadat zijn auto van de weg raakte. Hij werd gevonden door een boer, meldt ABC News.
De 54-jarige man raakte volgens de politie waarschijnlijk maandag door onbekende oorzaak van de weg in de deelstaat New South Wales op zo'n 350 kilometer ten noordwesten van Sydney, in de buurt van de plaats Wellington.
Zijn voertuig kwam ondersteboven in een beek terecht. De bestuurder, die alleen in de auto zat, wist zichzelf te bevrijden. Maar omdat hij gewond was geraakt, kon hij niet meer de kant op komen.
Telefoon in auto
Hij kon ook zijn telefoon niet gebruiken, omdat die in de zinkende auto was achtergebleven. Een boer die in de buurt land bezit, kwam de man bij toeval tegen toen hij de omheiningen van zijn land inspecteerde.
De automobilist was uitgedroogd en onderkoeld en is gewond geraakt aan zijn longen en zijn ledematen, meldt een ambulancewoordvoerder aan ABC News. Hij is met een helikopter naar een ziekenhuis vervoerd. De man heeft volgens de woordvoerder "ongelofelijk veel geluk gehad".