Nog steeds oplaaiend vuur in Hoge Venen, metersdiep smeulend veen is de boosdoener
9 september 2026 17:26
De brand in het Belgische natuurgebied Hoge Venen is al een paar weken onder controle, nadat een gebied zo groot als Vlieland werd verwoest. Het vuur is uit, maar onder de grond gebeurt iets bijzonders. De brand woedt meters diep nog steeds op sommige plekken, en daarom wordt het gebied gericht natgehouden met sproeiers.
Niels Bouwens coördineert de bestrijding van de brand in Hoge Venen. "Er zijn op dit moment ongeveer 180 brandweermensen aanwezig. Die zijn daar vooral om het gebied te bewaken, zodat ze op tijd kunnen ingrijpen als het vuur ergens oplaait."
Smeulen
Hij vertelt dat zo nu en dan nog steeds vlammen te zien zijn. Met drones wordt nauwlettend in de gaten gehouden waar het vuur weer oplaait: "Er zijn twee plekken in het natuurgebied waar opflakkeringen zijn. We zijn daar nu aanwezig om die kleine gebieden te bewaken."
De situatie in Hoge Venen is opvallend. De veengrond is op een diepte van vijf tot zes meter nog aan het smeulen, zegt Bouwens. "Normaal gesproken is dat veen nat van zichzelf. Doordat het zo droog was deze zomer, is het veen aan het smeulen, vergelijkbaar met kolen. Als dat aan de oppervlakte komt, en er komt zuurstof bij, verandert het smeulen in vuur."
Om te voorkomen dat het vuur blijft oplaaien, wordt met man en macht gewerkt om rondom het afgebrande gebied een geul te graven. "We zijn al een heel stuk op weg, maar als we dat hebben voltooid kan het smeulende veen gestopt worden en is er weinig kans dat het vuur weer oplaait."
Wouter Jeanfils van Brandweerzone Vlaams-Brabant vertelt dat ook zijn eenheid is opgeroepen om weer te komen helpen: "De ploegen die aan het blussen zijn, worden door onze tankwagens voorzien van water. Het is een zeer uitgestrekt gebied, waar je met een normale vrachtwagen niet kunt komen. Daarom komen wij met onze rupsvoertuigen water brengen. Omdat het gebied zo lastig toegankelijk is voor de brandweer, wordt ook weer een blushelikopter ingezet."
Noorse koning Harald naar zijn laatste rustplaats gebracht in Oslo
9 september 2026 17:18
De Noorse oud-koning Harald is vandaag begraven. In de hoofdstad Oslo kwamen duizenden Noren bij elkaar om afscheid te nemen.
Harald overleed op 28 augustus op 89-jarige leeftijd als het oudste staatshoofd van Europa. Hij zat sinds 1991 op de troon en wordt beschouwd als nasjonens bestefar, "grootvader der natie" die de Noren met elkaar verbond.
Zo'n 160.000 mensen waren bij uitvaart aanwezig. Volgens een verslaggever van het Noorse persbureau NTB was er sprake van een heel bijzondere sfeer en was het zo stil dat je een "speld kon horen vallen".
Een paar indrukken van de uitvaartceremonie, waar veel prominenten bij waren:
De uitvaart begon 's middags met een rouwstoet vanaf het koninklijk paleis in het centrum naar de Domkerk. Langs de route vormden zo'n 1900 militairen een erehaag voor de rouwstoet.
De kist van Harald werd op een affuit, een onderstel van een kanon, door de straten van Oslo gereden achter een zwarte auto. Daarachter liepen de nieuwe Noorse koning Haakon, kroonprinses Ingrid Alexandra, prins Sverre Magnus en prinses Märtha Louise.
De vrouw van Haakon, koningin Mette-Marit, zat in een auto samen met koningin Sonja. Ze had dit jaar een longtransplantatie.
Oranjes en Zelensky
In de stoet liepen ook monarchen en staatshoofden van andere landen mee achter de Noorse koninklijke familie. Onder meer het Britse, Jordaanse en het Zweedse koningshuis waren vertegenwoordigd. Ook de Oekraïense president Zelensky gaf acte de présence.
Namens Nederland liepen koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Amalia mee in de processie. Prinses Beatrix was aanwezig in de Domkerk.
Bij de openbare dienst in de Domkerk was ook de stiefzoon van Haakon Marius Borg Høiby aanwezig, die niet meeliep in de processie. De 29-jarige zoon van Mette-Marit werd in juni veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf voor onder meer twee verkrachtingen en twee gevallen van huiselijk geweld. Hij zit in huisarrest. Dat werd kort opgeheven voor de begrafenis.
'Met hart en ziel voor Noorwegen'
De dienst begon met een minuut stilte. Ook was er tijdens de plechtigheid muziek te horen en werd er gebeden. Zo las de Zweedse kroonprinses Victoria, peetdochter van Harald, een gebed van Franciscus van Assisi voor. Het gebed ging onder meer over het brengen van vrede, liefde en hoop waar conflict en wanhoop heersen.
Ook hielden onder anderen de Noorse premier en de parlementsvoorzitter een toespraak. Zo bedankte parlementsvoorzitter Gharahkhani Harald voor de "manier waarop hij zijn taken had vervuld". Volgens hem zette de koning zich "met hart en ziel in voor Noorwegen".
Volgens de parlementsvoorzitter stond Harald dicht bij het volk en schroomde hij niet om mensen in "zijn rubberlaarzen" te ontmoeten.
De Noorse premier Støre zei "diep dankbaar" te zijn voor de 35 jaar dat Harald koning was van het Scandinavische land. Harald maakte zijn functie volgens Støre "menselijk". "Als wij juichten, juichte hij met ons mee, luid lachend en met een twinkeling in zijn ogen", aldus Støre.
Ook benadrukte Støre hoe Harald zich sterk maakte voor de verbroedering van alle Noren. "Hij sprak over een 'wij' in Noorwegen, waarin iedereen voor elkaar opkomt. Waarin ieder verantwoordelijkheid neemt voor de gemeenschap, en waarin iedereen van gelijke waarde is", aldus de Noorse premier.
Besloten dienst
Na de openbare dienst werd de kist naar fort Akershus gebracht, wederom in een rouwstoet. Daar liep alleen koning Haakon mee samen met koningen Carl Gustaf van Zweden en Frederik van Denemarken. De rest van de Noorse koninklijke familie ging per auto.
Bij fort Akershus vond een tweede besloten dienst in kleinere vorm plaats voor onder meer familie en koninklijke gasten. Na afloop van de ceremonie werd de kist van Harald in de crypte van het fort bijgezet. Volgens Noorse media is Harald geplaatst naast zijn ouders koning Olav en kroonprinses Märtha en zijn grootouders koning Haakon en zijn vrouw koningin Maud.
Na de plechtigheden keerde de koninklijke familie terug naar het paleis waar ze op het balkon verschenen voor een minutenlang applaus. Ook werden saluutschoten afgevuurd en kerkklokken in heel Noorwegen een uur lang geluid.
Scholieren klagen over update schoolapp Magister: 'Te laat gekomen'
9 september 2026 16:55
'Ik heb al zes keer niet doorgehad dat er een les uitviel, waardoor ik te vroeg op school was.' En: 'Ik ben al drie keer absent gezet doordat ik mijn rooster niet goed kan zien.' Het regent klachten van scholieren over een nieuwe update van Magister.
Veel middelbare scholen gebruiken die app, waarin leerlingen onder meer hun schoolrooster en cijfers kunnen zien. En met de start van het nieuwe schooljaar heeft dat rooster een nieuw uiterlijk gekregen.
En dat vinden veel leerlingen wennen. 'Onoverzichtelijk' en 'onduidelijk' is een veelgehoorde klacht. In de App Store laten veel jongeren negatieve recensies achter, waardoor Magister inmiddels gemiddeld nog maar anderhalf van de vijf sterren scoort. Op TikTok is een leerling zelfs een speciaal account begonnen om te klagen over de update, '@magisterupdatehater'.
Scholieren van het Haarlem College, waar ze ook Magister gebruiken, herkennen de problemen. "Eerst ging het heel simpel. Je opent de Magister-app en ziet meteen alle lessen en lestijden voor je. Je klikt een keer en je hebt je huiswerk, je lokaal, gewoon alles. Nu is dat niet zo, je moet veel meer stappen zetten", vertelt Mylana aan NOS Stories. Ook zegt ze dat ze regelmatig foutmeldingen krijgt.
Laila vindt de nieuwe app 'heel chaotisch'. "Ik ben al heel vaak te laat gekomen, omdat ik bijvoorbeeld dacht dat ik om 09:50 uur moest beginnen, maar eigenlijk was dat om 08:30 uur." Bij Petros ging het mis toen hij zich ziek meldde. "Dat kwam blijkbaar niet goed in het systeem, waardoor ik twee uurtjes moest inhalen."
Magister zegt in een reactie dat ze de kritiek ook zien. "We luisteren absoluut naar de feedback en nemen die serieus." Magister zegt de vernieuwingen van tevoren ook te hebben getest met leerlingen en scholen. "Maar uiteindelijk bepaalt de ervaring van alle gebruikers hoe een wijziging wordt ontvangen."
De komende tijd belooft Magister met aanpassingen te komen, waarin de feedback wordt meenemen. Ook benadrukken Magister dat leerlingen ook in de vernieuwde app alsnog kunnen kiezen voor een weergave die lijkt op de oude versie.
Wapens gevonden in de buurt van basisschool in onderzoek naar schietpartij Overasselt
9 september 2026 16:14
De Koninklijke Marechaussee heeft vuurwapens gevonden in de buurt van een basisschool in Overasselt. In het gebied wordt onderzoek gedaan naar de dodelijke schietpartij van vorige week. Bij de basisschool werd naar sporen en bewijsmateriaal gezocht.
Volgens de politie waren de vuurwapens "goed verborgen". Ze zijn niet gevonden op het terrein van de school zelf.
Het is niet bekend hoeveel wapens er zijn aangetroffen. De politie meldt dat specialisten de wapens veiligstellen en er extra onderzoek naar doen.
De afgelopen dagen zijn er al meerdere keren wapens gevonden die mogelijk verband houden met de schietpartij in Overasselt. Vorige week dinsdag trok een groep gewapende mannen de Gelderse gemeente binnen. Een 51-jarige beveiliger werd doodgeschoten en twee agenten raakten gewond. Tientallen verdachten werden na een klopjacht gearresteerd.
Dreigvideo niet gemaakt met AI
Een dag later verscheen online een dreigvideo. De video was gericht aan het adres van Jan G., de bewoner van het pand in Overasselt waar de beveiliger werd doodgeschoten.
Bronnen van de NOS melden dat de politie ervan uit gaat dat de video echt is, en niet gegenereerd met AI, kunstmatige intelligentie.
Het is nog onduidelijk wie de boodschap heeft opgenomen en of die daadwerkelijk zijn opgenomen door criminelen rond het conflict.
In de video zegt een gemaskerde man in het Engels, met een Spaans accent, dat G. een partij cocaïne heeft gestolen. G. heeft volgens de man in de video twaalf uur om de drugs terug te geven. "Daarna willen we onze goederen niet meer terug, maar we beloven je dat we iedereen van wie je houdt zullen vermoorden", werd gedreigd.
Een tijdlijn van de gebeurtenissen in Overasselt:
Laagste prijs niet meer leidend: nieuwe aanbestedingsregels EU moeten China tegenwicht bieden
9 september 2026 16:12
Bij publieke aanbestedingen moet de focus meer op kwaliteit komen te liggen en minder op de laagste prijs. De Europese Commissie presenteert daarvoor vandaag een wetsvoorstel.
De aanpassing moet ertoe leiden dat publiek geld meer gaat bijdragen aan Europese doelstellingen op het gebied van innovatie, klimaat en strategische onafhankelijkheid. Bovendien moet het straks makkelijker zijn een goedkoop Chinees aanbod terzijde te schuiven.
De publieke sector besteedt in de EU jaarlijks meer dan 2500 miljard euro via publieke aanbestedingen. Dat is zo'n 15 procent van het bbp van de Europese Unie. Het aanpassen van de regels voor die aanbestedingen kan daarom grote invloed hebben op hoe publiek geld in de EU wordt uitgegeven.
"Publiek geld moet onze gezamenlijke doelen dienen. Het mag daarom niet alleen om de prijs draaien", zegt Eurocommissaris voor Welvaart en Industriële Strategie Séjourné.
Kwaliteitseisen
Overheden en semi-overheidsinstellingen moet zich aan Europese regels houden wanneer zij aankopen doen. Het gaat dan bijvoorbeeld om ministeries, gemeenten, ziekenhuizen of onderwijsinstellingen.
Als zij een bouwbedrijf inhuren of een groot aantal nieuwe bureaus aanschaffen, moeten ze een opdracht uitschrijven waarin beschreven staat wat ze precies zoeken en onder welke voorwaarden.
Bedrijven krijgen vervolgens de kans te reageren op die opdracht. De overheidsdienst moet kiezen voor het bod dat het beste voldoet aan de vooraf opgestelde voorwaarden. Het idee hierachter is dat bedrijven gelijke kansen krijgen voor het uitvoeren van overheidsopdrachten. Andersom dwingt het overheden publiek geld efficiënt te besteden.
Publieke opdrachtgevers mogen nu al kwaliteitseisen stellen, maar het is niet verplicht. Daarom stelt de Europese Commissie vandaag voor dat minimaal 30 procent van de voorwaarden die een publieke opdrachtgever opstelt voor een aanbesteding over de kwaliteit moet gaan. Voor opdrachten waarbij de kosten voor meer dan de helft naar arbeidskrachten gaan, zoals in de schoonmaak, geldt zelfs een ondergrens van 50 procent.
Het kan bijvoorbeeld gaan om eisen over duurzaamheid, arbeidsomstandigheden of dierenwelzijn, zoals nieuwe schooltafels die van gerecycled materiaal moeten zijn gemaakt of ziekenhuismaaltijden die alleen biologische kip mogen bevatten.
Concurrentie met China
Achter de nieuwe regels schuilt ook een geopolitiek doel. Het wetsvoorstel is "een reactie op de toenemende geopolitieke betekenis van overheidsopdrachten", schrijft de Commissie.
Niet voor niets geven de eisen voor kwaliteitsvoorwaarden overheden ook de mogelijkheid makkelijker voor een Europees bedrijf te kiezen in plaats van voor een goedkoper Chinees bedrijf.
Eurocommissaris Séjourné denkt dan ook dat de nieuwe wet tot meer investeringen in de EU zal leiden. "Als een opdrachtgever bijvoorbeeld goede arbeidsvoorwaarden kiest als kwaliteitseis, dan zal dat vaak in het voordeel van Europese bedrijven uitpakken."
Maar Séjourné erkent ook dat de kwaliteit van Chinese producten op het gebied van duurzaamheid regelmatig beter is dan die van Europese producten. "Daarom moeten we Europese bedrijven helpen om diezelfde kwaliteit te produceren. Of zelfs beter."
Veiligheidsrisico's
De EU beschouwt de concurrentie uit China als oneerlijk, omdat de Chinese industrie dankzij staatssteun goedkoper kan produceren. China exporteert daardoor veel meer producten naar de EU dan andersom. De EU wil het Chinese handelsoverschot graag aanpakken, maar vreest tegenmaatregelen.
Toch biedt de aanbestedingswetgeving verschillende mogelijkheden om Chinese producten buiten de deur te houden. Zo is ook veiligheid een belangrijk onderdeel. Opdrachtgevers kunnen veiligheidsrisico's op het gebied van kritische infrastructuur, gevoelige informatie, cyberveiligheid of overmatige invloed van derde landen meewegen. Daarnaast mogen opdrachtgevers aanbiedingen uit landen waarmee de EU geen afspraken heeft over aanbestedingen terzijde schuiven.
Minder administratie
Het wetsvoorstel verplicht overigens niet voorrang te geven aan Europese bedrijven. Ook mogen publieke opdrachtgevers nog altijd veel nadruk op een lage prijs leggen, zolang ze de dertig procent kwaliteitseisen aanhouden. Ze mogen zelf bepalen hoe ze die kwaliteitseisen invullen.
Maar volgens Séjourné kunnen overheden dankzij de nieuwe regels niet meer naar Brussel wijzen als ze voor een goedkope optie van buiten de EU kiezen. "Als er straks Chinese bussen door Berlijn rijden valt dat ons niet te verwijten."
De nieuwe regels moeten het doen van aanbestedingen ook simpeler maken. Volgens de Commissie zou dat jaarlijkse 650 miljoen euro aan administratieve kosten schelen. Bovendien hoopt de Commissie dat de regels leiden tot meer investeringen tussen EU-landen.
Het voorstel van de Europese Commissie gaat nu naar het Europees Parlement en de regeringen van de EU-landen. Zij kunnen aanpassingen voorstellen waarna ze in onderhandeling gaan over een definitieve versie van de nieuwe aanbestedingsregels.
Zes klimaatactivisten XR krijgen taakstraf voor blokkade A12
9 september 2026 15:51
Zes activisten van Extinction Rebellion (XR) zijn veroordeeld tot een taakstraf van 120 uur en een voorwaardelijke celstraf van twee weken voor het blokkeren van de snelweg A12 in Utrecht afgelopen april. De actie was gevaarlijk voor andere weggebruikers, oordeelt de rechtbank.
"Het blokkeren van een snelweg is ontoelaatbaar, ook als dit plaatsvindt in het kader van een demonstratie, ongeacht het doel van een demonstratie", oordeelde de politierechter. XR heeft de A12 in de afgelopen jaren tientallen keren geblokkeerd, uit protest tegen subsidies op fossiele brandstof.
De rechtbank wees ook op de gevolgen van de blokkade voor de aanrijtijden van hulpdiensten. Zeker één ambulance heeft vastgestaan in het verkeer tijdens de blokkade op 25 april, zei de rechter.
De politie greep in bij de blokkade in april:
De zes veroorzaakten met hun auto's bewust opstoppingen, zodat de hoofdrijbaan van snelweg A12 bij De Meern geblokkeerd kon worden door honderden leden van XR. Op beelden in de rechtszaal was te zien dat drie auto's dwars op de hoofdrijbaan stopten. Nog drie auto's stopten op een afrit vanaf de A2, zodat activisten vanuit de berm de snelweg konden betreden. Het zestal werd opgepakt en bracht drie dagen en twee nachten door in voorarrest.
Het gaat om twee mannen van 40 en 44 uit Utrecht, een 46-jarige man uit Ouderkerk aan de Amstel, een 59-jarige man uit Tilburg, een 67-jarige man uit Almelo en een 79-jarige man uit IJsselstein. De straffen zijn iets lager dan de eis. Het Openbaar Ministerie eiste 120 uur werkstraf en een voorwaardelijke celstraf van een maand.
Schadevergoeding
Rijkswaterstaat had ook een schadevergoeding geëist van bijna 35.000 euro. De politierechter heeft die niet toegekend vanwege de complexiteit van de zaak. Een politierechter behandelt doorgaans kleinere zaken.
Een van de activisten zei eerder al tegen RTV Utrecht dat de kans groot is dat ze in hoger beroep gaan.