Jongeren minder vaak blootgesteld aan rook van anderen
28 mei 2026 13:40
Jongeren worden binnen minder vaak blootgesteld aan tabaksrook van vroeger. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vergeleek cijfers uit een enquête van vorig jaar met die uit 2019, en kwam tot deze conclusie.
De grootste afname is te zien bij jongeren in de groep van 18 tot 25 jaar. In 2019 had 33 procent van hen nog wekelijks te maken met rook in een binnenruimte. Dat betekent dat ze zelf niet rookten, maar een huisgenoot of bekende wel. Vorig jaar zei nog 18 procent van die groep dat ze ten minste één keer per week meerookten.
Ook bij jongeren van 12 tot 18 jaar nam het aandeel af: van 21 naar 16 procent. Bij kinderen jonger dan 12 jaar is een minieme afname te zien van 2,8 procent in 2019 naar 2,1 procent vorig jaar.
Afvlakking na 2021
Toch laten de cijfers ook zien dat de grootste afname plaatsvond tussen 2019 en 2021. Mogelijk hangt dit samen met de coronapandemie, maar zeker is dit niet. Een verklaring voor dit patroon geeft het CBS niet. Na 2021 vlakt de afname af.
Daarnaast laten deze cijfers alleen de blootstelling aan tabaksrook zien en niet die aan de damp die vapende mensen uitblazen.
Het CBS onderzocht eerder dat in arme gezinnen vaker wordt gerookt dan in gezinnen met een hoger inkomen.
Boete voor veilingsite die deelnemers tegen een bot liet bieden
28 mei 2026 13:27
Het bedrijf achter de inmiddels gestopte site ticketveiling.nl heeft een boete van 270.000 euro gekregen voor misleiding van consumenten. De site liet deelnemers tegen een bot bieden en dat dreef de prijs op, oordeelt de Autoriteit Consument & Markt.
De toezichthouder zegt dat door de inzet van biedbots duizenden consumenten zijn ingegaan op een misleidend aanbod. Ze hadden daarmee mogelijk niet ingestemd als ze over de juiste informatie hadden beschikt.
Op de site kon worden geboden op bijvoorbeeld hotelovernachtingen, entree voor dierentuinen en pretparken en andere dagjes weg. De bot werd tussen 1 augustus 2024 tot en met 1 december 2024 ingezet bij tienduizenden veilingen.
'Biedproces verstoord'
"Bij veilingen komt de prijs tot stand door vraag en aanbod. Consumenten moeten erop kunnen vertrouwen dat dit eerlijk gebeurt. Door de inzet van een biedbot heeft het bedrijf achter Ticketveiling.nl welbewust dit proces verstoord", zegt ACM-bestuurder Martijn Ridderbos.
Het bedrijf achter het voormalige ticketveiling.nl heeft de overtredingen erkend en is volgens de ACM uit eigen beweging hiermee gestopt voorafgaand aan het onderzoek.
Op recensiesites zoals trustpilot scoorde ticketveiling.nl wisselend op het gebied van betrouwbaarheid. Twee jaar geleden besteedde het consumentenprogramma Kassa van BNNVARA aandacht aan het biedproces bij ticketveiling.nl.
Europese Commissie legt Temu 200 miljoen euro boete op om illegale producten
28 mei 2026 13:23
De Chinese webwinkel Temu krijgt een boete van 200 miljoen euro van de Europese Commissie. Volgens de het bestuur van de EU doet het bedrijf te weinig om te voorkomen dat mensen illegale producten op Temu kunnen kopen. Temu "onderschat ernstig" hoe groot de kans is dat iemand iets te zien krijgt wat niet verkocht mag worden, zegt de Commissie.
Het gaat onder meer om onveilige opladers, maar ook om babyspeelgoed met giftige stoffen of losse onderdelen met stikgevaar, schrijft het EU-orgaan. Het onderzoek dat Temu na eerdere Europese kritiek deed naar gevaarlijke producten op zijn site was te algemeen, vindt de Commissie. Daarbij is niet goed gekeken naar het het aanpassen van het ontwerp van de website.
Dat Temu zo'n onderzoek niet goed heeft gedaan, is een overtreding van de Europese internetregels die sinds een paar jaar van kracht zijn, gebundeld in de Digital Services Act (DSA). De Europese Commissie noemt het uitblijven van goed risico-onderzoek "een bijzonder ernstige overtreding" van deze verordening.
Temu oneens met boete
Temu zegt tegen de NOS dat het het bedrijf het niet eens is met de beslissing en noemt de boete van 200 miljoen euro "buiten proporties". Het bedrijf zegt dat de boete is gebaseerd op Temu's risico-onderzoek uit 2024 en "de huidige status van onze systemen niet weergeeft". De Europese Commissie zegt dat de boete ook is gebaseerd op Temu's interne risico-onderzoek uit 2025.
De Chinese webgigant kan de boete aanvechten bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. Het bedrijf zegt dat het een stap naar de rechter overweegt.
Hoe dan ook wil de Europese Commissie dat Temu binnen drie maanden laat weten wat het bedrijf gaat doen om ervoor te zorgen dat het de DSA niet langer overtreedt. Als Temu dat niet doet, kan het bedrijf nog meer boetes krijgen.
Toerist steelt 40 kilo zand van strand op Sardinië, riskeert hoge boete
28 mei 2026 13:07
Een Franse toerist is na haar vakantie opgepakt omdat ze probeerde om strandzand uit Sardinië mee naar huis te nemen. Bij een controle op de veerboot naar Toulon trof de douane 40 kilo aan in de kofferbak en onder de stoelen van de auto van de 69-jarige vrouw. Ook vonden agenten witte kiezels en schelpen.
De vrouw riskeert nu een boete van maximaal 3000 euro. Het is sinds 2017 verboden om zonder vergunning zand en andere natuurlijke materialen vanaf het Italiaanse eiland mee te nemen.
Volgens de autoriteiten zijn de kiezels en het fijne zand afkomstig van het strand van Spiaggia Le Saline in het noordwesten van het eiland. Dit strand staat bekend om de witte kleine steentjes die zo groot zijn als rijstkorrels.
Het strand wordt gezien als een rustiger alternatief voor het meer bekende en toeristische strand La Pelosa in het noordoosten. Mogelijk waande de vrouw zich onbespied toen zij haar auto vollaadde met het zand.
Illegale handel
Wat de strafmaat uiteindelijk zal zijn, is nog niet helemaal duidelijk. De boete zal tussen de 500 en 3000 euro liggen. Het gestolen materiaal is in beslag genomen en zal de komende dagen worden teruggebracht naar de natuurlijke omgeving.
Het is niet de eerste keer dat mensen zand van Sardinië proberen te stelen. In 2021 werden 41 zandrovers opgepakt en beboet. Volgens de politie probeerden zij het zand vaak illegaal door te verkopen. Zij hadden daarmee 13.000 euro verdiend.
Post volgende dag op de mat kost je vanaf juli bijna vier euro
28 mei 2026 13:00
Het wordt meer dan twee keer zo duur om brieven, waaronder rouwkaarten, de volgende dag te laten bezorgen. Dat blijkt uit de nieuwe tarieven die PostNL vandaag bekendmaakt. Rouwpost die binnen één dag bezorgd wordt kost vanaf 12 juli 3,25 euro per brief en voor normale brieven komt daar nog eens 70 cent bovenop. In beide gevallen gaat het om meer dan een verdubbeling.
PostNL mag vanaf juli twee dagen doen over het bezorgen van gewone post. Voorheen was dit één dag en werden rouwkaarten meegegeven aan de bezorger. Aangezien dit nu verandert, moet het bedrijf gaan gebruikmaken van de pakketbezorgdienst, en dat is een stuk duurder, zegt PostNL.
Voor post die niet na een bezorgdag hoeft te worden afgeleverd blijft de prijs 1,40 euro.
Minder post
De prijsverhoging voor de bezorging binnen één dag is broodnodig, zegt directeur postbedrijf bij PostNL Maurice Unck. "Het aantal verstuurde brieven is de afgelopen 20 jaar met 70 procent afgenomen. Om betrouwbaar te kunnen blijven bezorgen, moeten we aanpassing doen."
Het bedrijf maakte eerder vandaag bekend dat het vorig jaar 35 miljoen euro verlies heeft geleden op de wettelijke verplichte postbezorging. Ook zegt het postbedrijf dat het de komende jaren nog verlies zal blijven maken hierop, ondanks de aangepaste tarieven.
PostNL heeft al langer moeite om kosten voor wettelijke verplichte postbezorging te dekken. Vorig jaar kostte deze verplichting 30 miljoen euro. Hiervoor wil het postbedrijf gecompenseerd worden van het kabinet, maar de rechter oordeelde dat dit niet nodig was.
Uitvaart duurder
Vooral de uitvaartbranche wordt flink geraakt door de prijsverhoging. Een slechte ontwikkeling, zegt uitvaartondernemer Nancy van Buuren. "Ik snap dat eraan verdiend moet worden, maar niet op deze manier. Met de huidige prijs zijn er al families die tegen mij zeggen: ik heb eigenlijk 100 brieven nodig, maar ik kan er maar 75 betalen."
Ook de brancheorganisatie in de uitvaartzorg BGNU is niet blij met de nieuwe tarieven. "De enorme prijsverhoging is geen goed nieuws voor nabestaanden. Het houden van een uitvaart wordt hiermee alleen maar duurder", zegt directeur Brigitte Wieman.
Ook Ellie Trompert van drukkerij Flora is geschrokken van de nieuwe prijs. Zij bedrukt al 55 jaar voornamelijk rouwpost. Door het hogere tarief vreest zij voor de toekomst. "Wij hebben twaalf mensen aan het werk, maar ik hou mijn hart vast of dat zo kan blijven", zegt ze.
Toch blijft ze optimistisch. Ze kijkt naar andere alternatieven diensten zoals het aanbieden van de kaarten voor 1,40 euro. "Het duurt dan alleen langer voordat de kaarten worden bezorgd."
Daarnaast is het zogenoemde aanzeggen een mogelijkheid. "Daarbij gaat een student langs huizen om mee te delen dat iemand is overleden en dat ze zijn uitgenodigd voor de uitvaart."
Digitale Rouwkaarten
Uitvaartondernemer Nancy van Buuren zegt dat er ook vraag is naar digitale rouwkaarten. Dat kan nu alleen maar meer worden. "Toch vind ik het lastig dat deze keuze nu bijna wordt opgelegd aan nabestaanden", zegt Van Buuren.
Ook bij digitale rouwkaarten drukt zij er altijd nog een paar af op papier. "Mensen waarderen dat. Een kaart is niet alleen een aankondiging van het overlijden, maar ook een herinnering voor altijd."
Onderzoek: betere slaap en minder depressie onder kinderen zonder telefoon
28 mei 2026 12:49
Betere slaap, minder depressieve klachten en verhoogd psychisch welzijn. Dat is de opbrengst van een onderzoek onder tienduizenden Oostenrijkse jongeren die hun telefoon drie weken links lieten liggen. Onder meer het Oostenrijkse ministerie van Onderwijs en publieke omroep ORF werkten mee.
Het experiment was een vervolg op een studie van vorig jaar waarbij 69 tieners voor een periode van 21 dagen geen gebruikmaakten van hun smartphone en sociale media. Daaruit bleek al dat hun psychisch welzijn in die periode sterk verbeterde.
Ruim twee op de drie deelnemers stonden na afronding van het onderzoek positief tegenover het inperken van het gebruik van sociale media voor kinderen en tieners.
46.000 tieners en kinderen
Na de kleinschalige studie op een school werd een uitgebreider onderzoek gedaan, waaraan bijna 46.000 kinderen en tieners op ruim 600 scholen in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland deelnamen. De onderzoekers spreken van een "zeer, zeer hoog" deelnemerspercentage.
Voorafgaand aan de telefoonvrije periode van drie weken namen onderzoekers een enquête af bij de deelnemers. Daarin gaf de helft van de tieners aan dat zij slaapproblemen ervaren. Bijna twee op de drie van hen had depressieve klachten en ruim 70 procent "vertoonde problematisch, pathologisch of risicovol internetgebruik".
Direct na de drie weken zonder telefoon werd nogmaals een enquête onder de deelnemers afgenomen. Daaruit kwam naar voren dat 23 procent van hen sneller in slaap viel en minder moeite had met doorslapen. Ook de 3 procent kinderen en tieners die met ernstige slaapproblemen kampt, ervoer een verbetering.
Minder depressief
Ook de mentale gesteldheid van deelnemers verbeterde in de telefoonvrije tijd. Bij 18 procent was een toename in het psychisch welzijn te zien. Het aantal deelnemers dat na de periode geen depressieve klachten had steeg met 15 procent, vooral bij meisjes.
Daarnaast was ook een afname in het aantal deelnemers van wie het internetgebruik als problematisch te bestempelen was. Na het onderzoek gold dat nog voor 58 procent.
De leerlingen die meededen aan het onderzoek zeggen dat ze zich wel verveeld hebben, maar dat ze al snel nieuwe activiteiten vonden om de telefoonvrije tijd mee te vullen. Zo gingen ze vaker naar buiten, begonnen ze een leesclub of maakten ze muziek.
Volgens de onderzoekers is het aantal deelnemers dat het experiment voltooide bijzonder hoog. De meeste afvallers waren er op de eerste dag van het onderzoek, maar daarna bleef de afname van het aantal deelnemers stabiel.
Socialemediaverbod
In verschillende landen, waaronder Oostenrijk, worden maatregelen genomen om het telefoongebruik van jongeren te verminderen. Zo zijn er in Oostenrijk plannen om vanaf 2027 sociale media voor kinderen onder de 14 aan banden te leggen.
Sinds vorig jaar is in Australië een verbod op sociale media voor kinderen onder de 16 jaar oud. Ook in Nederland groeit de steun voor zo'n plan. 63 procent van de Nederlanders is voor een verbod op sociale media voor kinderen onder de 16 jaar.