App die Oekraïners waarschuwt, verstuurt 'door hack' nepbericht over nucleaire aanval
2 november 2026 01:02
Een app die Oekraïners waarschuwt voor op handen zijnde Russische luchtaanvallen, heeft gisteravond een nepbericht verstuurd waarin werd gewaarschuwd voor een chemische of nucleaire aanval en voor dreigende gevechten op straat.
Volgens de Oekraïense luchtmacht was de app gehackt, waardoor meerdere valse waarschuwingen verstuurd werden, meldt Oekraïens nieuwsmedium Kyiv Independent. In een van de berichten werd in het Russisch geschreven: "Hallo, een nucleair alarm gaat zo af in heel Oekraïne! Geen zorgen: een Oresjnik-raket is onderweg".
Een Oresjnik-raket is een hypersonische Russische raket die moeilijk neer te halen is vanwege de hoge snelheid waarmee die vliegt. Het projectiel kan kernkoppen dragen en tien keer sneller vliegen dat het geluid.
Luchtalarmen
In sommige delen van het land gingen volgens Kyiv Independent ook ten onrechte luchtalarmen af. De Oekraïense luchtmacht meldde kort daarna: "De 'Air Alert'-app is waarschijnlijk door de vijand gehackt. Er is geen stralingsdreiging! Blijf alstublieft kalm en volg onze instructies op ons Telegram-kanaal."
Ook regionale gouverneurs lieten via hun socialemediakanalen burgers weten dat er valse alerts werden verstuurd. Zij waarschuwden ook dat mensen niet op links moesten klikken. Rond middernacht is het waarschuwingssysteem weer hersteld.
Rusland: ook wij zijn gehackt
Kort daarna claimde Rusland dat ook hun app waarmee informatie over aanvallen wordt gegeven was gehackt. Volgens staatspersbureau Tass werden ook in Rusland nepberichten verspreid via de app en is het systeem inmiddels weer hersteld.
Privéjet stort neer in woonwijk in Florida, alle negen inzittenden omgekomen
2 november 2026 00:31
In de Amerikaanse staat Florida is een privévliegtuig met negen inzittenden neergestort. Alle mensen aan boord zijn daarbij om het leven gekomen, meldt de minister van Transport Sean Duffy.
De identiteit van de slachtoffers is niet bekendgemaakt. Ook is de oorzaak van de crash nog onduidelijk. Het toestel, een Learjet 60, was opgestegen in Texas en was onderweg naar de Bahama's, voor de kust van Florida.
Het toestel was opgestegen vanaf het Austin-Bergstrom International Airport in Texas. Een woordvoerder van dat vliegveld noemt het ongeluk met het vliegtuigje "absoluut een tragedie".
Krater
Op beelden is te zien hoe het vliegtuig recht naar beneden uit de lucht valt vlak naast een drukke weg bij een woonwagenpark. Snel daarna ontstaat een enorme vuurbal, waarna het toestel in vlammen opgaat. "Het leek wel een raket die neerstortte," zegt de gouverneur van de staat Ron DeSantis.
Het toestel sloeg een krater in een weg op slechts enkele meters afstand van de woonwijk. Volgens de gouverneur zijn er geen meldingen van dodelijke slachtoffers op de grond. Vanwege het onderzoek naar de crash zijn ongeveer 600 mensen geëvacueerd.
Het toestel stortte neer in de plaats Greenacres, op enkele kilometers afstand van Mar-a-Lago, het landgoed van president Trump. Trump was eerder vandaag in de buurt, maar vertrok iets meer dan een uur voor de crash met Air Force One vanaf de nabije luchthaven West Palm Beach.
Bulgarije krijgt met Jotova pro-Russische president, steun voor premier Radev
1 november 2026 23:06
Bulgarije krijgt voor het eerst een gekozen vrouwelijke president. De pro-Russische Iliana Jotova heeft volgens de exitpolls 56 tot 58 procent van de stemmen behaald. Haar tegenstander, de pro-Europese Andrej Gjoerov, die 38 tot 40 procent krijgt, heeft haar gefeliciteerd met de overwinning. De officiële uitslag wordt morgen verwacht, als alle stemmen zijn geteld.
Jotova (62) is momenteel interim-president. Ze was vicepresident van 2017 tot begin dit jaar, toen de huidige pro-Russische premier Radev president was. Toen hij opging voor het premierschap werd ze zijn vervanger. Het presidentschap van Bulgarije is een grotendeels ceremoniële functie.
De opkomst was met 27 tot 29 procent iets hoger dan in de eerste ronde vorige week, toen slechts 23 procent van de stemgerechtigden kwam opdagen, een diepterecord. Jotova won die eerste ronde, maar vanwege de lage opkomst was een tweede ronde noodzakelijk.
Steun voor beleid premier
Jotova heeft de kiezers bedankt voor het vertrouwen en de partijen die verenigd zijn in Progressief Bulgarije voor de steun voor haar kandidatuur.
De uitslag is een steun in de rug voor het beleid van Radev, die sinds april premier is. Jotova is net als Radev tegen financiële en militaire steun voor Oekraïne en wil de banden met Rusland aanhalen.
De verkiezingen vonden plaats tegen de achtergrond van een aantal droneaanvallen op schepen op de Zwarte Zee, in en vlak buiten de Bulgaarse territoriale wateren.
Rusland op het matje
Wie er achter de aanvallen zat, is nog niet duidelijk, maar er werd gewezen naar Rusland. Premier Radev riep de Russische ambassadeur op het matje en ging in gesprek met NAVO-topman Rutte. De aanvallen werden internationaal veroordeeld en leidden tot zorgen over de reikwijdte van de oorlog in Oekraïne.
Bulgarije vroeg naar aanleiding van de aanvallen om militaire bijstand van bondgenoten om de veiligheid op zee te garanderen. Afgelopen woensdag nog zonk een Grieks containerschip nadat het door drones was geraakt. Van een eerder gezonken schip wordt nog een aantal opvarenden vermist.
Na de verkiezingen en een verbijsterende week in Brazilië, hoe nu verder?
1 november 2026 22:50
Een week na de spannende verkiezingen in Brazilië, die verrassend werden gewonnen door zittend president Lula da Silva, volgen de spectaculaire gebeurtenissen elkaar in razend tempo op. Brazilianen blijven in verbijstering achter, alsof ze in een soap terecht zijn gekomen.
Flávio Bolsonaro, van de radicaal rechtse PL-partij, vluchtte naar de Verenigde Staten en noemde zichzelf de gekozen president, ook al had hij zojuist de verkiezingen verloren. Zijn partij was niet blij met de claim.
Een deel van zijn aanhang vindt het begrijpelijk dat Bolsonaro het land is ontvlucht. "Hij zou in Brazilië worden opgepakt en net als zijn vader worden opgesloten. Ik begrijp wel dat hij is weggegaan. Justitie is hier niet onpartijdig, ze zouden hem opjagen", zegt Uber-chauffeur Henrique Santos Silva een paar dagen na het vertrek van Bolsonaro.
'Ik hoop dat hij terugkeert'
Een collega die ook op Bolsonaro heeft gestemd, had liever gezien dat Flávio in Brazilië was gebleven. "Als hij niets te verbergen heeft, hoeft hij niet te vluchten. Ik geloof dat hij onschuldig is, ik hoop dat hij terugkeert", aldus chauffeur Diogo Neto.
Justitie hield er al rekening mee dat Bolsonaro het land zou proberen te ontvluchten. Er lopen verschillende justitiële onderzoeken naar hem, onder meer voor corruptie en witwassen. Na de Braziliaanse verkiezingsuitslag weigerde hij in eerste instantie zijn nederlaag te accepteren en uitte beschuldigingen van fraude.
Amerika betrokken?
Daarentegen erkende zijn partij, de Partido Liberal (PL), de overwinning van president Lula da Silva wel. De partij was niet op de hoogte van zijn plannen om het land uit te vluchten. Bolsonaro vertrok in het geheim en zonder paspoort. De Braziliaanse justitie had hem na de verkiezingsuitslag 24 uur de tijd gegeven om zijn paspoort in te leveren.
Na zijn vlucht, met een privévliegtuig via Argentinië en Ecuador, landde Flávio Bolsonaro in Miami, waar hij een visum kreeg van de Amerikaanse president Trump.
De Amerikaanse minister Rubio van Buitenlandse Zaken ontkende dit weekend dat de VS rechtstreeks betrokken is geweest bij de vlucht van Flávio Bolsonaro uit Brazilië. Toch speelde de regering-Trump volgens diverse media een belangrijke rol achter de schermen.
Meer Bolsonaro's in de Senaat
In Brazilië hebben zestig miljoen Brazilianen op Bolsonaro gestemd. Zijn partij is fors gegroeid in het Nationaal Congres en verschillende leden van de familie Bolsonaro zijn gekozen in het Braziliaanse Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Zo hebben twee jongere broers een zetel bemachtigd in de Senaat, net als de echtgenote van zijn vader Michelle.
De partij moet zich nu herpakken, met Flávio Bolsonaro in de VS en vader Jair Bolsonaro die thuis een gevangenisstraf uitzit. Hij kreeg 27 jaar voor een poging tot een staatsgreep. In een brief die Flávio afgelopen week vanuit de VS publiceerde, noemt hij zich de "werkelijke en rechtmatige president van Brazilië". In een tweede versie veranderde hij dat in "leider van Brazilië".
De brief is bij zijn partij in het verkeerde keelgat geschoten. PL-voorzitter Costa Neto keurt de omschrijvingen af. "Ik vond dat niets", aldus de voorzitter van de Partido Liberal. Wie het daadwerkelijke leiderschap van de partij in Brazilië op zich neemt, is nog onduidelijk. Bolsonaro heeft aangekondigd dat hij zich in 2030 opnieuw kandidaat wil stellen voor het presidentschap.
'We zijn wakker geschud'
Ondertussen verkeren de aanhangers van president Lula da Silva nog altijd in euforie over de verrassende verkiezingswinst. In de eerste ronde verloren ze nog van Bolsonaro. "Het idee dat het Bolsonarisme zoveel macht zou hebben, met winst in het Congres en ook nog een president, heeft ons wakker geschud", zegt student Lucas Correa (20) die samen met vele andere studenten volop campagne voerde.
Maar ook Lula's Arbeiderspartij PT moet zich bezinnen op de toekomst. Lula is 81 en begint in januari aan zijn vierde en laatste termijn. Er moet dus een opvolger komen. Bovendien zal regeren niet makkelijk worden, want de president krijgt in het Nationaal Congres een sterk blok van rechtse partijen tegenover zich, waaronder dus de partij van Bolsonaro.
VN trekt vredesmissie terug uit Westelijke Sahara, conflict nog niet voorbij
1 november 2026 20:56
Er komt een einde aan de vredesmissie Minurso in de Westelijke Sahara. Dat hebben de Verenigde Naties aangekondigd. De VN-troepen en het materieel keren de komende weken terug naar de landen die deelnamen aan de missie.
Vrijdag sprak Rusland zijn veto uit over een Amerikaans voorstel voor het verlengen van het mandaat van Minurso. Daardoor komt er na 35 jaar een einde aan de vredesoperatie, zonder dat het conflict is opgelost.
De strijd om de Westelijke Sahara is een van de langstlopende en meest complexe conflicten in de wereld. Het gebied aan de Atlantische Oceaan is zes keer zo groot als Nederland en is rijk aan de kostbare grondstof fosfaat. Marokko zegt dat het altijd bij het koninkrijk heeft gehoord, al van ver voordat de voormalige Spaanse kolonisator het gebied in 1884 inlijfde.
Strijd sinds 1975
Aan de andere kant staat onafhankelijkheidsbeweging Polisario, die strijdt voor een onafhankelijke staat. De diplomatieke en soms gewapende strijd om het gebied woedt al sinds 1975. Marokko controleert het grootste deel van de Westelijke Sahara. Polisario, gesteund door buurland Algerije, heeft de controle over gebieden ten oosten van de Marokkaanse militaire zandwal.
In 1991 vormden de Verenigde Naties de vredesmissie Minurso. Die moest toezien op het staakt-het-vuren tussen Marokko en Polisario en de weg vrijmaken voor een referendum over de toekomst van de Westelijke Sahara.
Maar sinds 2020 is de wapenstilstand verbroken en zijn er kleinschalige confrontaties. Minurso rapporteerde deze incidenten aan de VN, maar met het vertrek van de missie verdwijnt ook de onafhankelijke waarnemer.
Referendum
In het geplande referendum zou de bevolking zich kunnen uitspreken voor een eigen staat of voor verdergaan als onderdeel van Marokko, maar het kwam er nooit. Marokko en Polisario werden het onder meer niet eens over wie er zou mogen stemmen. Later keerde Marokko zich tegen een referendum waarin onafhankelijkheid een van de opties was.
Einde aan het staakt-het-vuren
In november 2020 kwam er na 30 jaar een einde aan het staakt-het-vuren tussen Marokko en de onafhankelijkheidsbeweging Polisario. Aanleiding was een militaire operatie van Marokko bij de grensovergang Guerguerat.
Aanhangers van Polisario blokkeerden wekenlang de doorgang, tot het Marokkaanse leger ingreep. Polisario beschouwde dat als een schending van het staakt-het-vuren uit 1991 en kondigde aan de gewapende strijd te hervatten. Sindsdien zijn er opnieuw gewapende confrontaties, al is er geen sprake van een grootschalige oorlog.
Op 10 december 2020 volgde een belangrijke diplomatieke ontwikkeling: de Amerikaanse president Trump erkende de Marokkaanse soevereiniteit in de Westelijke Sahara. Dat gebeurde nadat Marokko had ingestemd met het normaliseren van de betrekkingen met Israël. Het was een doorbraak voor Marokko, maar Polisario veroordeelde het besluit.
In 2007 presenteerde Marokko een alternatief plan voor de oplossing van het conflict. Het gebied zou op een aantal terreinen zelfbestuur krijgen, maar wel definitief onderdeel worden van het Marokkaanse grondgebied. Sinds 2020 schaarden steeds meer westerse landen, zoals de Verenigde Staten, Frankrijk en Spanje, zich achter dit autonomieplan.
Andere rol voor VN
Vrijdag, op een zitting van de VN-veiligheidsraad waar werd gestemd over de verlenging van het Minurso-mandaat, presenteerde de Amerikaanse VN-ambassadeur Mike Waltz een nieuwe resolutie. Die voorzag in een andere rol voor de VN-missie. Daarbij zou ook de verwijzing naar het referendum - de R - uit de naam verdwijnen; de missie zou voortaan Minuso heten.
Hierop diende de Russische delegatie een tegenvoorstel in om de naam van de missie ongemoeid te laten en het referendum-plan op de onderhandelingstafel te houden. De Veiligheidsraad stemde dat weg.
Bij de bekendmaking van de terugtrekking van de VN-troepen liet secretaris-generaal António Guterres weten dat de vredesonderhandelingen doorgaan. De speciale gezant voor de Westelijke Sahara, Staffan de Mistura, blijft aan als leider van de onderhandelingen tussen Polisario en Marokko.
Zorgen over oplaaiend geweld
Ook heeft Guterres beide partijen opgeroepen om zich aan het staakt-het-vuren te houden. De VN-topman vreest dat het geweld in het gebied weer zal oplaaien als de VN-troepen weg zijn.
Minister van Buitenlandse Zaken Nasser Bourita beloofde dat Marokko de VN-troepen zal ondersteunen bij de terugtrekking. Ook liet hij weten dat Marokko zich blijft houden aan het staakt-het-vuren.
Marokko blijft bereid tot vredesonderhandelingen, maar onder de voorwaarde dat het Marokkaanse autonomieplan de enige basis vormt voor gesprekken over de toekomst van het gebied.
Polisario zegt in een reactie zich grote zorgen te maken over de mogelijke gevolgen van de terugtrekking van de VN-troepen. De beweging bedankt Rusland voor het vetoën van het Amerikaanse voorstel en de steun aan het zelfbeschikkingsrecht van de Sahrawi-bevolking.
Eerlijke verkiezingen? Amerikaanse kiezers vrezen vooral wat erna komt
1 november 2026 20:30
Gegevens van kiezers opvragen, stembiljetten innemen, kiesdistricten hertekenen en rechtszaken aanspannen. Het is slechts een greep uit de acties die president Trump heeft ondernomen in de aanloop naar de tussentijdse verkiezingen. Daaraan voegde hij afgelopen week toe dat hij de uitslag van de verkiezingen enkel zou accepteren "als ze eerlijk verlopen".
Dinsdag stemmen de Amerikaanse kiezers voor het Congres, hun parlement. De verkiezingen bepalen op hoeveel steun Trump de laatste twee jaar van zijn termijn kan rekenen in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. De president probeert al maanden twijfel te zaaien over de eerlijkheid van de uitslagen.
Beluister onze podcasts over de midterms in de VS
In aanloop naar de midterms op 3 november maken onze correspondenten in Washington nieuwe afleveringen van de podcast Amerika Kiest. Beluister ze via NPO Luister of via een ander audioplatform
Een president mag zich eigenlijk niet bemoeien met verkiezingen. "De organisatie ligt in de VS in de eerste plaats bij de staten", legt Lou Errens uit, expert op het gebied van Amerikaans recht en verbonden aan de UvA. "De president kan niet zelfstandig bepalen hoe verkiezingen worden georganiseerd. Dat is vastgelegd in de Amerikaanse grondwet."
Dat betekent niet dat de regering-Trump zich daaraan houdt. "Ze trekken gewoon alles uit de kast om te zien of ze ergens iets voor elkaar kunnen krijgen", zegt Errens.
Ongeldige blokkades
Zo probeerde Trump 20.000 stemmen van geregistreerde kiezers in Californië ongeldig te laten verklaren. Hij beweerde dat het ging om mensen die geen Amerikaans staatsburger zijn. Ook wilde Trump de uitslag in Alaska op voorhand laten blokkeren, mocht de zittende Republikeinse senator verliezen. Beide acties werden door een rechter verworpen.
Donderdag nog stuurde het Amerikaanse ministerie van Justitie brieven naar verkiezingsfunctionarissen in alle vijftig staten, waarin wordt gedreigd met een gevangenisstraf van maximaal een jaar en duizend dollar boete als ze verkiezingsdocumenten niet bewaren. Daarop legde een rechter het ministerie van Justitie een verbod op om verkiezingsmedewerkers te bedreigen of onder druk te zetten.
Verkiezingsambtenaren getraind
Dat de acties juridisch geen grote kans van slagen hebben, betekent dus niet dat ze geen gevolgen hebben. "We zijn nog nooit eerder getuige geweest van zo'n grote mate van inmenging", zegt Kim Wehle, Amerikaans rechtsgeleerde, deskundig op het gebied van democratie.
Door het hele land worden verkiezingsambtenaren voorbereid en getraind in verschillende scenario's. Ze leren wat ze moeten doen wanneer agenten van de immigratiedienst bij een stemlokaal komen opdagen en wat federale waarnemers wel en niet mogen doen op verkiezingsdag.
De bedreigingen kunnen ertoe leiden dat ambtenaren hun werk niet meer durven te doen, zegt Wehle, omdat ze bang zijn voor vervolging. "Er is honderd procent kans dat de regering iets gaat proberen", verwacht ze.
Het merendeel van de Amerikanen blijkt Wehle's zorgen te delen: zeven op de tien hebben er geen vertrouwen in dat Trump de uitslag van de verkiezingen accepteert als de Republikeinen verliezen; de helft van hen heeft er zelfs "totaal geen" vertrouwen in, blijkt uit een peiling van ABC News/Washington Post/Ipsos.
Ondanks Trumps acties hebben de meeste Amerikanen wel vertrouwen in de uitslagen zelf.
Wat zou Trump kunnen doen?
Wat er gaat gebeuren, mochten de Republikeinen verliezen, zal komende week blijken. "Ik denk dat we in elk geval veel meer chaos kunnen verwachten", zegt Errens.
Mogelijk beperken de problemen zich niet tot de verkiezingsdag. Zo schetst The New Republic een scenario voor daarna, als de Democraten in het Huis van Afgevaardigden hebben gewonnen.
Huis-voorzitter Mike Johnson zou in januari, wanneer de nieuwe leden van het Huis worden beëdigd, de griffier kunnen vervangen. Hij zou een partijdige griffier kunnen aanwijzen die de installatie van de Democratische kandidaten niet doorzet. Uiteindelijk zou die situatie belanden bij het Hooggerechtshof, waarvan een deel van de rechters is aangesteld door Trump.
In een interview met het tijdschrift Time liet de Amerikaanse president ook de mogelijkheid open om een nationale noodtoestand uit te roepen. "Ik sluit niets uit of in", zei hij. "We gaan het zien."
Sommige mensen vinden deze scenario's erg ver gaan, Wehle niet. "We hebben in 2020 meer dan zestig rechtszaken gezien waarmee Trump de uitslag van de verkiezingen wilde terugdraaien. Toen dat niet lukte, hebben we op 6 januari de bestorming van het Capitool gezien. Dat zijn scenario's die meer voor de hand liggen dan de rustige verkiezingen die we vroeger hadden."