Overheid neemt Duitse cloudleverancier in de arm, wil minder afhankelijk zijn van de VS
23 april 2026 20:09
De landelijke overheid heeft afspraken gemaakt met een Europese cloudleverancier. Het gaat om het Duitse StackIT. In een raamovereenkomst staat onder welke voorwaarden overheidsorganisaties de diensten van het bedrijf kunnen gebruiken.
De overeenkomst moet de drempel verlagen voor bijvoorbeeld ministeries om over te stappen naar de Europese cloud. Volgens de Rijksoverheid kan dat "onder vooraf vastgestelde, veilige en gunstige voorwaarden". Overheidsorganisaties mogen zelf bepalen in hoeverre zij gebruikmaken van de diensten en zijn niet verplicht om over te stappen.
"Met deze overeenkomst zetten we een belangrijke stap in het verkleinen van onze afhankelijkheid van partijen buiten Europa en versterken we onze digitale weerbaarheid", schrijft minister van Weel van Justitie en Veiligheid in een verklaring.
Kwetsbaarheid
Momenteel gebruikt de overheid vooral diensten van de grote Amerikaanse techbedrijven, zoals Google, Microsoft en Amazon. Ook daarmee werden voorheen raamovereenkomsten gesloten.
Sinds vorig jaar zijn er grote zorgen over de digitale afhankelijkheid van de Verenigde Staten. Zo leidt de mogelijke Amerikaanse overname van het bedrijf Solvinity, dat DigiD beheert, tot veel discussie over de kwetsbaarheid van overheidsdiensten.
Een meerderheid van de Tweede Kamer wil nu dat het beheer van DigiD wordt weggehaald bij Solvinity, al zien veel partijen liever dat het bedrijf helemaal niet in Amerikaanse handen komt.
'Digitale autonomie'
Volgens de overheid leidt de overeenkomst met StackIT tot het versterken van de digitale autonomie van Nederland. "Digitale autonomie betekent dat we zélf keuzes kunnen maken uit een divers aanbod van aanbieders", schrijft staatssecretaris Willemijn Aerdts van Digitale Economie en Soevereiniteit. Volgens haar is het van belang dat de Europese markt gestimuleerd wordt. "Dat doen we met deze overeenkomst".
De Rijksoverheid schrijft dat er duidelijke afspraken zijn gemaakt over waar data worden opgeslagen. Dat moet gebeuren binnen de Europese Economische Ruimte (EER). Verder zijn er afspraken gemaakt over het beëindigen van contracten, zoals wanneer een cloudleverancier in handen zou komen van een partij buiten de EER.
De raamovereenkomst met StackIT is de eerste afspraak van zijn soort, zegt een woordvoerder van de staatssecretaris tegen persbureau ANP. De afspraken gelden per direct.
Het blijft rustig weer in april, net als de voorgaande jaren
23 april 2026 19:27
Aan het begin van de maand april publiceerde het KNMI een overzicht van weerwaarschuwingen in Nederland: sinds 2010 is er in april geen enkele keer een code oranje of rood uitgegeven. De maand van dit jaar past tot nu toe volledig in die trend. Er is weinig regen gevallen en ook qua windstoten en storm is het opvallend rustig gebleven.
Voor de laatste loodjes van deze maand zit er ook geen onstuimige omslag aan te komen. Een groot hogedrukgebied ligt al een aantal dagen tussen IJsland en Groot-Brittannië en beïnvloedt ook het weer in Nederland. Het is vaak zonnig en regen valt er niet of nauwelijks.
Het kan in de nacht en ochtend wel hier en daar wat mistig worden. De mistflarden zijn meestal in de ochtend vrij snel weer opgelost. Dat is in de herfst- en wintermaanden wel eens anders en dan kan het tot ver in de middag grijs blijven.
Wind vanaf zee
De wind komt uit het noorden of noordoosten en dit levert wel een flink temperatuurverschil tussen bijvoorbeeld Groningen en Maastricht. De wind blaast over relatief koud zeewater en daarnaast trekt vochtigere lucht met wolkenvelden af en toe het land op.
Meestal is het in de noordelijke provincies en op de Waddeneilanden 10 tot 13 graden. Een groot verschil met de zuidelijke provincies, waar het 16 tot 18 graden kan worden en het vaak stralend zonnig is. Vandaag werd het in Limburg zelfs 20 graden. Met iets meer wind en een wolk die even voor de zon trekt is het wel meteen een stuk minder warm buiten. Kreten zoals "lekker die zon, maar wel fris" zijn voor deze week heel toepasselijk.
Koningsnacht fris
Na het weekend, vooral dinsdag, lijkt de kans op regen ietsje groter te worden. Met Koningsdag is het zeer waarschijnlijk nog wel droog. Koningsnacht verloopt fris met temperaturen tussen 1 en 5 graden. Overdag warmt het op naar een graad of 15.
Israël houdt 'gele lijn' in Libanon bezet, schendt internationaal recht
23 april 2026 19:24
Verwoeste gebouwen, verhoogd Israëlische militaire aanwezigheid, ruim 2000 slachtoffers onder wie veel burgers en massale ontheemding. Het is het beeld van Zuid-Libanon, dat sinds het begin van de oorlog het toneel is van Israëls nieuwe poging om de militante sjiitische beweging Hezbollah uit te schakelen.
Sinds vorige week geldt formeel een staakt-het-vuren in Libanon, dat volgens zowel Israël als Hezbollah door de andere partij wordt geschonden. Vandaag spreken Israëlische en Libanese vertegenwoordigers weer met elkaar. Het vraagstuk over de bezetting van het 'gele lijn'-gebied is een van twistpunten.
Israël heeft in zuiden van het land deze gele lijn ingesteld, een vooruitgeschoven grens op zo'n acht kilometer van de door de VN vastgestelde Blauwe Lijn, die de officieuze grens tussen Israël en Libanon aangeeft. Die moet Israël respecteren, maar dat doet het dus niet.
Geen enkele Libanees, ook niet degenen die in het gebied wonen, mag zich van Israël in dit deel van het land begeven. Iemand die toch in de buurt van de gele lijn komt, wordt door het Israëlische leger als gevaar gezien en kan beschoten worden.
De bezetting van het gele lijn-gebied is volgens het internationaal recht niet toegestaan, legt universitair hoofddocent internationaal strafrecht Marieke de Hoon uit. "Het grondgebied dat Israël inneemt, is van Libanon. Door het te bezetten, schendt Israël de territoriale integriteit en soevereiniteit van dat land."
Het Israëlische leger zegt dat het het gebied, zo'n 6 procent van Libanon, gebruikt als 'bufferzone' tegen dreigingen, ook als die niet concreet zijn. Israël is van plan om het gebied ook na de militaire operatie bezet te houden, wat volgens De Hoon neerkomt op verboden annexatie.
In 2024 concludeerde het Internationaal Gerechtshof al dat de Israëlische bezetting van de Palestijnse Gebieden illegaal is. Datzelfde geldt volgens De Hoon voor het gebied dat Israël bezet in Libanon. Bezetting is in beginsel verboden en kan alleen onder strikte voorwaarden, zegt ze. "En alleen al doordat Israël de burgerbevolking niet beschermt, maar in plaats daarvan aanvalt, kun je aantonen dat het illegaal is".
Eenzijdig besluit
"Israël kwam pas met de aankondiging van de gele lijn nadat het staakt-het-vuren was afgekondigd", zegt universitair docent conflictstudies Nora Stel. "Daarmee is het geen afspraak, maar een eenzijdig besluit van Israël". Daardoor neemt in Libanon de angst toe dat als het onder deze omstandigheden tot een langdurig bestand komt, de bezetting van het gele lijn-gebied daarmee de facto wordt geaccepteerd."
Andere landen hebben de verplichting om zich op allerlei manieren te onthouden van het meewerken aan illegale bezetting, stelt De Hoon. "Daarom zijn andere staten, zoals Nederland, verplicht druk te zetten op Israël om bezette gebieden terug te geven en Libanese burgers te ontzien."
De twee experts zien dat het door Israël verboden gebied voor Libanezen onleefbaar is geworden. Het is voor bewoners daarom de vraag of ze ooit nog terug naar huis kunnen.
Zware graafmachines
Zondag meldde de Israëlische krant Haaretz dat dorpen in Zuid-Libanon systematisch worden vernietigd door het Israëlische leger, ook nu het staakt-het-vuren van kracht is. Het leger richt zich volgens bronnen van de krant op het vernielen van burgerlijke infrastructuur zoals woningen, gebedshuizen, scholen en openbare gebouwen.
Dat gebeurt op dezelfde manier als in Gaza en volgens de krant worden in Libanon ook dezelfde zware graafmachines gebruikt. Door de dorpen te verwoesten, voorkomt het leger dat inwoners van de gebieden naar huis kunnen terugkeren. Stel spreekt van een "verschroeide aardetechniek", waarmee Israël het ook voor de langere termijn voor mensen onmogelijk maakt om er te leven.
Begin maart trok Israël opnieuw het zuiden van Libanon binnen, met dezelfde oorlogstactiek die het toepaste in Gaza:
Behalve de dorpen in Zuid-Libanon vernietigt Israël ook de infrastructuur en landbouwgrond. Eerder schreef de vredesorganisatie Pax al dat Israël in grensgebieden in Libanon de grond besproeit met chemische bestrijdingsmiddelen.
Dat landbouwgif is slecht voor het milieu en de volksgezondheid en zorgt dat vegetatie sterft. De boeren in het gebied worden daardoor geraakt: doordat hun grond voor langere tijd onbruikbaar wordt zijn ze hun bron van inkomsten kwijt. Het opzettelijk vernietigen van landbouwgrond is volgens De Hoon een oorlogsmisdrijf. Bovendien komt de voedselzekerheid in Libanon hiermee in het geding.
Inwoners Epe balen van datalek, maar relativeren ook: 'Alles lag toch al op straat'
23 april 2026 18:42
Het klinkt zo alarmerend: een datalek bij de gemeente Epe waarbij de gegevens van vrijwel alle inwoners werden buitgemaakt. Maar als je rondvraagt in de Gelderse plaats reageren de gedupeerden opvallend nuchter. "Na de Odido-hack lagen ze ook al op straat, dit kan er ook nog wel bij."
De datadiefstal in Epe kwam op 12 maart aan het licht. Vanaf toen is er gekeken wat de schade is, en die blijkt omvangrijker dan aanvankelijk werd gedacht. Cybercriminelen hadden toegang tot meer dan een half miljoen documenten. Het gaat om basisgegevens zoals namen, adressen, woonplaatsen en geboortedata, maar ook om alle burgerservicenummers (BSN).
Van een deel van de inwoners zijn ook aanvullende gegevens gestolen, zoals bankrekeningnummers, volledige kopieën van identiteitsbewijzen en contactgegevens.
Principekwestie
In Epe wordt tegenover het gemeentehuis de kermis opgebouwd voor Koningsdag. Onder de inwoners die erbij staan te kijken heerst een mix van berusting en irritatie. Op de vraag of mensen zich zorgen maken, klinkt vaak een nuchter antwoord. "Nee hoor", zegt een voorbijganger. "We hebben Odido gehad, we hebben weet ik veel wat allemaal gehad. Volgens mij ligt alles toch al op straat."
Het feit dat er eerder gegevens zijn buitgemaakt, is voor cyberveiligheidsexpert Inge Bryan juist géén geruststelling. "Hoe meer criminelen van je weten, hoe groter de kans op oplichting. Criminelen maken combinaties van datasets. Ze vegen gegevens bij elkaar en maken daar met behulp van AI profielen van. Zo kunnen ze steeds gerichtere phishingmails maken en neemt de kans toe dat je erin trapt."
De diefstal van data bij de lokale overheid is voor anderen ook een principekwestie. "Privégegevens moeten privégegevens blijven," zegt een bezorgde inwoner die net boodschappen heeft gedaan. "Je bent voor alles afhankelijk van de gemeente: voor je paspoort, je rijbewijs, je uittreksels. Je móét daar wel heen. Dan mag je verwachten dat ze er goed mee omgaan."
Desastreus
Daar sluit cybersecurityexpert Eward Driehuis zich bij aan. "Je kunt er vergif op innemen dat dit desastreuze gevolgen zal hebben", reageert hij. Volgens Driehuis is het stelen van een kopie van een identiteitsbewijs het ergste dat kan gebeuren.
"De gevolgen voor mensen van wie een ID-kopie is buitgemaakt, zijn veel groter dan bij de Odido-hack", legt Driehuis uit. "De Odido-hackers hebben bij wijze van spreken een foto van je gezicht in handen. Hier hebben de hackers je hele vingerafdruk te pakken."
Met een vervalst paspoort kunnen criminelen volgens Driehuis simkaarten overnemen, beveiligingscodes onderscheppen en realistische nepboetes versturen. "De gemeente ontkomt er bijna niet aan om voorlichting te geven aan burgers."
Gegevens burgemeester
In Epe is vrijwel iedereen slachtoffer van de datadiefstal, ook burgemeester Tom Horn. Zijn gemeente telt ruim 32.000 inwoners. "Zeer betreurenswaardig", noemt hij het. "Ik snap heel goed dat mensen zich zorgen maken over wat er met hun informatie gebeurt en of ze benadeeld worden."
De burgemeester benadrukt dat de gemeente geen lijsten met e-mailadressen of telefoonnummers beheert, wat de kans op directe, grootschalige phishing via die kanalen verkleint. De digitale beveiliging is volgens hem inmiddels opgeschroefd naar wat deskundigen het hoogste niveau noemen. "Al blijft het een ratrace tussen criminelen en beveiligers, zodra wij de lat hoger leggen, verzinnen zij weer iets nieuws."
Cyberveiligheidsexpert Bryan raadt inwoners van Epe aan hun gezonde verstand te gebruiken. "Als je een onverwacht bericht in de mail, per post of op je telefoon ontvangt met een betaalverzoek of linkjes erin, moeten er alarmbellen afgaan. Gedachten als 'Dit is gek' of 'Hee, er wordt druk op mij uitgeoefend' zijn rode vlaggen."
Nieuwe ID
De grootste zorg ligt bij een specifieke groep van ongeveer duizend inwoners van wie volledige kopieën van identiteitsbewijzen zijn gestolen. Zij mogen op kosten van de gemeente een nieuw identiteitsbewijs aanvragen. Burgemeester Horn belooft deze groep dat ze komende week een brief kunnen verwachten.
Terwijl de kermis wordt opgebouwd, kijkt een oudere dame naar de zon. "Je kunt er toch niks meer aan veranderen. Morgen komt de zon gewoon weer op en gaan we weer door. Ik wacht de brief wel af."
Dirigent Michael Tilson Thomas overleden, Bernstein noemde hem 'genie'
23 april 2026 18:39
De Amerikaanse dirigent, componist en pianist Michael Tilson Thomas is gisteren op 81-jarige leeftijd overleden in zijn huis in San Francisco. Hij leed al jaren aan een agressieve vorm van hersenkanker.
Tilson Thomas, bekend onder zijn koosnaam 'MTT', was zowel binnen als buiten de Verenigde Staten een grote naam in de klassieke muziekwereld. Hij dirigeerde wereldberoemde orkesten in onder meer Londen, Miami, Buffalo en San Francisco. Bij dat laatste, het San Francisco Symphony, was hij decennialang chef-dirigent.
'Buitengewoon veelzijdig'
"Ruim een kwart eeuw lang waren Michael Tilson Thomas en San Francisco in de wereld van de klassieke muziek vrijwel synoniem", schrijft de Amerikaanse krant de San Francisco Chronicle. "Wie over Thomas of het San Francisco Symphony sprak, had het ook over de ander", aldus de krant.
Hij wordt omschreven als buitengewoon veelzijdig getalenteerd. Hij creërde een opwindende sfeer rond de concertzaal in de stad die overal voelbaar was, "zelfs voor mensen die weinig of geen interesse hadden in orkestmuziek", schrijft de krant.
Ook The New York Times prijst de musicus. Hij wordt gezien als een voorbeeld: zelf heeft hij ook vele talenten opgeleid. De fameuze componist en dirigent Leonard Bernstein, die onder meer de muziek voor de musical West Side Story schreef, sprak al in 1971 met veel lof over hem.
"Ik gebruik het woord 'genie' niet zomaar, maar in het geval van Michael gebruik ik het wel", zei hij in een interview. Bernstein zag in de jonge muzikant, die toen eind twintig was, gelijkenissen met zichzelf als aankomend dirigent. "Alleen weet hij meer dan ik toen wist", vertelde Bernstein.
Tilson Thomas werd door de jaren heen tientallen keren genomineerd voor een Grammy Award, waarvan hij er twaalf won. Ook kreeg de dirigent in 2019 de Kennedy Center Honor uitgereikt, een prestigieuze onderscheiding voor kunstenaars die een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de Amerikaanse cultuur.
In 2021 maakte hij bekend dat hij was behandeld voor een agressieve hersentumor. De jaren daarna zat hij niet stil. Hij gaf nog veel concerten en bleef lesgeven aan verschillende conservatoria. Toch kondigde hij begin vorig jaar zijn afscheid aan, omdat de tumor was teruggekeerd. Een concert ter ere van zijn tachtigste verjaardag in zijn geliefde San Franscisco werd zijn laatste optreden.
In de aankondiging daarvoor schreef hij over zijn sterfelijkheid. "Als dat achter de rug is kunnen we zeggen: 'It's a wrap'". Ook beschreef hij het afscheid in muziektermen, als een coda."Een coda is een muzikaal element aan het einde van een compositie, dat het hele stuk tot een afsluiting brengt", schreef hij. "Een coda kan qua lengte sterk variëren. De coda van mijn leven is genereus en rijk."
Zijn man, Joshua Robison, overleed eerder dit jaar, op 79-jarige leeftijd. De twee leerden elkaar kennen op de middelbare school, toen zij beiden voor het schoolorkest speelden.
Celstraf voor jongerenruzie IJmond
23 april 2026 18:33
Een 18-jarige man uit Heemskerk heeft tien maanden celstraf gekregen, waarvan zes voorwaardelijk. Volgens de rechtbank staat vast dat hij in september vorig jaar samen met een stel anderen een Haarlemse tiener zwaar mishandelde.
De jongen is de eerste die wordt veroordeeld nadat onenigheid tussen groepen jongeren in korte tijd escaleerde. Volgens NH Nieuws ging het om een ruzie tussen jongeren uit Haarlem enerzijds en jongeren uit Heemskerk en Beverwijk anderzijds.
Op sociale media gingen expliciete beelden rond van mishandelingen van verschillende jongeren, die uit Beverwijk zouden komen. Vanwege dreigementen over en weer gingen middelbare scholieren zich onveilig voelen. Uit voorzorg bleven vijf scholen in Beverwijk en Heemskerk in september een dag dicht. Een school in Haarlem bleef open, maar de lessen gingen niet door.
De rechtszaak tegen de verdachte uit Heemskerk werd vandaag geleid door een jeugdrechter. Volgens hem had de toen 17-jarige verdachte in september samen met drie anderen een Haarlemse jongen deels uitgekleed, en "zo'n 30 tot 40 keer met kracht" geschopt.
Provocerende, bedreigende teksten
De jongen overleefde het, maar volgens een forensisch arts die hem onderzocht, hadden de schoppen net zo goed de dood van de Haarlemmer kunnen betekenen. De beelden van de schoppartij gingen na de mishandeling rond en werden door de vier belagers voorzien van provocerende, bedreigende teksten.
De 18-jarige dader werd veroordeeld voor poging tot doodslag en openlijke geweldpleging. Omdat hij al vier maanden in voorarrest heeft gezeten, komt hij morgen op vrije voeten. Wel moet hij nog drie maanden lang een elektronische enkelband dragen.
Daarnaast moet de veroordeelde in behandeling bij een dagbesteding. Hij mag geen contact zoeken met de medeverdachten. Ook mag hij een jaar lang niet naar Haarlem. Breekt hij een van die regels, dan moet hij alsnog zes maanden de cel in.
'Slachtoffer schaamt zich diep'
Volgens de rechter is het slachtoffer er nog steeds slecht aan toe. Zijn hand brak bij de mishandeling en hij liep verschillende bulten op in zijn gezicht en op zijn lichaam. Bovendien kampt hij met PTSS, waarvoor hij nog steeds in therapie is.
"Het slachtoffer schaamt zich diep, weet niet wie de video heeft gezien, en wanneer de beelden weer opduiken", stelde de rechtbank. Volgens de rechter is het extra pijnlijk dat online video's niet te verwijderen zijn, en oneindig lang op internet kunnen blijven staan.
Andere zaken rondom de jeugdvete
Een van de medeverdachten van de jongen staat op 4 mei terecht. Voor de andere twee is er nog geen datum gepland.
Er loopt nog een zaak tegen iemand die betrokken zou zijn bij een andere mishandeling, die mogelijk ook het gevolg was van de ruzie tussen de twee rivaliserende groepen jongeren in september. Daarbij werd een jongen ontvoerd en zwaar mishandeld.