Corruptiezaken stapelen zich op, partijtop houdt vast aan Spaanse premier
28 juni 2026 13:43
De Spaanse Socialistische Partij (PSOE) van premier Sánchez bevindt zich in zwaar weer. Onderzoeken naar mogelijke corruptie en belangenverstrengeling raken de partij en zelfs de directe omgeving van de premier. Hoewel veel zaken juridisch nog niet zijn afgerond en mogelijk niet allemaal tot rechtszaken leiden, neemt de politieke druk op Sánchez toe.
Zijn positie was dan ook het belangrijkste onderwerp tijdens de bijeenkomst van het federale comité van de PSOE dit weekend in Madrid. Daar bleek dat het grootste deel van de 'baronnen', oftewel regionale partijleiders, Sánchez blijft steunen. De premier gebruikte de bijeenkomst om zich voor te bereiden op de komende landelijke verkiezingen, die voor nu in 2027 staan gepland.
Uitgedaagd
Aanleiding voor de toenemende druk op Sánchez zijn meerdere lopende corruptieonderzoeken. Het Spaanse lagerhuis riep premier deze week in een niet-bindende motie op om, vanwege die onderzoeken, af te treden of een vertrouwensstemming aan te vragen.
De premier legde deze oproep naast zich neer en daagde de oppositie uit een formele motie van wantrouwen in te dienen. Die is nog niet ingediend omdat de rechts-conservatieve oppositiepartij Partido Popular (PP) weet dat daarvoor onvoldoende steun is in het lagerhuis.
Oppositieleider Alberto Núñez Feijóo reageerde fel. Hij noemde de regering van Sánchez de meest corrupte in de Spaanse geschiedenis en beschuldigde hem van ongehoorzaamheid aan het parlement.
Maar volgens Sánchez zelf zijn de verschillende corruptiezaken rond zijn partij ten onrechte op een stapel gegooid. Volgens hem speelt de Partido Popular een politiek spel om hem en zijn partij te beschadigen.
Mondkapjesdeal
De grootste politieke schade komt uit de zaak rond voormalig minister van Transport José Luis Ábalos en zijn adviseur Koldo García. Deze affaire draait om dubieuze contracten voor mondkapjes tijdens de coronapandemie. Volgens de rechtbank speelde zakenman Víctor de Aldama een centrale rol bij het organiseren van betalingen en gunsten.
Ábalos werd afgelopen week veroordeeld voor onder meer corruptie en deelname aan een criminele organisatie. Volgens de rechtbank ontving hij ongeveer 448.000 euro aan voordelen en betalingen. Koldo García kreeg eveneens een lange gevangenisstraf opgelegd. De zakenman De Aldama werd ook veroordeeld, maar kreeg door zijn samenwerking met justitie een veel gunstiger behandeling.
Toen de zaak begin 2024 openbaar werd, nam Sánchez snel afstand van Ábalos. Hij vroeg hem zijn parlementszetel op te geven. Toen Ábalos weigerde, schorste de PSOE-fractie hem.
Oud-premier Zapatero
Heel anders reageerde Sánchez op het corruptieonderzoek naar oud-premier José Luis Zapatero, in functie van 2004 tot 2011. Hij is een van Sánchez' belangrijkste vertrouwelingen en de premier heeft herhaaldelijk zijn steun aan hem uitgesproken. Zapatero wordt onderzocht in verband met de omstreden staatssteun van 53 miljoen euro die luchtvaartmaatschappij Plus Ultra tijdens de coronacrisis ontving.
Zapatero zegt dat hij niets verkeerd heeft gedaan en stelt dat zijn contacten voortkwamen uit zijn rol als voormalig premier. Een deel van het bewijs in het Plus Ultra-onderzoek kwam via Amerikaanse autoriteiten. De verdediging van Zapatero stelt dat eerst moet worden vastgesteld of dit bewijs legaal en betrouwbaar is verkregen.
Tijdens het onderzoek ontstond ook een aparte onderzoekslijn rond dure juwelen die in het kantoor van Zapatero werden aangetroffen. De vraag is vooral waar de juwelen met een waarde van 1,3 miljoen euro vandaan komen en of ze correct zijn aangegeven. Bonnetjes of invoerdocumenten lijken te ontbreken.
Premiersvrouw
Ook de familie van Sánchez ligt onder de loep. Zijn vrouw Begoña Gómez wordt onderzocht vanwege mogelijke invloed en belangenverstrengeling rond haar zakelijke en academische activiteiten. Ze heeft geen politieke functie. De zaak wordt behandeld door een onderzoeksrechter in Madrid.
De klacht tegen Gómez werd ingediend door Manos Limpias ('schone handen'), een radicaal-rechtse vakbond die gebruikmaakt van het Spaanse rechtssysteem. Daarbij kunnen burgers of organisaties als aanklager optreden zonder direct slachtoffer te zijn. Sánchez noemt de zaak politiek gemotiveerd.
Broer van de premier
Manos Limpias diende ook een klacht in tegen David Sánchez, de broer van de premier. Hij wordt onderzocht vanwege zijn aanstelling bij de provinciale overheid van Badajoz als coördinator van een muziek- en operaprogramma.
De vraag is of de functie normaal tot stand kwam of speciaal voor hem werd gecreëerd. In beide gevallen is er wel genoeg bewijs gevonden om een zaak te beginnen, maar zijn er nog geen strafbare feiten bewezen.
De Partido Popular, die de verkiezingen van 2023 won, maar geen regering kon vormen, profiteert politiek van de problemen bij de PSOE. In verschillende peilingen staat de partij op winst bij nieuwe verkiezingen.
Corruptiedossiers liggen er óók rond politici van de PP, dat zelf in 2018 het landsbestuur moest opgeven na een omvangrijk financieringsschandaal. Het verschil is dat de partij momenteel niet de landelijke regering leidt.
Klein vliegtuig stort neer in Noord-Frankrijk, alle elf inzittenden omgekomen
28 juni 2026 13:41
Bij de noordelijke Franse stad Nancy is vanochtend een klein vliegtuig neergestort waarbij alle elf inzittenden zijn omgekomen. Het toestel stortte rond 11.00 uur neer in een straat in Tomblaine, een voorstad van Nancy, vlak bij het vliegveld Nancy-Essey waarvan het even daarvoor was vertrokken.
Het vliegtuig kwam terecht op een grasveld langs een weg, dicht bij huizen. In het vliegtuig zaten de naast piloot twee groepen van vijf parachutisten, meldt BFM.
De politie heeft de omgeving afgezet. Hulpdiensten, waaronder meerdere brandweereenheden, zijn massaal uitgerukt. Over de toedracht van het ongeluk is nog niets bekend.
Een ooggetuige zegt dat het vliegtuig plotseling neerstortte. "Ik was onderweg naar de supermarkt toen ik het toestel naar beneden zag duiken en zag neerkomen", zegt de getuige tegen de krant l'Est Républicain.
Russische ex-militair en blogger opgepakt na kritiek op leger en oproep aan Poetin
28 juni 2026 12:15
Een Russische ex-militair en blogger is vermoedelijk opgepakt nadat hij president Poetin in een veelbekeken video had opgeroepen hem live op televisie te ontvangen. De man, Alexander Loenin, zei dat hij met Poetin wilde praten om misstanden binnen het Russische leger aan de kaak te stellen.
Het Duitse persbureau DPA meldt dat Loenin elf dagen in administratieve hechtenis is gezet. DPA baseert zich daarbij op een bericht van iemand die zich de beheerder noemt van het Telegramkanaal van Loenin. Ook zegt diegene een goede bekende van de familie van Loenin te zijn.
"Vandaag belde de vrouw van Alexander mij en vertelde hoe de situatie werkelijk is: Alexander is levend en in goede gezondheid, hij is administratief aansprakelijk gesteld en voor elf dagen vastgezet. Als er nieuws is, zal ik dat melden", klinkt het. De aanhouding van Loenin is niet officieel bevestigd.
Martelingen van militairen
Loenin, een 39-jarige veteraan uit de regio Voronezj die grenst aan Oekraïne, kreeg de afgelopen dagen veel aandacht met een video op Instagram, het socialemediakanaal dat in Rusland is geblokkeerd. De video werd miljoenen keren bekeken.
In het filmpje beschuldigt Loenin de Russische commandanten ervan militairen op "zelfmoordmissies" te sturen. Volgens de voormalige militair worden soldaten die zulke bevelen weigeren of geen geld aan hun commandanten afstaan opgesloten, gemarteld, mishandeld en soms gedood. Vervolgens zouden zij als vermist worden opgegeven om hun lot te verhullen.
Voor die beschuldigingen leverde hij geen bewijs. Wel komt wat Loenin omschrijft overeen met eerdere kritiek die uit het Russische leger naar buiten is gekomen.
Woning doorzocht en aangehouden
Loenin eiste een persoonlijk gesprek met Poetin tijdens een live-uitzending op de Russische televisie om, zoals hij zei, "de hele waarheid" over de situatie aan het front te vertellen. Daarbij dreigde hij dat "het leger zijn wapens op het Kremlin zal richten" als zo'n ontmoeting uitblijft.
Ook zei hij dat hij die boodschap namens hooggeplaatste militairen en functionarissen overbracht, maar ook daarvoor leverde hij geen bewijs.
De video leidde tot vragen aan het Kremlin. Woordvoerder Peskov zei vrijdag dat hij van het bestaan van de oproep had gehoord, maar hij zou de video nog niet hebben bekeken. Hij noemde de gebruikte bewoordingen "vreemd" en zei pas te willen reageren nadat hij de inhoud had bestudeerd.
In de nacht voorafgaand aan zijn aanhouding is bij de woning van Loenin in de regio Voronezj een huiszoeking uitgevoerd. Zijn vrouw deelde daarover een video op TikTok die ze later verwijderde.
Ze zei dat agenten onder meer computers en gegevensdragers in beslag hadden genomen en dat haar man op dat moment niet thuis was. Volgens haar was hij kort daarvoor naar Moskou vertrokken. Nadien zou hij niet meer bereikbaar zijn geweest.
Prigozjins opmars naar Moskou
Openbare kritiek op de Russische oorlogvoering is in Rusland riskant en wordt regelmatig bestraft. Dat een voormalig militair met een groot bereik zulke beschuldigingen uit en openlijk een ontmoeting met Poetin eist, is uitzonderlijk.
Een laatste bekend voorbeeld van kritiek op het Russische leger door militairen dateert van 2023. Toen kwam de Wagner-groep onder leiding van Jevgeni Prigozjin in opstand. Een gewapende colonne van het beruchte huurlingenleger trok toen richting Moskou na een open conflict met de Russische legerleiding.
Prigozjin haalde steeds steviger uit naar het Kremlin, omdat hij zich in de steek gelaten voelde. Zo zou hem munitie worden onthouden. De opmars werd gestopt na onderhandelingen, waarna Prigozjin twee maanden later omkwam bij een vliegtuigcrash.
Tabaksgigant laat AI 'publieksreacties' schrijven tegen strengere EU-regels: 'Dit is valsspelen'
28 juni 2026 12:00
Om nieuwe, strengere tabakswetten te beïnvloeden maakt tabaksfabrikant Philip Morris op slinkse wijze gebruik van kunstmatige intelligentie. De Europese wetsvoorstellen zijn nu in publieksconsultatie en bijna driekwart van de Nederlandse reacties erop is volledig door AI geschreven. Met een tekstgenerator van Philip Morris.
De onderzoekredactie van de NOS en journalistiek platform Pointer (KRO-NCRV) legden zo'n 65.000 reacties uit vijftien EU-landen voor aan de AI-detector van Pangram. Ongeveer 30 procent blijkt te zijn geschreven met kunstmatige intelligentie. Maar in sommige landen ligt dat percentage veel hoger.
Na Portugal komt het grootste aandeel AI-reacties uit Nederland. Van de Nederlandse reacties is 71 procent vrijwel zeker volledig door AI geschreven.
Op dit moment worden twee Europese tabakswetten voorbereid in Brussel. Het gaat om de grootste aanscherpingen in vijftien jaar. De wetsherzieningen gaan vooral over alternatieven voor sigaretten, zoals vapes, e-sigaretten, verhitte tabak en nicotinezakjes (snuss). Inmiddels bestaat 40 procent van de omzet van Philip Morris uit deze producten.
Er is de fabrikant daarom veel aan gelegen om het beleid te beïnvloeden. Naast tientallen lobbyisten zet het bedrijf nu een vernuftige AI-tool in die bezorgde berichten van burgers naar het Europees Commissie stuurt, tijdens de zogeheten publieksconsultatie. In die fase voorafgaand aan het definitieve wetsvoorstel kunnen burgers hun mening kenbaar maken aan de Europese Commissie.
Op de wetsvoorstellen zijn inmiddels 80.000 reacties binnengekomen, terwijl de meeste andere Europese wetten in consultatie niet meer dan duizend reacties krijgen.
Affiches met QR-code
Philip Morris ging als het volgt te werk. In tabakszaken hingen gele affiches met een QR-code erop, onder de noemer 'Your Voice Your Choice'. Wie de code scant, wordt doorgestuurd naar een tool waarin je multiplechoicevragen krijgt over tabaksproducten en rookbeleid.
Op basis van de antwoorden schrijft de tool vervolgens een tekst in de ik-vorm, met argumenten waarom je tegen strengere wetten bent. Daarna kun je ervoor kiezen de tekst naar de EU-website te versturen. Dat gebeurde alleen al vanuit Nederland meer dan 700 keer.
Volgens Philip Morris zijn de reacties uiteindelijk allemaal afkomstig van gewone, bezorgde burgers, maar dat kunnen de NOS en Pointer niet controleren.
Verschillende experts omschrijven het als een bekende lobbytactiek, waarbij een industrie georganiseerde steun laat doorgaan voor de spontane burgerstem. AI is daarbij het nieuwe instrument, maar de strategie zelf is oud.
Het is ook niet de eerste keer dat bedrijven zulke tools gebruiken. In 2024 berichtte de krant The Mirror dat British American Tobacco bij de consultatieronde voor een Brits wetsvoorstel over vapes driekwart van de 120.000 reacties automatisch had laten genereren.
Reactie Europese Commissie:
De Europese Commissie zegt zeer bezorgd te zijn over deze ontwikkeling. "Wij veroordelen de vermeende pogingen van de tabaksindustrie", laat een woordvoerder weten.
"Het is van cruciaal belang dat de standpunten van burgers niet worden gemanipuleerd of verkeerd worden weergegeven, juist omdat de publieke participatie een belangrijke prioriteit is voor de Commissie. Het is van groot belang dat onze openbare raadplegingen de publieke opinie over een bepaald onderwerp goed weergeven."
De Commissie zegt wel rekening te houden met campagneactiviteiten (inclusief AI-campagnes) in de analyse van de inspraak.
Ook in de Tweede Kamer is de verontwaardiging over de handelswijze van Philip Morris groot. "De tabaksindustrie die de democratie kaapt is gewoon af", zegt fractievoorzitter Bikker van de ChristenUnie. "Eigenlijk is hiermee die inspraak corrupt geworden, omdat de tabaksindustrie mensen aanmoedigt om iets in te dienen wat zíj willen, niet de overtuiging van de burgers."
Volgens haar CDA-collega Bontenbal zegt het iets over de mentaliteit van het bedrijf "dat ze bereid zijn allerlei truken uit te halen". "Je speelt gewoon vals. En als je via valsspelen je zin probeert te krijgen, dan sta je bij mij sowieso op 5-0 achterstand."
Bikker zegt te begrijpen dat de industrie ruimere regels wil. "Gaan we dat doen? Vanzelfsprekend niet, want onze jongeren moeten worden beschermd."
Philip Morris zegt in een reactie gebruik te maken van standaard AI-instellingen om teksten leesbaar, coherent en relevant te maken. Het bedrijf ziet de campagne als "een legitieme bijdrage" aan het democratisch proces en ontkent dat de reacties in een bepaalde richting worden gestuurd.
Klacht longartsen
Dat ziet een groep Nederlandse artsen heel anders. Zij hebben een klacht ingediend tegen de tabaksgigant bij de Reclame Code Commissie. Volgens hen overtreedt Philip Morris met de campagne onder andere het reclameverbod op tabak en aanverwante producten. Bovendien wordt de consument misleid, stellen ze.
Gebruikers die zich verzetten tegen regulering worden door de AI-tool uitgebreid geholpen bij hun argumenten. Wie een ander geluid wil laten horen, krijgt geen tips, zeggen ze.
Een van de artsen gebruikte de tool en gaf daarbij duidelijk aan juist voor een verbod te zijn. Uiteindelijk kwam er tekst uit die vooral wijst op de alternatieven voor traditionele tabaksproducten, die "minder schadelijk" zouden zijn.
Meer weten?
Lees hier het uitgebreide artikel van Pointer.
Broodjes uitdelen na bevingen in Caracas: 'Ik wil niet thuis blijven zitten'
28 juni 2026 11:29
Op Plaza Altamira in Caracas slapen mensen in tentjes of soms op een matras onder de straatlampen. Ze zijn hun appartementencomplex ontvlucht na de zware aardbevingen eerder deze week. Zussen Wendy en Winifred Velazquez lopen met een koelbox langs de tenten in de Venezolaanse hoofdstad. Ze delen arepa's en pasteitjes met kaas uit.
"We willen ons steentje bijdragen en de mensen in nood helpen", zegt Wendy (22). "We brengen in de ochtend ontbijt, in de middag lunch en 's avonds doen we nog een ronde om eten aan mensen uit te delen." Ze maken het eten thuis, en volgens de zussen is alles vers en met zorg gemaakt.
Scheuren in de muur
Hun flatgebouw staat er nog. Er zijn wel wat scheuren in de muur, en aan de buitenkant is er wat steen afgebrokkeld tijdens de aardbevingen van woensdag. Het Venezolaanse bureau van Openbare Werken heeft een controle uitgevoerd en er is geen gevaar dat het gebouw kan instorten, zo is aan hen medegedeeld.
Vele tienduizenden huizen en gebouwen zijn beschadigd of verwoest door de zware beving. Er zijn nog steeds naschokken, zoals de beving van gisteravond (Nederlandse tijd) met een kracht van 5,6. De natuurramp heeft tot nu toe ruim 1400 mensen het leven gekost. Er zijn duizenden gewonden en minstens 70.000 personen zijn als vermist opgegeven.
Het lukt reddingswerkers nog altijd om overlevenden onder het puin vandaan te halen:
"Ik weet nog precies wat er gebeurde", zegt Winifred (33) terwijl ze een broodje geeft aan een man die voor een tentje zit. "Ik werd duizelig, en alles begon te schudden. Ik stond op een trap en heb me vastgeklampt aan de leuning, het was doodeng", zegt ze.
In wijken als Altamira en Los Palos Grandes in Caracas zijn verschillende gebouwen ingestort. Maar het zwaarst getroffen gebied ligt buiten de hoofdstad, in La Guaira. In deze bij toeristen populaire kustregio zijn de meeste slachtoffers gevallen.
Venezolaanse reddingswerkers krijgen ondertussen hulp van internationale hulpdiensten, ook uit Nederland, om nog zo veel mogelijk mensen te redden.
'Beseffen ons geluk'
"Ik besef hoeveel geluk we hebben gehad dat ons huis er nog staat, en dat ik geen naaste familieleden heb verloren", zegt Winifred. "Ik wil niet thuis blijven zitten en online de ellende via allerlei filmpjes bekijken. Ik wil iets doen, vandaar dat we eten uitdelen."
Verderop, in de wijk Los Palos Grandes, loopt Ana Reinaldi met haar zoon stilletjes over straat. Ze bekijken de ingestorte voorgevel van een flatgebouw. Het is avond en dan stoppen de graafmachines. Nu komen vele vrijwilligers in actie om te zoeken. Met een schep in de handen en een helm op bieden ze hun diensten aan bij reddingswerkers.
Deze aardbeving herinnert Reinaldi aan die van 1967. Ze was toen nog een kind. "Ik weet nog dat ik heel veel heb gehuild toen en doodsbang was." De aardbeving uit 1967 had een kracht van 6,5 en was daarmee lichter dan de dubbele aardbeving van een paar dagen geleden van 7,2 en 7,5.
Reinaldi loopt langs een gebouw met scheuren in de voorgevel en tuurt naar boven. Haar zoon trekt haar snel weg. "Het gebouw kan instorten", zegt hij bezorgd. "Er wonen ook geen mensen meer in, en dat is niet voor niets."
Beangstigend
Ze had dagen voor de ramp al een voorgevoel dat er iets zou gebeuren. En dat was niet alleen haar gevoel. Het viel de moeder op dat er zo'n stevige wind stond in de stad. "Ik weet niet of dat er iets mee te maken had maar als ik er op terugkijk vond ik dat al niet normaal", zegt ze.
Veel Venezolanen houden hun hart vast. De sfeer is gespannen, zwaar verdriet hangt voelbaar in de lucht. "We weten dat we in een regio wonen waar soms wel lichtere bevingen zijn, wat er nu gebeurd is zo beangstigend'' zegt Reinaldi. "We zijn als land en bevolking in diepe rouw."
Dit verandert per 1 juli: belverbod voor bedrijven, duurder pakje uit China
28 juni 2026 10:43
We zijn alweer bijna halverwege het jaar en dat betekent dat er weer nieuwe wetten, regels en belastingen aankomen. Want niet alleen op 1 januari, ook op 1 juli gaan deze vaak in. Wat verandert er dit keer?
Minimumloon en uitkeringen omhoog
Ieder halfjaar past de overheid het minimumloon aan om het mee te laten stijgen met de cao-lonen. Het minimumloon gaat nu van 14,71 naar 14,99 euro per uur bruto. Dat bedrag geldt voor iedereen van 21 jaar en ouder.
Op basis van de verhoging van het minimumloon gaan ook uitkeringen omhoog. Zo gaat de AOW voor alleenwonenden van 1558,15 naar 1581,55 euro netto per maand. Ook andere uitkeringen zoals de bijstand, WIA en Wajong stijgen.
3 euro voor pakketje uit China
Bestel je iets in een webshop uit China of een ander land buiten de EU? Dan moet je voortaan 3 euro aan invoerrechten betalen. Tot nu toe hoefde dat niet voor kleine bestellingen van onder de 150 euro. De EU schaft deze vrijstelling nu af.
Die 3 euro geldt per soort product dat je bestelt. Bestel je bijvoorbeeld twee T-shirts dan betaal je dus 3 euro. Maar bestel je een T-shirt en een USB-kabel, dan betaal je 6 euro.
Belverbod bedrijven
Bedrijven mogen consumenten niet bellen zonder toestemming, ook niet meer als iemand klant is of is geweest. Tot nu toe was er een uitzondering op het belverbod als je ergens klant was, maar die uitzondering vervalt. Bedrijven moeten nu dus altijd toestemming hebben om je te bellen.
Er zijn wel een paar uitzonderingen: goede doelen, loterijen die geld geven aan goede doelen en uitgevers van kranten en tijdschriften.
Huurverhoging
Heb je een sociale huurwoning? Per 1 juli is er weer de jaarlijkse huurverhoging. Die is dit jaar in principe maximaal 4,1 procent. Een sociale huurwoning mag maximaal 932,93 euro kosten.
Voor mensen met een hoog inkomen kan de huurverhoging meer zijn. Afhankelijk van hoeveel je verdient is de verhoging dan 50 of 100 euro.
De corporaties hebben al gezegd dat ze hun huren gemiddeld met 3,6 procent verhogen, minder dan het maximum van 4,1 procent dus. De gemiddelde huur wordt 666 euro. De maximale huurverhogingen voor middenhuurwoningen (6,1 procent) en vrijesectorwoningen (4,4 procent) golden al sinds 1 januari.
Registratie sigarettenverkopers
Verkopers van sigaretten, vapes en andere rookwaren moeten zich voortaan verplicht registreren. De overheid wil het aantal verkooppunten terugdringen en beter zicht krijgen op waar nog sigaretten worden verkocht.
Supermarkten mogen al geen sigaretten meer verkopen. De komende jaren komen er verboden voor nog meer plekken. De registratie loopt via de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).
Wachtlijst stroomaansluiting
Vraag je 1 juli of later een zwaardere stroomaansluiting aan voor je huis? Omdat je bijvoorbeeld een laadpaal wilt of een warmtepomp?
Dan kan je op een wachtlijst terechtkomen, afhankelijk van hoeveel ruimte er lokaal is op het stroomnet. Tot nu toe waren er alleen wachtlijsten voor grootverbruikers, maar voortaan kunnen ook kleinverbruikers zoals huishoudens en kleine bedrijven op die wachtlijsten komen.
Voor Noord-Brabant en een groot deel van provincie Utrecht is al duidelijk dat nieuwe aanvragen op de wachtlijst komen. Want voorlopig zijn daar geen nieuwe aansluitingen of verzwaringen van bestaande aansluitingen mogelijk.
Camera in auto
Elke auto die nieuw wordt verkocht in de EU moet voortaan een nieuw veiligheidssysteem hebben. Dat heet Advanced Driver Distraction Warning (ADDW) en dat is een camera die in de gaten houdt of de bestuurder wel op de weg let. Doet die dat te lang niet, dan gaat er een alarm af. Deze EU-regel gaat niet op 1 maar 7 juli in. EU-regels gaan vaker op onlogische dagen in.
Banktransacties tegenhouden
Banken kunnen worden verplicht bepaalde transacties tegen te houden. Ze moeten dat doen als de Financial Intelligence Unit hen dat opdraagt. Dat is een overheidsinstelling waar banken en andere financiële dienstverleners ongebruikelijke transacties moeten melden.
Krijgen ze de opdracht, dan moeten banken een transactie maximaal vijf dagen tegenhouden. Het gaat dan om geld dat mogelijk is gelinkt aan witwassen of het financieren van terrorisme. In die vijf dagen kunnen opsporingsdiensten dan bijvoorbeeld beslag leggen op het geld.
Vrachtwagenheffing
Over rekeningrijden voor personenauto's wordt al tientallen jaren gesproken, maar het komt er steeds niet van. Voor vrachtwagens is het nu wel een feit: eigenaren van vrachtwagens gaan betalen per gereden kilometer.
In dit artikel lees je meer over de zo geheten vrachtwagenheffing:
De heffing geldt niet voor alle wegen, maar vooral voor snelwegen en een deel van de provinciale N-wegen.
Tegelijkertijd verdwijnt de wegenbelasting voor vrachtwagens tot 12.000 kilo en gaat die voor zwaardere trucks omlaag. Maar vanwege de hoge dieselprijzen verdwijnt de wegenbelasting tijdelijk voor alle vrachtwagens. Dat is voor een half jaar, tot eind 2026.
Ook wordt de vrachtwagenheffing 22,3 procent lager dan eerder gepland, ook als tijdelijke maatregel tot eind dit jaar vanwege de hoge brandstofprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten.
De vrachtwagenheffing betekent minder vaste maar meer variabele kosten dus. Hoe schoner en lichter de truck is, hoe lager het bedrag per kilometer. En een groot deel van het opgehaalde geld gaat naar subsidie voor verduurzaming. Bijvoorbeeld voor elektrische vrachtwagens.
Wegenbelasting omhoog en omlaag
Voor een aantal soorten auto's gaat de wegenbelasting omhoog. Voor rijdende winkels, zoals de aloude SRV-wagen, betaalde je tot nu toe maar 25 procent van de normale wegenbelasting. Die uitzondering stopt, eigenaren betalen voortaan dus 100 procent.
Ook het speciale tarief voor kermis- en circusexploitanten vervalt. Die betaalden ook maar 25 procent voor auto's en vrachtwagens die ze alleen gebruiken om kermis- of circusbenodigdheden te vervoeren. Hetzelfde geldt voor personenauto's en vrachtwagens die zijn ingericht als werkplaats, met gereedschap en een werkbank.
Tegelijk met bovenstaande verhogingen gaat de wegenbelasting tijdelijk omlaag voor bestelauto's. Dat is vanwege de huidige hoge brandstofprijzen. De belasting gaat 50 procent omlaag tot eind dit jaar.
Tachograaf voor bestelbusjes
Voor vrachtwagens van 3500 kilo en meer was de tachograaf al verplicht. Maar dat wordt die nu ook voor bestelwagens tussen de 2500 en 3500 kilo. De tachograaf is een apparaat dat de rij- en rusttijden van een chauffeur registreert, evenals de snelheid en afgelegde afstand van een voertuig.
De verplichting komt vanuit de EU en geldt alleen voor internationaal vervoer. Dus als er met de bestelbus bijvoorbeeld wordt gereden tussen Nederland en Duitsland. Maar ook als een Nederlands bedrijf in het buitenland rijdt of een buitenlands bedrijf binnen Nederland.
Zo wil de EU de concurrentie tussen vrachtwagen- en bestelautovervoerders eerlijker maken. En het risico verminderen dat er met bestelauto's gevaarlijk lang wordt doorgereden.
Eisen gastouderopvang
Er komen strengere eisen voor gastouders. Dat zijn mensen die tegen betaling kinderopvang bieden aan een kleine groep kinderen, vaak in eigen huis. Nu mag je met allerlei onderwijs- en zorgopleidingen gastouder zijn, voortaan moeten gastouders altijd een pedagogische module hebben gevolgd. Dit geldt alleen voor nieuwe gastouders, niet voor bestaande.
Voor gastouderbureaus komen er ook strengere regels.
Ongevallen met uitzendkrachten
Als er een ongeluk gebeurt op het werk, moet de werkgever dat nu al verplicht melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Als het om een uitzendkracht gaat, moet het bedrijf het voortaan ook melden bij het uitzendbureau. En dat uitzendbureau moet vervolgens ook melding doen bij de Arbeidsinspectie.
Dit moet ervoor zorgen dat uitzendbureaus en bedrijven samen zorg dragen voor de veiligheid van mensen. Het uitzendbureau moet na een ongeluk ook controleren of een bedrijf wel genoeg veiligheidsmaatregelen heeft genomen.
Milieueisen voor gebouwen
De milieuprestatie-eisen voor gebouwen worden aangescherpt. Het gaat daarbij om hoeveel de gebruikte bouwmaterialen en bouwmethode het milieu mogen belasten. Bijvoorbeeld op het gebied van CO2-uitstoot en luchtvervuiling.
Voor kantoren gaat de eis omhoog. Voor andere gebouwen als scholen, winkels, zorginstellingen en fabrieken komen er voor het eerst eisen.
Voor woningen gaan de eisen niet omhoog. Strengere eisen zouden volgens de overheid soms kunnen leiden tot een langere bouwtijd. En omdat er snel veel woningen bij moeten komen, is besloten de regels niet aan te scherpen.