Brandstof delen en meer elektriciteit produceren: zo wil Europa de energiecrisis aanpakken
22 april 2026 16:40
In de strijd tegen de stijgende energieprijzen wil de Europese Commissie in kaart brengen wat de brandstofvoorraden van alle EU-lidstaten zijn. Daarnaast wil de commissie dat Europa zelf meer energie gaat opwekken om minder afhankelijk te zijn van fossiele brandstoffen.
Dat staat in een plan onder de titel AccelerateEU. Het doel is om zowel Europese huishoudens als bedrijven beter te beschermen tegen de energiecrisis. Ook moet er haast gemaakt worden met de energietransitie.
Een pakket aan noodmaatregelen is nodig, zegt de Europese Commissie. Europa heeft in de eerste vijftig dagen na het begin van de Iran-oorlog 24 miljard euro extra uitgegeven aan de import van fossiele brandstoffen. Volgens de Commissie zijn het vooral kwetsbare huishoudens die hiervoor de prijs betalen.
57 procent van de energie die in Europa wordt gebruikt, bestaat nog altijd uit geïmporteerde fossiele brandstof.
Tekort aan kerosine
In plannen, die afgelopen zondag al uitlekten, werden concrete maatregelen genoemd, zoals minimaal één vaste thuiswerkdag per week, het subsidiëren van elektrisch rijden voor mensen met een laag inkomen en het gebruik van elektriciteit lager belasten dan gebruik van fossiele brandstoffen. Maar over bijvoorbeeld zo'n vaste thuiswerkdag wordt in het nu gepresenteerde plan niets gezegd.
Wel wil de Europese Commissie dat consumenten worden beschermd tegen prijsstijgingen via gerichte steunmaatregelen, zoals energievouchers en sociale leaseprogramma's. Daarnaast moeten de accijnzen op elektriciteit voor kwetsbare huishoudens worden verlaagd.
Ook wil Brussel dat een nieuw overheidsorgaan inzichtelijk maakt wat de brandstofvoorraden van alle EU-lidstaten zijn, zodat deze sneller gedeeld kunnen worden als er tekorten ontstaan. Nu hebben bijvoorbeeld vooral Zuid-Europese landen een tekort aan kerosine, terwijl landen als Nederland en België nog voldoende op voorraad hebben. De coördinatie tussen de lidstaten over de brandstofvoorraden moet daarom worden verbeterd, aldus het plan. Ook moet Europa zelf meer luchtvaartbrandstof gaan produceren.
Wake up-call
Volgens Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, maakt de Iran-oorlog duidelijk dat de transitie naar duurzame energie moet worden versneld. "Dit zal ons energieonafhankelijkheid en -zekerheid geven en ervoor zorgen dat we beter bestand zijn tegen geopolitieke stormen."
Ook Dan Jørgensen, Eurocommissaris voor Energie en Huisvesting, zegt dat de huidige geopolitieke situatie een wake up-call is. "Europa staat voor alweer een fossiele energiecrisis", zegt hij. "Dit moet een keerpunt zijn, het moment waarop Europa de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen loslaat en overstapt op schone energie-autonomie."
Eurocommissaris Teresa Ribera voegde daar tijdens de presentatie van de voorstellen aan toe dat in de huidige situatie "burgers en bedrijven de prijs betalen voor onze afhankelijkheid".
Volgens Brussel is voor de versnelde energietransitie tot 2030 jaarlijks zo'n 660 miljard euro nodig. De voorstellen van de Europese Commissie worden deze week nog besproken op een informele EU-top op Cyprus.
Podcast De Dag: de zware klus van asielminister Van den Brink
22 april 2026 16:18
Het was spannend tot het laatste moment, maar een groot deel van de asielplannen van het kabinet werd weggestemd in de Eerste Kamer. De wetten van oud-PVV-minister Marjolein Faber, door haar "het strengste asielbeleid ooit" genoemd, liggen nu op het bord van haar opvolger: CDA-minister Bart van den Brink. Hij moet met een nieuw plan komen.
In podcast De Dag een gesprek met Nieuwsuur-duider Arjan Noorlander over minister Bart van den Brink. Wie is hij, en hoe groot is de klus die voor hem ligt?
Luisteren?
Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Noorlander vertelt dat Van den Brink al jarenlange ervaring heeft als spindokter van meerdere CDA-prominenten. Nu staat hij als minister zelf op de voorgrond en moet "de mannetjesmaker" zichzelf over het voetlicht brengen. Oud-minister Marja van Bijsterveldt werkte jarenlang samen met Van den Brink. Zij schetst een beeld van een man zonder groot ego, waarbij politiek niet op de eerste plaats komt. Zijn gezin en geloof staan op één.
Reageren? Mail dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Judith van de Hulsbeek en Max Smedes
Splitsing Christelijke Gereformeerde Kerken Groningen door standpunt over lhbti'ers
22 april 2026 16:13
Er doet zich opnieuw een splitsing voor in de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Nadat in november tientallen kerken hadden aangekondigd zich te willen afsplitsen van de landelijke CGK, is er nu een scheuring in Groningen: vanaf zondag splitst die gemeente zich in twee groepen op.
Zowel de landelijke als de lokale scheuring hebben te maken met de vraag of samenwonende homoseksuele stellen welkom zijn bij het Heilig Avondmaal.
Het Heilig Avondmaal is een van de twee sacramenten (naast de doop) waarin het lijden, sterven en de opstanding van Jezus worden herdacht. Gemeenteleden eten dan een stukje brood en drinken een slokje wijn (of druivensap) als teken van verbondenheid met Christus en elkaar.
Toen de kerkenraad in Groningen vorig jaar zomer besloot dat samenwonende homoseksuele stellen welkom waren bij het Heilig Avondmaal, leidde dat tot diepe verdeeldheid, meldt RTV Noord. Een deel van de leden steunt de koers en pleit voor een inclusievere kerk, met ruimte voor persoonlijke omstandigheden en pastorale afwegingen. Een ander deel verzet zich, omdat dit volgens hen in strijd is met de Bijbel en de landelijke afspraken binnen de CGK.
Apart naar de kerk
Maandenlang is er gediscussieerd door de leden, maar nu concludeert de kerkenraad dat de verschillen "wezenlijk en principieel" zijn en niet meer te overbruggen.
Om verdere spanningen te voorkomen, is daarom besloten tot opsplitsing, al spreekt de kerkenraad zelf over "een zorgvuldige weg"' waarin ruimte wordt geboden aan verschillende gewetens.
Dat heeft direct gevolgen. Zo gaan de twee groepen voortaan apart naar de kerk. De meer behoudende groep gaat vanaf zondag naar de 100-jaar oude Jeruzalemkerk, ook al is die eigenlijk in slechte bouwkundige staat. De groep die voor meer inclusie is blijft kerken in de Maranathakerk.
Vrouwelijke dominees
De ongeveer 1400 leden van de CGK in Groningen staan nu voor de vraag waar ze zondag naar toe gaan. Het is goed mogelijk dat families, vrienden en bekenden in verschillende groepen terechtkomen. De kerkenraad benadrukt in een verklaring dat beide groepen elkaar blijven zien als "broeders en zusters".
Met de scheuring is de discussie niet afgelopen. Binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken speelt ook een discussie over vrouwelijke dominees. In sommige gemeenten zijn al vrouwelijke ambtsdragers actief, terwijl dat landelijk niet is toegestaan. De synode waarschuwde eerder dat dit soort ontwikkelingen de eenheid van het kerkverband onder druk zetten.
Consumentenvertrouwen laag, maar huishoudens geven niet minder uit
22 april 2026 15:53
Nederlanders maken zich zorgen over hun persoonlijke financiën en vinden dat het geen gunstige tijd is voor grote aankopen, meldt het CBS. Het consumentenvertrouwen zakte deze maand van -30 in maart naar -44 in april, "uitzonderlijk veel", zegt het statistiekbureau zelf.
Het vertrouwen is al sinds 2019 negatief. Toch betekent dat niet meteen dat mensen ook daadwerkelijk minder geld uit geven, blijkt uit data van ING. Afgelopen maand daalde het consumentenvertrouwen ook al, maar dat is niet terug te zien in de uitgaven van huishoudens.
Het consumentenvertrouwen is een getal dat uitdrukt hoe optimistisch of pessimistisch consumenten zijn over hun eigen financiën en de Nederlandse economie in zijn geheel. Een 0 betekent dat op dat moment de ene helft van de bevolking positief is, en de andere helft negatief.
Mooi weer
De brandstofprijzen zijn in maart flink gestegen, maar dat heeft mensen er niet toe aangezet om minder te gaan tanken, komt naar voren uit de cijfers van ING. Deze uitgaven worden door de bank gezien als noodzakelijk. ING zag ook dat huishoudens in dezelfde maand meer geld uitgaven aan kleding en restaurants.
"Terwijl je toch zou denken dat mensen die meer kwijt zijn aan de pomp, terughoudender zijn met dit soort uitgaven", zegt hoofdeconoom bij ING, Bert Colijn.
Het kan ook te maken hebben met het mooie weer in maart. Het was zonovergoten, droog en uitzonderlijk zacht voor de tijd van het jaar, aldus het KNMI. "Beter weer om te shoppen en uit eten te gaan, maar dat dit een rol zou kunnen spelen geeft al aan dat mensen hun uitgaven niet volledig uitstellen", zegt Colijn.
Sinds 2023 zijn huishoudens wel meer gaan sparen, blijkt uit de spaarquote, het percentage van het inkomen dat huishoudens sparen. In dat jaar lag het rond de 15 procent en op dit moment ligt het rond de 17,5 procent.
"Dat dit is gestegen geeft wel aan dat huishoudens voor de zekerheid liever een kleine buffer aanhouden, omdat ze bijvoorbeeld niet weten hoe lang de oorlog in het Midden-Oosten nog aan blijft houden", aldus Colijn.
Grotere taart
Maar omdat de meeste lonen na 2023 flink zijn gestegen, hebben consumenten ook meer te besteden. "De totale taart is voor werknemers gewoon groter geworden", zegt Colijn over de verhouding tussen inkomsten en uitgaven. "Als je een kleiner stukje van die taart uitgeeft kan het zijn dat je nog steeds wel meer uitgeeft in absolute getallen".
Toch zegt het cijfer wel iets over de turbulente tijd waarin we leven. Het CBS ziet dat de koopbereidheid van consumenten deze maand verder daalde, van -15 naar -26. Consumenten vinden het geen gunstige tijd om grote aankopen te doen.
"Het consumentenvertrouwen kan een nuttig signaal zijn in hele heftige tijden, maar zegt lang niet alles over hoe de economie ervoor staat", zegt hoogleraar Robert Dur van de Erasmus School of Economics.
Mensen lezen in de media over voorspellingen dat de hoge brandstofprijzen ook gaan zorgen voor duurdere boodschappen. "Dat draagt eraan bij dat de consument behoorlijk somber is geworden, terwijl ze het zelf niet zo slecht hoeven te hebben", zegt Dur.
Appeltje voor de dorst
Dur: "Nu is het zeker niet zo dat we elkaar allemaal in de put praten. Consumenten kiezen ervoor een appeltje voor de dorst op te bouwen om de onzekere toekomst tegemoet te gaan, maar dit gaat niet meteen tot een economische crisis leiden."
Geen reden voor paniek dus. Hij gaat zich pas zorgen maken als de werkloosheid ook stijgt, maar daar is nog geen sprake van.
Overwinning voor Democraten in Virginia in strijd om kiesdistricten
22 april 2026 15:30
In de Amerikaanse staat Virginia is een voorstel goedgekeurd om kiesdistricten opnieuw in te delen. In een referendum konden kiezers stemmen over de nieuwe kaart, die de Democraten de kans geeft om vier extra zetels in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden te winnen.
Het voorstel kwam er nipt doorheen: met 97 procent van de stemmen geteld, heeft 51,5 procent van de kiezers voor gestemd en 48,5 procent tegen, meldt CNN.
Dit referendum is het laatste voorbeeld in de strijd tussen de Republikeinen en Democraten over gerrymandering - het herindelen van de grenzen van kiesdistricten, vaak in het voordeel van een partij of kandidaat. Door het hertekenen van de grenzen vallen groepen gelijkgestemde kiezers samen waardoor ze een kiesdistrict kunnen domineren.
Sinds Donald Trump aan de macht is hebben beide partijen in de door hun gedomineerde staten meerdere kiesdistricten opnieuw ingedeeld in eigen voordeel. Daarmee hopen ze bij de tussentijdse verkiezingen in november de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden te krijgen.
Met de overwinning in Virginia hebben de Democraten nu in totaal tien mogelijke zetels in hun voordeel hertekend, tegenover negen voor de Republikeinen. De Republikeinen hertekenden districten in Texas, North Carolina, Missouri en Ohio. De Democraten in Californië, Utah en nu dus ook Virginia.
Hypocrisie
Terwijl de Democraten zich in het verleden juist uitspraken tegen gerrymandering, zeggen zij dat het nu nodig is om het tegen Trump en de Republikeinen te kunnen opnemen. "Donald Trump heeft geprobeerd de tussentijdse verkiezingen te manipuleren door de indeling van de kiesdistricten voor het Congres te vervalsen", zei de Democratische oppositieleider Hakeem Jeffries in een interview. "Dat is hem niet gelukt."
"De hypocrisie is weerzinwekkend," zei J. Christian Adams, voorzitter van de Public Interest Legal Foundation, een conservatieve juridische organisatie, tegen de The New York Times. "Ons wordt al jaren door links de les gelezen over politieke manipulatie van kiesdistricten. Ze zijn ertegen, totdat het hen macht oplevert."
Extreme manipulatie
De voorgestelde wijzigingen verbinden de Democratische buitenwijken van Washington D.C. met de "rodere" gebieden in de buurt van het Appalachen-gebergte. The New York Times noemt het voorstel "de meest extreme vorm van kiesdistrictmanipulatie".
De strijd is hiermee nog niet afgelopen. De Republikeinen kunnen hun voorsprong binnenkort weer herwinnen met een nieuwe kaart in Florida. Ook kan het Hooggerechtshof van Virginia de uitkomst van het referendum nog afwijzen in een beroepszaak.
Gezin van doodgestoken meisje Blerick was in beeld bij hulpverleners
22 april 2026 15:18
Het gezin van het meisje uit Blerick dat maandag werd doodgestoken, was in het verleden in beeld bij hulpverleningsinstanties. Dat bevestigt Veilig Thuis na berichtgeving van De Telegraaf en De Limburger.
De 14-jarige Nour werd doodgestoken in haar ouderlijk huis. Twee bewoners van het huis, een man en een vrouw, zijn aangehouden en zitten vast op verdenking van betrokkenheid bij de dood van het meisje.
Volgens buurtbewoners zijn het haar ouders, de politie wil dat uit privacyoverwegingen niet bevestigen. Er zouden al langer problemen en hoogoplopende ruzies zijn geweest tussen de bewoners.
De twee worden morgen voorgeleid aan de rechter-commissaris, die besluit of ze langer vast blijven zitten.
Volgens Veilig Thuis, een landelijk meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling, zijn er twee meldingen geweest in het verleden. De laatste was twee jaar geleden. Daarop is actie ondernomen, daarna is er geen melding meer geweest.
Gedenkplekken
In de buurt van de woning is een gedenkplek ingericht, meldt de Limburgse omroep L1. Buurtbewoners en schoolkinderen leggen er bloemen, knuffels en tekeningen neer. Ook staan er kaarsen. Kinderen van een basisschool in de buurt maakten een grote tekening van een beer, die aan een lantaarnpaal bij de gedenkplek hangt. "Voor lieve Nour", staat erbij.
Ook op de middelbare school waar het meisje op zat, het Blariacumcollege, is een gedenkplek.