Minister Van Essen 'beducht' voor verzachten stikstofplannen, Pro trekt anders steun in
2 juli 2026 01:32
Het kabinet voelt er weinig voor aanpassingen te doen aan de nieuwe stikstofplannen. Allerlei oppositiepartijen, vooral aan de rechtse kant, willen veranderingen om de gevolgen voor de agrarische sector te verzachten.
Maar landbouwminister Van Essen is "beducht" voor een afzwakking, omdat hij denkt daarmee de noodzakelijke stikstofdoelen niet te halen. "Het is een samenhangend geheel en delen van het pakken kunnen niet zonder consequenties worden afgezwakt", aldus Van Essen, die anders vreest voor "stilstand".
Tot ruim na middernacht debatteerde de Tweede Kamer over de ingrijpende maatregelen van het kabinet om de stikstofuitstoot te verminderen, met op de publieke tribune verontruste boeren.
Hoogste tijd
De voorstellen zullen pijn doen, zeker in de agrarische sector en dat erkennen het kabinet en de coalitiepartijen D66, VVD en CDA. Het kan volgens hen niet anders. Na jaren falend overheidsbeleid is het de hoogste tijd, want er moeten vergunningen worden afgegeven om de bouw van nieuwe woningen en wegen mogelijk te maken. Het al jarenlang durende 'stiktstofslot' moet er echt af.
De belangrijkste punten
Dinsdag werd duidelijk dat het minderheidskabinet de broodnodige steun al in de zak heeft. Oppositiepartij Pro beloofde steun en dat zorgt voor een meerderheid in de Tweede Kamer. In de Eerste Kamer moeten er dan nog enkele zetels bij, maar die zullen bij de Partij voor de Dieren, SP of Volt wel te vinden zijn.
Pro wil voor die steun wel wat terug: het plan mag absoluut niet worden 'afgezwakt'. En dat liet Pro-Kamerlid Bromet tijdens het debat merken. "Ik waarschuw u alvast", zei Bromet tegen CDA-Kamerlid Koorevaar die toch wel benieuwd was of er iets anders kon. "Dit plan mag niet worden afgezwakt." Pro vindt de voorstellen minimaal en geeft steun omdat er na jaren vertraging eindelijk wat moet gebeuren en het "perfecte plan nu eenmaal niet bestaat".
Speelruimte
Deze houding wekte irritatie bij enkele andere oppositiepartijen, zoals de ChristenUnie, de Groep-Markuszower en SGP. "U legt een hypotheek op deze discussie", mopperde CU-Kamerlid Grinwis die spreekt van een "dictaat" van Pro. De ChristenUnie wil vooral de stikstofarme zones versoepelen. Kamerlid Heutink van Groep-Markuszower vond dat Pro "de boerenstand sloopt" en BBB-Kamerlid Van der Plas zegt dat Bromet vindt dat de "veestapel weg moet."
Bromet weersprak de kritiek. "Wij mogen vinden wat we vinden en hoeven dan niet meteen als dictator uitgemaakt te worden." Aan het eind van de avond zei ze ook nog dat ze de scherpe opmerkingen "beneden peil" vond. Het is het kabinet volgens haar vrij om steun bij andere oppositiepartijen te zoeken, maar dan zonder Pro.
Doodsteek
Dat is een minder gemakkelijke route voor Landbouwminister Van Essen. Bij BBB, PVV, de Groep-Markuszower, SGP en het lid-Keyzer hoeft hij sowieso niet aan te kloppen, want die zijn het met boze boeren eens dat de plannen " een doodsteek" zijn voor de sector, zoals BBB-Kamerlid Van der Plas deze opvatting verwoordde.
De vraag is of het kabinet dan kan rekenen op de steun van JA21. Tijdens het debat zei JA21-Kamerlid Goudzwaard aanvankeljik dat zijn partij "bereid was een hand uit te steken". Maar de 1-kilometergrens en de norm van 2,6 koe per hectare moest versoepeld worden.
Van Essen zei daar niets voor te voelen en iets na middernacht zei Goudzwaard de stikstofplannen niet te willen steunen, "omdat er geen millimeter wordt bewogen." De VVD reageerde teleurgesteld en vroeg of JA21 er misschien toch welwillend naar wilde kijken. JA21 gaat het nu per deelonderwerp beoordelen. "Wellicht dat er door de molen heen een mooi product uitkomt en dan gaan we dat tegen die tijd beoordelen."
Of het kabinet er uiteindelijk in slaagt om zowel oppositiepartij Pro als JA21 mee te krijgen is voorlopig nog niet te zeggen. Alle kabinetsvoornemens moeten namelijk nog in aparte wetten worden vastgelegd, de eerste wordt in oktober verwacht. En dan komt de Tweede Kamer weer aan het woord.
Nieuwe wending toeslagenaffaire? Rechter zet streep door compensatie kinderen
1 juli 2026 23:40
Drie kinderen van een gedupeerde van de toeslagenaffaire krijgen geen compensatie, dat bepaalde de rechter eerder deze week. Terwijl hun ouders dat nog wel kregen.
De zaak draait om nieuwe brieven die gevonden zijn - en dat zou voor nog meer gedupeerden een streep door compensatie kunnen betekenen.
Brievenadministratie
Twee weken geleden meldde NRC dat mogelijk twintigduizend ouders ten onrechte compensatie voor het Toeslagenschandaal hebben gekregen. Zij zouden die hebben gekregen omdat hun kinderopvangtoeslag zonder waarschuwing zou zijn stopgezet.
Maar uit een recent opgedoken brievenadministratie blijkt iets anders. De ouders zouden juist wel een waarschuwing hebben gehad. En dus handelde de overheid niet 'vooringenomen', zo stelt de Staat.
Die redenatie voert de overheid nu ook voor het eerst in de rechtszaal: 'met de kennis van nu' zou het gezin geen recht hebben op compensatie. Ondanks de ellende die het gezin meemaakte.
Diep in de schulden
De kinderen gingen vanaf mei 2006 naar de kinderopvang. Hun moeder kreeg daar een toeslag voor. Maar omdat ze geen bewijs opstuurde dat haar kinderen naar de opvang gingen, moest ze in 2011 de toeslag terugbetalen. Niet alleen over 2006, maar ook de jaren erna.
Het ging om tienduizenden euro's. Het gezin raakte daardoor diep in de schulden. De ouders scheidden als gevolg van de financiële zorgen. De rechter erkent dat de kinderen een zware periode hebben gehad.
Een wending
Maar: de rechter zegt dat de Staat daar niet automatisch voor verantwoordelijk is. Anders dan eerder werd aangenomen heeft het gezin namelijk wel meermaals de kans gekregen om bewijsstukken op te sturen.
Dat blijkt uit de opgedoken brievenadministratie. Daarmee heeft de moeder dus ook de kans gehad om te bewijzen dat ze wél recht had op toeslagen.
Dat bewijs stuurde ze uiteindelijk pas in 2011, nadat de toeslagen werden teruggevorderd. Daarna heeft ze het geld alsnog, deels, weer gekregen. Voor de jaren waar ze geen bewijs voor stuurde, kreeg ze niets terug.
Ondanks de financiële ellende zou het gezin dus formeel geen slachtoffer zijn van vooringenomen handelen van de staat. De kinderen hoeven daarom geen compensatie te krijgen, aldus de rechter.
Nu de brievenadministratie ontdekt is, kan de Staat ook bij andere gezinnen aantonen dat zij er eerder op gewezen zijn dat ze bewijs moesten leveren dat hun kinderen op de opvang zaten. Ook bij hen zou de terugvordering dan dus niet uit de lucht zijn komen vallen.
Dit zou betekenen dat mogelijk duizenden erkende gedupeerden van de Toeslagenaffaire geen recht op compensatie zouden hebben, schrijft NRC. Een groot deel daarvan heeft de compensatie al gekregen. Maar niet iedereen.
Juni was bijna recordwarm, maar ook een natte maand
1 juli 2026 23:05
De meeste mensen zullen zich juni 2026 blijven herinneren als een maand waarin de hitte intens werd ervaren, vooral in de nachten. Dat het twee keer heel zwaar onweerde zal veel mensen ook nog lang bijblijven. Het was een maand van records, maar half juni leek dat er nog niet op.
Nu de maand is afgelopen blijkt dat die bijna recordwarm is verlopen. Alleen in 2023 was het in juni nog warmer, met 19,3 graden gemiddeld over alle dagen en nachten. Dit jaar kwam dat gemiddelde uit op 19,2 graden, en dat terwijl je in het huidige klimaat een gemiddelde temperatuur van 16,2 graden zou verwachten. Juni was zo zelfs flink warmer dan een gemiddelde juli- of augustusmaand.
Tegelijk was juni dit jaar vrij nat. Gemiddeld over Nederland viel er 85 millimeter regen, terwijl dat gemiddeld 66 millimeter is. De meeste regen viel in de wisselvallige week tussen 7 en 14 juni, maar op sommige meetlocaties van het KNMI hoosde het ook flink tijdens de buien op vrijdag 19 juni en bij het zware onweer van afgelopen zaterdag.
Code rood
In de tweede helft van de maand nam de temperatuur snel toe. Op 18 juni begon een hittegolf die tot 29 juni zou duren. Vanaf 24 juni gold in het midden en zuiden van het land code oranje voor extreme hitte. Afgelopen vrijdag gaf het KNMI zelfs, voor het eerst, een code rood uit voor de hitte.
Het regende vorige week dan ook temperatuurrecords. De drie warmste juninachten ooit gemeten komen uit de voorbije week.
Ook de hoogste junitemperatuur werd verpulverd: in De Bilt werd het 36,8 graden, ruim een graad warmer dan het vorige junirecord uit 1947. En de 37,2 graden die in datzelfde jaar werd gemeten in Maastricht werd dit jaar ruimschoots als landelijk record overtroffen: op liefst 11 meetlocaties van het KNMI werd het warmer dan die 37,2 graden, met 39,4 graden in Ell in Noord-Limburg als allerhoogste temperatuur.
Op de Wadden werd ook een record gevestigd: het werd vrijdag op Terschelling 33,6 graden. Nooit eerder heeft het KNMI op een Waddeneiland zo'n hoge temperatuur gemeten.
Link met klimaatverandering
Niet alleen in Nederland was het warm, een groot deel van Europa had te maken met extreme hitte. In onder andere Frankrijk, Groot-Brittannië, Duitsland, Tsjechië en Polen werden records gebroken. Een klimaatattributiestudie van World Weather Attribution (WWA), een internationale groep van klimaatwetenschappers, laat duidelijk de link zien met de door de mens veroorzaakte opwarming van het klimaat.
De studie toont aan dat recente hittegolf over Europa nu bijna 2 graden warmer was dan hij zou zijn geweest als hij had plaatsgevonden in het klimaat van 2003. Vijftig jaar geleden, zonder menselijke klimaatverandering, zouden deze hoge temperaturen vrijwel onmogelijk zijn geweest.
Stel beklimt naald van het Empire State met vredesspandoek, waarna ze zich verloven
1 juli 2026 22:45
Twee mensen hebben illegaal de naald van het Empire State Building in New York beklommen. Beelden daarvan gaan rond op sociale media. Het tweetal had een spandoek bij zich met daarop een vredesboodschap. Ook is te zien hoe een van hen de ander ten huwelijk vraagt.
Rond de middag (lokale tijd) klom het stel in de naald van het gebouw tot een hoogte van 443 meter. Op een groot zwart doek stond de tekst geschreven: "When the power of love beats the love of power, the world knows peace". Oftewel vrij vertaald: als de liefde het wint van de macht, zal er vrede op aarde zijn.
Na het ontvouwen van de vlag ging een van hen op één knie op een iets lager gelegen plateau. Daarna omhelsde het stel elkaar. Een politieagent bevestigt het aanzoek aan Amerikaanse media. Na de klim werden de twee gearresteerd.
Beelden van de stunt gaan rond op sociale media:
Een van de twee zou de stuntvrouw Angela Nikolau zijn. Op haar Instagramaccount plaatste ze beelden van de klim en het aanzoek. Ze is een hoofdpersoon in de Netflix-documentaire Skywalkers: A Love Story, waarin ze met stuntman Ivan Beerkus, met wie zij nu verloofd lijkt te zijn, extreem hoge gebouwen beklimt.
Zo beklommen Nikolau en Beerkus het dak van de Maleisische wolkenkrabber Merdeka 118, met 678,9 meter het op een na hoogste gebouw ter wereld.
Eén keer eerder beklom iemand de naald van het Empire State-gebouw. In 1994 klom de Fransman Alain Roberts tot de top, waarna hij werd gearresteerd. Hij is bekend van vaak illegale beklimmingen van hoge, bekende gebouwen. Zo klom hij in de Twin Towers in Kuala Lumpur en in de Eiffeltoren. Ook deed hij de Burj Khalifa in Dubai aan, dat met 828 meter het hoogste gebouw ter wereld is.
Dodental Venezuela loopt op naar bijna 2300, ruim tienduizend gewonden
1 juli 2026 22:35
Het dodental na de aardbevingen in Venezuela is opgelopen tot zeker 2295. Dat meldt parlementsvoorzitter Jorge Rodríguez op een persconferentie.
De verwachting is dat het dodental nog flink zal oplopen. De parlementsvoorzitter stelde dat er 11.267 mensen gewond raakten door de aardbevingen van vorige week. Tienduizenden worden nog vermist. In noodopvangcentra zijn inmiddels 12.841 mensen ondergebracht.
In Venezuela zijn 25 tijdelijke opvangkampen ingericht, de meeste in de zwaar getroffen kustplaats La Guaira en de hoofdstad Caracas. Daar worden onder meer bedden, matrassen, voedsel en medische hulp verstrekt aan mensen die hun huis zijn kwijtgeraakt, zei Rodríguez.
Enorme hulpoperatie
Na de bevingen kondigde de regering een grote reddingsoperatie aan. Volgens Rodríguez zijn meer dan 26.000 leden van het leger, de politie, de brandweer en reddingsdiensten ingezet. Daarnaast helpen zo'n 17.000 vrijwilligers met logistieke taken. Tegelijk beklagen Venezolanen zich erover dat zij in hun omgeving geen hulp krijgen bij het zoeken naar slachtoffers.
De aardbevingen troffen vorige week het noordelijke deel van Venezuela. Volgens de autoriteiten zijn sinds de dubbele beving honderden naschokken geregistreerd. Experts verwachten dat die naschokken nog maanden voelbaar kunnen blijven.
Nederlands reddingsteam weg
Eerder vandaag werd duidelijk dat het Nederlandse USAR-team (Urban Search And Rescue) dat de afgelopen dagen in Venezuela zocht naar overlevenden van de aardbeving, weer terugkeert naar Nederland.
USAR is een gelegenheidsteam van mensen die in het dagelijks leven werken bij onder meer Defensie, de politie en verschillende veiligheidsregio's. Het team blijft altijd hoogstens een week in rampgebieden, als de kans op het vinden van overlevenden het grootst is.
Deal tussen kabinet en oppositie over Prinsjesdagplannen nog ver weg
1 juli 2026 22:26
Een allesomvattende deal tussen de coalitie en oppositiepartijen Pro of JA21 voor de Prinsjesdagplannen is nog ver weg. Sterker nog: achter de schermen verwachten betrokkenen uit kabinet, coalitie en oppositie dat zo'n deal er helemaal niet zal komen deze zomer.
Momenteel maakt het kabinet een ronde langs oppositiepartijen. Dat doen de ministers om te praten over eventuele steun voor de begrotingen die in september met Prinsjesdag worden gepresenteerd. Vandaag waren Pro, JA21 en Groep Markuszower aan de beurt voor zo'n gesprek.
Die partijen zouden belangrijke steunpilaren voor het minderheidskabinet kunnen zijn. Voor de schermen zegt het kabinet opgewekt dat het nog druk met hen praat over een deal, achter de schermen klinken heel andere geluiden over de wil en kansen om daaruit te komen.
Stikstofafspraken
Premier Jetten zei na het gesprek met Pro enthousiast te zijn over de kansen om er samen uit te komen. "Ik ben zeker positief. Want we zien ook vandaag met het stikstofpakket bijvoorbeeld dat het lukt in dit land om samen de schouders eronder te zetten." Door de voorwaardelijke steun van Pro bij dat onderwerp zou er ook steun bij de Prinsjesdagplannen kunnen volgen.
Maar Pro-leider Klaver is helemaal niet zo optimistisch over dat hij na stikstof ook hiervoor steun kan geven. "Stikstof, hoe ingewikkeld dat ook is, is echt iets anders dan een hele begroting. Daar zitten zo veel verschillende onderdelen in."
Kortom: daar is volgens hem een deal voor nodig en die ziet Klaver er voorlopig niet komen. "Wij zijn vandaag nog niet dichter bij elkaar gekomen." Volgens de Pro-leider kiest het kabinet nog steeds niet tussen links en rechts en kan kiezen voor allebei niet.
Eerst afspraken binnen coalitie
"Waarom zou dat niet kunnen?", reageert minister Heinen (Financiën). De VVD'er zegt dat hij in gesprek met de partijen merkt dat er nog best veel overeenkomsten zijn, dat hij zoekt naar breed draagvlak en dat vooral de wil nodig is om eruit te komen. Hij waarschuwt wel: financiële ruimte is er niet veel.
Maar waar kabinetsleden voor de schermen dus zeggen dat ze met links en rechts deals willen sluiten, deze zomer nog met de oppositie verder willen praten en daarvoor veel kansen zien, klinken er op anonieme basis heel andere geluiden.
Bij kabinet, coalitie en oppositie valt te horen dat het waarschijnlijker is dat de drie coalitiepartijen in augustus met elkaar een begroting gaan maken, zonder oppositiepartijen. Pas daarna, als dat bouwwerk staat, wordt er gekeken welke oppositiepartij daarbij kan aanhaken.
'Buitengewoon riskant'
De regeringspartijen zijn verdeeld als het gaat om hun voorkeur voor deals met links of rechts, dus dat maakt een groot compromis sluiten lastig. Maar wat ook meespeelt: ze weten dat deals sluiten met de oppositie over steun vooraf vaak 'duurder' is. Dan kunnen de gesprekspartners vaak meer eisen.
Dan maar beter vooraf naar de oppositie luisteren, met een voorstel komen dat een eindje die richting op gaat en dan maar kijken wie er nog fel tegen durft te zijn. Dat is de gedachte.
"Het is buitengewoon riskant, de route die zij kiezen," zegt Klaver. Omdat uiteindelijk misschien niemand tevreden is, en zowel links als rechts de begrotingen gaat blokkeren.
'Naïef'
JA21-voorman Eerdmans wil dat het kabinet kiest voor een route over rechts met zijn partij en hij zou het liefst willen dat de SGP dan ook meedoet. Maar ook hij zegt nog steeds geen duidelijkheid te krijgen over of het kabinet nou over links of rechts wil. En die duidelijkheid moet er volgens hem wel komen. "Het is naïef om te denken dat je er met z'n allen uitkomt", zegt hij.
Het gesprek van vandaag vond Eerdmans prima, maar: "Er is nog niet op inhoud onderhandeld". Eerdmans kwam vandaag bij het ministerie van Financiën om met Heinen en Jetten te praten. Pro eiste dat het kabinet in de Kamer langskwam voor een gesprek. "Als dat nodig is voor het proces, dan doen we dat", zei Heinen daarover in de wandelgangen van de Kamer.
Nieuwe senaat
In de Kamer vrezen veel partijen voor de gevolgen van het uitstellen van vergaren van steun voor Prinsjesdagplannen. Zo erg zelfs dat meerdere oppositiepartijen, waaronder Pro, morgen met een motie komen om de financiële plannen voor volgend jaar allemaal dit jaar nog te behandelen in het parlement.
Want de angst leeft dat coalitiepartijen die financiële plannen straks plots liever na de Provinciale Statenverkiezingen van maart door de Eerste Kamer loodsen. Dan zit er namelijk ook een nieuwe senaat en is het misschien makkelijker om een deal te sluiten.