Hasso Herschel overleden, smokkelde vluchtelingen ónder de Berlijnse Muur door
23 mei 2026 17:12
In Duitsland is op 91-jarige leeftijd Hasso Herschel overleden. Hij zat in de Koude Oorlog letterlijk bij het ondergrondse verzet tegen de DDR: hij hielp via een tunnel mensen vluchten naar West-Berlijn.
"Het is het beste dat ik ooit in mijn leven heb gedaan, omdat we er 100 procent zeker van waren dat we het juiste deden", keek hij zelf terug op het gewaagde project.
Herschel raakte snel na de bouw van de Muur betrokken bij een plan om geliefden naar het westen te smokkelen. De DDR had met de zegen van de Sovjet-Unie in 1961 de grens tussen Oost-Berlijn en West-Berlijn hermetisch afgesloten, om een leegloop te voorkomen.
In de jaren daarvoor waren honderdduizenden DDR-burgers via de open grens in Berlijn naar de Bondsrepubliek vertrokken. Plotsklaps werden gezinnen van elkaar gescheiden door prikkeldraad, grenswachten en al snel beton.
Pact
Herschel zelf wist nog met een geleend Zwitserse paspoort illegaal de grens over komen. Hij had met geliefden afgesproken dat wie de vrijheid zou weten te bereiken, zich zou inspannen de anderen te bevrijden. Herschel wilde vooral zijn zus laten overkomen: hij besloot zich niet meer te scheren tot dat gelukt was.
Enkele maanden na het begin van de bouw van de Berlijnse Muur deed zich al een eerste kans voor. Herschel werd gevraagd mee te helpen bij de aanleg van een tunnel. Vanuit een fabriekje in West-Berlijn aan de Bernauer Straße zou die onder niemandsland door naar een kelder in Oost-Berlijn lopen, 135 meter verderop.
Samen met zijn team stal hij kruiwagens, scheppen en hamers van een begraafplaats om aan het werk te kunnen. Later vonden ze een bron van inkomsten: tegen betaling lieten ze de Amerikaanse zender NBC opnames maken van de werkzaamheden.
Terwijl boven hen een Todesstreifen werd aangelegd, een gebied waar DDR-wachten zonder pardon vluchtende landgenoten doodschoten, werkte het team week na week acht uur per dag aan de verborgen vluchtroute. Ze bedachten een systeem om snel aarde te kunnen afvoeren, legden verlichting aan en zorgden voor luchtverversing.
Toen een keer een waterleiding werd geraakt, werd het West-Berlijnse waterbedrijf in vertrouwen genomen om het lek te repareren. Dat lukte in het geheim, maar het was te nat om te werken in de tunnel. Herschel en zijn medestanders sloten zich daarom aan bij een ander tunnelproject.
Verraad
Het liep uit op een deceptie: door verraad stonden Stasi-agenten de tunnelaars op te wachten toen ze bovengronds kwamen. Alleen omdat die agenten door een misverstand dachten dat het team zwaarbewapend was konden Herschel en zijn maten wegkomen. De mensen die ze hadden willen laten vluchten, werden wel gearresteerd.
Herschel richtte zich daarna weer op de oorspronkelijke tunnel, die inmiddels wat was opgedroogd. Op 14 en 15 september 1962 kon de reddingsoperatie plaatsvinden. "Ik verzekerde me ervan dat niemand ons stond op te wachten. Na 10 minuten kwamen de eerste vluchtelingen en 10 minuten later nog een groep, onder wie mijn zus."
Tijd was er niet om uitgebreid bij te kletsen na ruim een jaar gescheiden te zijn geweest. "Het was een korte omhelzing en een kus en hup de tunnel in." De naam die later aan het project werd gegeven, verwees naar het aantal mensen dat zo de DDR ontsnapte: Tunnel 29.
Pasgeboren baby
De 29 mensen hadden elk zo'n 12 minuten nodig om de 135 meter lange tunnel door te komen. Onder hen waren naast Herschels zus Anita ook enkele kinderen, zoals de pasgeboren zoon van een van de gravers.
Uiteindelijk werd de tunnel door grondwater weer onbegaanbaar en liep de reddingsactie ten einde. In totaal werd tijdens de Koude Oorlog zo'n zeventig keer geprobeerd ondergronds mensen weg te smokkelen, slechts negentien keer slaagde men daar daadwerkelijk in.
Herschel richtte zich na dit succes op andere projecten om mensen uit de DDR te krijgen. Zo financierde hij het ombouwen van auto's om verborgen schuilplekken te maken. In totaal zou hij zo tot in de jaren 70 circa duizend mensen hebben gered. De route van Tunnel 29 is tegenwoordig bovengronds deels uitgestippeld in een herdenkingspark.
Drone-aanvallen tussen Rusland en Oekraïne, olie-industrie wederom doelwit
23 mei 2026 16:52
De afgelopen 24 uur zijn opnieuw grootschalige aanvallen over en weer gemeld tussen Rusland en Oekraïne. Daarbij zijn ook doden gevallen. De Oekraïense nationale energiemaatschappij Naftogaz meldt dat ook de olie-industrie van het land wordt bestookt.
"Er is ernstige schade aan de apparatuur en er woeden grote branden", schrijft het energiebedrijf op Telegram. Het personeel van de olie- en gasinstallaties is geëvacueerd. "Het is momenteel onmogelijk om de gevolgen van de aanvallen in te schatten vanwege het risico op herhaalde aanvallen."
Oekraïense media melden dat Russische aanvallen gisteren en de afgelopen nacht op doelen in Oekraïne zeker vijf levens hebben geëist. Ook zijn minstens 62 mensen gewond geraakt. Kyiv Independent schrijft dat vooral in de regio Cherson zware aanvallen worden gemeld.
Het Oekraïense leger meldde vanochtend dat er de afgelopen nacht 124 Russische drones zijn afgevuurd. Naar eigen zeggen heeft het leger er 102 neergehaald.
Oekraïense aanval
Afgelopen nacht heeft Oekraïne ook Russische doelen bestookt. Russische autoriteiten meldden een drone-aanval op olie-installaties in een regio bij de Zwarte Zee vannacht. Projectielen zouden een brand hebben veroorzaakt waarbij twee mensen gewond zouden zijn geraakt.
Oekraïne meldt ook zelf dat het vannacht een Russisch oliecomplex bij de Zwarte Zee heeft aangevallen, evenals een olietanker in diezelfde zee.
Oekraïne intensiveert de afgelopen maanden zijn aanvallen op de Russische olie- en gasindustrie. Rusland gebruikt de inkomsten uit die industrie om de oorlog te financieren. Een hoge Oekraïense drone-commandant, Robert Brovdi, zegt dat Oekraïne deze maand tot nu toe dertien grote Russische oliecomplexen heeft bestookt met drones.
Aanval op studentencomplex
In de nacht van woensdag op donderdag heeft een inslag plaatsgevonden in een studentencomplex in de door Rusland bezette regio Loehansk, waarbij doden en gewonden zijn gevallen. Rusland beschuldigde Oekraïne van een drone-aanval. Oekraïne ontkende noch bevestigde iets te maken te hebben met de inslag.
Russische autoriteiten stellen dat daarbij 18 mensen zijn omgekomen. Drie mensen zouden nog worden vermist.
Rusland sprak van een "terroristische" aanval op een burgerdoel. Oekraïne noemde de Russische beschuldigingen "manipulatie", en zei dat het "alleen militaire infrastructuur en faciliteiten aanvalt die voor militaire doeleinden worden gebruikt".
VN-vergadering
Op verzoek van Rusland hielden de Verenigde Naties gisteren een spoedvergadering, naar aanleiding van de inslag op het studentencomplex. De VN zei dat ze geen details kon bevestigen omdat ze geen toegang heeft tot het gebied. Wel waarschuwde Vanessa Frazier, de speciale vertegenwoordiger voor kinderen en gewapende conflicten, dat de gemelde inslag deel uitmaakt van een breder patroon van aanvallen op onderwijsinstellingen in conflictgebieden.
Russische beweringen kunnen veelal niet onafhankelijk worden geverifieerd. In Rusland en in door Rusland bezette gebieden zoals Loehansk zijn nauwelijks onafhankelijke (internationale) journalisten.
Politie vindt veertig dode dieren in Winschoten, verdachte (21) opgepakt
23 mei 2026 16:33
Na een anonieme melding heeft de politie gisteren veertig dode dieren aangetroffen in een schuur in Winschoten, waaronder schapen, lammeren en een kalf. Er is een 21-jarige verdachte opgepakt.
Naast de dode dieren bevonden zich in dezelfde stal ook nog ongeveer 160 levende dieren. Die werden onder zeer slechte omstandigheden gehouden. "Ze beschikten niet over voldoende eten en drinken, kregen nauwelijks daglicht en liepen tussen de kadavers van overleden dieren", aldus de politie op Instagram.
De politie kwam samen met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) in actie na een tip over de schuur op Meld Misdaad Anoniem. Het is niet bekendgemaakt of de schuur behoort bij een boerenbedrijf en wat de rol van de verdachte is.
De levende dieren zijn onderzocht door een dierenarts en opgevangen op een plek waar ze kunnen aansterken, meldt RTV Noord.
Franse minister: Israëlische Ben-Gvir niet meer welkom op Frans grondgebied
23 mei 2026 16:12
De extreemrechtse Israëlische minister van Veiligheid Itamar Ben-Gvir is niet meer welkom op Frans grondgebied. Dat schrijft de Franse minister van Europa en Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot op X.
Het besluit volgt op Ben-Gvirs "onacceptabele acties naar Franse en Europese burgers aan boord van de Global Sumud Flotilla", schrijft Barrot. "We kunnen niet tolereren dat Franse staatsburgers op deze manier worden bedreigd, geïntimideerd of mishandeld, zeker niet door een overheidsfunctionaris."
De Israëlische minister plaatste deze week een video op X van zijn bezoek aan de activisten die door Israël van hun boten waren gehaald. Daarbij schreeft hij: "Zo verwelkomen we aanhangers van terrorisme. Welkom in Israël".
Op de beelden is te zien hoe een vrouw met haar handen vastgebonden achter haar rug hardhandig naar de grond wordt gewerkt, nadat ze "Free free Palestine" had geroepen. Daarna komt Ben-Gvir lachend in beeld. Ook is te zien hoe tientallen activisten knielend zitten met hun gezicht tegen de grond en vastgebonden handen achter de rug.
'Mensonterend'
De videobeelden leiden tot geschrokken reacties van Europese leiders: onder meer Portugal, Spanje en Ierland veroordelen Israëls optreden. Premier Jetten noemde het op sociale media "mensonterend". Het kabinet riep de Israëlische ambassadeur op het matje.
De Italiaanse premier Meloni wil excuses voor de slechte behandeling van de opvarenden. "Het is ontoelaatbaar dat deze activisten, onder wie veel Italiaanse burgers, worden onderworpen aan deze schending van de menselijke waardigheid", schreef Meloni op sociale media.
Zowel Meloni als Barrot heeft de EU gevraagd om sancties op te leggen aan Ben-Gvir. De Israëlische premier Netanyahu zegt in een verklaring dat de handelingen van zijn minister "niet stroken met de normen en waarden van Israël".
Geen jurisdictie
De vloot van de Global Sumud Flotilla was met hulpgoederen onderweg naar Gaza met als doel de Israëlische zeeblokkade te doorbreken. De boten werden in internationale wateren tegengehouden en door het Israëlische leger geënterd. Volgens het zeerecht hebben staten op internationale wateren geen jurisdictie en mogen ze dus geen schepen betreden.
Drie Nederlandse opvarenden die deel uitmaakten van de floot kwamen gisteravond aan op Schiphol. Een van de teruggekeerde opvarenden, Cerisa van Kesteren, zei dat ze op een gegeven moment geen eten en drinken meer kreeg.
Ook zeiden ze dat opvarenden zijn mishandeld door het Israëlische leger. "Er zijn mensen met gebroken ribben en er is iemand van wie twee tanden uit de mond zijn geslagen", zei Jesse van Schaik (21) gisteren tegen de NOS.
Extra waterpunten, een smeerstraat en zelfs een schuimparty tijdens warm pinksterweekend
23 mei 2026 15:27
Extra veel waterpunten, gratis zonnebrand in een smeerstraat en zelfs een schuimparty. Overal in Nederland zijn maatregelen genomen om te voorkomen dat mensen bevangen raken door de warmte, nu de temperaturen dit pinksterweekend bij veel zon oplopen tot boven de 25 graden.
Vooral bij festivals en sportwedstrijden zijn maatregelen genomen. Zo is de marathon die morgen gelopen zou worden in Maastricht afgelast. De halve marathon gaat wel door, maar begint extra vroeg om 08.30 uur, meldt L1 Nieuws.
Net als bij tal van andere evenementen, deelt de organisatie in Maastricht extra water uit en er komen meer punten waar sporters een natte spons krijgen. Ook wordt zonnebrand uitgedeeld en desgewenst aangebracht.
Opletten wordt het voor de ruim 5000 deelnemers aan de Roparun. Zij vertrekken vandaag vanuit Enschede of vanuit Noord-Frankrijk en lopen dan in estafetteteams drie dagen lang, dag en nacht, door naar Rotterdam om geld in te zamelen voor hulpmiddelen bij kanker. Langs de route zijn extra waterpunten. Deelnemers krijgen sportdrank mee en teamcaptains moeten controleren of de lopers hun petje dragen.
Drinken, smeren, petje
In Lauwersoog zijn zo'n 3800 scouts bijeen voor het Noordelijk Pinksterkamp. "We gaan genieten van het mooie weer. Maar we letten wel op de DSP, zoals wij altijd zeggen: drinken, smeren, petje", zegt een woordvoerster.
Op het driedaagse Freshtival in Enschede heeft de organisatie "flink opgeschaald" om het publiek koel te houden. Er zijn extra schaduwplekken en overkappingen aangelegd voor de ruim 60.000 bezoekers. Overal op het terrein staan staan extra 'zonnebrandpalen'.
"Op de festivalcamping hebben we een schuimparty ingelast", vertelt organisator Lars Ravenhorst bij RTV Oost.
Bij de 56ste Pinksterconferentie Opwekking in Biddinghuizen gaat het er minder uitbundig aan toe. Wel zijn op het christelijke evenement met 62.000 bezoekers, onder wie 33.000 kampeerders, extra waterpunten. Kampeerders wordt gevraagd om overdag niet te douchen, zodat meer water beschikbaar is om te drinken.
Memorial Day
Bezoekers van de jaarlijkse Memorial Day, morgen in het Zuid- Limburgse Margraten, wordt aangeraden om zich goed voor te bereiden op de hoge temperaturen. Op Memorial Day herdenken Amerikanen hun gesneuvelden uit de Tweede Wereldoorlog. Jachtvliegtuigen brengen een saluut in de lucht. De herdenking in Margraten trekt doorgaans duizenden bezoekers.
De organisatie van de jaarlijkse Fietselfstedentocht, maandag in Friesland, waarschuwt de 15.000 deelnemers voor veel zon en hoge temperaturen. "Het is heel belangrijk dat de deelnemers op tijd genoeg drinken", zegt Stephan Rekker van de organisatie bij Omrop Fryslân. "Als je bijvoorbeeld dicht bij zee fietst, is er wel wat verkoeling, waardoor je niet in de gaten hebt dat je toch flink aan het zweten bent. Dan kun je makkelijk uitdrogen."
Bij de stempelpost in Leeuwarden is een speciale smeerstraat ingericht. Daar kunnen de deelnemers zich insmeren met zonnebrandcrème.
Harry Styles
Voor fans van Harry Styles die al sinds vanochtend vroeg in de rij zitten voor het concert vanavond in de Johan Cruijff Arena, is het te hopen dat ze zelf voorzorgsmaatregelen hebben genomen. De Johan Cruijff Arena deelt niets uit, maar raadt fans aan om zich goed in te smeren, luchtige kleding te dragen en genoeg te eten en te drinken, meldt stadsomroep AT5.
Bij wijze van uitzondering is het vanavond toegestaan om een flesje water mee naar binnen te nemen. De fles mag maximaal een halve liter zijn en moet doorzichtig zijn. De dop mag niet mee naar binnen.
Scheveningen
Langs de kust is het vandaag bij wind van zee wat minder warm dan in het binnenland. Voor veel mensen is dat zo aantrekkelijk dat vooral richting Scheveningen lange files ontstonden. De stranden zelf liepen vol, maar volgens veel bezoekers niet te vol.
Zij kwamen als vluchtelingen naar Nederland toe: 'Niemand wil zijn thuisland verlaten'
23 mei 2026 15:12
Een overvol opvangcentrum in Ter Apel, azc-protesten in Loosdrecht en Apeldoorn. Het gaat in het maatschappelijke debat de afgelopen weken veel over asiel en asielzoekers. Drie mensen die zelf asielzoeker waren, vertellen wat het met hen doet.
Ghaled (39) werkt als begeleider bij Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF
"Asiel is een onderwerp dat elk huishouden in Nederland bezighoudt. Ik ben zelf vluchteling. Mijn familie en ik zijn na de machtsovername van de Taliban in 1996 van Afghanistan naar Nederland gevlucht. Omdat ik zo jong was, kan ik me er niet zoveel meer van herinneren.
Wel kan ik me goed inleven hoe vluchtelingen en asielzoekers die in Ter Apel aankomen, zich voelen. Ik heb voor het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) gewerkt. Alles is nieuw, het land, de taal en je wil participeren in de samenleving, dat zag ik althans bij mijn ouders. Zij waren ook niet zonder reden naar Nederland gekomen, ze wilden een veilige thuishaven hebben."
Gebeurtenissen zoals de protesten tegen de komst van een azc in Loosdrecht leiden tot extra mentale druk en stress. Dat is wat ik terughoor van studenten die ik begeleid in hun asielprocedure of die in een azc wonen, en al lange tijd op een verblijfsvergunning wachten.
Die voortdurende onzekerheid, samen met de politieke en maatschappelijk onrust, heeft invloed op hun mentale gezondheid. Ze kunnen last hebben van déjà vu's van traumatische herinneringen of hebben veel verdriet. En dat werkt averechts voor hun inburgeringstraject, omdat je merkt dat ze minder motivatie hebben. Daardoor lopen ze vertraging op in hun traject of studie. Dat is jammer, omdat alle instanties hun best doen en we als land niet om asielopvang heen kunnen.
Yusuf (23) is muzikant
"Ik heb de afgelopen paar weken vrij geschrokken het nieuws gevolgd. Ik vind het vooral moeilijk dat zo'n welvarend land als Nederland, waar waarden als vrijheid en mensenrechten hoog in het vaandel staan, niet in de basisbehoeften kan voorzien voor mensen die het hard nodig hebben, waardoor mensen die al getraumatiseerd zijn en een moeilijke route hebben doorlopen buiten moeten slapen en geen eten krijgen.
Wat me ook verbaasde was de poging om een gebouw waar asielzoekers verblijven in brand te steken. Ik heb zelf bijna twee jaar in een azc gezeten en schrok daarvan, omdat je daarmee mensen zich onveilig laat voelen om je punt te maken.
Ik begrijp ook dat er zoveel dingen zijn waardoor Nederlanders lijden, zoals het feit dat mensen hun huur niet kunnen betalen. Dat zijn ook mensen met oprechte zorgen en problemen. Maar het is niet waar dat al die problemen door vluchtelingen of asielzoekers komen. Het is makkelijk om kritiek te hebben op anderen als je vol in je emotie zit. Mensen kunnen daardoor vergeten dat vluchtelingen of asielzoekers ook mensen zijn. Dat ze geen andere keus hadden dan vluchten: niemand wil zomaar zijn thuisland verlaten.
Het is een verkeerde aanname dat er oorlog moet woeden om te kunnen vluchten. Ik ben in 2019 van Turkije naar Nederland verhuisd als politiek vluchteling. Ik had geen andere keuze. Ik heb in Nederland twee jaar in azc's gewoond, waar ik aan andere inwoners pianoles heb gegeven en via Youtube gitaar, bas, drums heb geleerd.
Tegenwoordig maak ik post-rockmuziek. Dit jaar doe ik met mijn band Zergüzeşt mee aan de Popronde. Door muziek te maken kan ik mijn ei kwijt en mijn zorgen over de mensheid en problemen in de wereld uiten.
Lilaf (24) is vrijwilliger bij VluchtelingenWerk
Ik volg het nieuws op internet en bespreek het met anderen. Ik vind het voor beide kanten moeilijk, zowel voor Nederland als voor asielzoekers. Het land zit vol, maar aan de andere kant komen er mensen binnen die willen werken, leren en participeren in de samenleving. Ze willen veilig leven en een goede toekomst opbouwen.
Ik ben vier jaar geleden vanuit Syrië in Nederland aangekomen, tijdens de coronapandemie. Toen was Ter Apel al druk, maar nu is de situatie nog moeilijker voor vluchtelingen. Als iemand asiel aanvraagt, duurt het veel langer dan voorheen, en mensen weten niet of ze een verblijfsvergunning krijgen en moeten wachten. Dat leidt tot onzekerheid. Daardoor kunnen ze niet werken, terwijl ze dat wel willen.
Voor mijn familie en mij was Syrië onveilig. We zijn Koerdisch en woonden dicht bij de grens met Turkije en Irak. We waren daar niet vrij om onze taal te spreken en werden vaak vernederd; we hadden geen vrijheid. Toen ik in Nederland aankwam, was ik heel blij. Je kunt je mening geven, je kunt werken en je hebt vrijheid en eigenheid. Je mag zijn wie je wilt zijn. Ik ga in september beginnen met een mbo-opleiding daar ben ik heel blij.