Iran roept EU-ambassadeurs op matje om Revolutionaire Garde op terreurlijst
2 februari 2026 11:40
Iran heeft de Europese ambassadeurs in Teheran ontboden omdat de EU vorige week heeft besloten de Islamitische Revolutionaire Garde (IRG) op de terrorismelijst te zetten. Dat besluit was een reactie op het bloedig neerslaan van de massale protesten vorige maand, waarbij vermoedelijk duizenden betogers zijn omgekomen.
Volgens een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken betreft het een "minimale maatregel". De ambassadeurs van EU-landen, waaronder Nederland, zijn opgeroepen naar het ministerie te komen om een verklaring af te leggen.
De Iraanse regime zegt dat er binnenkort meer vergeldingsmaatregelen volgen. Zo dreigt Teheran militairen uit EU-landen als "terroristen" aan te merken.
De Revolutionaire Garde is een machtige en invloedrijke organisatie binnen Iran, zowel op militair, politiek als economisch vlak. De ordetroepen hebben de massale protesten tegen het autoritaire regime hardhandig neergeslagen.
Beelden van protesten in januari:
De EU besloot de Revolutionaire Garde ook op de terrorismelijst te plaatsen vanwege de bredere rol die het korps speelt in de destabilisatie van de regio. Daarbij gaat het om militaire acties in Syrië en steun aan groepen als Hezbollah in Libanon. De Revolutionaire Garde wordt daarnaast verantwoordelijk gehouden voor het aanwakkeren van extremisme en het ondersteunen van gewapende milities in andere landen.
Te midden van de diplomatieke spanningen met de EU wordt in Iran ook gewerkt aan de relatie met de Verenigde Staten. Volgens de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken is het opbouwen van vertrouwen essentieel voor een nieuw onderhandelingsproces.
De Iraanse regering hoopt via onderhandelingen de strenge internationale sancties opgeheven te krijgen. De recente demonstraties, die eind december begonnen, begonnen door onvrede over de zware economische crisis. Daarna breidden de protesten zich uit tot een politieke opstand tegen het regime.
In een interview met CNN zei minister Araghtschi dat Iran zijn vertrouwen in de VS als onderhandelingspartner verloren heeft, maar dat Teheran bereid is het wantrouwen te overwinnen.
Aanvallen VS en Israël
De VS heeft de afgelopen weken zijn militaire aanwezigheid uitgebreid in de regio. De Amerikaanse president Trump heeft gedreigd met aanvallen op Iran als het doden van demonstranten niet stopt en het nucleaire programma niet wordt beëindigd.
Onderhandelingen tussen Washington en Teheran over het omstreden Iraanse kernprogramma liepen vorig jaar op niets uit. Israël viel Iran aan, uit vrees dat het land in theorie voldoende verrijkt uranium had voor de ontwikkeling van atoombommen. Daarna volgden Amerikaanse bombardementen op centrale atoominstallaties.
Roest is oorzaak van stukjes beton die uit viaduct over A28 vallen
2 februari 2026 11:20
De betonschade aan een viaduct op de A28 is ontstaan door corrosie van de stalen wapening in het beton. Vorige week vielen er bij knooppunt Lankhorst, in Overijssel, stukjes beton van het viaduct op de weg. Na de ontdekking afgelopen donderdag werden uit voorzorg delen van de weg afgesloten.
De constructie is onderzocht en daaruit is gebleken dat de betonschade is ontstaan doordat de stalen wapening van het viaduct is gaan roesten. "De roest drukt het beton weg, waardoor het beton losraakt en uiteindelijk kan afbreken", aldus Rijkswaterstaat.
De betonschade wordt morgenavond gerepareerd. Verkeer op de A28 kan in er de avondspits vandaag en morgen nog last van hebben. Voor de veiligheid blijft een rijstrook van de A28 van Zwolle in de richting van Meppel afgesloten.
Groter onderhoud
Ook de verbindingsweg van de A32 richting Hoogeveen blijft dicht totdat de reparaties zijn uitgevoerd. Reizigers moeten rekening houden met vertraging en verkeer dat via de verbindingsweg van de A32 naar de A28 wil, wordt tijdelijk omgeleid.
Naar verwachting zijn de reparaties in de nacht van dinsdag op woensdag klaar. Een woordvoerder van Rijkswaterstaat laat aan RTV Drenthe weten dat er op een later moment nog groter onderhoud zal plaatsvinden.
"Eerst gaan we veiligheidsreparaties uitvoeren, zodat er geen beton meer naar beneden kan vallen", zegt hij. "Zodat de rijstroken zo snel en zo veilig mogelijk weer open kunnen."
Verdachte in zaak-Lisa nu ook verdacht van poging tot verkrachting
2 februari 2026 11:15
De man die terechtstaat voor de moord op Lisa in Duivendrecht, vorig jaar augustus, en voor verkrachting van een vrouw in Amsterdam, wordt nu ook verdacht van een poging tot verkrachting van een vrouw in Amsterdam.
Eerder werd al bekend dat er een incident werd onderzocht dat in dezelfde periode had plaatsgevonden.
De verkrachting was op 15 augustus op de Weesperzijde in Amsterdam. De poging tot verkrachting die nog werd onderzocht, was op 10 augustus in dezelfde straat. Aanvankelijk ging de politie uit van een poging tot straatroof. Uit onderzoek is gebleken dat bloed dat op een schoen van de verdachte zat, van het slachtoffer van de verkrachtingspoging is. Dat meldt het Openbaar Ministerie.
Eind november was er een eerste zitting in de zaak van de moord op Lisa en de verkrachting. Daarin werd de poging tot verkrachting nog niet behandeld. Dat gebeurt wel op de volgende zitting, op 11 februari.
Taskforce: universiteiten moeten meer opkomen voor Joodse mensen
2 februari 2026 11:00
Universiteiten en hogescholen moeten "duidelijker, vaker en publiekelijk" opkomen voor Joodse studenten en medewerkers die zich onveilig voelen. Dat is de oproep van een taskforce die in opdracht van het kabinet-Schoof onderzoek heeft gedaan naar pro-Palestijnse demonstraties op universiteiten en hogescholen.
"Het recht om te demonstreren is een groot goed, ook tegen het beleid van Israël", zegt Jaap Smit, voorzitter van de taskforce en voormalig commissaris van de Koning in Zuid-Holland. "Dit mag echter niet ten koste gaan van onze algemene veiligheid en die van de Joodse gemeenschap in het bijzonder. Hier was te weinig oog voor."
De onderzoekers raden onderwijsbestuurders aan om voortaan consequenter op te treden tegen mensen die op onderwijsinstellingen voor onveiligheid zorgen, sneller kwetsende teksten op spandoeken te verwijderen en ervoor te zorgen dat Joodse activiteiten kunnen doorgaan.
Onder druk gezet
Nadat Hamas Israël op 7 oktober 2023 binnenviel en de daaropvolgende Israëlische bombardementen op Gaza, was er op veel hogescholen en universiteiten grote onrust. Studenten eisten dat de opleidingen hun banden met Israëlische onderwijsinstellingen zouden verbreken.
Het merendeel van de protesten verliep vreedzaam, maar op meerdere plekken werden er onderwijsgebouwen bezet en liepen de protesten uit de hand. Op sommige plekken hingen kwetsende spandoeken, met bijvoorbeeld teksten als "Get rid of zionist scum".
Het zorgde voor gevoelens van grote onveiligheid bij de naar schatting 2000 tot 3000 Joodse mensen die in het hoger onderwijs studeren of werken, concluderen de onderzoekers van de taskforce. Het zionisme betekent voor veel van hen dat ze het land Israël historisch zien als een veilig toevluchtsoord. Daarmee steunen ze niet automatisch het optreden van de Israëlische regering, aldus de onderzoekers.
'Kindermoordenaar en kankerzionist'
Na 7 oktober werden Joodse mensen onder druk gezet om de Israëlische bombardementen met de 'juiste' woorden te veroordelen, bijvoorbeeld door te verklaren dat ze antizionistisch zijn. "Hiermee worden Joden guilty by association", zeggen de onderzoekers. "Hun Joods-zijn alleen is al reden om hen verdacht te maken."
Joodse studenten zeggen voor 'kindermoordenaar' of 'kankerzionist' te zijn uitgemaakt. Joodse medewerkers vertellen dat ze opeens genegeerd werden door hun collega's en niet meer mee mochten lunchen. Volgens de onderzoekers zitten zo'n tien medewerkers sinds het Gaza-conflict ziek thuis omdat ze een onveilige werksfeer ervaren.
"De ervaringen van deze Joodse studenten en medewerkers zijn aangrijpend", zegt Caspar van den Berg, voorzitter Universiteiten van Nederland in een reactie. "Het is voor universiteiten onacceptabel als zij zich onveilig of ongewenst voelen."
Taskforce sprak met 120 mensen
De Taskforce Antisemitisme sprak met zo'n 120 mensen. Het gaat onder meer om onderwijsbestuurders, studenten, docenten, medewerkers en burgemeesters. De leden schrijven moeite te hebben met de naam van de taskforce, omdat daardoor "ten onrechte" de indruk kan ontstaan dat ze de protestacties associëren met antisemitisme.
In de taskforce zaten naast Jaap Smit ook bijvoorbeeld Chanan Hertzberger, voorzitter van het Centraal Joods Overleg, Tineke Cleiren, emeritus hoogleraar straf- en procesrecht en Rianne Letschert, bestuursvoorzitter van de Universiteit Maastricht en informateur. Ze deden naast de onderwijsprotesten ook onderzoek naar sit-ins op treinstations.
De onderzoekers benadrukken dat de protesten op zichzelf niet antisemitisch waren. Maar dat een actie niet strafbaar is, betekent niet dat die niet als antisemitisch ervaren kan worden. Sommige demonstranten leken bewust de grens op te zoeken van wat toelaatbaar is bij demonstraties.
Volgens de taskforce krijgt antizionisme "een antisemitisch karakter" als daarmee het zelfbeschikkingsrecht van Israël wordt ontkend. De omstreden leuze 'From the river to the sea', die ook door de politieke partij Denk in de Tweede Kamer wordt gebruikt, kan volgens hen in een aantal gevallen dienen als "een hondenfluitje" of "dekmantel voor antisemitisme".
Tijdens de demonstraties moesten onderwijsbestuurders, die vaak geen ervaring hadden met openbare orde en veiligheid, afwegen wat wel en niet toelaatbaar was. Intussen werden ze ook zelf bedreigd door de demonstranten.
Betere huisregels op universiteiten en hogescholen zouden kunnen helpen, is de conclusie van de onderzoekers. Ook raden ze onderwijsbestuurders aan om het contact met de burgermeester, politie en justitie te verbeteren. Daarnaast adviseren ze om Joodse mensen gelijkwaardig onderdeel te maken van het diversiteitsbeleid op onderwijsinstellingen. "Dit is nog niet overal het geval", is de conclusie.
De universiteiten laten weten al veel veranderingen te hebben doorgevoerd, maar "waar nodig" willen ze nog aanvullende maatregelen nemen.
Australië wil een supermacht in zeldzame aardmetalen worden
2 februari 2026 09:27
Smartphones. Windmolens. Auto's. Computers. Straaljagers. MRI-scanners. Oorlogsschepen. Drones. Zeldzame aardmetalen zitten in bijna alles wat een moderne samenleving nodig heeft. De afgelopen jaren hebben deze grondstoffen daarom een hoofdrol gekregen in de geopolitiek. De wereld kijkt steeds meer naar Australië om te voorzien in die cruciale grondstoffen.
Zeldzame aardmetalen zijn niet zo zeldzaam als de naam doet vermoeden. Op veel plekken in de wereld komen deze grondstoffen met namen als neodymium, praseodymium, cerium en terbium voor. Alleen vaak slechts in kleine hoeveelheden, waardoor ze moeilijk te delven zijn.
Dat is geen probleem in de woestijn van Australië. Op ruim twee uur vliegen van Perth in West-Australië ligt de Mount Weld-mijn, een van de belangrijkste bronnen van zeldzame aardmetalen buiten China.
Kostbaar en tijdrovend
"We hebben veel geluk in Australië. We hebben hier de vierde grootste bronnen van kritieke mineralen ter wereld. Het ligt klaar voor ons om op te graven", zegt Anita Logiudice van de Chamber of Minerals and Energy, de koepelorganisatie voor de mijnbouwindustrie. Ze staat aan de rand van de gigantische mijnput. De aardlagen zijn alle kleuren rood en grijs. Hier wordt 24 uur per dag gegraven naar de bodemschatten.
Maar tot nu toe zit 80 procent van de kritieke mineralen die Australië rijk is nog in de grond. Want het delven en vooral het verwerken is kostbaar, tijdrovend en vervuilend. Australië zit vol geologische schatten. Het land werd rijk dankzij het ijzererts, steenkool en gas. Lang achtte men het daarom niet nodig om ook in te zetten op het delven van zeldzame aardmetalen. Wat er wel werd opgegraven, werd meestal naar China verscheept voor de verwerking.
Want China heeft zich de afgelopen decennia ontpopt tot wereldleider als het gaat om zeldzame aardmetalen. Het land verwerkt 90 procent van de wereldwijde grondstoffen. Maar sinds de handelsoorlog met de Verenigde Staten is opgeleefd, is duidelijk geworden dat het land de monopoliepositie steeds vaker als politiek drukmiddel gebruikt. Peking controleert de prijs en de beschikbaarheid van de cruciale metalen.
Deals met VS en EU
Dus is er een wereldwijde race om deze grondstoffen in handen te krijgen. De Amerikaanse president Trump heeft mede daardoor zijn zinnen gezet op Groenland. Onlangs kwamen de ministers van Financiën van G7-landen, waaronder Australië, de Europese Unie en India, bij elkaar in Washington om te praten over het belang van de grondstoffen.
En in oktober vorig jaar sloot de VS een miljardendeal met Australië om de Australische aardmetalenindustrie verder te ontwikkelen. "Dit is een gamechanger voor de Australische mijnbouwindustrie", zegt Logiudice. Ook andere landen tonen interesse in de Australische bodemschatten. De Australische regering is in gesprek over soortgelijke overeenkomsten met onder meer de Europese Unie, Japan, Zuid-Korea en Singapore.
Ernstige vervuiling
Maar er zijn nog wel wat obstakels voordat Australië zich met recht een supermacht op het gebied van zeldzame aardmetalen mag noemen. Vooral het scheiden van de aardmetalen is een complex proces met honderden stappen. Er zijn meerdere chemische behandelingen nodig, waarbij het erts wordt vermalen en met zuren wordt behandeld. Daarbij kan ook radioactief materiaal vrijkomen. In China heeft de raffinage van zeldzame aardmetalen al geleid tot ernstige milieuvervuiling. Bovendien is er een gigantische hoeveelheid water voor nodig.
Toch belooft de Australische mijnbouwindustrie dat het hier veilig kan. In West-Australië wordt een raffinaderij gebouwd, met behulp van een lening van ruim 1,2 miljard Australische dollar (ongeveer 670 miljoen euro) van de regering. Eind dit jaar moet de eerste Australische raffinaderij klaar zijn.
Hoewel er nog een lange weg te gaan is voordat Australië echt met China kan concurreren, heeft men hier al dollartekens in de ogen. "We hebben een unieke kans om hiervan te profiteren en een supermacht te worden", aldus Logiudice.
Toegang betalen voor de Trevifontein, Rome wil af van gedrang voor monument
2 februari 2026 09:22
Toeristen in Rome moeten vanaf vandaag twee euro betalen om de wereldberoemde Trevifontein van dichtbij te kunnen bekijken. Daarmee wil het stadsbestuur de bezoekersstroom onder controle houden en het bouwwerk beschermen. Van een afstandje is de fontein nog wel gratis te zien.
De Trevifontein is een van de grote trekpleisters van de Italiaanse hoofdstad, met dagelijks tienduizenden bezoekers die zich verdringen om de beste selfies te kunnen maken. Ook worden er munten in het water gegooid. De legende is dat iemand die met gesloten ogen een munt met de rechterhand over de linkerschouder gooit, nog eens zal terugkeren naar Rome.
La dolce vita
Het monument van de Italiaanse architect Nicola Salvi werd gebouwd in de late barok. Het bouwen duurde dertig jaar, van 1732 tot 1762. Het ontwerp was al een halve eeuw eerder gemaakt door Gian Lorenzo Bernini.
De fontein werd mede bekend door de beroemde filmscène met de Zweedse actrice Anita Ekberg in de klassieker La dolce vita van regisseur Federico Fellini uit 1960.
De toegang geldt van 09.00 tot 22.00 uur, alleen op maandag en vrijdag pas vanaf 11.30 uur. Voor inwoners van de stad blijft de toegang gratis. Bezoekers kunnen vooraf online een kaartje kopen, maar er is ook een loket bij het plein. Ook toeristeninformatiebureaus verkopen tickets. De toegang is gratis voor kinderen en mensen met een beperking. Sinds de restoratie van de fontein in 2024 was de toegang al beperkt tot 400 mensen tegelijkertijd.
Ook voor vijf andere grote attracties, waaronder musea, moet vanaf nu toegang worden betaald. De opbrengst gaat naar het stadsbestuur, in tegenstelling tot de munten in de fonteinen. Dat geld gaat naar goede doelen.