Woede bij inwoners van Niscemi: bijna 30 jaar geleden stortte klif ook in
27 januari 2026 16:35
De inwoners van Niscemi zijn boos. "Ik heb dit huis een jaar geleden gekocht", zegt een man tegen een lokaal televisiestation. "Ik heb veel geld geïnvesteerd, maar nu heb ik niks meer."
Hij is één van de ongeveer duizend mensen die noodgedwongen hun huis hebben moeten verlaten en niet weten of ze ooit nog terug kunnen. Vanaf zijn balkon kijkt hij recht naar beneden een gat in, waar tot een week geleden de provinciale weg liep en huizen stonden.
Door de hevige regenval is over een lengte van 4 kilometer de klif aan de zuidrand van Niscemi - een stadje van zo'n 27.000 inwoners in Zuidoost-Sicilië - 10 meter naar beneden gezakt. Huizen zijn verdwenen in de diepte en nog eens tientallen huizen dreigen naar beneden te komen. "De hele heuvel dreigt in te storten", zei het hoofd van Burgerbescherming Fabio Ciciliano vanmiddag na een inspectie van de rampplek.
Beelden van de ingestorte klif:
Ezio Cona vertelt aan de telefoon dat de aardverschuiving nog niet voorbij is. Hij is eigenaar van een restaurant in Niscemi. "Het wemelt hier van de helikopters en drones die de klif nauwlettend in de gaten houden."
Het historisch centrum van het stadje, gesticht in 1626, is onherstelbaar beschadigd, zegt hij. "Het hart van ons stadje zal nooit meer hetzelfde zijn. Stom voorbeeld: het café waar we hier allemaal opgegroeid zijn, bestaat niet meer."
Cona's restaurant mag nog open blijven, maar zijn collega Vincenzo Arena moest op last van de burgerbescherming zijn zaak sluiten.
"De rode zone is gisteravond uitgebreid naar 150 meter vanaf de plek van de aardverschuiving", vertelt Arena aan de telefoon. "Het is uit voorzorg, gelukkig zijn er geen slachtoffers gevallen, maar de situatie is zeer ernstig." Zelf woont hij aan de andere kant van Niscemi ver van de rampplek, maar zijn zaak blijft voorlopig dicht. "Mensen raken hier hun huis en hun werk kwijt."
Zijn collega Cona ziet hoe de inwoners van Niscemi solidariteit tonen, stadgenoten in huis nemen, zorgen dat ze te eten krijgen en hun bezorgdheid tonen.
Niet de eerste keer
Maar er heerst ook woede. Mensen zijn boos omdat het de tweede keer is dat Niscemi getroffen wordt door een aardverschuiving. In 1997 werd een deel van het stadje ook al door een verzakking weggevaagd. De Santa Croci-kerk raakte daarbij zwaar beschadigd en moest worden afgebroken. Toen moesten 400 mensen tijdelijk hun huis uit.
Na die ramp werden de getroffen huizen weer opgebouwd en zou er geïnvesteerd worden om soortgelijke incidenten in de toekomst te voorkomen. Dat is nooit gebeurd. "Deze aardverschuiving is op exact dezelfde plek als die van dertig jaar geleden. Daar zijn mensen boos over."
Niscemi is gevoelig voor aardverschuivingen. Het stadje is gebouwd op een zandheuvel bovenop kleigrond. Bij heftige regenval raakt de zandgrond verzadigd. De klei houdt het water tegen. De bovenlaag raakt los van de ondergrond en gaat schuiven. Dat gebeurde dertig jaar geleden en nu dus weer.
Spanje stelt half miljoen illegale migranten verblijfsstatus in het vooruitzicht
27 januari 2026 15:57
Spanje gaat migranten die illegaal in het land verblijven een verblijfsvergunning van een jaar geven. Dat heeft de regering aangekondigd. Volgens de Spaanse regering komen honderdduizenden mensen potentieel in aanmerking voor de regeling.
Volgens Spaanse media verblijven er zo'n 840.000 mensen zonder verblijfspapieren in het land. De meesten komen uit Latijns-Amerika of Afrika. Ze werken onder meer in de landbouw en het toerisme, twee van de belangrijkste economische sectoren van Spanje.
Zo'n 500.000 ongedocumenteerden kunnen volgens de Spaanse regering gebruikmaken van de regeling. Via een versneld proces kan de verblijfsvergunning worden aangevraagd.
'Historische dag'
Minister van Migratie Saiz Delgado sprak na afloop van de ministerraad van een "historische dag". Volgens haar wordt het migratiesysteem in Spanje versterkt doordat het "gebaseerd is op mensenrechten, integratie en co-existentie" en is die verenigbaar met economische groei.
De verblijfsvergunning is voor een jaar en geldt voor mensen die kunnen aantonen dat ze vóór 31 december 2025 in Spanje zijn aangekomen, er ten minste vijf maanden verblijven en geen strafblad hebben.
De immigranten krijgen dus een tijdelijke verblijfsvergunning. Ze krijgen niet de Spaanse nationaliteit. Ook kunnen ze niet stemmen bij landelijke en regionale verkiezingen en hebben ze geen recht op bepaalde uitkeringen.
De Spaanse regering verwacht vanaf april aanvragen in behandeling te nemen.
Correspondent Spanje Miral de Bruijne:
"Spanje toont hiermee dat het proactief met migratie omgaat, maar er is ook een duidelijke economische reden. Mensen die nu illegaal in Spanje werken, betalen geen belasting. Migranten die een legale status krijgen, zullen wel gaan bijdragen aan de voorzieningen die ze gebruiken. Minister van Migratie Elma Saiz Delgado benadrukte dat 14 procent van de mensen die sociale zekerheid betaalt, geen Spaanse nationaliteit heeft. Waarmee ze wil zeggen dat legalisatie de Spaanse belastinginkomsten kan verhogen.
Partijen die tegen het plan zijn, vrezen vooral dat het meer mensen zal aanmoedigen om illegaal naar Spanje te komen. Daarnaast wordt gevreesd voor meer druk op de publieke zorg en woningmarkt, twee sectoren die in Spanje al onder hoogspanning staan.
Niet alle migranten zullen hiervan gebruikmaken. Bij een vergelijkbare regeling in 2005 deed ook niet iedereen mee. Onder meer uit angst voor mogelijke gevolgen bij een afwijzing en bijvoorbeeld omdat sommige mensen uit landen komen waar ze hun overheid niet vertrouwen. Daarnaast betekent legalisatie ook dat je belasting moet betalen, wat niet iedereen als voordeel ziet.
Voor degenen die zich wel aanmelden, kan het waarschijnlijk een lang proces worden. De regering belooft dat aanvragen binnen drie maanden worden behandeld, maar uit eerdere ervaringen blijkt dat de wachttijden vaak veel langer zijn."
Tweede Kamer wil toch geen verbreding A27 bij Utrechts natuurgebied Amelisweerd
27 januari 2026 15:47
De veelbesproken verbreding van de A27 bij het Utrechtse natuurgebied Amelisweerd moet toch niet doorgaan. Dat vindt een meerderheid van de Tweede Kamer, die daar vandaag over stemde. Het voorstel van GroenLinks-PvdA werd onder meer gesteund door de formerende partijen D66 en CDA.
De verbreding van de snelweg is omstreden, vooral omdat er opnieuw een stuk bos bij Amelisweerd voor gekapt moet worden. In 1982 moest al een flink deel van het bos bij het landgoed plaatsmaken voor de aanleg van de A27.
Bestaande bak
In 2020 nam toenmalig minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur het besluit om de snelweg te verbreden, omdat daarmee de doorstroming zou verbeteren, en ook de verkeersveiligheid. De provincie en de gemeente Utrecht kantten zich tegen de verbreding van tien naar veertien rijstroken, maar het plan werd doorgezet.
Het voorstel uit de Tweede Kamer roept het kabinet nu op om het besluit toch in te trekken en het alternatieve plan van de provincies en betrokken gemeentes uit te werken "voor een oplossing binnen de bestaande bak".
Financieel argument
Dat zou betekenen dat de snelweg niet verbreed hoeft te worden; er worden meer rijbanen aangelegd binnen de bestaande ruimte. Verder zou de snelheid naar beneden gaan en komt er een dak over de weg. Over dat plan schreef toenmalig minister Madlener van Infrastructuur in 2024 dat het op vrijwel alle vlakken slechter scoort dan verbreding.
In de vandaag aangenomen motie wordt niet gerept over verkeersveiligheid, natuur of doorstroming. De indieners dragen een financieel argument aan. Kamerleden De Hoop (GL-PvdA), Kostic (PvdD) en Beckerman (SP) schrijven dat er grote tekorten zijn voor onderhoud aan wegen en sporen en dat het geld voor de verbreding van de A27 beter daarin kan worden gestoken.
De Hoop spreekt van "een grote overwinning" na een lange strijd tegen de verbreding. "We kiezen voor natuur, voor verstandig omgaan met belastinggeld en voor een alternatief dat sneller, goedkoper en beter uitvoerbaar is."
In 1982 kwam het tot harde confrontaties tussen actievoerders en de politie, in wat de Slag om Amelisweerd is gaan heten:
Opnieuw extreme hitte en natuurbranden in Australië, huishoudens zonder stroom
27 januari 2026 15:13
In het zuidoosten van Australië leidt extreme hitte tot gevaarlijke omstandigheden. Er woeden meerdere branden, bijna 100.000 huishoudens zitten zonder stroom en op sommige plekken moeten mensen evacueren.
In de staat Victoria werden in meerdere plaatsen de hoogste temperaturen ooit gemeten. Het kwik kwam daar ruim boven de 48 graden. Net over de grens met South Australia, in het plaatsje Renmark, werd het de afgelopen dag zelfs 49,6 graden.
In de staten Queensland, New South Wales en in de omgeving van de stad Melbourne in Victoria woeden meerdere natuurbranden. In Victoria is het gevaar is op dit moment het grootst in het bosgebied bij Kaap Otway. Erg dichtbevolkt is die regio niet, maar er liggen tientallen dorpen. Veel bewoners hebben vandaag de opdracht gekregen om onmiddellijk uit het gebied te vertrekken.
Te laat om te vertrekken
Inmiddels is de waarschuwing aangepast. De brand breidt zich zo ongecontroleerd uit dat het nu te laat is om te vertrekken. Nu weggaan zou dodelijk zijn, meldt de nooddienst. Binnen schuilen is nog de enige optie.
Rondom andere brandhaarden worden mensen gewaarschuwd dat de situatie elk moment kan veranderen. Houd het goed in de gaten en bereid je voor op een noodsituatie, is daar het advies. Verschillende wegen zijn afgesloten. Op plekken waar de waarschuwingen zijn afgeschaald, is het vaak nog niet veilig om terug te keren.
Door de branden is op veel plaatsen ook de elektriciteit uitgevallen. Volgens de laatste berichten zitten 98.000 huishoudens zonder stroom. Dat komt bijvoorbeeld doordat brandende bomen op kabels zijn gevallen of apparatuur oververhit is geraakt.
Al weken hitte
In Australië is het hartje zomer, en bosbranden komen geregeld voor. Grote delen van het land kampen al weken met aanhoudende extreme hitte. In de staat Victoria werd eerder deze maand de noodtoestand uitgeroepen, nadat een combinatie van hitte en harde wind tientallen natuurbranden had veroorzaakt. Er viel een dode en honderden huizen werden verwoest.
De situatie is nog allerminst onder controle, melden de hulpdiensten. De komende dagen blijft het in grote delen van de staat Victoria nog ruim boven de veertig graden. Ook in andere staten is het zo droog en heet, dat elk klein vonkje een nieuwe brand kan aanrichten.
Duizend nieuwe aanmeldingen na oproep voor Turkse stamceldonoren
27 januari 2026 15:07
De afgelopen twee weken hebben ongeveer duizend mensen in Nederland zich aangemeld als stamceldonor, laat Stichting Matchis weten. De nieuwe aanmeldingen volgden op een persoonlijke oproep van de 45-jarige Arda Aras uit Deventer. Hij heeft een levensbedreigende bloedziekte en kan alleen gered worden door een stamceldonor met Turkse achtergrond.
Aras heeft myelofibrose, een vorm van bloedkanker. "Het is een zeldzame ziekte die maar bij 1 op de 100.000 mensen voorkomt. Ik heb gewoon pech gehad", zei hij eerder tegen de regionale omroep RTV Oost.
Stamceldonatie is zijn enige kans op genezing, maar de kans op een match is klein. Eerst is binnen de eigen familie gezocht. "Mijn broer bleek helaas ongeschikt en ook in de wereldwijde databank is geen match gevonden."
Aras: "Voor mensen met een niet-westerse achtergrond is het vinden van een match extra moeilijk, omdat er binnen die categorie weinig mensen zijn aangemeld als donor." Hij deed daarom een oproep, onder meer via sociale media. Ook plaatste hij een video-oproep in het Turks.
Matchis kan niet zeggen of de duizend nieuwe aanmeldingen allemaal een Turkse achtergrond hebben, want afkomst wordt niet geregistreerd. "Maar ze zijn duidelijk te herleiden aan de oproep", laat de woordvoerder weten.
Wat is stamceldonatie?
Stamceldonatie is vaak het enige redmiddel voor mensen met bijvoorbeeld leukemie of andere ernstige bloedziekte. Door de gezonde stamcellen van een donor, kan de patiënt vervolgens nieuwe, gezonde stam- en bloedcellen aanmaken.
In Nederland staan momenteel 430.000 mensen geregistreerd als stamceldonor. Matchis is de organisatie die donoren en patiënten aan elkaar koppelt.
De stamcellen worden tegenwoordig in zo'n driekwart van de gevallen afgenomen via het bloed. Bij de overige afnames gebeurt dit vanuit het beenmerg.
Of er tussen de nieuwe aanmeldingen een potentiële match voor Aras zit, moet nog blijken, maar de kans blijft klein. "Hieruit blijkt wel weer dat we nooit genoeg geregistreerde mensen hebben. Ondanks 43 miljoen mensen wereldwijd, is er nog geen geschikte donor voor deze meneer", aldus Matchis.
Voor Aras zelf staat er veel op het spel. "Als er geen match komt, is mijn prognose gemiddeld 3,5 jaar. Dat zijn cijfers waar ik niet over na wil denken. Mijn hoop voor de toekomst is dat ik mijn kinderen kan zien opgroeien."
Hij is desondanks erg blij met alle steun en nieuwe aanmeldingen sinds zijn oproep. "Het is overweldigend, op een positieve manier. Dat had ik niet verwacht."
Podcast De Dag: ICE in Minneapolis: houdt de Amerikaanse rechtsstaat stand?
27 januari 2026 15:04
Na weken van escalatie, heftige protesten en twee dodelijke schietpartijen lijkt de Amerikaanse president Trump nu gas terug te nemen in Minneapolis. Hij zou een deel van de ICE-agenten -de immigratiepolitie- daar weg laten halen. Trump slaat een andere toon aan.
De ICE-operatie in Minneapolis schuurt in allerlei opzichten tegen de grenzen van de wet aan, en soms wordt de wet zelfs bewust overtreden. De Amerikaanse rechtsstaat staat onder druk. Maar dat Trump nu draait is bemoedigend, zegt jurist en Amerika-kennner Kenneth Manusama in de podcast.
Deze aflevering van De Dag kun je luisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Reageren? Mail naar dedag@nos.nl
Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel
Redactie: Ulrike Nagel