AVROTROS ziet geen verband tussen arrestatie vrouw en Afghanistan-serie
19 januari 2026 22:45
AVROTROS heeft opnieuw een verklaring uitgegeven over het offline halen van de documentaireserie Hila voorbij de Taliban. De omroep zegt dat er geen aanleiding is om te denken dat er een direct verband is tussen de documentairereeks en de arrestatie van een Afghaanse vrouw die daarin voorkomt. "Het offline halen van de serie betreft een voorzorgsmaatregel, genomen in afwachting van meer duidelijkheid."
In de serie onderzoekt presentatrice Hila Noorzai hoe het in Afghanistan vier jaar na de machtsovername door het aartsconservatieve islamitische Talibanregime met de rechten van Afghaanse vrouwen en meisje gaat. Een van de geïnterviewden is een sportlerares. Gisteren werd bekend dat zij en een andere vrouw ruim een week geleden zijn opgepakt. De speciaal rapporteur van de VN voor mensenrechten in Afghanistan liet weten "extreem bezorgd" te zijn.
"We hebben de serie offline gehaald in het belang van de veiligheid van de vrouwen", liet de omroep gisteren weten. In het belang van de veiligheid van sportlerares bleef het daarbij. Of er een verband is tussen de arrestatie en het meedoen aan de serie bleef onduidelijk.
Onjuiste suggesties
In de verklaring van vandaag staat dat in verschillende media is gesuggereerd dat de omroep zonder instemming van betrokkenen heeft gefilmd of dat zonder hun instemming interviews zijn uitgezonden. "Die suggesties zijn onjuist. De documentaire is met grote zorgvuldigheid gemaakt op een manier die past bij werken in een uiterst complexe en repressieve context."
De omroep blijft erbij dat het verhaal van de geportretteerde vrouwen verteld moest worden. Dat zouden de geïnterviewde vrouwen ook vinden. "Het niet zichtbaar maken van deze realiteit zou betekenen dat hun situatie onzichtbaar blijft."
Tientallen mensen ontvoerd bij kerkdiensten in Nigeria
19 januari 2026 21:45
Bij kerkdiensten in het noordwesten van Nigeria zijn gisteren tientallen mensen ontvoerd. Internationale persbureaus melden op basis van lokale functionarissen dat de aanvallen tegelijkertijd plaatsvonden op twee of drie kerken.
Volgens de districtspolitie werden de kerken in de staat Kaduna aangevallen door bandieten die "geavanceerde wapens" bij zich droegen. Het is onduidelijk hoeveel mensen zijn meegenomen. Een leider van de lokale geloofsgemeenschap zegt dat elf mensen al zijn teruggekeerd en dat nog 168 mensen worden vermist.
De politie is een zoekactie gestart, maar die verloopt moeizaam omdat het gebied afgelegen is en de wegen slecht zijn. Het is niet bekend wie er achter de kidnapping zit.
Golf van ontvoeringen
In Nigeria was vorig jaar een golf van ontvoeringen, waarbij vaak tientallen tot honderden mensen werden meegenomen. Zo was in het westen van Nigeria in november een aanval op een katholieke kostschool. Toen werden ruim 300 leerlingen en 12 leraren ontvoerd door gewapende mannen. Het duurde bijna een maand voordat alle ontvoerde schoolkinderen waren bevrijd.
Ontvoeringen zijn een verdienmodel in Nigeria en komen steeds vaker voor. De ontvoerders, die vaak onderdeel zijn van gewapende bendes, komen met voertuigen een dorp of gemeenschap binnen en nemen vaak tientallen mensen tegelijk mee. Daarna eisen ze losgeld voor hun vrijlating. Het blijft nadien vaak onduidelijk wat voor groepering er achter de ontvoering zit.
Correspondent Saskia Houttuin maakte vorig jaar deze video over de 'epidemie van ontvoeringen' in Nigeria:
De Nigeriaanse regering kreeg veel kritiek na de reeks ontvoeringen, omdat die volgens de bevolking te weinig doet om ze te voorkomen. Nigeria is een arm land en investeert te weinig in de veiligheid, zeggen deskundigen. Het land zou ook oorzaken zoals de economie, werkgelegenheid en onderwijs moeten aanpakken, vinden zij.
Rechter grijpt in bij Egyptische overnamepoging van kunstmestbedrijf Geleen
19 januari 2026 21:08
De overname van de Nederlandse kunstmestfabrikant OCI door een Egyptisch bouwbedrijf gaat voorlopig niet door, heeft de Ondernemingskamer besloten.
De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) stapte samen met enkele kleine beleggers begin januari naar de rechter. Zij waren bang dat OCI zou worden opgeslokt door bouwbedrijf Orascom. Beide bedrijven staan onder controle van een Egyptische familie.
De beleggers vrezen dat ze bij deze overname minder waardevolle aandelen in het Egyptische bouwbedrijf zouden terugkrijgen. Die angst lijkt niet geheel ongegrond. Zowel de kunstmestfabrikant uit Geleen als het bouwbedrijf uit Caïro staat onder controle van de miljardairsfamilie Sawiris. De inmiddels overleden Onsi Sawiris was de oprichter van Orascom Construction Industries, dat in 2015 opsplitste in een chemietak (OCI) en een bouwbedrijf (Orascom). Zijn zoon Nassef is nu de belangrijkste aandeelhouder van beide bedrijven.
Komende donderdag zou er op de aandeelhoudersvergadering van OCI gestemd worden over de hereniging van OCI met Orascom. Doordat de familie Sawiris meer dan de helft van de aandelen in handen heeft, zou die stemming een formaliteit zijn.
Abu Dhabi
OCI is nu genoteerd aan de Amsterdamse beurs. Maar na de overname zouden de kleine beleggers die aandelen kwijtraken. In ruil daarvoor zouden ze aandelen in het bouwbedrijf Orascom terugkrijgen. Dat bedrijf is genoteerd aan de beurs in Abu Dhabi. Bovendien lijkt de familie gegoocheld te hebben met de waarde van de aandelen, zeggen de Nederlandse beleggers.
De Ondernemingskamer ziet wel wat in de bezwaren. Het Geleense bedrijf mag donderdag niet stemmen over de overname. Bovendien benoemen de rechters twee tijdelijke bestuurders. Zij moeten onderzoeken of de fusie goed is voorbereid en of de kleine aandeelhouders niet benadeeld worden.
Groenland en Denemarken dringen aan op NAVO-missie in Noordpoolgebied
19 januari 2026 20:53
Groenland en Denemarken hebben met NAVO-secretaris-generaal Rutte gesproken over een NAVO-missie op Groenland en in het Noordpoolgebied. Dat zei de Deense defensieminister Poulsen, die samen met buitenlandminister Motzfeldt uit Groenland op bezoek was in Brussel.
Rutte zelf schrijft op X dat de drie hebben besproken hoe het Noordpoolgebied, inclusief Groenland, belangrijk is voor de collectieve veiligheid en hoe Denemarken meer gaat investeren. "We blijven samenwerken als bondgenoten op deze belangrijke kwesties." Hij liet zich niet uit over een eventuele missie of de Amerikaanse dreiging richting het eiland.
De NAVO-secretaris-generaal bevindt zich in een lastige positie, omdat de Verenigde Staten de belangrijkste partner zijn in het bondgenootschap.
Poulsen en Motzfeldt ontmoetten vandaag ook EU-buitenlandchef Kallas in Brussel. "Denemarken en Groenland zijn niet alleen", schrijft Kallas op X. De veiligheid in het gebied noemt ze een gezamenlijk belang, waarover samen met de VS overlegd kan worden.
De Amerikaanse president Trump dreigde vorige week dat hij Groenland hoe dan ook in handen wil krijgen. Hij zei dat de VS het eiland nodig heeft vanwege de veiligheid en strategische ligging.
Trumps importheffingen
De NAVO-missie zou Arctic Sentry moeten gaan heten. Een groep landen stuurde afgelopen week al militairen naar Groenland om de mogelijkheden voor een militaire oefening in het Arctisch gebied te verkennen.
Daarmee wilden ze naar eigen zeggen laten zien dat ze de Amerikaanse zorgen over de veiligheid in het Noordpoolgebied serieus nemen. Ook Nederland stuurde twee militairen.
De missie schoot Trump echter in het verkeerde keelgat. Hij reageerde woedend op de voorbereidingen en kondigde een heffingsplan aan van 10 procent op alle goederen uit acht Europese landen die militairen naar Groenland stuurden.
'EU niet uit op conflict'
Dreigen met invoerheffingen is niet de juiste manier om dit aan te pakken, zei Kallas vandaag. "We zijn niet uit op een conflict, maar zullen voet bij stuk houden", stelde ze. "Europa beschikt over een reeks instrumenten om zijn belangen te beschermen."
Ook andere Europese leiders schaarden zich vandaag opnieuw achter Denemarken en Groenland. Donderdag is er een extra EU-top over eventuele tegenmaatregelen voor de Amerikaanse importheffingen.
"We moeten de dialoog van sociale media, zoals Truth Social, naar vergaderruimtes verplaatsen", zei de Deense buitenlandminister Rasmussen over de gesprekken met de VS. Woensdag was hij met zijn ambtgenoot Motzfeldt op bezoek in Washington. Daar slaagden de twee er niet in om de Amerikanen van hun standpunt te overtuigen.
Groenland 'kopen'
Voorafgaand aan de bijeenkomst met Rutte schreef premier Nielsen van Groenland dat het belangrijk is dat de gesprekken worden gevoerd "op een manier waarbij wij worden betrokken en waarbij onze eigen verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling voor het land wordt gerespecteerd".
Groenland is nog altijd formeel onderdeel van het Deense koninkrijk. De Deense overheid gaat bijvoorbeeld over het defensie- en buitenlandbeleid van Groenland. Daarom zijn de Denen nauw betrokken bij de gesprekken over de Amerikaanse dreigementen.
Zorgen toegenomen
Hoewel Trump al vaker heeft gesproken over zijn wens om Groenland "in handen te krijgen", zijn de zorgen hierover de afgelopen weken toegenomen.
Begin dit jaar drongen Amerikaanse militairen Venezuela binnen en ontvoerden ze president Maduro. Trump wil militair ingrijpen in Groenland niet uitsluiten.
Vandaag werd bekend dat Trump zijn dreigementen koppelt aan het niet verkrijgen van de Nobelprijs voor de Vrede. In een bericht aan de Noorse premier Støre schreef hij dat hij zich niet langer "verplicht voelt om zich alleen maar in te zetten voor vrede".
Nu kan hij naar eigen zeggen beter kijken "naar wat goed is voor de VS". Daar valt wat hem betreft de macht over Groenland ook onder.
Standbeeld van bierdrinker op bulldog duikt op bij theater in Zwolle
19 januari 2026 20:29
Bij Theater De Spiegel in Zwolle is gisteren een standbeeld opgedoken. Het kunstwerk, gemaakt van een gipsachtig materiaal, toont een Franse bulldog met daarop een man met een blik bier in zijn hand. Wie het heeft neergezet, is onbekend.
"We moesten er vooral hard om lachen toen we het zagen", zegt Lysette Dijk-Hartman van het theater tegen RTV Oost. Wie het kunstwerk heeft gemaakt, weet ze niet. "Misschien een creatieve versie ter nagedachtenis aan onze hond?"
Ze verwijst hiermee naar een standbeeld van een Franse bulldog dat jarenlang bij het theater heeft gestaan. "Er werd enorm veel op gespeeld", zegt ze. "Kinderen gingen er vaak op zitten en mensen hakten er zelfs stukjes uit."
In de loop der jaren steeds raakte het beeld steeds verder beschadigd. Omdat herstel niet meer mogelijk was, is het beeld uiteindelijk weggehaald.
Vlakbij staat sinds gisteren dus een ander hondenbeeld. Op een bordje dat gisteren bij het kunstwerk te zien was, stond dat het kunstwerk, genaamd Monument voor de Vandalist, inderdaad ter nagedachtenis is aan het weggehaalde standbeeld.
Bij het theater vermoeden ze dat studenten van kunstacademie ArtEZ het hebben gemaakt. Dijk-Hartman: "Het beeld is daar op school gezien, bevestigen mijn collega's." Helemaal zeker weten doen ze het niet, dus wie achter het nieuwe standbeeld zit, blijft voorlopig een raadsel.
Het theater nodigt de anonieme makers uit om het beeld weer op te halen.
'Verminderen van hopeloosheid moet centraal staan bij voorkomen zelfdoding'
19 januari 2026 19:35
In tien jaar is het aantal zelfdodingen onder jongeren tot 30 jaar gestegen, van 212 naar 299, bleek vandaag uit cijfers van het CBS. Onderzoekers hebben moeite om de stijging te verklaren, maar weten wel wat kan helpen om het aantal zelfmoorden naar beneden te krijgen.
Jos de Keijser is emeritus hoogleraar klinische psychologie in Groningen en deed onderzoek naar het voorkomen van zelfdoding. Daarvoor maakt hij onder meer uitgebreide reconstructies van de laatste maanden van iemand die zichzelf van het leven heeft beroofd.
Maar zelfs dergelijk uitgebreid onderzoek levert geen algemene oorzaken op. Er zijn wel een aantal factoren waarvan bekend is dat ze een grote rol kunnen spelen bij suïcide, zoals armoede, verslaving of depressie. "Maar die zijn te grofmazig om bijvoorbeeld hulpprogramma's voor op te zetten. En dat is het grote probleem", zegt De Keijser.
113
Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.
Hoe krijg je dan toch grip op zo'n complex probleem? De Keijser: "We weten wel een aantal dingen die werken. Als de wachtlijsten in de ggz korter zijn, als cyberpesten snel wordt aangepakt, als verslaving behandeld wordt, als schuldenproblemen bespreekbaar worden gemaakt: dat helpt allemaal."
Volgens De Keijser kunnen suïcidale gedachtes voelen als vastzitten in een fuik, waarbij je nog maar één kant op kunt zwemmen. "Je voelt je dan zo rot, dat er niet meer zijn voelt als de enige manier om de pijn niet meer te voelen." Centraal staat het gevoel van hopeloosheid. De Keijser benadrukt: "Suïcide is de oplossing van de pijn niet meer willen voelen, niet dat je dood wil."
De Keijser is blij met de Wet integrale suïcidepreventie, die per 1 januari 2026 is ingegaan. "Gemeentes moeten nu kijken waar de risicogroepen zitten. Bijvoorbeeld: in de stad Groningen komt suïcide veel voor bij studenten, dus moet er een programma gemaakt worden dat zich op hen richt."
Signalen herkennen
Vanwege de gelaagdheid en complexiteit van suïcide wordt volgens De Keijser ook de micro-aanpak gekozen. "Bewustwording en actie in de klas, op straat, bij de sportvereniging. Niet alleen kijken naar de factoren die een rol kunnen spelen, maar ook het herkennen van signalen." Suïcidepreventiefonds 113 noemt als signalen bijvoorbeeld terugtrekken, contact vermijden of slaapproblemen.
Daarom lanceerde 113 vandaag de campagne 'Lessen voor het Leven'. Het doel van de campagne is om het aantal zelfdodingen onder jongeren te verminderen en het gesprek over mentale gezondheid aan te zwengelen.
De 27-jarige Rajhen werkte mee aan de campagne. Hij was 17 jaar toen hij zijn vriend Brian verloor aan zelfdoding. Ze zaten samen in het laatste jaar van de middelbare school.
Na een feestje sloeg Rajhen linksaf en Brian rechtsaf. "De volgende ochtend werd ik wakker met een whatsappje met een afscheidsbericht van Brian. Op dat moment wisten we nog niet of we het serieus moesten nemen, maar toen we hoorden van zijn broers dat hij niet thuis was gekomen, kwam er wel paniek in de tent."
De vriendengroep van Brian ging naar hem op zoek. Uiteindelijk vonden ze hem in het water. "Tot de dag van vandaag staat dat op mijn netvlies en dat zal er ook nooit meer afgaan."
Voor Rajhen, zijn vrienden en de familie van Brian kwam de zelfdoding onverwacht. Hij was met zijn toekomst bezig en was aangenomen voor de opleiding beveiliger. Rajhen denkt achteraf dat Brian wel worstelde, met bijvoorbeeld zijn lijf. Maar het blijft voor nabestaanden gissen naar zijn beweegredenen.
Rajhen roept iedereen op om te praten over zijn gevoelens. "Weet dat het geen taboe is, en dat je niet de enige bent. Dat klinkt zo makkelijk, maar als ik voor de hele vriendengroep mag spreken, ik denk dat iedereen had gewild dat hij ook maar een keer had gezegd: 'ik zit hiermee. Wat denk jij?"
Centraal bij de preventie van suïcide zou volgens De Keijser het verminderen van hopeloosheid moeten staan. "Die kan bestreden worden, met hoop. Het gaat erom dat iemand langzamerhand gaat inzien dat er behandelingen mogelijk zijn.
Het verhaal van Brian laat zien hoe moeilijk het kan zijn om signalen te herkennen, en waarom preventie zich niet alleen richt op de risico's, maar ook op het bespreekbaar maken van gevoelens. Je kan als luisteraar de problemen van een ander niet oplossen, maar je kan iemand wel naar een oplossing leiden, benadrukt De Keijser. "Hoop is een soort cement naar de oplossing. Wees een rots in de branding."