Topambtenaar: kantoor Starmer had haast met benoeming Mandelson tot ambassadeur
21 april 2026 14:30
De Britse topambtenaar die verantwoordelijk was voor de benoeming van Peter Mandelson tot ambassadeur in de Verenigde Staten zegt dat hij vanuit het kantoor van premier Starmer "voortdurend" politieke druk voelde om de benoeming door te zetten, ondanks de bezwaren die er tegen hem waren.
Vorige week werd via The Guardian bekend dat Mandelson in januari 2025 niet door het antecedentenonderzoek was gekomen dat wordt gedaan als iemand wordt voorgedragen voor een belangrijke en politiek gevoelige positie. De partijgenoot van Labour-premier Starmer werd in februari opgepakt vanwege het lekken van geheimen, wat een ambtsmisdrijf is.
In september vorig jaar was hij al als ambassadeur ontslagen, toen nieuwe details over zijn vriendschap met zedendelinquent Jeffrey Epstein aan het licht kwamen. Hij was toen net negen maanden ambassadeur in de VS.
Geld van Epstein
Uit documenten in de door de Amerikaanse regering vrijgegeven Epstein-files bleek dat de voormalige minister en Eurocommissaris tienduizenden euro's had ontvangen van Epstein en vertrouwelijke financiële plannen van de Britse regering en de EU met Epstein had gedeeld.
In een verhoor in het Lagerhuis zegt voormalig topambtenaar Olly Robbins nu dat de veiligheidsbezwaren niets te maken hadden met Mandelsons relatie met Epstein. Hij weigerde te zeggen waarom Mandelson wel door de Britse veiligheidsdienst was aangemerkt als potentieel veiligheidsrisico.
Mandelson was 'grensgeval'
Robbins verklaarde dat Mandelson door de veiligheidsdienst werd beschouwd als een "grensgeval". Ook neigde de veiligheidsdienst naar het afraden van een security clearance, aldus Robbins. Robbins besloot desondanks toestemming voor de benoeming te geven.
Volgens Robbins was er "druk" vanuit het kantoor van Starmer. Er was "een zeer sterke verwachting" dat Mandelson "zo snel mogelijk op zijn post in de VS moest zijn". Volgens Robbins werd zijn kantoor "zeer frequent" gebeld vanuit het secretariaat van de premier.
Robbins zat toen in een lastige positie, omdat Starmer Mandelson al in december 2024 had aangekondigd als de nieuwe ambassadeur in de VS, zonder dat er een antecedentenonderzoek was gedaan.
Robbins trad op 20 januari 2025, dus na die aankondiging, aan als topambtenaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Op dat moment was de benoeming volgens hem al goedgekeurd door koning Charles, was ermee ingestemd door de Amerikaanse regering en had Mandelson al af en toe toegang tot vertrouwelijke besprekingen.
Risico's beheersbaar
Robbins benadrukt in het verhoor wel dat zijn ministerie niet is gezwicht voor de druk. Het besluit om niet voor de benoeming van Mandelson te gaan liggen, was gebaseerd op het advies dat de risico's beheersbaar waren.
Starmer zit door de Mandelson-affaire in het nauw. Vrijdag zei hij dat hij niet wist dat Mandelson niet door de veiligheidscheck was gekomen en legde de schuld daarvoor bij de ambtenaren van Buitenlandse Zaken.
Starmer noemde het onvergeeflijk dat het hem niet was verteld. "Er is mij niets verteld, geen enkele minister is iets verteld. Dat is volledig onacceptabel." Hij ontsloeg Robbins vorige week na de onthulling door The Guardian.
Volgens Robbins is het overigens niet gek dat Starmer niet is geïnformeerd, omdat het de regel was dat de uitkomst van een veiligheidscheck nooit met ministers werd gedeeld uit bescherming van de persoon in kwestie.
Catastrofale inschattingsfout
Dat betekent niet dat Starmer niet wist van de discutabele reputatie van Mandelson. Voor de benoeming was hij al gewaarschuwd. Zo had Starmers nationale veiligheidsadviseur gezegd dat hij de aanstellingsprocedure "bijzonder gehaast" vond. Ook sprak hij zijn zorgen uit over de reputatie van Mandelson.
Gisteren erkende Starmer in het Lagerhuis dat hij een verkeerde inschatting had gemaakt door voor Mandelson te kiezen en dat hij de benoeming had ingetrokken als hij van de uitkomst van de veiligheidsscreening had geweten.
De oppositie vond die de uitleg onaanvaardbaar en noemde de benoeming van Mandelson een "catastrofale inschattingsfout".
De conservatieven nemen het Starmer kwalijk dat hij nooit naar de uitkomst van de screening heeft gevraagd. "Het lijkt erop dat hij nooit vragen heeft gesteld. Waarom niet? Omdat hij het niet wilde weten", zei de leider van de Conservatieve Partij, Kemi Badenoch.
De oppositie wil dat Starmer opstapt, maar vooralsnog heeft hij de steun van een meerderheid in het Lagerhuis.
Ongehoord Nederland moet oud-hoofdredacteur een ton betalen, ontslag blijft staan
21 april 2026 14:24
Het gerechtshof in Den Haag heeft geoordeeld dat voormalig hoofdredacteur en bestuurder van omroep Ongehoord Nederland Arnold Karskens terecht is ontslagen. Wel moet de omroep hem een vergoeding betalen van 100.000 euro, omdat er fouten zijn gemaakt bij zijn vertrek.
Volgens het hof is de arbeidsrelatie ernstig verstoord. De samenwerking tussen Karskens en andere betrokkenen binnen de omroep was zo verslechterd dat terugkeer niet meer mogelijk is. In zo'n situatie mag een werkgever de arbeidsovereenkomst beëindigen.
Karskens had een dubbele rol als hoofdredacteur en bestuurder. Juist daarom mocht van hem worden verwacht dat hij bijdroeg aan een goed functionerende organisatie. Volgens het hof is dat onvoldoende gebeurd, waardoor het vertrouwen in hem is verdwenen.
In de aanloop naar zijn ontslag speelde een zogeheten brandbrief een belangrijke rol. Daarin uitten medewerkers en betrokkenen stevige kritiek op het functioneren van Karskens en de gang van zaken binnen de omroep. Die brief droeg bij aan de conclusie dat de verhoudingen binnen de organisatie duurzaam verstoord waren.
Verwijtbaar handelen
Tegelijkertijd is het hof kritisch op de manier waarop Ongehoord Nederland daarna heeft gehandeld. De omroep trok volgens de rechters te snel conclusies na de brandbrief en stuurde vrijwel direct aan op het vertrek van Karskens. Voor die tijd was er geen bredere kritiek op hem bekend en een eerder onderzoek naar hem was juist positief uitgevallen.
Door meteen op zijn vertrek aan te sturen, maakte de omroep terugkeer van Karskens feitelijk onmogelijk, oordeelt het hof. Dat is volgens de rechters "ernstig verwijtbaar". Ondanks die fouten blijft het ontslag zelf in stand. Het hof vindt dat de verstoring van de arbeidsrelatie uiteindelijk zwaar genoeg weegt.
Wel heeft Karskens dus recht op een vergoeding van 100.000 euro, die bestaat uit een transitievergoeding en een aanvullende vergoeding vanwege het verwijtbare handelen rond zijn ontslag.
Pretpark in Rotterdam dat nooit openging geveild voor 6,5 miljoen
21 april 2026 13:50
Het attractiepark Rivoli in Rotterdam heeft een nieuwe eigenaar. Ondernemer Wim Beelen bracht met 6,5 miljoen euro het winnende bod uit bij een veiling.
Rivoli is een pretpark dat de poorten nooit opende. Het is al jarenlang in aanbouw. Zo staan er een reuzenrad zonder gondels en een frame voor een achtbaan.
Ondernemer Hennie van der Most nam het terrein in 2012 in erfpacht met het plan er een attractiepark neer te zetten. Dat zou naast de Euromast en de Erasmusbrug beeldbepalend moeten zijn voor de skyline van Rotterdam.
50 miljoen
Van der Most zegt meer dan 50 miljoen in het project te hebben gestoken, maar uiteindelijk kreeg hij de financiering niet rond. Een grote schuldeiser liet het park veilen. Nu moet die schuldeiser nog definitief ja zeggen tegen het eindbod van 6,5 miljoen euro.
Als dat akkoord er komt, zou de nieuwe eigenaar Wim Beelen de plannen voor een attractiepark willen voortzetten. De gemeente moet dan nog wel de erfpacht verlengen, die loopt nu tot 2030.
Eerste Kamer tegen veelbesproken asielwet, minister spreekt van 'politieke sabotage'
21 april 2026 13:35
De Eerste Kamer heeft niet ingestemd met de asielnoodmaatregelenwet, maar wel met de invoering van een tweestatusstelsel. De asielnoodmaatregelenwet werd weggestemd nadat een versoepeling kort daarvoor geen meerderheid had gekregen.
Die aanpassing moest regelen dat hulp aan illegalen niet strafbaar wordt, terwijl illegaliteit wel strafbaar is. Maar daarvoor was niet genoeg steun, onder meer omdat de PVV tegenstemde. Voor CDA en SGP was dat reden om vervolgens tegen de wet te stemmen.
"Er ligt nu een wet voor waar barmhartigheid strafbaar wordt", zei CDA-Kamerlid Van Toorenburg. "Dat ervaren wij als CDA onaanvaardbaar." Schalk van SGP stelde dat wat hem betreft "medemenselijkheid boven grip op asiel" gaat.
38 van de 75
De asielnoodmaatregelenwet was onder meer bedoeld om verblijfsvergunningen in te korten, tijdelijke vergunningen vaker te beoordelen en gezinshereniging moeilijker te maken. Aan deze wet van toenmalig PVV-minister Faber werd later door de PVV in de Tweede Kamer de strafbaarstelling van illegaliteit toegevoegd, waarmee automatisch ook hulp aan ongedocumenteerden strafbaar werd.
Deze toevoeging was voor een aantal partijen "een graat in de keel" en daarom stelde het vorige kabinet een wijziging voor om hulp aan illegalen toch toe staan. Die voorgestelde versoepeling leek genoeg om de wet over de streep te trekken. Maar de reparatiewet haalde in de Eerste Kamer net geen meerderheid: 38 van de 75 senatoren stemden tegen.
Sabotage
Dat kwam dus onder andere door een tegenstem van de PVV. De partij is voor strengere asielwetgeving en stemde in de Tweede Kamer nog voor de reparatiewet om de asielwetten veilig te stellen. Minister Van den Brink noemt de draai vandaag van de PVV "politieke sabotage".
PVV-senator Van Hattem wil daar niks van weten. Volgens hem worden de asielplannen "afgezwakt tot nul" door de voorgestelde aanpassing. Van Hattem legt de schuld volledig bij coalitiepartij D66. "D66 laat hier de boel helemaal vallen, die steunen hun eigen kabinet niet." Van D66 was al bekend dat ze tegen de wetten gingen stemmen, daarover waren afspraken gemaakt in het coalitieakkoord.
Dat de PVV vooral de schuld legt bij D66, leidde na afloop van de stemming tot een verhit interview met de aanwezige journalisten:
De wet die een tweestatusstelsel regelt voor asielzoekers heeft het vandaag wel gehaald in de Eerste Kamer Die wet maakt een onderscheid mogelijk tussen mensen die gevaar lopen vanwege hun etniciteit, geaardheid of religie, en mensen die vluchten voor (natuur)geweld.
Overigens komt een groot deel van de maatregelen uit de weggestemde asielnoodmaatregelenwet er alsnog, omdat ze ook worden geregeld in het EU-migratiepact dat in juni van kracht wordt. In de wet stonden wel een paar aanscherpingen van de Europese regels, zoals het afschaffen van dwangsommen voor de IND, die asielaanvragen beoordeelt.
Achter de schermen horen we bij de coalitie dat het probleem van de weggestemde asielnoodmaatregelenwet "zo groot als we het zelf maken".
De fracties van regeringspartijen D66 en CDA in de Eerste Kamer willen in ieder geval dat minister Van den Brink (CDA) eventuele nationale aanscherpingen van het Europese migratiepact in een nieuw wetsvoorstel opneemt. "Ik ga herstellen wat niet is aangenomen", zegt Van den Brink daarover.
Nederland wil koploper blijven in duurzamer textiel, 'rest van wereld zit niet stil'
21 april 2026 13:13
Het is een van de belangrijkste textielbeurzen ter wereld: Techtextil. In de gigantische hallen van het Duitse beurscomplex Messe Frankfurt gaat het komende dagen niet zozeer over hippe prints voor een nieuw modeseizoen, maar over technologische en duurzame innovaties in de textielindustrie. Vandaag opent een Nederlands paviljoen op de beurs, en dat is volgens de sector hard nodig.
In het paviljoen - in kenmerkend oranje - presenteren elf innovatieve bedrijven zich aan een verwachte 37.000 bezoekers. Hun aanwezigheid in Frankfurt is een publiek-private samenwerking en komt mede voort uit het Actie Plan Circulair Textiel en het voormalige topsectorenbeleid van de Rijksoverheid.
De gedachte is dat een meer circulaire en digitale textielindustrie kan bijdragen aan het maatschappelijk verdienvermogen van Nederland. Met andere woorden: er is geld te verdienen aan verduurzaming van de sector. Eerder deze maand werd al bekend dat het kabinet 135 miljoen euro investeert in recyclingbedrijf Reju, dat textiel recyclet tot nieuw textiel. Met de subsidie bouwt het bedrijf een fabriek op industriecomplex Chemelot in Geleen.
Groot Europees platform
Op de beurs in Frankfurt komt de hele textielketen samen, vertelt Nanette Hogervorst van brancheorganisatie Modint. "Het gaat over hoe je een textielproduct maakt: kleding, maar ook huishoudtextiel, textiel voor de autobranche of de medische wereld. Welke stoffen, garen en machines gebruik je? Dat is waar duurzame innovatie begint", zegt ze. "We willen laten zien wat Nederlandse bedrijven allemaal in huis hebben. Zij hebben nog nooit zo'n groot Europees platform gekregen."
De deelnemende bedrijven leveren stuk voor stuk producten of technologieën die textiel meer circulair moeten maken. Dat wil zeggen dat zuinig wordt omgesprongen met grondstoffen, dat die grondstoffen zoveel mogelijk hergebruikt worden en uiteindelijk gerecycled. In ons land wordt jaarlijks zeker 215 miljoen kilo kleding afgedankt, blijkt uit cijfers van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Minder dan 1 procent daarvan wordt gerecycled tot nieuwe kleding.
Sokken van textielafval
In het Nederlandse paviljoen staat onder meer het bedrijf Vodde, dat afgedankt textiel inzamelt om er sokken en garens van te maken. Een andere deelnemer is Saxcell uit Enschede, dat een duurzame methode ontwikkelde om textielafval om te zetten in nieuwe vezels om kleding mee te produceren. Andere deelnemers maken bijvoorbeeld geweven QR-codes die geen verstoring opleveren in recycleprocessen of leveren digitale platforms om de herkomst van kledingstukken in kaart te brengen.
Dit soort innovaties worden in de sector gevierd, maar het is voor bedrijven vaak een uitdaging om ze op te schalen. Schaalgrootte is juist nodig om als bedrijf te overleven, verder te innoveren en de kledingindustrie te verduurzamen.
Vooral financiering is een probleem, zegt Meliha Kesek van Saxcell. "In de textielsector is financiering best wel lastig te vinden op het ogenblik. Bovendien duurt het in deze sector gemiddeld langer om investeringen terug te verdienen dan in andere industrieën."
In Frankfurt kijkt het bedrijf ook uit naar nieuwe, internationale klanten. "De interesse in onze techniek is enorm en merken willen graag met ons werken. Toch is het voor velen nog lastig om een ander, duurzamer materiaal in hun productieketen te introduceren."
Ook onzekere wet- en regelgeving is een probleem. Duurzaamheidsregels voor Europese bedrijven worden aangekondigd, maar vervolgens uitgesteld of afgezwakt. Voor veel organisaties reden om verduurzaming op de lange baan te schuiven. De impuls waar circulaire textielbedrijven op zaten te wachten, blijft dan uit.
Toenemende concurrentie
Door die problemen staat de positie van Nederland als koploper in circulair textiel onder druk. "We doen het echt heel goed, zeker op het gebied van inzameling, sortering en recyclingtechnologie. Maar de rest van de wereld zit ook niet stil. We moeten beter ons best doen om te laten zien wat we hebben, en inzetten op Europese samenwerking. Anders worden we door andere landen ingehaald", zegt Hogervorst.
De brancheorganisatie wil op de beurs de Nederlandse voortrekkersrol benadrukken en hoopt dat deelname de bedrijven helpt aan waardevolle contacten. "Om te kunnen groeien moeten klanten en investeerders je wel kennen, en snappen wat je doet. Daarom zijn we hier."
Japanse koerswijziging: van vredesnatie naar wapenexporteur
21 april 2026 12:42
Japan heeft een belangrijke stap gezet in het versoepelen van zijn strenge regels voor wapenexport. De regering van premier Sanae Takaichi heeft vrijwel alle beperkingen op de export van defensiematerieel afgeschaft. Tot nu toe is de verkoop aan het buitenland daardoor minimaal.
Het wordt nu mogelijk om ook dodelijke wapens te exporteren, zoals gevechtsvliegtuigen en oorlogsschepen. In principe blijft export naar landen waar oorlog is verboden, maar ook daar kan onder voorwaarden een uitzondering voor worden gemaakt.
Het nieuwe beleid zal "bijdragen aan vrede en stabiliteit in de regio", zei kabinetschef Minoru Kihara tegen verslaggevers. Critici spreken van een duidelijke koerswijziging.
Drie principes
Al in 1967 voerde Japan de zogeheten drie principes voor wapenexport in. Die verboden levering aan communistische landen, landen onder een wapenembargo van de Verenigde Naties en landen die betrokken waren bij internationale conflicten.
Elf jaar later werden die regels aangescherpt, wat in de praktijk neerkwam op een vrijwel volledig verbod op wapenexport. Dat strikte beleid bleef grotendeels intact tot 2014. Toen maakte premier Shinzo Abe voor het eerst ruimte voor beperkte export, bijvoorbeeld voor VN-vredesmissies.
Daarna volgden kleine aanpassingen. Japan leverde onder meer radarsystemen aan de Filipijnen en sloot zich aan bij internationale defensieprojecten, zoals de ontwikkeling van een nieuw gevechtsvliegtuig met Italië en het Verenigd Koninkrijk.
De nieuwe versoepeling gaat aanzienlijk verder en maakt het mogelijk om dodelijke wapens, zoals raketten, gevechtsvliegtuigen en oorlogsschepen, te exporteren naar bevriende landen.
Minder afhankelijk van VS
Japan heeft intussen met zeventien landen defensieovereenkomsten gesloten, waaronder Nederland. Het afgelopen jaar ondertekenden Nederland en Japan een overeenkomst om elkaar logistiek te ondersteunen, bijvoorbeeld door het delen van brandstof, materieel en transport. Daarom stuurde Nederland vorige maand vijf F-35-gevechtsvliegtuigen naar Japan.
Een belangrijke reden voor de koerswijziging is de situatie van de Japanse defensie-industrie. Die produceert vooral voor de binnenlandse markt, met de Japanse Zelfverdedigingstroepen als belangrijkste en enige afnemer.
Daardoor blijft de productie beperkt, terwijl de kosten voor onderzoek en ontwikkeling in de defensie-industrie juist snel stijgen. Door export mogelijk te maken, hoopt de regering dat de industrie een grotere afzetmarkt vindt en zo wereldwijd concurrerender wordt.
Ook de internationale veiligheidssituatie speelt mee. De oorlog in Oekraïne, de oplopende spanningen rond Taiwan en in de Oost-Chinese Zee en de dreiging vanuit Noord-Korea hebben in Japan geleid tot een hernieuwd debat over het defensiebeleid.
Tegelijk groeit in Tokio de twijfel over de betrouwbaarheid van bondgenoot de Verenigde Staten. Vooral sinds de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis wordt vaker gesproken over de noodzaak om de eigen defensiecapaciteit te versterken. Japan wil zich niet losmaken van Washington, maar wel minder afhankelijk worden.
Ruimte voor uitzonderingen
Voor westerse leiders is het een welkome ontwikkeling, omdat de oorlog in Oekraïne de druk op de wapenindustrie heeft vergroot. Er is toenadering, blijkt ook uit een bezoek, van een grote NAVO-delegatie vorige week aan Japan, waarbij 30 van de 32 lidstaten vertegenwoordigd waren.
Japan verdiept bovendien de samenwerking met landen in de eigen regio, zoals de Filipijnen, Indonesië en Vietnam, en positioneert zich zo steeds meer als alternatief voor China. Recente defensiedeals, waaronder een miljardencontract voor oorlogsschepen met Australië, onderstrepen die groeiende rol als actieve wapenexporteur.
Formeel blijft de export van dodelijke wapens naar oorlogvoerende landen verboden, maar de nieuwe regels laten wel ruimte voor uitzonderingen als de "Japanse nationale veiligheid" daarom vraagt. Lange tijd hield Japan vast aan het idee dat het onder geen beding wapens mocht leveren die direct in een oorlog terecht konden komen. Nu vervaagt die scheidslijn.
Breuk met pacifisme
China reageert kritisch en ziet de versoepeling als een breuk met Japans pacifistische beleid na de Tweede Wereldoorlog. Chinese staatsmedia spreken van een "ingrijpende verschuiving" en waarschuwen dat de stap kan bijdragen aan een wapenwedloop in de regio.
Binnenlandse oppositiepartijen vrezen dat het land afdrijft van zijn vredeskoers. De afgelopen weken gingen tienduizenden mensen de straat op om tegen de plannen te protesteren.
Effectieve weerstand onder de bevolking lijkt echter uit te blijven. In een peiling in maart gaf bijna zeven op de tien Japanners aan het veiligheidsbeleid van het kabinet te steunen.