Chinees leger heeft Nederlands fregat opnieuw gevolgd, nu in Straat van Taiwan
5 juni 2026 17:06
Het Nederlandse fregat Zr. Ms. De Ruyter is net als vorige week gevolgd door de Chinese strijdkrachten, melden Chinese autoriteiten. Dat zou zijn gebeurd tijdens een doorvaart door de Straat van Taiwan.
Volgens een Chinese verklaring zijn marine- en luchtmachteenheden ingezet om het schip "te volgen en monitoren" tijdens de doorvaart. De Chinese strijdkrachten blijven volgens de verklaring "te allen tijde in hoge staat van paraatheid" en zullen "de nationale soevereiniteit en regionale vrede en stabiliteit" beschermen.
Het Nederlandse ministerie van Defensie heeft nog niet gereageerd.
Zuid-Chinese Zee
Vorige week claimde het Chinese leger al het fregat te hebben verdreven uit de Zuid-Chinese Zee ter hoogte van de Paracel-eilanden. Het Nederlandse ministerie van Defensie bevestigde dat het om Zr. Ms. De Ruyter ging, maar deed geen uitspraken over details.
Volgens Marinetraffic, een site waarop de locatie van schepen te volgen is, bevond Zr. Ms. De Ruyter zich vier dagen geleden voor de Vietnamese kust. Na het bezoek aan Vietnam was het de bedoeling dat het schip koers zou zetten richting Zuid-Korea. Varen via de Straat van Taiwan is dan de kortste route.
Zr. Ms. De Ruyter is een luchtverdedigings- en commandofregat van Defensie, dat zeven weken geleden uit Den Helder vertrok voor een internationale marine-oefening in Zuidoost-Azië. Het schip neemt gedurende vijf maanden deel aan internationale operaties en oefeningen met bondgenoten en partners.
Vaker Chinese intimidatie
Nederland en andere westerse bondgenoten, zoals de Verenigde Staten, volgen het internationaal recht, dat stelt dat de Straat van Taiwan vrij bevaarbaar is. Alle schepen, ook militaire schepen, hebben het recht op doorvaart van dit soort zeestraten. China beschouwt Taiwan als onderdeel van zijn eigen grondgebied.
Het gebeurt vaker dat China schepen in omliggende wateren intimideert. Vorig jaar overkwam het een marineschip uit de VS en twee jaar geleden werd het Nederlandse fregat Zr. Ms Tromp in de Oost-Chinese Zee gevolgd door Chinese gevechtsvliegtuigen, die boven het marineschip cirkelden.
Ook in de Straat van Taiwan intimideert China vaker buitenlandse schepen. Het overkwam vorige maand nog een Australisch schip en dit jaar ook schepen uit Canada, de VS en Japan.
Tientallen reizigers omgekomen van de dorst in Sahara
5 juni 2026 16:45
In het noordwesten van Niger zijn tientallen mensen omgekomen. Zij waren volgens de autoriteiten vanuit Mali door de Sahara onderweg naar hun familie in Niger, maar de vrachtwagen ging midden in de woestijn kapot. De inzittenden kwamen vast te zitten en zijn uiteindelijk omgekomen van de dorst.
Vanuit de stad Agadez, ook wel de poort naar de Sahara genoemd, zijn hulpdiensten vertrokken. Zij werden gewaarschuwd door twee passagiers die lopend een andere stad hadden bereikt en daar alarm hadden geslagen. De autoriteiten zeggen dat de hulpdiensten 49 passagiers dood hebben aangetroffen en hen hebben begraven in een massagraf.
Tweede ramp voorkomen
Op de terugweg stuitten de reddingswerkers op een tweede gestrande vrachtwagen, waarin meer dan 60 passagiers zaten. Ook zij waren vertrokken vanuit Mali.
Nadat de accu van die vrachtwagen kapot was gegaan, zaten de inzittenden volgens het gemeentebestuur van Agadez al drie dagen zonder water. De hulpdiensten zouden water hebben uitgedeeld aan de uitgeputte reizigers en het voertuig hebben gerepareerd. Daarna konden de passagiers hun reis voortzetten.
Het lijkt te gaan om Nigerese arbeidsmigranten die in de Malinese plaats Harouba werkten, op 300 kilometer afstand van de grens met Niger. Veel Nigerezen werken daar in de goudwinning. De Nigerese passagiers wilden terug naar hun land om daar het offerfeest te vieren met hun familie.
Gevaarlijke route
De Sahararoute tussen Niger en Mali wordt veel gebruikt. De autoriteiten benadrukken dat de route gevaarlijk is. "Reizigers moeten zeer onstabiele en gevaarlijke gebieden doorkruisen om de locaties (voor goudwinning, red.) te bereiken en er weer vandaan te komen." Zo heeft het gebied te kampen met extreme weersomstandigheden en zijn er terroristische groeperingen actief.
Desalniettemin is de verwachting dat de route populair blijft. "Kwetsbare jongeren zijn vaak gedwongen om onveilige gebieden te trotseren om te overleven of op zoek te gaan naar betere levensomstandigheden", zegt het bestuur van Agadez.
Astronauten ruimtestation bereiden zich voor op spoed-evacuatie na luchtlek
5 juni 2026 16:41
Astronauten aan boord van het ruimtestation ISS hebben van ruimtevaartorganisatie NASA de opdracht gekregen om zich voor te bereiden op een evacuatie. Aanleiding is volgens NASA een lek in de luchttoevoer in het Russische deel van het ruimtestation.
De bemanning bestaat uit de Amerikanen Jessica Meir en Jack Hathaway, de Rus Andrej Fedjajev en de Française Sophie Adenot. De drie astronauten en de kosmonaut kregen vanochtend vroeg lokale tijd te horen dat ze hun ruimtepakken moesten aantrekken en de ruimtecapsule moesten opzoeken die aan het ISS is gekoppeld.
Het is een voorzorgsmaatregel zodat de bemanning snel kan evacueren als het luchtlek erger wordt. De kosmonaut is het luchtlek aan het dichten.
Essentieel onderdeel
Een luchtlek is een opening of scheur waardoor lucht ontsnapt uit een afgesloten ruimte. Luchtlekken in het ruimtestation waren de afgelopen maanden relatief klein, maar vanaf maandag nam het formaat van dit luchtlek snel toe, zegt een anonieme NASA-functionaris tegen persbureau Reuters.
De transfertunnel van de Russische Zvezda-module van het ruimtestation kampt volgens een NASA-woordvoerder al enige tijd met scheuren en lekkages. Na nieuwe lekkages heeft de Russische ruimtevaartorganisatie Roskosmos besloten om een uitgebreidere reparatie uit te voeren. De module is een essentieel onderdeel van het ruimtestation.
NASA en Roskosmos zijn bezig de oorzaak van de scheuren te achterhalen. Het is niet de eerste keer dat er lucht uit de module ontsnapt. Ook in 2020 werd een luchtlek ontdekt, veroorzaakt door kleine scheurtjes in de Zvezda-module. Sindsdien zijn meerdere reparaties uitgevoerd, maar het probleem blijkt dus nog niet volledig opgelost.
Premier Albanië bij Balkan-top: 'God, seks en de EU kun je niet voorspellen'
5 juni 2026 16:00
Nederland, België en Luxemburg komen "vrij snel" met ideeën over hoe de EU-uitbreiding verbeterd kan worden. Dat zei premier Jetten bij aankomst in Montenegro, waar hij een top bijwoont met landen van de Westelijke Balkan over uitbreiding van de Unie. Behalve het gastland willen Albanië, Bosnië en Herzegovina, Noord-Macedonië, Servië en Kosovo graag lid worden, maar de onderhandelingen verlopen moeizaam.
Met de toetreding tot de EU zijn de landen al jaren bezig. Het is een proces van lange adem: landen moeten tal van hervormingen doorvoeren om aan alle voorwaarden te voldoen om lid te mogen worden. De trage onderhandelingen leiden vaak tot frustratie.
Zo reageerde de Albanese premier Rama vandaag terughoudend toen hem werd gevraagd naar een mogelijke toetredingsdatum voor zijn land. "Wanneer Albanië lid zal worden van de EU? Er zijn drie dingen in het leven die je niet kunt voorspellen: God, seks en de EU", aldus de premier.
Premier Jetten vindt het belangrijk "dat kandidaat-lidstaten eerder voordelen gaan genieten van het doorvoeren van hervormingen". Hij wil dat landen hun inwoners sneller kunnen laten zien wat er tegenover die hervormingen staat. Jetten denkt daarbij bijvoorbeeld aan praktische voordelen voor het bedrijfsleven en inwoners om alvast zaken te kunnen doen, zonder dat ze al lid zijn van de Unie.
Door dit soort voordelen te bieden en intensiever te gaan samenwerken, moet voorkomen worden dat de toekomstige EU-landen hun blik richting Rusland of China wenden, hoopt Jetten, maar juist op "het Europese pad" blijven.
De laatste tijd is er veel discussie over de uitbreiding van de Europese Unie. Behalve de landen op de Westelijke Balkan, willen ook Oekraïne en Moldavië lid worden. President Zelensky dringt aan op snelle toetreding van zijn land, maar veel EU-leiders temperen zijn verwachtingen.
Op verzoek van de Europese Commissie komen de afgelopen tijd steeds meer voorstellen naar buiten hoe het toetredingsproces verbeterd of versneld kan worden. De Duitse bondskanselier Merz en de Franse president Macron stuurden aan de vooravond van de top samen een plan rond.
Proeflidmaatschap
Daarin stellen ze een soort proeflidmaatschap voor, waarin kandidaat-landen onder meer mogen deelnemen aan sommige vergaderingen, maar dan zonder stemrecht. Ook zouden ze onder voorwaarden alvast mogen toetreden tot de interne markt, nog voordat ze lid zijn. "Uitbreiding is erg belangrijk vanuit geopolitiek oogpunt. Energie, veiligheid, migratieroutes: dat zijn Europese belangen hier in de regio", zei Macron voor aanvang van de top.
Merz steekt de hand ook in eigen boezem. "We hebben al dertien jaar geen nieuwe lidstaten toegelaten tot de EU. Dat betekent dat er ook nalatigheden aan onze kant zitten", aldus de bondskanselier. "De EU moet laten zien dat ze klaar is voor uitbreiding en die ook wil."
Eerder kwamen Oostenrijk, Italië, Slovenië, Slowakije en Tsjechië met hun eigen voorstel. Ook zij willen dat de landen op de Westelijke Balkan zicht blijven houden op toetreding, omdat ze anders mogelijk afhaken en hun heil zoeken bij bijvoorbeeld Rusland en China.
Echt sterker
Daarbij kijken ze met name naar het grootste kandidaat-lid op de Balkan, Servië. Dat land onderhoudt goede banden met zowel Moskou als Peking. In Servië is de steun voor EU-toetreding onder de bevolking inmiddels gedaald tot maar 33 procent. Voor een deel is dat het gevolg van het gebrek aan vooruitgang in het toetredingsproces.
Jetten gaat alle plannen vandaag bespreken, zegt hij. Voor een lidmaatschap-light, zoals in het voorstel van de Fransen en Duitsers voelt hij weinig. Wat hem betreft komen er geen "A- en B-leden" van de Europese Unie.
Volledig lidmaatschap moet het einddoel blijven van onderhandelingen, zegt Jetten. "Het is heel erg belangrijk dat als je lid wil zijn van de Europese Unie je ook echt wel voldoet aan de normen en waarden die we stellen, zodat de EU ook echt sterker wordt bij nieuwe toetreders."
Verdachte aangehouden na fatale woningbrand Rotterdam
5 juni 2026 15:35
De politie heeft een 38-jarige Rotterdammer aangehouden op verdenking van brandstichting in een woning in stadsdeel Rotterdam-Feijenoord. Bij de brand kwam afgelopen zondag een 44-jarige man uit Zwijndrecht om het leven.
De brand ontstond rond 11.30 uur in een tuin en sloeg daarna snel over naar een woning, schrijft de regionale omroep Rijnmond. De rol en betrokkenheid van de verdachte worden verder onderzocht.
Ruim zestig woningen ontruimd
De brandweer had meerdere uren nodig om het vuur onder controle te krijgen. In de omgeving werden meer dan zestig woningen ontruimd.
Het lichaam werd gevonden nadat het sein brand meester gegeven was. De man was niet de bewoner van het pand. Hoe hij om het leven is gekomen, wordt onderzocht.
Podcast De Dag: de buitenaardse beursplannen van Musk
5 juni 2026 14:54
Over precies een week gaat SpaceX naar de beurs. Het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk mikt op de grootste beursgang ooit en wil daarmee tientallen miljarden ophalen. De belangstelling onder beleggers is groot. Maar de grote vraag is hoe realistisch de plannen van Musk zijn.
In deze podcast vertelt ruimtevaartkenner Philippe Schoonejans dat het bedrijf op dit moment vooral geld verdient met het wereldwijde internet-satellietnetwerk Starlink. Maar een groot deel van de plannen in het prospectus van SpaceX is volgens Schoonejans erg vergezocht.
Zoals het idee om met een miljoen mensen op Mars te gaan wonen. "Wat moeten die mensen daar doen? En hoe moeten ze daar leven? Het is daar echt heel erg onherbergzaam", aldus Schoonejans. Toch ziet hij ook een positieve kant. "Het levert veel geld op voor de wetenschap over ruimtevaart."
Luisteren?
Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Bij introductie op de beurs zal een aandeel Space X 135 dollar kosten, wat betekent dat de waardering van het bedrijf wordt geschat op 1800 miljard dollar. Volgens econoom en beursanalist Corné van Zeijl een "verschrikkelijk groot bedrag voor eigenlijk niet eens zo'n groot bedrijf".
Dat er toch veel beleggers staan te trappelen om in te stappen komt volgens Van Zeijl door Musk zelf. "Hij kan gewoon heel slim bedrijven maken, zoals bijvoorbeeld Tesla en SpaceX. Én hij kan heel veel dromen verkopen. Soms komen die uit, maar ook heel vaak niet".
Reageren? Mail dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Max Smedes
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek