BBC: onderzoeken van Israëlische leger blijven vaak op de plank liggen
15 oktober 2026 23:36
Honderden onderzoeken naar dodelijke aanvallen van het Israëlische leger blijven op de plank liggen, blijkt uit onderzoek van de BBC. Ook wordt er niet of nauwelijks informatie gedeeld over de onderzoeken.
Het Israëlische leger zegt al drie jaar dat vermeende oorlogsmisdaden worden "bekeken, beoordeeld, nagegaan of onderzocht". Dat is vaak het laatste wat er van dat soort zaken wordt vernomen, stelt de Britse omroep.
De BBC kwam in het onderzoek uit op 254 incidenten waarbij het leger beschuldigd wordt mensen te hebben gedood of verwond in Gaza, Libanon, de bezette Westelijke Jordaanoever en in Israël. Het leger claimde al deze gevallen te onderzoeken, maar resultaten zijn nog altijd niet openbaar.
Alle gevallen vonden plaats tussen 7 oktober 2023 en 19 augustus 2026. Volgens de BBC is bij meer dan 200 incidenten zeker een persoon gedood.
Sommige onderzoeken waarover niks is bekendgemaakt, dateren van drie jaar geleden.
Moeder en dochter gedood in kerk
Zo werden twee maanden na het uitbreken van de oorlog Samar en Nahida Anton, een Palestijnse moeder en haar dochter, op het terrein van de Heilige Familiekerk in Gaza gedood door een Israëlische sluipschutter.
Het leger verklaarde destijds dat Israëlische militairen daar waren vanwege een dreiging van Hamasstrijders die zij "in de omgeving van de kerk" hadden waargenomen. Ook zei het leger tegen de BBC dat er een "grondig onderzoek naar het incident" zou plaatsvinden.
Vorig jaar september vroeg de omroep om een update, waarna de zender te horen kreeg dat het incident nog wordt onderzocht. Bijna drie jaar later zegt het leger dat het onderzoek nog gaande is.
De BBC sprak met Yesh Din, een Israëlische mensenrechtenorganisatie die toezicht houdt op militaire onderzoeken. Volgens de organisatie probeert het leger onderzoeken vaak uit te stellen. "Ze proberen deze processen zo lang mogelijk te rekken, totdat mensen ze vergeten en er niet meer om geven."
Gijzelaars
Uitkomsten van militaire onderzoeken worden doorgaans niet door het leger openbaar gemaakt. Dat geldt volgens de BBC ook voor onderzoeken die leiden tot strafrechtelijke onderzoeken naar eigen militairen.
Enkele onderzoeken die wel openbaar zijn gemaakt, hadden volgens de omroep betrekking op gijzelaars die naar verluidt bij Israëlische aanvallen in Gaza zijn omgekomen. In sommige gevallen maakte het leger pas bekend dat een incident werd onderzocht nadat media er vragen over hadden.
Het Israëlische leger laat in een reactie aan de BBC onder meer weten dat het elke beschuldiging of melding over misstanden serieus neemt.
Ook zouden er disciplinaire maatregelen zijn genomen tegen militairen die betrokken zijn geweest bij misdaden.
Poetin voert de druk op, waar staat Oekraïne nu? Vijf vragen over de oorlog beantwoord
15 oktober 2026 22:45
Ruis op de lijn bij de Starlink-verbinding, opgevoerde aanvallen vanuit Rusland op de energiesector van Oekraïne en de hervatting van de Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen. Er gebeurt deze week van alles in de oorlog. In een livestream gaf verslaggever Wessel de Jong antwoorden op ingezonden kijkersvragen. Hieronder lees je de vijf belangrijkste vragen en antwoorden.
Hoe afhankelijk is Oekraïne van Starlink?
"Starlink is van vitaal belang voor Oekraïne. Het satellietnetwerk van SpaceX wordt gebruikt door militairen om drones aan te sturen en voor communicatie in het leger. Toen Rusland de oorlog in 2022 begon, legde het nagenoeg alle communicatie in Oekraïne plat. Het land had daardoor amper zicht op het slagveld. Tot het Starlink van Elon Musk te hulp schoot.
Inmiddels is Oekraïne er zo afhankelijk van dat een langdurige Starlink-storing de oorlogsvoering ernstig in problemen zou brengen. De recente storing van gister is verholpen, maar heeft nog eens duidelijk gemaakt hoe kwetsbaar het land is door zijn afhankelijkheid van het systeem. Het netwerk van Starlink is uniek in zijn soort, Europa heeft niet zo'n aanbieder."
In deze special leggen we uitgebreider uit hoe onmisbaar Starlink is voor Oekraïne:
"De satellieten van Starlink werken sneller dan reguliere satellieten. Die van Starlink vliegen op een lagere hoogte. Het is simpel: hoe korter de afstand, des te minder vertraging en hoe sneller gegevens verstuurd kunnen worden."
Welke rol speelt Amerika?
"De Amerikaanse steun aan Oekraïne is de afgelopen tijd onzekerder geworden. President Trump lijkt het beter te kunnen vinden met zijn 'vriend' president Poetin dan met president Zelensky. Trump kampt momenteel in eigen land met impopulariteit vanwege onder meer de hoge prijs aan de pomp. Als hij er niet alles aan heeft gedaan om de olieprijs omlaag te krijgen, zal hij kiezers verliezen in de tussentijdse verkiezingen (midterms) van november.
Trump probeert nu Zelensky verantwoordelijk te houden voor de hoge olieprijzen. Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen zouden de olieprijs beïnvloeden, maar in werkelijkheid hebben die aanvallen slechts beperkte invloed op de wereldwijde olieprijs.
De Amerikaanse politiek blijft een onzekere factor voor Oekraïne. Als de Democraten het Congres winnen tijdens de midterms, kan dat verschil maken in de steun aan Oekraïne, maar Trump beschikt als president over aanzienlijke bevoegdheden en zou het Congres zomaar aan zijn laars kunnen lappen."
Wat wil Poetin bereiken en hoe pakt hij dat aan?
"Poetin zou het liefst Oekraïne inlijven bij Rusland en zien dat Oekraïne ophoudt te bestaan. Het doel is om Oekraïne op de knieën te krijgen door het dagelijks leven steeds verder te ontwrichten.
De terreinwinst voor Rusland is momenteel beperkt en de verliezen lopen op. Als Rusland momenteel al 100 meter opschuift is dat veel. Daarom probeert Rusland de druk op te voeren met aanvallen op onder meer bruggen, distributiecentra voor voedsel en de energievoorziening.
De naderende winter maakt die strategie extra zorgwekkend. Inwoners zijn altijd afhankelijk van stroom en gas, bij extreme kou nog veel meer. Rusland ontwikkelde speciale drones waarmee elektriciteitsmasten buiten werking kunnen worden gesteld. Daardoor kunnen grote delen van het stroomnet ontregeld worden. De vraag is hoelang Oekraïne dit kan volhouden.
Toch weigeren de Oekraïners op te geven. Ze hebben ten slotte maar één land en dat laten ze zich niet afpakken."
Komen er nieuwe vluchtelingen richting West-Europa?
"Dat is zeker mogelijk. Als Rusland de aanvallen op de energievoorziening opvoert en Oekraïners in de winter langdurig zonder stroom of verwarming komen te zitten, is het reëel dat meer mensen besluiten te vertrekken.
Rusland weet dat een nieuwe vluchtelingenstroom in Europa politieke spanningen kan veroorzaken. Dat zou de steun voor Oekraïne kunnen doen verminderen. Hoe groot de vluchtelingenstroom zal zijn, hangt af van de omvang van de schade en de vraag of Oekraïne de energievoorziening op peil kan houden.
Er is ook een kans dat jonge gezinnen het land verlaten. Rusland valt sinds kort ook drukkerijen aan waar schoolboeken worden gemaakt en probeert zo het onderwijs plat te leggen."
Wat kan Europa doen?
"Europa moet steeds meer op eigen benen staan: nog meer eigen wapens maken en eigen systemen ontwikkelen. Zonder Amerikaanse steun aan Oekraïne wordt het lastig voor Europa.
De sancties die Europa nu aan Rusland oplegt zijn niet voldoende. Poetin zal zijn koers daar niet door wijzigen. Wel kan Europa de druk opvoeren door de afhankelijkheid van Russische olie verder terug te dringen.
In Rusland is de bevolking de oorlog ook zat. Zo zat, dat een groeiend gedeelte van de bevolking er vrede mee heeft dat Poetin de druk maximaal opvoert, alleen maar om ervoor te zorgen dat de oorlog zo snel mogelijk ten einde komt."
De hele livestream is hier terug te kijken:
Biografie met 'kampleugens' Willem Wilbrink (99) uit de handel
15 oktober 2026 22:11
De biografie van de 99-jarige Willem Wilbrink is uit de handel gehaald. Hij kwam vorige week in opspraak vanwege onwaarheden over zijn oorlogsverleden en zijn tijd in concentratiekamp Dachau. Na een publicatie van het Historisch Nieuwsblad bleek zijn verhaal zeer onwaarschijnlijk te zijn.
Een woordvoerder van Bol.com meldt aan de NOS dat het boek met de titel Getekend voor het leven in Dachau en Indië van Laurens van Aggelen op verzoek van de uitgever offline is gehaald. Die uitgever, White Elephant Media uit Arnhem, is vanavond niet bereikbaar voor commentaar. Vakblad voor de boekenbranche Boekblad zegt dat ook Bruna en Amazon de titel hebben geblokkeerd of verwijderd.
Wilbrink was geregeld aanwezig bij herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog. Zo was hij vorig jaar bij de Nationale Herdenking Capitulaties 1945 in Wageningen, waar hij naast minister Karremans zat. Ook vertelde hij op scholen over zijn verleden.
Geen bewijs voor beweringen
Hij zei dat hij als 15-jarige was opgepakt vanwege verzetswerk en als lijksjouwer werd ingezet in het concentratiekamp bij München. Daar redde hij naar eigen zeggen veertig mensen van de dood. Hij beweerde dat hij dode mensen die naar de verbrandingsoven moesten maar nog in leven bleken, naar de ziekenboeg had gebracht.
Onderzoekers plozen zijn verhaal uit en kwamen tot de conclusie dat er geen bewijs is voor zijn uitspraken. Zo had hij geen kampnummer, terwijl in Dachau juist alles nauwkeurig werd bijgehouden. Ook draagt Wilbrink onderscheidingen waarvan de herkomst onduidelijk is, zoals een Poolse 'heldentitel'. Andere Dachau-overlevenden hadden geen herinnering aan de verhalen die Wilbrink had verteld.
Bij het Nederlands Dachau Comité waren de onwaarheden sinds 2024 bekend. De organisatie had geprobeerd te voorkomen dat hij die verder zou verspreiden. Alleen werd er niet actief over gecommuniceerd, omdat "we als geen ander weten wat een oorlogstrauma kan doen met de verhalen in je hoofd", zei voorzitter Jaeger vrijdag. Hij is ervan overtuigd dat Wilbrink denkt dat hij zijn periode in Dachau heeft meegemaakt.
Het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies zei na de onthulling dat zulke verhalen zoals die van Wilbrink afbreuk doen aan de waarheid over de Tweede Wereldoorlog. Kwaadwillenden kunnen daarmee twijfel te zaaien over wat er in de Holocaust is gebeurd, aldus het NIOD.
Busje botst op goederentrein bij Kanaaltunnel, meerdere gewonden
15 oktober 2026 21:50
Op een perron in de buurt van de Franse ingang van de Kanaaltunnel zijn meerdere mensen gewond geraakt bij een ongeluk met een busje.
Het busje reed om een nog onbekende reden tegen een stilstaande trein aan. In het busje zaten op dat moment 19 mensen, onder wie de chauffeur. Volgens de lokale autoriteiten ging het om vrachtwagenchauffeurs die op het punt stonden aan boord van de trein te gaan.
Zover bekend zijn er geen doden gevallen en verkeert niemand in levensgevaar. De passagierstreinen van Eurostar, die ook gebruikmaken van de Kanaaltunnel, rijden volgens dienstregeling.
De Kanaaltunnel verbindt Groot-Brittannië met het Europese vasteland. De tunnelbuizen zijn alleen geschikt voor spoorvervoer. Wie met de auto naar de overkant wil, moet gebruikmaken van de shuttletreinen.
Schrikkelseconde niet meer van deze tijd, internationale meetautoriteit schaft hem af
15 oktober 2026 21:14
Het doek is gevallen voor de schrikkelseconde: de Algemene Conferentie voor Maten en Gewichten (CGMP) heeft in Parijs besloten dat de extra seconde verdwijnt. In plaats daarvan kiest de hoogste internationale autoriteit op het gebied van meetstandaarden voor een schrikkeluur.
Het bestaan van de seconde heeft te maken met het draaien van de aarde. De aarde draait door smeltend ijs, veranderende weerpatronen en de krachten van getijden soms net iets langzamer. Atoomklokken, die de tijd exact bijhouden, konden daardoor meer dan een seconde gaan afwijken van de tijd op basis van de rotatie van de aarde.
Om dat probleem op te lossen werd in 1972 de schrikkelseconde in het leven geroepen. Af en toe werd er dan een seconde aan het jaar toegevoegd. Dat is 27 keer gedaan, de laatste keer was in 2016:
De seconde zorgt voor steeds meer problemen in de technologische maatschappij. Computernetwerken moeten de extra schrikkelseconde op precies hetzelfde moment verwerken. Doen ze dat niet, dan kunnen ze tijdelijk niet goed met elkaar communiceren en kunnen hele netwerken platgaan.
In 2012 ging dat bij sommige netwerken fout. De socialemediaplatforms Reddit en LinkedIn gingen zelfs tijdelijk uit de lucht. Het toepassen van de schrikkelseconde gaat dus niet altijd zonder problemen en dat zorgt voor serieuze risico's, bijvoorbeeld op de financiële markten. Die zijn afhankelijk van nauwkeurige tijdstempels bij transacties.
Naast de risico's was het al langer de vraag of de klok wel zo vaak bijgesteld moest worden. De aarde is namelijk rond 2020 opeens weer wat sneller gaan draaien.
Duizend jaar
Officieel verdwijnt de seconde pas per 20 mei 2027, maar omdat er tot die datum geen schrikkelseconde op de planning staat, is hij in de praktijk per direct afgeschaft. De CGMP stapt nu over op een schrikkeluur. Daardoor hoeven klokken voor een zeer lang tijd niet meer bijgesteld te worden, in ieder geval de komende eeuwen niet. Deskundigen zeggen dat klokken met het schrikkeluur misschien pas na duizend jaar weer bijgesteld moeten worden.
Tot 2 jaar cel geëist voor mishandeling en vernedering Haarlemmer (17) in Beverwijk
15 oktober 2026 20:52
Het Openbaar Ministerie eist celstraffen van anderhalf tot twee jaar tegen drie mannen uit Heemskerk en Beverwijk. Ze worden verdacht van poging tot doodslag en mishandeling van een 17-jarige tiener uit Haarlem. Het geweld zou zijn voortgekomen uit een ruzie tussen twee rivaliserende jongerengroepen uit Heemskerk en Beverwijk, en Haarlem.
De zware mishandeling van de 17-jarige jongen vond plaats op 6 september vorig jaar. Twee dagen later werd een 22-jarige Heemskerker zwaar mishandeld, waarschijnlijk een vergeldingsactie. Beelden van beide mishandelingen gingen op verschillende sociale media rond. Het leidde tot veel onrust in de regio.
Uit angst voor verdere escalatie sloten vijf middelbare scholen in Beverwijk en Heemskerk een dag de deuren. Ook in Haarlem vielen lessen uit. De burgemeesters namen noodmaatregelen en de politie mocht op bepaalde plekken preventief fouilleren. Veel geruchten bleken ongegrond of konden niet worden bevestigd.
Machetes en honkbalknuppels
De drie verdachten stonden vandaag terecht voor hun aandeel bij het eerste geweldsincident, in Beverwijk. Het slachtoffer had op de bewuste dag met vrienden gegeten in Beverwijk, schrijft de regionale omroep NH. Toen hij het restaurant verliet, sprak een groep jongens hem aan en vroeg hem waar hij vandaan kwam.
Zodra duidelijk werd dat hij uit Haarlem kwam, werd hij volgens de slachtofferverklaring omsingeld door ongeveer twintig jongens met machetes en honkbalknuppels. Hij probeerde nog weg te rennen.
De jongens namen hem mee naar een nabijgelegen park waar ze hem zwaar mishandelden. Op beelden die in de rechtbank zijn vertoond, is te zien dat het slachtoffer ernstig werd toegetakeld. Hij werd uitgekleed, geslagen en meerdere keren tegen het hoofd geschopt, ook toen hij buiten bewustzijn was.
Het geweld werd gefilmd en online gezet met provocerende teksten erbij als: "3-0 voor Beverwijk, jullie Haarlemmers zijn snotneuzen" en "Kijk wat ik met een Haarlemmer heb gedaan".
De gevolgen zijn groot voor de jonge Haarlemmer. Beelden van hem waarop hij deels naakt te zien is en waar zijn naam bij staat, circuleren online. "Hij weet niet wie deze beelden heeft gezien of wanneer ze plots weer opduiken", zei de officier van justitie.
Een verklaring van het slachtoffer werd vandaag in de rechtszaal voorgelezen door zijn vader. De jongen durfde niet naar de zitting te komen. "Ik was 17, ik had niks gedaan en toch ben ik aangevallen." Hij denkt nog elke dag terug aan die nacht. "Er zijn dagen dat ik het niet meer zie zitten."
Forse gevangenisstraf
Volgens het OM is bewezen dat de drie verdachten schuldig zijn. Een van de drie, een 24-jarige man uit Heemskerk, gaf als enige toe dat hij bij het geweld aanwezig was, maar zei niet meer precies te weten wat hij heeft gedaan. Of hij klappen heeft uitgedeeld, kan hij zich naar eigen zeggen niet herinneren. "Het was een en al chaos."
De andere twee verdachten, twee mannen van 22 en 25 jaar uit Beverwijk, gaven volgens het OM weinig tot geen duidelijkheid over hun rol. Dat rekent de officier van justitie hen zwaar aan.
"In deze zaak kan volgens het OM alleen een forse gevangenisstraf op zijn plek zijn", zei de officier. Het OM eist tegen de 24-jarige verdachte 24 maanden cel, waarvan 12 maanden voorwaardelijk. Tegen de 22-jarige man wordt 24 maanden onvoorwaardelijke celstraf geëist en tegen de 25-jarige verdachte 18 maanden onvoorwaardelijk.
Ook eist het OM dat alle drie een locatieverbod voor Haarlem en een contactverbod met elkaar en het slachtoffer krijgen opgelegd.
Tweede geweldsincident
Wanneer het tweede geweldsincident inhoudelijk wordt behandeld, is nog niet bekend. Dat vond enkele dagen later plaats in Haarlem en was waarschijnlijk een wraakactie voor het eerste incident.
Een 22-jarige Heemskerker werd die dag uit Beverwijk ontvoerd. Tijdens de autorit naar Haarlem werd hij vastgebonden en kreeg hij een pistool in zijn mond geduwd. Ook hij werd zwaar mishandeld.
Twee meerderjarige mannen uit IJmuiden en Vijfhuizen zijn hiervoor aangehouden. Eén van hen zit vast, de ander mag het proces in vrijheid afwachten maar blijft wel verdachte. Een derde verdachte is voortvluchtig en wordt gezocht.