Amerikanen Robert E. Hall en Michael Woodford winnen Nobelprijs voor Economie
12 oktober 2026 14:47
De Nobelprijs voor de Economie gaat dit jaar naar twee Amerikaanse economen: Robert E. Hall en Michael Woodford. Ze krijgen de prijs voor hun werk rond modellen die overheden en centrale banken helpen om met economische schokken om te gaan.
Het gaat dan bijvoorbeeld om een energiecrisis, zoals toen Rusland de oorlog tegen Oekraïne begon in 2022 en de gasprijzen in Europa omhoogschoten.
"Hun onderzoek heeft ervoor gezorgd dat grote economische crises effectiever bestreden kunnen worden", zegt het Nobelcomité. "Dat is zeer nuttig geweest tijdens de pandemie en de energiecrises van de afgelopen jaren."
Robert E. Hall onderzocht hoe consumenten in een crisis beslissen of en hoeveel geld ze uitgeven, op basis van wat ze denken te verdienen in de toekomst. Michael Woodford onderzocht hoe bedrijven beslissen over hun prijzen, op basis van wat ze denken dat de rente in de toekomst zal zijn.
Geen echte Nobelprijs
De Nobelprijs voor Economie is eigenlijk geen echte Nobelprijs, omdat deze niet door Alfred Nobel is bedacht. De andere Nobelprijzen worden al sinds 1901 uitgereikt, de 'Nobelprijs' voor Economie pas sinds 1969.
De officiële benaming is dan ook 'De Prijs van de Zweedse Rijksbank voor Economische Wetenschappen ter nagedachtenis aan Alfred Nobel'.
Hoogste NAVO-militair: 'Bij aanval vijand tegenhouden, afzwakken en breken'
12 oktober 2026 13:42
"We zullen een aanval van de vijand tegenhouden, hem afzwakken als hij aanhoudt en uiteindelijk het operationeel gevechtssysteem uitschakelen." Dat is de boodschap van de Amerikaanse opperbevelhebber van de NAVO, generaal Alexus Grynkewich, op de veiligheidstop in Warschau.
Hij zei erbij dat hij hoopt dat het nooit zover hoeft te komen en dat hij vooral wilde geruststellen en afschrikken. "Een conflict is op dit moment niet ophanden en niet onvermijdelijk", verduidelijkte Grynkewich.
De militair commandant van het bondgenootschap, die de naam Rusland tijdens zijn toespraak niet in de mond nam, benadrukte meermaals dat de NAVO een defensieve organisatie is. "Maar als iemand zo dwaas is om ons aan te vallen, zullen we vechten."
'Overwinningstheorie'
De toespraak van Grynkewich was vooraf als 'overwinningstheorie' op de Russen aangekondigd. Die kwam op het moment dat NAVO-lidstaten steeds vaker met zogeheten hybride aanvallen te maken hebben, waarvan vermoed wordt dat Rusland erachter zit.
Dergelijke sabotageacties zijn bedoeld om paniek te zaaien. Ze vormen een test voor de NAVO, die voor het dilemma wordt gesteld om wel of niet terug te slaan en zo mogelijk een groter conflict in de hand te werken.
Dat de hoogste operationeel commandant van de alliantie zich openlijk uitspreekt over de strategie van de NAVO is bijzonder. Het is vooral de bedoeling om duidelijkheid te scheppen over de toewijding van de VS aan de NAVO en om een conflict met Rusland juist te voorkomen. "Ik wil vooral aan alle één miljard inwoners van NAVO-landen laten zien: we got this", zei Grynkewich in de vraag- en antwoordsessie na zijn toespraak.
In het vraaggesprek, waarin wel op Rusland werd ingegaan, kreeg Grynkewich de vraag waar hij 's nachts van wakker ligt. "Nergens van, het is mijn taak om anderen 's nachts wakker te houden."
Dubbele boodschap
De boodschap van Grynkewich om de Russen een halt toe te roepen moet voor de Oekraïense president Zelensky, die ook aanwezig is op de top, dubbel aanvoelen. Afgelopen week maakte het belangrijkste land van het bondgenootschap, de Verenigde Staten, bekend dat het olie en diesel uit Rusland gaat importeren. Daarmee moeten de prijzen aan de pomp in de VS zakken voor de tussentijdse verkiezingen in november.
President Trump haalde afgelopen weekend nog hard uit naar Zelensky door te zeggen dat het tijd is voor een nieuwe Oekraïense president. Trump zou verder hebben gedreigd wapenleveranties via de NAVO aan Oekraïne stop te zetten. De Amerikaanse president liet in het verleden ook geregeld twijfel bestaan over zijn toewijding aan de NAVO.
Over dat laatste zei de door Trump benoemde Grynkewich: "Niemand hoeft de toewijding van de Verenigde Staten aan dit bondgenootschap ter discussie te stellen."
Directeur en leraar gewond na schietpartij in Frankrijk, scholier (14) opgepakt
12 oktober 2026 13:15
De politie heeft in Frankrijk een 14-jarige scholier aangehouden in verband met een schietpartij op een middelbare school. Daarbij zijn de directeur en een docent gewond geraakt.
De schietpartij vond plaats bij een middelbare school in Aubagne, ten oosten van de stad Marseille. De 37-jarige leraar werd volgens Franse media geraakt in zijn dijbeen, de 53-jarige directeur in zijn heup. Er zouden vier schoten zijn gelost. Volgens de politie zijn hun verwondingen niet levensbedreigend.
De jongen zou een groot vuurwapen bij zich hebben gehad, mogelijk een jachtgeweer. Zijn motief is nog onbekend.
Scholierenprotesten
De Franse autoriteiten zeggen dat er vooralsnog geen aanwijzingen zijn dat de schietpartij te maken heeft met de grootschalige scholierenprotesten in het land. Op de middelbare school zijn vandaag geen protesten gehouden, zegt de politie.
Al weken gaan Franse scholieren de straat op om te protesteren tegen de problemen in het middelbaar onderwijs, zoals een tekort aan leraren en een hoge werkdruk. Honderden scholen zijn daardoor dichtgegaan of blijven beperkt open vanwege de onrust.
Einde aan 300 kilometer omvaren: eenrichtingsverkeer op de IJssel opgeheven
12 oktober 2026 13:05
Schepen op de IJssel kunnen voorlopig weer in beide richtingen tussen Arnhem en Zutphen varen. De stand van de rivier is gestegen en daarom is het eenrichtingsverkeer vandaag opgeheven, laat Rijkswaterstaat weten.
De vaarbeperking werd ruim twee weken geleden ingevoerd na aanhoudende lage waterstanden in de rivieren. Op verschillende plekken was de vaargeul volgens Rijkswaterstaat te ondiep om veilig verkeer in twee richtingen te kunnen garanderen.
Omvaren
Schepen die vanuit Duitsland de IJssel op wilden, konden niet bij Arnhem rechtsaf naar Zutphen maar moesten omvaren via Amsterdam en het IJsselmeer, een afstand van zo'n 300 kilometer, schrijft Omroep Gelderland.
Rijkswaterstaat kondigde eerder al aan dat als het waterpeil 1,45 meter zou hebben bereikt, het eenrichtingsverkeer zou worden opgeheven. Rijkswaterstaat zegt de waterstanden te blijven monitoren en sluit niet uit dat de komende tijd opnieuw maatregelen moeten worden genomen. "De droogteperiode is nog niet voorbij", aldus Rijkswaterstaat.
Kabinet wil het dierentuinen makkelijker maken om verblijven te verbeteren
12 oktober 2026 12:54
Er moeten nieuwe regels voor dierentuinen komen, vindt staatssecretaris Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Dierentuinen die willen vernieuwen krijgen nu met te veel extra regels en vergunningen te maken, vindt hij. Terwijl dierentuinen die alles bij het oude laten nergens last van hebben, juist omdát ze niet innoveren.
"Dierentuinen zijn al sinds jaar en dag een geliefd uitje voor jong en oud", schrijft Erkens in een brief aan de Tweede Kamer. "Tegelijkertijd zijn we met de jaren meer waarde gaan hechten aan dierenwelzijn. Het is daarom van belang dat dierentuinen meegaan met de tijd."
Op dit moment hebben dierentuinen nog vergunningen voor onbepaalde tijd. Alleen dierentuinen die willen innoveren krijgen te maken met nieuwe toetsen, en de bijbehorende kosten. Een dierentuin die nooit iets verandert, kan jarenlang doorgaan zonder last te krijgen van regels. Erkens wil dat veranderen.
Geen flexibiliteit
Manager dierverzorging Tjerk ter Meulen van dierentuin Artis in Amsterdam noemt als voorbeeld de stenen in een aquarium. Die moeten bij een vergunningsaanvraag allemaal op een plattegrond worden aangegeven, inclusief grootte en gewicht, vertelt hij.
"Dat geeft ons geen flexibiliteit om het weer te veranderen als de vissen daar behoefte aan hebben. Wij willen natuurlijk voortdurend inspringen op de behoeftes en het welzijn van de dieren. En als we dan bij iedere keer weer een nieuwe vergunning aan moeten vragen voor het verblijf, werkt dat natuurlijk heel lastig."
Ontslagen tandarts rijdt uit wraak tandartspraktijk in België binnen
12 oktober 2026 12:47
In België is een ontslagen tandarts uit wraak met zijn auto een tandartspraktijk binnengereden. De bestuurder raakte daarbij lichtgewond. Hij is door de politie meegenomen voor verhoor.
Volgens de Vlaamse omroep VRT reed de Roemeense man gisteravond rond 22.30 uur met zijn Porsche via de achterzijde het gebouw in Stekene in Oost-Vlaanderen binnen. De bestuurder reed door de glazen toegangsdeur van de wachtruimte, zette de auto in zijn achteruit en reed daarna nog een keer in op de praktijk.
De achterzijde van het pand raakte zwaar beschadigd. Het duurde uren voordat de brandweer de schade had opgeruimd en de ramen en deuren had dichtgemaakt.
De VRT meldt dat de man in de praktijk heeft gewerkt, maar was ontslagen. Over de reden van zijn ontslag is niets bekendgemaakt.