Neergestoken gezagvoerder over horrorvlucht: ik wilde levens redden
2 oktober 2026 12:32
De Indiase gezagvoerder die werd aangevallen door zijn co-piloot tijdens een vlucht van Dubai naar Tel Aviv heeft voor het eerst zijn verhaal gedaan. Smit Machchhar sprak met de Indiase premier Narendra Modi in een telefoongesprek dat op YouTube is gezet.
Het voorval in het toestel van Flydubai gebeurde woensdag. De aanvaller zou hebben geprobeerd het toestel te laten neerstorten en stak daarom op zijn collega in. Piloot Machchhar zegt vastbesloten te zijn geweest om te voorkomen dat anderen zouden sterven.
'Nog één poging'
Ondertussen probeerde Machchhar ook de deur van de cockpit open te krijgen. "Ik lag gewond op de grond, maar ik zei tegen mezelf dat ik nog één laatste poging moest wagen om de deur van binnenuit open te krijgen", zei hij tegen Modi.
Toen de deur uiteindelijk openging, konden passagiers en bemanningsleden de cockpit binnengaan en de copiloot overmeesteren. Twee andere Flydubai-piloten die als passagiers meevlogen, namen vervolgens de controle over het vliegtuig over.
De bemanning gaf een noodsignaal. Daarop gingen Israëlische gevechtsvliegtuigen de lucht in richting het vliegtuig en werd het luchtruim boven Israël gesloten.
Het vliegtuig met 174 mensen aan boord werd gedwongen uit te wijken naar Tabuk, een stad in het noordwesten van Saudi-Arabië. Machchhar werd naar Abu Dhabi overgebracht, waar hij naar verluidt in stabiele toestand verkeert.
Held
Volgens Machchhar kwam zijn ervaring als piloot woensdag goed van pas. "Ik vlieg al zeventien jaar vliegtuigen, waarvan de laatste elf jaar als gezagvoerder. Zelfs met mijn ogen dicht weet ik precies wat er met het vliegtuig gebeurt." Premier Modi prees zijn landgenoot voor diens moed.
De Israëlische premier Netanyahu heeft Machchhar een "ware held" genoemd. Volgens hem was de co-piloot een geradicaliseerde moslim. Hij zou zijn geïndoctrineerd met islamistisch gedachtegoed en suïcidaal zijn geweest. Netanyahu vindt het nog te vroeg om te concluderen dat Iran betrokken was bij de gewelddadige aanval.
Koning: resultaten onderzoek Oranjes schrijnend en confronterend
2 oktober 2026 12:12
"Schrijnend en confronterend." Zo noemt koning Willem-Alexander het vanochtend gepresenteerde onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau bij het koloniale verleden van Nederland. "Het is een conclusie die me raakt", zei hij na de overhandiging van het rapport.
De koning sprak van "onverbloemde en indringende" bevindingen. Hij zei dat hij het verleden niet kan veranderen, maar dat hij wel "naar beste kunnen een positieve bijdrage kan leveren aan het heden en aan de toekomst".
De onderzoeksresultaten werden aangeboden aan de koning nadat hoofdonderzoeker Gert Oostindie een samenvatting had voorgelezen. Willem-Alexander bedankte de onderzoekers daarvoor. "U heeft uw werk grondig, zeer grondig gedaan."
De koning benadrukte dat - voordat aan het onderzoek werd begonnen - duidelijk was dat het onderzoek "volstrekt maar dan ook volstrekt onafhankelijk" moest zijn. "Het moet gedegen en wetenschappelijk zijn. De spaden diep de grond in. De resultaten ervan moeten beschikbaar komen voor iedereen."
Uit het onderzoek blijkt dat de Oranjes eeuwenlang steun verleenden aan het kolonialisme en daaraan flink hebben verdiend. Ook blijkt dat zij weinig invloed hadden op het Nederlandse beleid daarover. Tot het aantreden van koninging Juliana in 1948 legden de Oranjes nooit hun gewicht in de schaal om daar iets mee te doen.
Derde vliegdekschip en duizenden Amerikaanse bemanningsleden naar Midden-Oosten
2 oktober 2026 11:59
De Verenigde Staten sturen een derde vliegdekschip en andere oorlogsschepen met in totaal bijna 10.000 militairen naar het Midden-Oosten. Dat melden internationale persbureaus en Amerikaanse media op basis van anonieme Amerikaanse functionarissen. De troepenverplaatsing komt terwijl president Trump blijft dreigen met nieuwe aanvallen op Iran.
Het vliegdekschip USS Theodore Roosevelt en het amfibische aanvalsschip USS Makin Island met begeleidende schepen hebben koers gezet naar het Midden-Oosten. De vloot vertrok eerder deze week uit San Diego. Aan boord zijn ruim 7000 matrozen en 2000 mariniers. Persbureau AP schrijft op basis van een bron dat de schepen eind oktober al in de regio kunnen zijn. Andere media, zoals The Wall Street Journal (WSJ), houden het op eind november.
De vliegdekschepen USS George H.W. Bush en USS George Washington bevinden zich al in het Midden-Oosten. Of de drie schepen daar tegelijkertijd zullen blijven liggen, is onduidelijk. Het zou bijvoorbeeld kunnen dat de Washington de regio verlaat en terugkeert naar de thuishaven in Japan.
Wanneer de drie schepen zich tegelijkertijd in het Midden-Oosten bevinden, komt het aantal Amerikaanse troepen in de regio volgens de WSJ op meer dan 50.000 te liggen, een uitzonderlijk hoog aantal. Ook zijn honderden vliegtuigen en tientallen marineschepen in de regio.
Trump: Iran betrokken bij FlyDubai
In een gisteren gepubliceerd interview met Time Magazine zei Trump dat het "mogelijk" is dat hij de bombardementen op Iran opvoert na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen op 3 november. Verdere informatie deelde hij niet. Wel dreigde Trump opnieuw Iran te zullen vernietigen.
Tegenover journalisten bij het Witte Huis claimde Trump verder dat Iran betrokken was bij de mislukte vermoedelijke terreuraanslag op een vlucht van FlyDubai van Dubai naar Tel Aviv. Daarbij stak de Omaanse co-piloot de gezagvoerder neer. Trump gaf geen verdere onderbouwing bij zijn claim, maar beloofde wel dat de VS "zeer hard" terugslaat wanneer Iraanse betrokkenheid wordt vastgesteld.
De Israëlische premier Netanyahu zei gisteren dat het nog te vroeg was om te concluderen dat Iran achter de aanval zat. De mogelijke banden tussen de co-piloot en Iran worden onderzocht.
Impasse
Een einde aan de oorlog in Iran, die eind februari begon met Amerikaanse en Israëlische aanvallen, is nog altijd niet in zicht. Een afspraak uit juni om de wapens neer te leggen hield maar kort stand. Daarna laaide het geweld weer op. Een nieuw Iraans voorstel voor een staakt-het-vuren werd deze week afgewezen door Trump. Teheran zei woensdag een officiële reactie van de VS te hebben ontvangen, zonder verdere informatie te delen.
Sinds het begin van de oorlog is er veel minder scheepvaart door de Straat van Hormuz, een van de belangrijkste routes voor de wereldwijde olie-export. Iran eist de controle op over de belangrijke zeestraat, terwijl Amerika een blokkade van Iraanse schepen probeert af te dwingen.
Daardoor zijn wereldwijd de energieprijzen flink opgedreven. Eind september bereikte de benzineprijs een nieuwe recordhoogte van 2,73 euro per liter in Nederland. Nog altijd schommelen de benzine- en dieselprijzen op recordniveaus. Ook in de VS heerst aanhoudende onvrede over de economische gevolgen van de aanhoudende oorlog.
'Eeuwenlang uitgesproken steun Oranjes aan kolonialisme, maar weinig invloed op beleid'
2 oktober 2026 11:47
De Oranjes hebben eeuwenlang uitgesproken steun verleend aan het kolonialisme en daaraan flink verdiend, maar relatief weinig invloed gehad op het Nederlandse beleid daarover. Dat concludeert een commissie die op verzoek van koning Willem-Alexander jarenlang onderzoek deed naar het verleden van zijn familie.
Het ging volgens hoofdonderzoeker Gert Oostindie "om eeuwenlange actieve en onscrupuleuze steun aan het kolonialisme, met inbegrip van de slavernij zolang die bestond", zei hij bij de presentatie van het onderzoek. "Al die Oranjes achtten koloniale oorlogvoering en gewelddadige onderdrukking van opstanden onvermijdelijk en gerechtvaardigd." Tot het aantreden van koningin Juliana in 1948 werd vanuit de paleizen van Oranje nooit kritiek geuit op het kolonialisme en nooit gepleit voor een andere koers.
Willem-Alexander heeft het onderzoek betaald en gaf de onderzoekers onder meer toegang tot de koninklijke archieven. Het resultaat, dat vijf boeken beslaat, nam hij vanmiddag in het Academiegebouw in Leiden in ontvangst.
"Alle stadhouders, koningen en koninginnen, althans tot en met Wilhelmina, waren overtuigd van de legitimiteit van het kolonialisme en het belang ervan voor Nederland", vat Oostindie de ruim 2000 bladzijdes onderzoek samen. "Het Huis Oranje-Nassau was met overtuiging en zonder wezenlijke bedenkingen betrokken bij het kolonialisme."
Tegelijk waren de Oranjes "slechts bij uitzondering bepalend voor het Nederlandse kolonialisme". Alleen koning Willem I, die regeerde van 1813 tot 1840, bepaalde vrijwel in zijn eentje het koloniale beleid. De stadhouders vóór hem moesten het overlaten aan de Staten-Generaal en de machtige VOC, de constitutionele monarchen na hem zagen hun macht verdampen door de toenemende invloed van het parlement.
"Zonder de Oranjes was Nederland ook wel een koloniale mogendheid geworden, daar waren geen stadhouders of vorsten voor nodig", meent Oostindie daarom. Wel speelden de Oranjes een belangrijke rol in de "symbolische legitimering ervan, in de koloniën en in eigen land". Ook vergrootten de koloniale belangen de allure van de meest invloedrijke familie van Nederland.
Half miljard winst
Voor het financiële profijt dat de Oranjes uit het kolonialisme trokken, waren vooral de VOC en later Nederlands-Indië cruciaal. Omgerekend hebben ze er in de 19de eeuw een half miljard euro aan verdiend.
Aan de trans-Atlantische slavenhandel en Caribische slavernij verdienden de Oranjes vrijwel niets. Niet omdat ze dat niet wilden, maar omdat het niet lukte, volgens de onderzoekers: de West-Indische Compagnie die zich daarmee bezighield was weinig succesvol en leidde vooral tot verliesposten voor de Oranjes.
Het was in die tijd van de stadhouders ook minder gebruikelijk voor de Oranjes om in dergelijke ondernemingen te investeren. Wel kregen ze uit hoofde van hun functie toelages toegeschoven door koloniale bedrijven, wat omgerekend over twee eeuwen zo'n 86 miljoen euro opleverde. Dat heeft overigens nauwelijks bijgedragen aan het huidige vermogen van het koningshuis: stadhouder Willem V ontvluchtte het land in 1795 in berooide staat.
De excuses die koning Willem-Alexander op 1 juli 2023 maakte voor "het nalaten van zijn voorouders om in te grijpen bij de Atlantische slavernij" waren desalniettemin terecht, vindt Oostindie. "De koning verklaarde dat zijn voorouders hadden nagelaten zich te verzetten tegen die slavernij. Dat was een krachtige en correcte uitspraak."
'Geen rooskleurig beeld'
Gekeken naar de koloniale geschiedenis, vanaf 1600 tot nu, concluderen de onderzoekers dat het verleden niet strookt met een "rooskleurig nationaal zelfbeeld". Het "eigenbelang, het geweld, het racisme en de schade" van het kolonialisme kunnen volgens Oostindie niet worden losgezien van de vaderlandse geschiedenis. "En in die geschiedenis speelde het Huis Oranje-Nassau een eigen rol, met overtuiging betrokken, en dus zonder enige twijfel medeverantwoordelijk."
Koning Willem-Alexander vroeg Oostindie in december 2022 om onafhankelijk onderzoek te doen naar de rol van zijn eigen familie in de koloniale geschiedenis. Naast Oostindie - oud-hoogleraar koloniale geschiedenis - zaten ook historicus Esther Captain, oud-politicus Kathleen Ferrier en hoogleraar Henk te Velde in de commissie. Meer dan zestig onderzoekers waren betrokken bij het onderzoek, dat gaat over de periode van de late 16de eeuw tot aan het postkoloniale heden.
Met het aanbieden van excuses en de vraag om vergiffenis voor het niet in actie komen tegen de slavernij is koning Willem-Alexander de eerste constitutionele vorst die zich in deze termen over het verleden heeft uitgesproken. De onderzoekers merken op dat dit vooruitstrevend is en nog nergens anders in Europa is gedaan.
OM: Gazaanse student uit Maastricht niet betrokken bij Hamas-aanslagen
2 oktober 2026 11:26
De student van de Universiteit Maastricht (UM) die in een video op Instagram zei dat hij betrokken was bij de Hamas-aanslagen in Israël op 7 oktober 2023, is daar niet schuldig aan, zegt het Openbaar Ministerie. Uit onderzoek blijkt volgens het OM dat hij niet bij de aanslag was betrokken. Ook is geen sprake van opruiing of het verheerlijken van terrorisme.
In de inmiddels verwijderde video was te zien hoe de student uit Gaza in een studentenhuis naar een filmpje keek over de Hamas-aanslagen. Terwijl hij naar de gemaskerde jihadisten wees, zei hij: "This is me."
De video veroorzaakte veel onrust op de UM. Uit bezorgdheid over de veiligheid van studenten en medewerkers schorste de universiteit de student.
Geen verder onderzoek
Op basis van onderzoek naar de video en de student concluderen het OM en de politie dat er verder geen aanleiding is voor strafrechtelijk onderzoek, schrijft L1 Nieuws.
Donderdag maakte de UM al bekend zelf geen aangifte tegen de student te gaan doen. Vanochtend liet de universiteit aan L1 Nieuws weten in gesprek te gaan met de student over zijn terugkeer naar de universiteit.
Volgens een woordvoerder van de UM liet de student in een eerder gesprek weten dat het om een misverstand ging. Hij was naar eigen zeggen erg geraakt door de ontstane ophef en zou ook zijn bedreigd.
"Voor zijn veiligheid en rust op de universiteit is de afspraak dat we eerst kijken naar hoe die student verder kan met z'n leven", aldus de woordvoerder.
Van Weel blijft erbij: stopzetten steun Sierra Leone gelinkt aan Bolle Jos
2 oktober 2026 10:59
Minister Van Weel zegt dat er geen spanning is tussen hem en de Europese Commissie over het stopzetten van steun aan Sierra Leone. Hij blijft erbij dat het om een drukmiddel gaat, dat ertoe moet leiden dat drugscrimineel Jos L. wordt uitgeleverd.
Gisteren maakte Van Weel bekend dat de Europese steun is beëindigd vanwege de onwil van Sierra Leone om L. uit te leveren. Die uitspraken leidden achter de schermen van de Europese Commissie tot ergernis. Het stopzetten van de betalingen zou een puur technische kwestie zijn en geen sanctie om de regering van Sierra Leone op de knieën te krijgen.
Maar Van Weel houdt vast aan zijn verhaal. "Ik ben blij dat de Europese Commissie een legale manier heeft gevonden om dit te doen en ik denk dat het helpt in het opbouwen van de druk op Sierra Leone", zei hij vanochtend in aanloop naar de ministerraad.
De minister herhaalde hij dat hij "op een missie" is om Jos L., alias Bolle Jos, uitgeleverd te krijgen. Hij zegt dat hij geen enkel middel schuwt en "ook de confrontatie met Sierra Leone wil aangaan, als ik denk dat het in het belang is van dit dossier".
Diplomatie
Dat daar binnen de Europese Commissie irritatie over is, is hem niet bekend. "De bronnen achter de schermen ken ik niet." Hij heeft alleen gesproken met Eurocommissaris Brunner die over de aanpak van georganiseerde misdaad gaat. En "daar zat echt geen spanning tussen, we hebben een goede relatie."
Volgens Van Weel legde Brunner gisteren op een persconferentie wel degelijk een verband met Bolle Jos, zij het op een minder expliciete manier. In een bijzin zei de Eurocommissaris: : "We hebben de medewerking van Sierra Leone nodig. Dat is waar het om gaat."
Dat de Europese Commissie naar buiten toe een technische reden aanvoert om de ontwikkelingshulp te pauzeren, heeft onder meer met diplomatie te maken, denkt hij.
Maar Van Weel zelf kiest voor een "directe confrontatie" met het land dat de voortvluchtige crimineel de hand boven het hoofd houdt. "Daar heb ik voor gekozen omdat ik zie dat we naast diplomatie op een andere manier de druk moeten opbouwen."
Sierra Leone zou dit jaar nog 18 miljoen euro aan begrotingssteun van Brussel krijgen. Dat is gisteren per direct opgeschort. Wat Nederland betreft gaat de betaling van 22,5 miljoen voor volgend jaar ook niet door, als Bolle Jos dan nog niet is uitgeleverd.