Wekdienst 4/6: Nederlands elftal vertrekt naar VS • Kadaver bultrug onderzocht
4 juni 2026 06:44
Goedemorgen! Het Nederlands elftal reist vandaag af richting de VS voor het WK en in Denemarken wordt sectie gedaan op het kadaver van bultrug Timmy.
Eerst het weer: vandaag wisselen wolken, zon en buien elkaar af. Bij een stevige zuidwestenwind liggen de maxima tussen 16 en lokaal 19 graden. Tijdens buien kan hagel en onweer voorkomen en lokaal ook windstoten.
Wat kan je vandaag verwachten:
Dit is er vannacht gebeurd:
Israël en Libanon zijn een nieuw staakt-het-vuren overeengekomen, melden de twee landen en de Verenigde Staten in een gezamenlijke verklaring. Het bestand is volgens de landen "afhankelijk van een volledige stopzetting van de beschietingen door Hezbollah" en het terugtrekken van Hezbollah uit het zuiden van Libanon.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Een spin die eruitziet als een lieveheersbeestje om zichzelf te beschermen en een koperkleurige rups waren slechts twee van de tientallen diersoorten die onlangs zijn ontdekt in Angola. Een groep wetenschappers deed voor het eerst uitgebreid onderzoek op het Lisima-plateau en kwam de dieren daar tegen.
Fijne dag!
Nederlandse bv's cashen met import gevaarlijke designerdrugs uit India
4 juni 2026 06:13
Nederlandse bedrijven hebben gevaarlijke designerdrugs uit India besteld met een straatwaarde van bijna twee miljard euro. Onderzoek van de NOS en Follow the Money (FTM) toont aan hoe handelaren kinderlijk eenvoudig labs in het buitenland inschakelen om moleculen van verboden middelen na te bootsen. Deze middelen worden in Nederland met zeer ruime winstmarges verkocht.
De NOS en FTM achterhaalden ruim 700 bestellingen van onder meer grondstoffen voor designerdrugs, kant-en-klare middelen en stoffen om drugs mee te versnijden. Die middelen werden tussen 2019 en 2025 besteld door dertig Nederlandse importeurs, zowel individuele webshop-eigenaren als groothandels in designerdrugs. In totaal gaat het om 153.000 kilo. De lucratieve handel gaat nu nog door.
De bestellingen doen denken aan de Funcaps-zaak. De eigenaren van die webshop staan binnenkort voor de rechter. Funcaps blijkt het topje van de ijsberg.
Wat zijn designerdrugs?
Designerdrugs, ook wel research chemicals of 'nieuwe psychoactieve stoffen' (NPS), is een verzamelnaam voor middelen die lijken op illegale drugs. Doordat de stoffen lichtjes afwijken van drugs die op de Opiumlijst staan, zijn de middelen (nog) niet verboden. De afgelopen jaren zijn veel nieuwe stoffen toegevoegd aan de Opiumlijst. Die zijn nu dus wel illegaal.
Omdat de middelen destijds niet verboden waren, konden ze gewoon op het vliegtuig naar Nederland worden gezet. Zo kon het dat de Nederlandse designerdrugsmarkt overspoeld werd met onder meer Indiase stimulerende middelen, ketamine-achtige stoffen en de 'zombiedrug' flakka. Veel middelen worden vanuit Nederland doorverkocht aan klanten in het buitenland.
De middelen waren op het moment van bestellen nog legaal, maar zeker niet zonder risico. Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum meldt ieder jaar meer vergiftigingen met designerdrugs. Veel van de middelen die Nederlandse bv's importeerden uit India worden in verband gebracht met verslaving, hoge hartslag, hoge bloeddruk, hartinfarcten, psychoses, coma's, hersenschade, epileptische aanvallen en soms zelfs de dood.
Voor de 153.000 kilo aan grondstoffen en kant-en-klare designerdrugs die Nederlandse handelaren tussen 2019 en 2025 uit India importeerden, betaalden zij bijna 46,2 miljoen euro.
De precieze straatwaarde van al die kilo's is niet bekend, omdat er ook versnijdingsmiddelen en grondstoffen bij zitten. Maar voor het overgrote deel van de bestelde stoffen konden de NOS en FTM wel berekenen wat die op de online markt waard waren. In totaal hebben de Indiase designerdrugs een straatwaarde van bijna twee miljard euro.
De stoffen worden in grote hoeveelheden geïmporteerd en vervolgens in kleine hoeveelheden met veel winst verkocht aan klanten.
De berekeningen laten zien dat de handel in designerdrugs zo lucratief is dat verkopers er ondanks ingrijpen van de overheid mee blijven doorgaan.
Een recente actie van toezichthouders NVWA en IGJ illustreert het probleem. De instanties haalden in april 43 sites uit de lucht waar designerdrugs werden aangeboden. Uit gesprekken met bronnen uit de designerdrugs-wereld blijkt dat de actie weinig effect had. "Naar mijn weten is bijna geen enkele aanbieder echt helemaal gestopt", zegt een handelaar.
Veel verkopers hebben gewoon een nieuwe site gemaakt vanuit het buitenland. Zo'n adres eindigt niet langer op '.nl', maar verder werkt alles hetzelfde als voorheen. Andere handelaren zeggen dat ze de verkoop hebben verplaatst naar kanalen op apps als Signal en Telegram of naar een afgeschermde website. Alleen vaste klanten krijgen het wachtwoord.
Dat uit de lucht gehaalde webshops vanuit het buitenland weer opduiken, maakt het voor de instanties moeilijker om ze te blokkeren, schrijven ze in een reactie. Bovendien loopt IGJ tegen de beperkingen van zijn bevoegdheden aan, schrijft een woordvoerder.
Kat-en-muisspel
Een ander probleem is dat de middelen constant worden aangepast, waardoor de overheid achter de feiten blijft aanlopen. Zodra een middel verboden is en op de Opiumlijst staat, past de verkoper een molecuul een beetje aan en kan de verkoop doorgaan.
In een poging dit kat-en-muisspel te doorbreken, is op 1 juli 2025 het zogeheten 'groepenverbod' voor designerdrugs ingegaan. Daarmee werden hele groepen in een keer illegaal, ook bij subtiele aanpassingen van een molecuul. Toch vallen er nog altijd middelen buiten het verbod, zoals benzodiazepinen, een categorie van zeer verslavende kalmeringsmiddelen.
De politie zegt in een reactie op dit onderzoek bekend te zijn met de Indiase designerdrugs-route. "India is een belangrijk land voor Nederland als het gaat om drugsbestrijding." Zowel vanwege de grote hoeveelheden ketamine die vanuit de legale industrie weglekken naar de illegale handel als vanwege de grondstoffen en kant-en-klare designerdrugs die naar Nederland komen, zegt een woordvoerder. "Ook andere (nep) medicatie wordt op steeds grootschaligere wijze vanuit India richting Europa en Nederland gestuurd waardoor de noodzaak tot samenwerking steeds belangrijker wordt."
Journalistieke verantwoording
Voor dit onderzoek spraken de NOS en Follow the Money met inkopers en verkopers van designerdrugs, Indiase fabrieken, de douane, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, de NVWA, de politie, de European Drugs Agency en het Nederlands Forensisch Instituut.
Daarnaast bekeken we Indiase exportlijsten die handelsgegevens bevatten van goederen die via zee-, land- en luchttransport India binnenkomen of verlaten. Alle bestellingen die te maken hebben met de productie van designerdrugs werden meegenomen in dit onderzoek. Het gaat dan om grondstoffen voor designerdrugs, versnijdingsmiddelen, medicijnen die op de illegale markt worden verkocht en machines om pillen mee te drukken. Andere bestellingen werden buiten beschouwing gelaten.
De waarde van de uit India bestelde kant-en-klare designerdrugs werd berekend op de manier die de politie gebruikt om de straatwaarde van reguliere drugs te berekenen. Per stof is de gemiddelde inkoopprijs per kilogram vastgesteld op basis van de exportlijsten. De verkoopprijs is bepaald door (historische) prijzen van die designerdrugs op websites te verzamelen. Het gemiddelde daarvan is omgerekend naar prijs per kilogram.
De totale straatwaarde is berekend door de straatwaarden van de tien meest bestelde stoffen bij elkaar op te tellen. Die stoffen vertegenwoordigen het grootste deel van de ruim 700 bestellingen op de exportlijsten.
Het gaat om een theoretische schatting. De werkelijke marktwaarde kan lager liggen, bijvoorbeeld door bulkkortingen.
Meer problemen rond geboorten in kwetsbare wijken
4 juni 2026 06:12
De plek waar een kind wordt geboren heeft grote invloed op de gezondheid rond de geboorte, blijkt uit onderzoek van Erasmus MC in Rotterdam. De onderzoekers zien in sommige wijken van de grote steden dat de babysterfte twee keer zo hoog is als in andere wijken.
Ook worden er meer baby's te vroeg geboren en zijn baby's vaak kleiner bij de geboorte dan in de rest van Nederland.
In totaal hadden vier van de twintig kwetsbare gebieden significant meer kans op babysterfte en alle wijken hadden een grotere kans op een lager gewicht of een lagere lichaamslengte bij de geboorte.
"De leefomstandigheden waarin zij wonen zijn waarschijnlijk een belangrijke verklaring," zegt Jasper Been, neonatoloog in het Erasmus MC en onderzoeksleider. Volgens hem liggen de problemen rond de geboorte "niet aan persoonlijke omstandigheden, zoals leeftijd en etniciteit".
Voorbeelden van omgevingsfactoren die invloed hebben zijn luchtvervuiling, geluidsoverlast, woonomstandigheden zoals hittestress, schimmel en de luchtkwaliteit binnenshuis. Deze factoren kunnen bijdragen aan verschillen in geboorte-uitkomsten.
Gebieden die werden onderzocht doen allemaal mee in Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Dat zijn twintig gebieden met opstapelende problemen op het gebied van onderwijs, armoede, gezondheid, wonen en veiligheid. Het gaat om gebieden als Groningen-Noord, Heerlen-Noord en Rotterdam-Zuid.
1,1 miljoen moeders uit heel Nederland deden met hun baby's mee aan het onderzoek. Hiervan kwamen honderdduizend moeders en kinderen uit één van de twintig kwetsbare wijken in Nederland.
Fabriek FrieslandCampina ontruimd na grote brand in Leerdam
4 juni 2026 05:36
Door een grote brand in Leerdam is een fabriek van FrieslandCampina vannacht tijdelijk ontruimd.
De brand brak uit bij een wegenbouwbedrijf op een bedrijventerrein van de Utrechtse stad. Vanwege de hevigheid van de brand moesten alle mensen die in de nabijgelegen fabriek van FrieslandCampina aan het werk waren uit voorzorg het pand verlaten. In het zuivelbedrijf waren op dat moment veertig mensen aan het werk, meldt burgemeester Fröhlich.
Na enkele uren was de brand onder controle. De omliggende bedrijven kunnen gewoon weer open, meldt de veiligheidsregio. Volgens de burgemeester is niemand gewond geraakt. Over de oorzaak van de brand bij het wegenbouwbedrijf is nog niets bekend.
Wetenschappers ontdekken in Angola tientallen nieuwe diersoorten
4 juni 2026 04:59
Een groep wetenschappers heeft in Angola tientallen diersoorten ontdekt die nog niet wetenschappelijk bekend waren.
De groep van organisatie The Wilderness Project deed in februari onderzoek op het Lisima-plateau, een hoogland in het oosten van Angola. Vanwege aanhoudende burgeroorlog, de aanwezigheid van landmijnen en omdat het gebied lastig te bereiken is, werd er nog weinig onderzoek gedaan.
Tijdens de expeditie werden onder meer acht nog niet beschreven libellesoorten gevonden, drie nieuwe sprinkhaansoorten en ongeveer zestig motten- en vlindersoorten die tot nu toe nog onbekend waren voor de wetenschap. Verwacht wordt dat nog meer nieuwe soorten worden ontdekt, omdat nog meerdere insecten nader worden onderzocht.
Fluorescerend
Onder de nieuwe soorten zijn onder meer een gepantserde roofkrekel, een nog niet beschreven koperkleurige rups en de volwassen vlindervorm daarvan en een krabspin die onder ultraviolet licht fluorescerend is (op de foto boven het artikel te zien).
Een andere soort die werd ontdekt was een wielwebspin die er met zijn rode tint uitziet als een lieveheersbeestje waardoor andere dieren denken dat deze soort giftig is om te eten.
Enkele van de nieuw ontdekte dierensoorten:
"De gepantserde krekels zijn erg gaaf. Ze zien er heel stoer uit," zegt expeditieleider Rob Taylor tegen persbureau Reuters. "Als verdedigingsmechanisme kunnen ze zelfs vloeistof spuiten op iedereen die ze probeert aan te vallen."
De onderzoekers waken voor te veel optimisme over het voortbestaan van de dieren. Overal ter wereld verdwijnen in rap tempo diersoorten door menselijke activiteiten. Volgens onderzoeker Taylor worden de diersoorten op het Lisima-plateau bedreigd door het kappen van bomen, ontbossing en kleinschalige diamantmijnbouw.
Israël en Libanon akkoord over nieuw staakt-het-vuren, maar veel hangt af van Hezbollah
4 juni 2026 03:02
Israël en Libanon zijn een nieuw staakt-het-vuren overeengekomen, melden de twee landen en de Verenigde Staten in een gezamenlijke verklaring. Dat is volgens de landen "afhankelijk van een volledige stopzetting van de beschietingen door Hezbollah" en het terugtrekken van Hezbollah uit het zuiden van Libanon.
Het is daarom opnieuw een zeer broos staakt-het-vuren. Het kwam tot stand na twee dagen van intensieve gesprekken tussen Israël, Libanon en de Verenigde Staten. Volgens de verklaring komen er proefzones waarin het Libanese leger "de exclusieve controle over het grondgebied zal hebben, met uitsluiting van alle niet-statelijke actoren".
Volgens de verklaring maken deze stappen de weg vrij naar een "allesomvattend vredes- en veiligheidsakkoord". Israël en Libanon komen in de week van 22 juni weer samen voor verdere gesprekken.
Ook is in de verklaring te lezen dat "alle landen herbevestigden dat de toekomst van de relatie tussen Israël en Libanon moet worden bepaald door twee soevereine regeringen. Zij hebben elke poging, door welke staat of niet-statelijke actor dan ook, om de toekomst van Libanon te gijzelen, verworpen". Met "staat of niet-statelijke actor" wordt voornamelijk gedoeld op Hezbollah en het land Iran, dat de groep steunt.
Glasvezeldrones
Officieel was al een staakt-het-vuren van kracht tussen de twee landen, maar in de praktijk was daar weinig van te merken. Hezbollah bleef glasvezeldrones tot ver over de grens sturen en Israël veroverde kasteel Beaufort in het zuiden van Libanon, een strategisch gelegen kasteel. Daarmee verschoof de Israëlische gevechtszone in Libanon opnieuw dieper het land in.
Gisteren voerde Israël nog aanvallen uit in het zuiden van Libanon waarbij negen mensen om het leven kwamen en vuurde Hezbollah raketten af op het noorden van Israël.
De gezamenlijke verklaring volgt op een akkoord over een deels staakt-het-vuren dat maandag al werd gesloten. Daarbij werd afgesproken dat Israël hoofdstad Beiroet niet zou aanvallen als Hezbollah zou stoppen met het aanvallen van Israël.