Wekdienst 25/3: Tweede Kamerdebat over economische gevolgen oorlog • Korte kür op WK kunstrijden
25 maart 2026 06:32
Goedemorgen! Gaat het kabinet wat doen aan de hoge prijzen aan de pomp? In de Tweede Kamer wordt gedebatteerd over de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten. En in de kathedraal van Canterbury wordt de eerste vrouwelijke leider van de Church of England geïnstalleerd.
Eerst het weer: Vandaag is het guur met een vrij krachtige tot harde wind. Er trekken talrijke buien over, soms met onweer en hagel. Het wordt 9 graden. De komende dagen blijft het wisselvallig. Vooral donderdag trekken pittige buien over en is het fris. Vanaf vrijdag lopen de temperaturen weer iets op en wordt het wat rustiger.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten?
Dit is er vannacht gebeurd:
Ondanks fors zetelverlies is de partij van de Deense premier Mette Frederiksen opnieuw als grootste partij uit de bus gekomen bij de parlementsverkiezingen.
Het is nog maar de vraag of de 48-jarige sociaaldemocraat kan doorgaan als premier. Met alle stemmen geteld is duidelijk dat Socialdemokratie zo'n twintig procent van de stemmen heeft gekregen. Dat is het slechtste resultaat in ruim een eeuw.
De rechts-populistische Deense Volkspartij boekt de grootste zetelwinst. De partij groeit in het parlement van 5 naar 16 zetels. Daarmee zijn de rechts-populisten goed voor bijna een op de tien stemmen bij deze verkiezingen.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
SC Cambuur keert na drie seizoenen terug in de eredivisie. De Friezen hadden gisteravond een zege nodig bij FC Emmen om zich te verzekeren van promotie en wonnen verdiend: 2-4.
Met 73 punten uit 33 wedstrijden is Cambuur niet meer te achterhalen door de concurrentie en zeker van ten minste de tweede plaats. Eerder verzekerde ook koploper ADO Den Haag zich al van promotie.
Fijne dag!
Miljoenenclaim tegen komiek vanwege 'foute' vertaling van openingszin The Lion King
25 maart 2026 03:18
"Nants'ingonyama bagithi Baba." Met die iconische zang in het Zulu begint de tekenfilm The Lion King. Ruim 30 jaar nadat Disney de kaskraker uitbracht is er nu een komiek aangeklaagd voor miljoenen dollars vanwege een vertaling van die openingszin.
De Zimbabwaanse comedian Learnmore Mwanyenyeka vertaalde onlangs in een populaire podcast over Afrika de zin: "Kijk, daar is een leeuw. Oh mijn god." Dat zorgde voor hilariteit bij de makers van de podcast die dachten dat het iets diepzinnigs en plechtigs betekende.
Het fragment uit de podcast dat viraal is gegaan:
Maar de Zuid-Afrikaanse componist Lebohang Morake kan er niet om lachen en zegt dat de tekst van het lied bewust verkeerd is vertaald. Volgens hem heeft het een culturele en symbolische betekenis en betekent de zin: "Eer aan de koning, we buigen allemaal voor de koning."
De advocaten van Morake erkennen dat "ingonyama" letterlijk "leeuw" kan betekenen, maar wordt het in het lied gebruikt als een symbool voor een koning. Ze zeggen dat Mwanyenyeka dit bewust verkeerd heeft uitgelegd.
Morake heeft de komiek daarom aangeklaagd voor het beschadigen van zijn reputatie, meldt het Amerikaanse persbureau AP. De componist zegt dat Mwanyenyeka de vertaling als feit presenteert en niet als grap. Daardoor zou hij zich niet kunnen beroepen op vrijheid van meningsuiting zoals bij satire, aldus de aanklacht.
Ook vreest de componist dat zijn geloofwaardigheid en de lucratieve samenwerking met Disney wordt geschaad. Morake eist daarom meer dan 20 miljoen dollar schadevergoeding, plus nog eens 7 miljoen dollar extra als straf.
In een reactie zegt de komiek dat hij het allemaal wel degelijk als grap bedoelt en dat hij fan is van Morake en het lied.
OpenAI stopt met video-generatorapp Sora
25 maart 2026 01:46
Het technologiebedrijf achter ChatGPT, OpenAI, stopt met video-generatorapp Sora. Het bedrijf lanceerde de video-versie van Sora in september. Gebruikers kunnen met de app zelf video's maken door opdrachten in te typen die anderen weer kunnen zien.
OpenAI zegt zich te willen richten op meer lucratieve onderdelen van het bedrijf. Sora kost namelijk veel rekenkracht, waardoor andere afdelingen van het bedrijf minder capaciteit zouden hebben. Zo zou OpenAI zich meer willen focussen op zakelijke klanten.
"We weten dat wat jullie met Sora hebben gemaakt belangrijk is, en we begrijpen dat dit nieuws teleurstellend is", zegt het bedrijf tegen hun gebruikers.
Er is veel kritiek op de social media-app vanuit onder anderen filmmakers in Hollywood en media-experts. Ze noemen het gevaarlijk dat mensen met kunstmatige intelligentie video's kunnen maken van alles wat ze intypen en daarmee nepvideo's kunnen maken die niet van echt te onderscheiden zijn. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om bestaande mensen iets te laten doen wat diegene in het echt nooit heeft gedaan.
Eind vorig jaar kondigde The Walt Disney Company groots aan te gaan samenwerken met OpenAI door een miljard dollar te investeren en 200 karakters beschikbaar te stellen in Sora. Maar gisteravond maakte Disney bekend dat de deal niet doorgaat nu bekend is geworden dat OpenAI de stekker uit Sora trekt. De mediagigant zegt de keuze van OpenAI om te stoppen wel te respecteren.
Eerder maakten we een video van wat er mogelijk is met Sora:
Partij premier Frederiksen levert fors in bij Deense verkiezingen, nog wel grootste
25 maart 2026 00:23
Ondanks fors zetelverlies is de partij van de Deense premier Mette Frederiksen opnieuw als grootste partij uit de bus gekomen bij de parlementsverkiezingen. De rechts-populistische Deense Volkspartij boekt de grootste zetelwinst.
Het is nog maar de vraag of de 48-jarige sociaaldemocraat kan doorgaan als premier. Met alle stemmen geteld is duidelijk dat Socialdemokratie zo'n twintig procent van de stemmen heeft gekregen. Dat is het slechtste resultaat in ruim een eeuw.
De Dansk Folkeparti groeit in het parlement van 5 naar 16 zetels. Daarmee is de partij goed voor bijna een op de tien stemmen bij deze verkiezingen.
In Denemarken werkten partijen tot aan de vorige verkiezingen vaak samen in twee kampen: een links en een rechts blok. De huidige regering is een middenkabinet en de verwachting is dat de nieuwe coalitie dat ook zal zijn, maar dan met meer partijen.
Nu zowel het linkse als het rechtse blok te weinig zetels heeft voor een meerderheid, zal één partij een beslissende rol gaan spelen bij het vormen van een coalitie: de Gematigden. De partij van oud-premier en huidig buitenlandminister Lars Løkke Rasmussen hoort bij geen van beide blokken en kan bepalen wie een meerderheid krijgt.
'Liefst een centrumregering'
Rasmussen heeft tijdens de campagne duidelijk gemaakt dat hij het liefst een centrumregering vormt, met partijen uit zowel het linkse als het rechtse blok. De huidige regering was ook zo'n samenwerking, hoewel die niet populair was onder de Denen. De huidige coalitiepartijen hebben daarom ook ingeleverd deze verkiezingen.
Het is daarom onzeker of Frederiksen kan beginnen aan een derde termijn als premier. Volgens analisten schreef ze de verkiezingen, die voor later dit jaar gepland stonden, vervroegd uit omdat ze recent aan populariteit had gewonnen door haar rol in de spanningen rond Groenland en de Verenigde Staten.
Afvalverwerker uit Weert ziet af van omstreden PFAS-lozingsvergunning
24 maart 2026 23:48
Afvalverwerker CFS uit Weert trekt de aanvraag van een omstreden PFAS-lozingsvergunning voorlopig in. Ook zal het bedrijf, dat onderdeel is van Renewi, extra filters plaatsen om de lozing van PFAS verder terug te dringen. Dat staat in een brief die door gedeputeerde Michael Theuns is verstuurd aan de Gedeputeerde Staten in Limburg.
Over de vergunning waren al jaren ernstige zorgen bij controlerende instanties en drinkwaterbedrijven. Zij waarschuwden ervoor dat de vergunning, die CFS toestond om jaarlijks 5 kilo PFAS te lozen, in de praktijk een vrijbrief zou betekenen voor PFAS-lozingen. Ook waren er serieuze twijfels over de betrouwbaarheid van gegevens die het bedrijf had aangeleverd, zo bleek uit berichtgeving door de NOS en Nieuwsuur.
Uit opgevraagde documenten bleek bovendien dat het bedrijf al zeker sinds 2018 zonder vergunning PFAS loosde. Toch keurde de provincie een eerste vergunningsaanvraag goed.
'Intensieve gesprekken'
Die goedkeuring leidde tot onbegrip bij het Waterschap Limburg, drinkwaterbedrijven en de gemeente Weert. Zij vreesden te grote negatieve gevolgen voor het milieu en de drinkwaterwinning. De gemeente en het waterschap lieten weten eventueel naar de rechter te stappen om de vergunning tegen te houden.
Een definitief besluit zou eigenlijk al december vorig jaar worden genomen, maar dat werd steeds uitgesteld. De gedeputeerde laat nu weten de afgelopen maanden "intensieve en constructieve gesprekken" te hebben gevoerd met het bedrijf en de Omgevingsdienst Zuid-Limburg. Die gesprekken zouden de reden zijn geweest voor het bedrijf om de vergunningsaanvraag in te trekken.
'Voortrekkersrol'
In de gesprekken zou het bedrijf ook door de omgevingsdienst zijn aangesproken op het "zonder benodigde vergunning emitteren van stoffen". Dat zou de reden zijn geweest voor afvalverwerker CFS om extra filters te plaatsen.
Dat is opmerkelijk, omdat de omgevingsdienst al jaren wist dat CFS zonder vergunning PFAS loosde. Die lozingen werden gedoogd zolang er uitzicht was op een vergunning. Volgens de gedeputeerde vervult CFS nu een "voortrekkersrol" in het voorkomen van PFAS-emissies.
'Goed nieuws'
Statenlid Anne Wesseling (D66) noemt het een positieve stap dat het bedrijf de vergunning heeft ingetrokken: "Het is goed nieuws, want het permanent lozen van PFAS wordt nu niet gelegaliseerd. Tegelijkertijd moeten we wel blijven werken aan een oplossing om PFAS uit het water en uit producten te halen."
Wesseling noemt het ook positief dat het bedrijf alsnog is aangesproken op de eerdere lozingen van PFAS. "Je hoopt dat dit al eerder zou zijn gebeurd als de omgevingsdienst het al sinds 2018 weet. Tegelijkertijd is het goed dat men er nu scherp op is."
Overigens verwacht de provincie wel dat het bedrijf met een nieuwe aanvraag komt. Daarvoor moet de afvalverwerker eerst een nieuwe milieutoets laten doen, een milieueffectenrapportage.
Wat is PFAS?
PFAS is een verzamelnaam voor duizenden niet afbreekbare giftige chemicaliën. De afkorting PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. GenX, PFOA en PFOS zijn de bekendste. Ze stapelen zich op in de voedselketen en tasten het immuunsysteem aan. Bij langdurige blootstelling zijn sommige soorten kankerverwekkend. Uit recent onderzoek van het RIVM blijkt dat bijna iedereen in Nederland te veel PFAS in het bloed heeft.
De stoffen zitten sinds de vijftiger jaren in onder meer antiaanbaklagen van pannen, waterdichte regenkleding of verpakkingen en blusschuim. In deze lijst staan alle Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS).
Kamer: aandacht voor Oekraïne mag niet verslappen, veel vragen over financiële steun
24 maart 2026 23:30
De aandacht voor de oorlog in Oekraïne mag niet verslappen door de situatie in het Midden-Oosten. Dat vinden zowel het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA als een meerderheid van partijen in de Tweede Kamer. Wel zijn er zorgen over hoe Europa en ook ons land Oekraïne financieel voldoende kunnen blijven steunen.
Tijdens een debat in de Kamer vanavond bleek dat er zorgen zijn over het Europese steunpakket van 90 miljard euro, dat Hongarije met een vetostem dreigt tegen te houden. Volgens premier Jetten is het een ongehoorde situatie die hij "volstrekt onacceptabel" noemt. Jetten heeft er wel goede hoop op dat het verzet van Hongarije volgende maand van de baan is.
De regering van Orbán blokkeert het geld vanwege een ruzie met Oekraïne over de oliepijpleiding Droezjba waardoor goedkope Russische olie naar Hongarije stroomt.
Die pijpleiding was volgens Oekraïne beschadigd door de Russen, wat Hongarije betwijfelt. Inmiddels loopt een onderzoek. Jetten verwacht dat binnen een paar weken weer olie door de leiding stroomt. Dan is het inhoudelijke argument van Orbán van tafel, aldus de premier. Hij vermoedt dat tot de Hongaarse verkiezingen op 12 april er geen beweging zal zijn op dit dossier. Orbán staat achter in de peilingen.
'Halvering Nederlandse steun'
Oppositiepartijen waaronder GroenLinks-PvdA en Volt verweten het minderheidskabinet in het debat dat ons land dit jaar zelf veel minder geld uitgeeft aan Oekraïne dan het kabinet-Schoof vorig jaar. GroenLinks-PvdA-Kamerlid Piri rekende voor dat er vorig jaar ruim 6 miljard aan militaire en financiële steun naar Oekraïne ging, tegenover 3,4 miljard dit jaar. Over deze "bijna halvering van de steun" is zij niet te spreken.
Eind vorig jaar nam de nieuwe Kamer een motie aan om Oekraïne ruim 2 miljard extra steun te geven. Meerdere oppositiepartijen willen uitleg van het kabinet waarom daar niets mee gebeurt.
Premier Jetten zei het logisch te vinden dat het bedrag aan steun voor Oekraïne vorig jaar hoger was, omdat er toen "acuut meer nodig was door het wegvallen van Amerikaanse steun". Daarnaast werd een deel van het geld voor latere jaren naar voren gehaald.
Het huidige kabinet kiest volgens Jetten nu voor "langdurigere structurele steun" waarbij de komende jaren ieder jaar 3,4 miljard beschikbaar komt. Daarmee is ons land al één van de grotere sponsoren, volgens Jetten. Volt-leider Dassen vindt dat die uitleg van het kabinet "een beetje wringt". Voert het kabinet de motie nu uit of niet, wilde hij en ook Piri van de premier weten. Volgens Jetten wordt de motie deels "doorvertaald door de besloten meerjarige financiering", en zal er ook bij de voorjaarsnota nog gekeken worden wat mogelijk is.
Strengere sancties Rusland?
Tussen SP-Kamerlid Dobbe en premier Jetten ontstond een vurige discussie over de bezuinigen die het kabinet wil doorvoeren op onder meer de zorg en de sociale zekerheid. Dobbe ziet met die bezuinigingen een "tweedeling in de samenleving" ontstaan. Temeer omdat volgens haar het kabinet ook nog te laat ingrijpt om de gevolgen van de stijgende energieprijzen te compenseren. Dobbe vraagt zich af of het kabinet "net zo hard voor deze mensen wil gaan strijden" als voor de Oekraïners.
Jetten was not amused met die vergelijking. Volgens hem is het niet het één of het ander. Morgen debatteren Kamer en kabinet over de gevolgen van de oorlogen in de wereld en de problemen rond de stijgende energieprijzen.
Een deel van de Kamer is ook kritisch omdat de kas van Rusland door de oorlog in het Midden-Oosten weer sneller vol lijkt te lopen. Partijen dringen er op aan dat in Europees verband wordt bekeken of er strengere sancties mogelijk zijn. Ook is een meerderheid in de Kamer voor een verbod voor Russische militairen en veteranen om naar Schengenlanden te komen.
Ergernis was er verder bij GroenLinks-PvdA en de VVD over de opstelling van Forum voor Democratie, toen Kamerlid Dekker meermaals zei dat de oorlog in Oekraïne "onze oorlog niet is" en vond dat landen die wijzen op de gevaren van de oorlog voor Europa aan het overdrijven zijn. Volgens VVD-Kamerlid Brekelmans waren veel uitspraken van Dekker onwaar en stond hij Russische propaganda te verkondigen. Dekker op zijn beurt ontkende dat.