Weer aap ontsnapt uit dierentuin, dit keer Artis
26 juni 2026 19:09
Een rode vari is vandaag enkele uren op avontuur gegaan buiten dierenpark Artis in Amsterdam. Medewerkers van Artis wisten samen met de politie en de brandweer het dier te pakken te krijgen. De rode vari is teruggebracht naar zijn verblijf.
De halfaap, uit de maki-familie, zat hoog in de boom bij het Johanna ter Meulenplein, vlak bij de dierentuin. Rond 12.30 uur werd het dier voor het eerst gespot, meldt NH.
Herrieschopper
Een omwonende zou vanmorgen al een opvallend geluid hebben gehoord. Mogelijk was dat de halfaap want de rode vari staat bekend als herrieschopper. De dieren maken een enorm luid, schreeuwend geluid om hun territorium mee af te bakenen, schrijft de omroep.
Medewerkers van Artis en de politie wisten het dier met een verdovingspijl te raken. De bandweer haalde vervolgens de aap uit de boom.
Andere route
Volgens een woordvoerder van Artis waren alle rode vari's vanmorgen met de voederronde nog aanwezig. Pas toen de medewerkers een melding van de politie kregen dat het dier buiten het park was gesignaleerd, ontdekten ze de ontsnapping van de rode vari.
De woordvoerder van Artis benadrukt dat de vari geen gevaar vormde. Hoe het dier heeft kunnen ontsnappen, wordt nog onderzocht.
Eerder werd het verblijf van de ringstaartmaki's in Artis aangepast, nadat er drie bijna waren ontsnapt. De rode vari's zitten in een ander verblijf, waardoor deze halfaap via een andere route ontsnapt moet zijn, denkt de woordvoerder.
Ontsnapping uit Beekse Bergen
Afgelopen weekend ontsnapte er een kuifmangabeys uit safaripark Beekse Bergen in Hilvarenbeek. Deze ongevaarlijke aap zat eerst dagenlang in hoge bomen in het park, waardoor verdoven met een verdovingspistool moeilijk was. Vervolgens besloot de mannelijke kuifmangabey zich buiten het park te wagen.
Het park heeft een zoekactie op touw gezet, tot nu toe tevergeefs, laat een woordvoerder van Beekse Bergen weten: "We hebben op basis van meldingen en het gedrag van het dier een zoekgebied vastgesteld. Omdat het om een klein en wendbaar dier gaat, is het lastig om exact te bepalen waar het zich bevindt", aldus de woordvoerder.
Voor zover de medewerkers van het park kunnen inschatten, vormen de hoge temperaturen geen probleem voor de aap. Over de overlevingskans wil het park niets kwijt: "Daar kunnen we geen concrete uitspraken over doen. Onze focus ligt volledig op het veilig opsporen en terughalen van het dier."
Schoolsluitingen in coronatijd: hoe schadelijk of noodzakelijk waren ze?
26 juni 2026 18:49
In de coronajaren zijn scholen en universiteiten maanden dicht geweest om de verspreiding van het virus tegen te gaan. De gevolgen voor kinderen en jongeren waren groot; depressie, leerachterstanden en ongelijkheid namen toe. Belangen van kinderen en jongeren stonden niet voorop in coronatijd, klonk het in de coronaverhoren van deze week.
In de pandemie besloot het kabinet drie keer om de scholen dicht te doen, en elke keer voelde dat als "een nederlaag", zei Arie Slob. Hij was destijds minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en had naar eigen zeggen "één inzet" in die tijd: "Als het maar even kan en verantwoord is, de scholen openhouden."
Drie keer ging dat dus niet en tussendoor hadden instellingen vaak te maken met beperkende maatregelen. Kinderen en jongeren werden niet per se ziek van het virus, maar wel van het beleid, betoogde kinderarts Károly Illy maandag. Na eigen aandringen kwam hij in het door virologen gedomineerde adviesorgaan OMT.
Eetstoornissen
Kinderen en jongeren konden zich, doordat ze minder contact hadden met anderen, emotioneel en sociaal minder goed ontwikkelen, zei Illy. Ook eenzaamheid was een probleem. "We zagen beduidend meer meisjes met eetstoornissen in mijn ziekenhuis", aldus de kinderarts. "Ook waren er meer kinderen met suïcidale gedachten en pogingen tot zelfmoord."
Schoolsluitingen werkten ook kindermishandeling in de hand, zei Illy. De kans dat er schadelijke dingen achter de voordeur gebeuren bij kinderen die opeens veel meer thuis zijn, is "levensgroot aanwezig".
Volgens kinderombudsman Margrite Kalverboer stonden kinderen simpelweg "niet bovenaan het prioriteitenlijstje" tijdens de pandemie. Ze was woensdag hard in haar verhoor: "Het kabinet was sowieso de kinderen vergeten."
Kinderrechten zijn ondergeschikt gemaakt, zei Kalverboer:
En er was ook nog eens te weinig aandacht voor kwetsbaren, aldus de kinderombudsman. Kinderen in complexe gezinnen bijvoorbeeld hadden het moeilijk, omdat er te veel spanning was voor fatsoenlijk thuisonderwijs. Kalverboer schreef waarschuwende rapporten en brieven. "Er kwam geen reactie."
Twee dagen later diende Slob Kalverboer van repliek. Haar woorden hadden hem "behoorlijk geraakt". "Wij hebben vanaf dag 1 heel goed geweten dat dit juist kinderen in kwetsbare situaties zou raken." Volgens hem konden leerlingen als het nodig was alsnog naar school komen. "We hebben ons daar maximaal voor ingezet."
Buikpijn-verhalen
Dat zei Nienke Luijckx, toenmalig voorzitter van LAKS, te herkennen. Zeker rond de eerste schoolsluiting werd geprobeerd kwetsbare kinderen op te sporen en te helpen. Maar "op den duur zijn we ons zorgen gaan maken over een grote middengroep." Bij het LAKS, dat opkomt voor scholieren, kwamen verhalen binnen waar Luijckx "buikpijn" van kreeg.
De gevolgen waren groot, zag ook Paul Rosenmöller, in die tijd voorzitter van de VO-raad, belangenorganisatie van scholen in het voortgezet onderwijs. "De kansenongelijkheid nam toe." Niet alle leerlingen hadden een laptop en een eigen zolderkamer, sommige zaten "met zijn drieën aan een keukentafel".
Overigens uitten Rosenmöller en andere getuigen tegelijk grote waardering voor het onderwijsveld dat voor een grote uitdaging stond. Met "flexibiliteit en energie" werd er snel geschakeld naar digitaal onderwijs toen dat moest.
Scholieren hebben een te hoge prijs betaald, zei Rosenmöller:
In minder scherpe woorden dan de kinderombudsman zei ook Rosenmöller dat de belangen van leerlingen geen grote rol speelden. "Minister Slob heeft de blaren op zijn tong gepraat, maar de besluiten werden gedomineerd door het ministerie van Volksgezondheid."
Daar was de oud-minister het zelf niet mee eens. Hij zat bij veel overleggen en had daar ook invloed, zei Slob. Om bij die overleggen te zijn had hij wel zichzelf naar voren moeten schuiven bij toenmalig premier Rutte. Het is wellicht tekenend voor het idee dat de belangen van kinderen en jongeren niet meteen in beeld waren.
1,5 meter
Toch nam via Slob ook 'het onderwijs' deel aan de discussie, schetste hij. Belangen van leraren en leerlingen stonden daarbij soms tegenover elkaar. Op enig moment was het loslaten van de 1,5 meter binnen de scholen "een missie". Het zou ervoor zorgen dat meer leerlingen naar school konden. Maar Slob kreeg veel weerstand van de vakbonden.
Iets soortgelijks was aan de hand bij de derde schoolsluiting eind 2021, toen de nieuwe omikronvariant oprukte. "Die sluiting heb ik niet gewild", zei Slob, die de urgentie niet voelde. Toch ging hij uiteindelijk akkoord, ook vanwege de grote druk vanuit de onderwijssector. "Toen heb ik de stem van de docenten zwaar laten meewegen."
Kijk hier naar de video van Nienke Luijckx over de problemen onder scholieren
Slob vindt ook dat de stem van jongeren goed is gehoord. Hij roemde LAKS. "Misschien wel de jongsten aan tafel, maar met het meest volwassen gedrag." Toenmalig voorzitter Luijckx herkent dat ze werd gehoord door de minister, maar benadrukte dat bij besluiten het medisch belang altijd voorging. "Het idee was toch dat jongeren solidair moesten zijn."
Ze denkt dat de coronatijd "zijn tol heeft geëist". De eerste schoolsluiting vanaf maart 2020 viel volgens Luijckx nog wel mee, maar de tweede sluiting in december 2020 noemt zij achteraf "bijna niet te verdedigen". Als LAKS-voorzitter zette zij zich er juist voor in de scholen zo lang mogelijk open te houden en snel weer te openen.
Het pleidooi leverde haar flinke bedreigingen op, onder meer van leraren die bang waren om besmet te raken. "Dat heeft heel veel impact gehad op mezelf en op mijn omgeving." Luijckx is niet de eerste getuige die spreekt over bedreigingen. Kinderarts Illy deze week en viroloog Marion Koomans eerder deden er ook een boekje over open.
Lees hier meer terug over de verhoren van deze week:
Hitteverschillen in de stad van soms bijna 20 graden: 'Veel meer groen nodig'
26 juni 2026 18:28
Woon je in de Eindhovense wijk Het Ven dan was de grondtemperatuur op sommige plekken rond het middaguur meer dan 47 graden Celsius. Heb je de luxe een paar kilometer verderop te wonen in de Wielewaal dan bleef de hitte beperkt tot rond de 28 graden. Daarmee is Eindhoven een goed voorbeeld van steden waar het verschil in temperaturen fors is.
Eindhoven is geregeld een van de heetste plekken van Nederland tijdens een hittegolf. "Zeker in het centrum en in de wijken met weinig groen moet een slag worden geslagen", zegt wethouder Rik Thijs die onder meer klimaat en vergroening in zijn portefeuille heeft.
De stad maakte in de afgelopen vier jaar negentig straten groener en daar moeten in de komende vier jaar nog minimaal vijftig straten bij komen, zegt Thijs. Zo stond er eerst geen enkele boom in de lange winkelstraat van Eindhoven. "Nu zijn er bijna vijftig bomen geplant. We hebben destijds laten berekenen dat dit de gevoelstemperatuur met wel 13 graden naar beneden kan halen."
Sommige volwassen bomen kunnen bijna net zoveel koelen als tien airco's, zegt hoogleraar stedenbouwkunde Anne Loes Nillesen van de TU Delft. Ze deed veel onderzoek naar hitte in de stad. "Zowel op straat als in de tuinen moeten we veel meer groen gaan planten."
Huizen van steen warmen ontzettend op en stralen de hitte 's nachts weer uit. "Zeker als er nachten zijn waarin de temperatuur boven de 20 graden blijft, kunnen die huizen eigenlijk niet afkoelen", zegt Nillesen. "Dat brengt echt gezondheidsrisico's met zich mee want dan kunnen mensen niet afkoelen."
Groene gevels
Nillesen adviseerde meerdere steden in Nederland over manieren om wijken aan te passen aan het opwarmende klimaat, waarin vaker extreme hitte zal voorkomen. "Twintig jaar geleden waren we ons nog niet helemaal bewust van de hitte", zegt de hoogleraar.
Ze noemt een aantal maatregelen, al is er meer mogelijk: "Grasveldjes in de stad warmen nog behoorlijk op. Het is beter als de gemeente struiken plaatst die water verdampen. Laat groen op de gevels groeien en ook groene daken werken goed. Daarnaast moeten we misschien meer gebouwen van hout maken in plaats van steen. Dat houdt minder warmte vast."
De hoogleraar adviseerde onder meer Rotterdam over een hittestrategie. "Op hittekaarten keken we hoe heet de stad werd. Daarmee beoordeelden we ook wat koele en warme routes waren voor mensen om te lopen." Ze keek bijvoorbeeld naar de wijk Katendrecht, pal langs het water. "Toch werden de kades heel heet in de zomer. In het verleden zijn hier bomen geplaatst met weinig bladerdek. Daar zijn echt meer bomen nodig die schaduw geven."
In meer steden zijn grote temperatuurverschillen te zien. De heetste en de relatief koele plekken liggen soms vlak bij elkaar:
Ook Eindhoven wil de looproutes verbeteren, vertelt wethouder Rik Thijs. "De bedoeling is dat mensen binnen vijf minuten altijd op een koele plek kunnen aankomen." Toch voldoen nu 45 van de 114 wijken niet aan dat voornemen. "Daar gaan we de komende tijd mee verder."
De gemeente wil daarbij extra letten op de routes rondom "kwetsbare voorzieningen", zegt de wethouder. Hij bedoelt daarmee bijvoorbeeld zorginstellingen. "Op die routes willen we tenminste 50 procent schaduw, zodat mensen zich van plek naar plek kunnen verplaatsen."
Kwetsbare mensen
Nillesen herkent dat meer steden bezig zijn met hitteplannen. Ze ziet dat er nu veel aandacht is voor sportevenementen of festivals, maar een belangrijke volgende stap is om de openbare ruimte beter in te richten voor kwetsbare mensen. "Er zijn wijken waar mensen zelf aanpassingen kunnen doen, maar ook wijken waar mensen dit niet kunnen betalen. Zorg dan in die wijken voor genoeg koele ruimtes waar mensen naartoe kunnen."
Ook kinderen zijn kwetsbaar in deze warmte. Op schoolpleinen zijn veel meer bomen en groen nodig, vervolgt ze. "Scholen zouden juist een heel prettige koele, groene plek kunnen zijn. In die gevallen is het soms zelfs beter om kinderen naar school te laten komen dan ze thuis te houden."
Woningverhuurder Vesteda sluit deal met aandeelhouders
26 juni 2026 17:59
Vesteda hoeft mogelijk toch geen huurwoningen te verkopen. De grootste commerciële woningbelegger en -verhuurder van Nederland schrijft dat het een deal heeft gesloten met de aandeelhouders.
Verschillende investeerders in Vesteda, waaronder pensioenfondsen, lieten dit jaar weten een groot deel van hun investering te willen terughalen met een zogenoemd 'redemptieverzoek'. In totaal ging het toen om 4,1 miljard euro. Na maandenlang overhandelen met de investeerders is dat bedrag afgenomen tot 765 miljoen euro.
Vesteda spreekt van goed nieuws, aangezien het verkopen van huurwoningen een steeds realistischer scenario leek te worden. Inmiddels verhuurt Vesteda ruim 28.000 woningen, vaak in het middensegment. Die woningen staan vooral in de Randstad of in grotere steden daarbuiten.
Eens per jaar
In ruil voor het verlagen van het teruggevraagde bedrag hebben investeerders de toezegging gekregen dat ze in de toekomst vaker zo'n redemptieverzoek kunnen doen. Voorheen kon dat maar eens in de zeven jaar, vanaf nu wordt dat een keer per jaar.
Vesteda zegt dat investeerders daardoor beter kunnen inspelen op de veranderende markt en het investeringsklimaat, terwijl het bedrijf zelf kan blijven investeren in huurwoningen. Met de toezegging van de jaarlijkse termijn is de hoop bovendien dat er weer nieuwe investeerders komen.
Zeeuws ringrijden vanaf nu immaterieel erfgoed
26 juni 2026 17:31
Het is een typische Zeeuwse traditie en groeide in de 20ste eeuw uit tot een georganiseerde sport: ringrijden. Nu heeft het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) het ringrijden erkend als immaterieel erfgoed.
Zowel het klassieke ringrijden als het sjezenrijden is erkend, meldt Omroep Zeeland. In beide gevallen moeten de deelnemers op een baan een lans in een ring steken.
Bij het ringrijden rijdt een deelnemer op een ongezadeld, versierd paard. Bij sjezenrijden zitten twee mensen in een tweewielig rijtuig achter een paard. De man ment het paard en de vrouw steekt de ringen. Beiden dragen klederdracht.
Alleen de Zeeuwse versie van het ringrijden, beoefend op Zuid-Beveland en Walcheren, wordt nu erkend als erfgoed. In andere delen van Nederland gaat het net even anders en die vallen er dus niet onder.
Way of life
Volgens voorzitter Jan-Willem Poppe van de Zeeuwse Ringrijdersvereniging is het ringrijden niet zomaar een hobby of een sport. Het is "een way of life, met een rijke traditie en vele rituelen", vertelt hij aan de omroep.
Waarschijnlijk is het Zeeuwse ringrijden een overblijfsel van ridderlijke steekspelen en middeleeuwse toernooien. Al in de 17de eeuw werd er in dorpen op Walcheren en Zuid-Beveland ringgereden, gefeest en gedronken.
Binnen de kerk was er weerstand tegen het ringrijden. Ondanks pogingen om het te verbieden, bleef het gebruik bestaan. Volgens Jan-Willem Poppe was dit mede dankzij lokale notabelen en de warme belangstelling van het Koninklijk Huis. Zij schonken vanaf de 18de eeuw prijzen die nog altijd worden uitgereikt.
In de 20ste eeuw groeide het ringrijden uit tot een georganiseerde sport, met een gezamenlijke jaarwedstrijd op het Abdijplein in Middelburg. Tijdens deze eerste folkloristische dag op 9 juli zal de benoeming ook officieel bekrachtigd worden door vertegenwoordigers van het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland.
'Levend'erfgoed
Immaterieel erfgoed is niet tastbaar, maar bestaat uit tradities, rituelen, festiviteiten en gewoonten die van generatie op generatie worden doorgegeven, zo staat op de website van KIEN.
Immaterieel erfgoed heet daarom ook wel 'levend' erfgoed: het lverandert mee met de tijd. Voorbeelden hiervan zijn carnaval, Keti Koti, ambachten zoals klompen maken of batik verven.
Kabinet wil Nederland gebied voor gebied van het stikstofslot halen
26 juni 2026 17:15
De ministerraad heeft groen licht gegeven voor een ingrijpend pakket plannen om de stikstofuitstoot te verminderen. Veel maatregelen waren al uitgelekt. Het kabinet wil Nederland hiermee van het 'stikstofslot' halen, zodat er weer vergunningen kunnen worden verleend voor bijvoorbeeld de bouw van nieuwe woningen.
Het pakket moet ervoor zorgen dat de stikstofuitstoot in 2035 drastisch is verlaagd ten opzichte van 2019. Het streven wordt nu 42 tot 46 procent minder uitstoot in de landbouw en 50 procent in de mobiliteit en de industrie. Daardoor komt er ruimte voor grote (bouw-)projecten, die nu vaak geen stikstofvergunning kunnen krijgen.
Om dat te bereiken wil het kabinet onder meer dat melkveehouders in 2035 niet meer dan 2,6 koeien per hectare houden. Dat betekent voor sommige boeren een vermindering.
"Nederland staat te lang op slot", zei minister Van Essen van Landbouw op een persconferentie over de plannen. "Vandaag draaien we de sleutel weer om. En gebied voor gebied komt ons land weer in beweging."
Belangrijk onderdeel van het pakket is dat er rond vijftien natuurgebieden, zoals de Veluwe en de Peel, zones van 1 kilometer komen, waarin veel minder stikstof mag worden uitgestoten. Rondom 85 andere natuurgebieden komt een zone van 500 meter. Dat kan ingrijpende gevolgen hebben voor de boeren in deze zones. Veel bedrijven zullen moeten verdwijnen, verhuizen of innoveren.
De belangrijkste punten
Er wordt 20 miljard euro extra uitgetrokken om de stikstofplannen te realiseren. Dat geld is voor een groot deel bedoeld om boeren te helpen om bijvoorbeeld over te schakelen naar nieuwe uitstootarme technieken. Ruim 2 miljard zal worden gebruikt voor natuurbeschermingsmaatregelen, zoals het aanpakken van de droogte.
Van Essen benadrukte dat het kabinet boerenbedrijven niet gedwongen zal onteigenen. In plaats daarvan houdt hij een landelijke krimp van de veestapel in 2035 achter de hand als de uitstoot dan niet genoeg is gedaald.
Hij denkt dat ook die "stok achter de deur niet nodig is". Hij vertrouwt erop dat de maatregelen die hij nu voorstelt genoeg doen om de stikstofuitstoot terug te dringen en zo de natuur te laten herstellen.
'Pakket werkt alleen als geheel'
Het pakket aan stikstofmaatregelen functioneert volgens de landbouwminister alleen als geheel. De uitstootregels voor boeren werken bijvoorbeeld alleen als boeren ook ondersteuning krijgen. Vergunningen komen er alleen als de natuur voldoende herstelt.
Eind dit jaar wil het kabinet toetsen wat het effect is van de maatregelen. Uiterlijk eind 2027 moet het weer mogelijk zijn om bij projecten kleine hoeveelheden stikstof uit te stoten.
Het voorstel is nu eerst naar de Tweede Kamer gestuurd, waar het minderheidskabinet steun moet vinden bij oppositiepartijen. De verwachting is dat er de komende week al een debat over is. Daarna moet het nog door de Eerste Kamer, waar de coalitie ook een minderheid heeft.
"Dit is nu het zevende jaar dat we in een politieke stikstofimpasse zitten, zei premier Jetten voorafgaand aan de presentatie. "Door gebrek aan keuzes in Den Haag staat eigenlijk het hele land stil en zitten heel veel mensen in onzekerheid, met name boeren."
Hij gaf toe dat D66, VVD en CDA, de drie partijen die nu een coalitie vormen "daar voor een groot deel ook zelf voor verantwoordelijk zijn geweest" en dat dit een extra motivatie was om het nu te willen oplossen.