Plannen voor Nederlandse missie Straat van Hormuz, 'maar kan ook dat we niemand sturen'
10 april 2026 15:37
Nederland is bezig met "planning" en "scenario's maken" om mogelijk bij te kunnen dragen aan beveiliging van de scheepvaart in de Straat van Hormuz. Dat zegt minister van Defensie Yesilgöz.
In samenspraak met bondgenoten en landen in de Golfregio wordt onderzocht wat er gedaan kan worden in de voor de olie- en gashandel belangrijke zeestraat ten zuiden van Iran. "We zorgen dat we er klaar voor staan", zegt Yesilgöz.
Ze benadrukt dat de uitkomst uiteindelijk ook kan zijn dat er geen Nederlandse militairen die kant op gaan. "Ik wil op geen enkele wijze uitstralen dat we nu militairen gaan sturen."
Bijvoorbeeld een mijnjager
Eerder deze maand werd al duidelijk dat Nederland in principe bereid is militair bij te dragen in de Straat van Hormuz, waar nu nauwelijks schepen doorheen komen. Samen met 34 andere landen en onder leiding van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk kijkt ons land naar de mogelijkheden.
Yesilgöz zegt vandaag dat de voorbereiding daarvan is begonnen. De Commandant der Strijdkrachten, de hoogste militair, is daartoe in Londen en er zijn Nederlandse militaire planners in Frankrijk.
Verder is tegen een aantal militaire eenheden alvast gezegd dat ze klaar moeten staan voor het geval dat en wordt geïnventariseerd welk Nederlands materieel er nodig zou zijn. Het kan bijvoorbeeld gaan om een mijnenjager of een ander marineschip.
Raketten over ons hoofd
Maar, zegt de VVD-minister, de situatie aldaar moet wel beter zijn dan nu met het broze staakt-het-vuren. "We gaan niet als de raketten over ons hoofd vliegen." Tegelijk hoeft het ook weer niet 100 procent veilig te zijn, want dan zijn militairen niet meer nodig, aldus Yesilgöz. "Het zal een omstandigheid zijn die risico's met zich meebrengt."
Ondertussen gaat het fregat Zr.Ms. De Ruyter aanstaande zondag richting Zuidoost-Azië. Het luchtverdedigings- en commandofregat gaat in ieder geval door de Rode Zee, om bij te dragen aan een internationale missie om de scheepvaart daar te beschermen.
Tijdens de reis wordt de veiligheidssituatie in het Midden-Oosten "nauwlettend in de gaten gehouden", meldt Defensie. "Waar nodig speelt Nederland eventueel in op de ontwikkelingen."
Egels in Wallonië beschermd tegen robotmaaiers, Nederland volgt nog niet
10 april 2026 15:05
Inwoners van het Belgische Wallonië mogen sinds gisteren hun robotgrasmaaiers niet meer 's nachts gebruiken. De maatregel moet egels en andere nachtdieren beschermen. Ook in Duitsland wordt de roep om een verbod op de geautomatiseerde grasmaaiers luider. Nederlandse regelgeving laat nog op zich wachten.
Omdat egels nachtdieren zijn, gaan zij pas op pad wanneer het donker is. Als mensen dan een robotmaaier loslaten in hun tuin, lopen egels een groot risico om door de robot 'gemaaid' te worden. Andere dieren die 's nachts in tuinen leven, hebben er ook last van.
In Nederland komt het probleem ook veel voor, ziet Jenny Kleve, voorzitter en oprichter van de Egelbescherming. "Egels in alle maten hebben er last van. Voor jonge kleine egels is een aanvaring bijna altijd dodelijk, maar ook grote egels kunnen gewond raken."
Toch is het lastig om in kaart te brengen hoeveel egels worden getroffen. "Als ze overleden zijn worden ze vaak snel in de groene kliko gegooid, zonder dat er melding van gemaakt wordt", vertelt Kleve. Veel egels raken 's nachts gewond en kruipen dan weg. Als ze de volgende dag naar een opvang worden gebracht, kan niet altijd met zekerheid worden vastgesteld wat de oorzaak is.
'Huid weggesneden'
Bij Stichting Egelopvang Midden-Nederland worden geregeld egels binnengebracht die geraakt zijn door een automatische grasmaaier. "We zien vaak egels binnenkomen waarvan de huid letterlijk is weggesneden", vertelt medewerker Pauline van Dijk. Ze werkt zes jaar bij de opvang. "Als er gevaar dreigt voor egels, rollen ze meestal op tot een bolletje en dan gaat de grasmaaier daar overheen. Vandaar dat vaak de rug- en hoofdhuid weg zijn."
De Egelopvang Midden-Nederland ving in 2025 zo'n 900 egels op. De stichting is een van de tientallen opvangcentra in Nederland. Van Dijk ziet het aantal egels dat binnenkomt vanwege een aanvaring met technische tuinapparatuur toenemen. Ook elektrische heggenscharen zijn een probleem. Egels zitten vaak in een nestje onder een heg en wanneer die gesnoeid wordt loopt het beestje risico.
Geen Nederlands verbod
Het verbod in Wallonië geldt van 18.00 uur 's avonds tot 09.00 's ochtends, met uitzondering van sportvelden en gebieden die belangrijk zijn voor de openbare veiligheid, zoals vliegvelden. Voorheen hadden veel gemeenten eigen regels over het gebruik van de 'robottondeuse', maar vanaf nu geldt hetzelfde verbod in de hele deelstaat.
Voorzitter Kleve van de Egelbescherming vraagt zich af of de nieuwe regel kan worden gehandhaafd. "Wie gaat daarop toezien? Niemand hoort het als jij jouw machine 's nachts aanzet."
In geen enkele Nederlandse gemeente geldt een vergelijkbaar verbod. Kleve is van mening dat de gemeenten eerst naar zichzelf moeten kijken. "Zij gebruiken heel zware machines die hele stroken groen in korte tijd afmaaien, of eigenlijk wegvagen. Dat brengt ook heel veel gewonde dieren met zich mee."
De Egelbescherming zet daarom vooral in op een verandering bij mensen zelf. "Een verbod straalt kracht uit, maar wij hebben liever dat mensen beseffen dat het vrij simpel is om sommige dieren te beschermen", zegt Kleve. "Zet die maaiers gewoon overdag aan."
Zeven illegale slachters in Friesland op heterdaad betrapt
10 april 2026 14:43
Inspecteurs van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) hebben op een boerderij in Friesland een illegale slachterij ontdekt. In een schuur hingen meerdere schapen die zonder verdoving op het punt stonden geslacht te worden. Zeven mannen werden op heterdaad betrapt.
Even verderop vonden de inspecteurs nog eens een grote hoeveelheid slachtafval en schapenvellen. De NVWA denkt dat er al dagenlang werd geslacht op de boerderij. De dienst vermoedt dat dit op bestelling gebeurde.
Dierenwelzijn en voedselveiligheid
De NVWA benadrukt dat een dergelijke illegale slachterij een groot gevaar vormt voor zowel het welzijn van de dieren als de voedselveiligheid van het vlees, omdat de hygiëne er vaak te wensen overlaat.
Tegen de eigenaar van de boerderij en de zeven mannen is een proces-verbaal opgemaakt. Het onderzoek naar de boerderij loopt nog.
Inspecteurs waren op de boerderij afgekomen na een melding.
Podcast De Dag: de onderschatting van Iran
10 april 2026 14:39
Delen van de Pakistaanse hoofdstad Islamabad zijn helemaal afgesloten voor gesprekken tussen Iran en de VS, in een hotel in de stad. Na 6 weken oorlog is er een fragiel staakt het vuren. Morgen beginnen de onderhandelingen. Maar hoe schuift Iran aan tafel, na weken van oorlog?
Luister hier:
Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Midden-oostenkenner en journalist voor Bureau Buitenland Abdou Bouzerda loopt de afgelopen weken door in podcast De Dag. De Amerikaanse president Trump dacht met een snelle actie regime change te verwezenlijken, maar Iran bleek sterker. Volgens Bouzerda is Iran onderschat: hun wapens waren beter, ze wisten wat ze moesten raken en het regime is veel harder dan Trump dacht. Wat betekent dat voor de onderhandelingen? Zeker nu Israël de afgelopen dagen Libanon alsnog aanviel.
Reageren? Mail naar dedag@nos.nl
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: IJsbrand Terpstra
Activisten blokkeren goederenspoorlijn Betuweroute
10 april 2026 14:25
Activisten van Geef Tegengas blokkeren sinds 12.15 uur de Betuweroute. Volgens ProRail zitten er zo'n zestig mensen op het spoor van het goederentraject dat de Rotterdamse haven met de Duitse grens verbindt.
"Het treinverkeer op de Betuwelijn is momenteel gestremd, omdat het niet veilig is om er te rijden", zegt een woordvoerder van ProRail tegen Omroep Gelderland. "We weten dat de politie ter plaatse is en in gesprek is met de activisten. De burgemeester van de gemeente Overbetuwe bepaalt uiteindelijk of de demonstratie door mag gaan", zegt de woordvoerder.
Op de Betuweroute rijden onder meer kolen- en ijzertreinen. Met de bezetting van het spoor wil de actiegroep vervoersbedrijven verantwoordelijk houden voor de fossiele brandstoffen die zij vervoeren. Volgens Geef Tegengas dragen veel van die stoffen bij aan milieuvervuiling en schendt het verkrijgen ervan mensenrechten. In 2025 blokkeerde de groep al eens het spoor in de Rotterdamse haven.
Boete voor Tata Steel om belemmering van toezicht en controles
10 april 2026 13:55
Tata Steel moet een dwangsom betalen vanwege herhaaldelijke belemmering van toezicht en controles door de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied.
Het staalbedrijf krijgt een zogenoemde last onder dwangsom opgelegd van 10.000 euro per overtreding, met een maximum van 40.000 euro. De Omgevingsdienst stelt dat Tata Steel in 2024 en 2025 meerdere keren onvoldoende meewerkte met inspecties en metingen in hun fabrieken in Noord-Holland.
De maatregel is bedoeld om ervoor te zorgen dat het bedrijf de controles in de toekomst niet meer vertraagt of belemmert. Dit is de eerste keer dat een dwangsom wordt opgelegd vanwege belemmering van controles. Tata Steel kreeg wel al eerder hoge dwangsommen van miljoenen euro's vanwege de aangerichte schade aan de omgeving door vervuilende uitstoot.
Toezicht is essentieel
Volgens de Omgevingsdienst ging het in enkele gevallen mis. Bijvoorbeeld in september 2025, toen een geplande meting bij de sinterfabriek niet doorging. Tata Steel had vooraf aangegeven dat er geen werkzaamheden zouden plaatsvinden. Maar op de dag van de meting waren toch onderhoudswerkzaamheden ingepland, en een installatie werd tijdelijk stilgezet.
Ook kwamen werkvergunningen soms later beschikbaar dan gebruikelijk, en werkplekken waren niet altijd direct toegankelijk. Dat leidde tot vertragingen en aanpassingen in de uitvoering van de controles.
De Omgevingsdienst benadrukt dat het toezicht essentieel is om te controleren of Tata Steel zich aan de milieuregels houdt en of de uitstoot geen risico's vormt voor de omgeving.
Subsidie van 2 miljard
Afgelopen dinsdag ging de Tweede Kamer onder voorwaarden akkoord met een subsidie van 2 miljard euro voor Tata Steel. Als tegenprestatie wilde de Kamer dat er harde afspraken worden gemaakt over de vergroening van de staalproductie in IJmuiden. Tata Steel zou dan zelf 4 miljard euro uittrekken om de staalproductie schoner te maken.
Hierbij moet de uitstoot fors omlaag en wordt er in de toekomst overgestapt van kolen naar gas, en uiteindelijk op waterstof. De miljardensteun stuitte op veel kritiek, maar een meerderheid van de Kamer wees op de werkgelegenheid en het belang van de industrie.