Pensioen een zwart gat voor steeds meer mensen die in buitenland werken
9 november 2026 07:41
Steeds meer Nederlanders wonen of werken een deel van hun leven in een ander Europees land. Precies zoals ooit de bedoeling was van de Europese Unie: het vrije verkeer van personen moet de Europese economie sterker maken. Daardoor bouwt een steeds grotere groep mensen pensioen op in verschillende EU-landen.
Maar hoeveel ze hebben gespaard voor later kunnen ze niet inzien. Er is geen instelling die al hun pensioenaanspraken verzamelt.
"Het is superingewikkeld", zegt de Duitse Lisa Brüggen. "Ik kan niet zomaar de bedragen optellen die ik zie op het Nederlandse mijnpensioenoverzicht.nl en het Duitse portal, want die bedragen worden anders berekend."
Bouw en horeca
Als iemand het zou moeten begrijpen, is zij het wel. Brüggen is hoogleraar financiële dienstverlening aan de Universiteit Maastricht en directeur van Netspar, het kennisinstituut voor pensioen in Nederland.
Omdat ze een deel van haar leven in Duitsland heeft gewoond, zal ze geen volledige AOW krijgen. "Daartegenover staan pensioenrechten die ik in Duitsland heb opgebouwd. Daardoor is het moeilijk om een goed beeld te krijgen van mijn totale toekomstige pensioeninkomen."
Vooral in de bouw, de horeca en het transport verhuizen mensen vaak tussen EU-landen, heeft de Europese Commissie in kaart gebracht. Dit zijn sectoren waar de salarissen vaak lager zijn en pensioenarmoede een risico is.
Naar Nederland komen veel mensen uit Polen, Roemenië en Spanje om te werken, om later terug te verhuizen. Het pensioen dat ze hier hebben opgebouwd, blijft vaak liggen.
Alleen al bij pensioenfonds APB zitten zo'n 18.000 deelnemers die nu met pensioen zijn, maar geen aanspraak maken op hun geld. Sommigen zijn buitenlanders. Het gaat ook om Nederlanders die nu in het buitenland wonen.
Het fonds mag volgens de pensioenwet niet zelf aan de slag gaan om deze mensen op te sporen, zegt een woordvoerder. Uitwisseling van gegevens is niet toegestaan op grond van privacywet- en regelgeving.
Zelf onthouden
Dat mensen in pensioenarmoede belanden is niet gunstig voor de Europese economie. En vaak is het niet eens nodig, omdat ze ergens dus wel pensioen hebben opgebouwd.
Waar het geld zit en hoe ze eraan moeten komen, dat is de crux. Iemand die decennia geleden pensioen opbouwde bij verschillende pensioenfondsen in het buitenland, moet die zelf onthouden en aanschrijven als de pensioendatum nadert.
"Voor arbeidsmigranten is dit een grote uitdaging. Dat is nu al een grote groep, die enorm gaat groeien de komende jaren", zegt Jelle Lössbroek, onderzoeker arbeidsmigratie aan de Radboud University.
Europees platform
Er wordt gewerkt aan een Europees platform, Find Your Pension, dat alle pensioenpotten van burgers op één plek wil verzamelen. Dat moet duidelijk maken waar iemand pensioen heeft opgebouwd, hoeveel het is en hoe ze het kunnen aanvragen. Maar Nederland is niet aangesloten bij Find Your Pension.
De Europese Unie heeft geen formele invloed op de pensioenen. "Daarom moeten lidstaten zelf inzien dat het belangrijk is dat burgers inzicht krijgen in hun oudedagvoorziening en zich aansluiten bij het portal", zegt Claudia Wegner-Wahnschaffe, voorzitter van de organisatie achter Find Your Pension en ook werkzaam bij het Duitse pensioenfonds VBL. "Vaak houdt dat in dat nationale wetten moeten worden aangepast."
Volgens een woordvoerder van het ministerie van Sociale Zaken en Werk moet de Nederlandse pensioenwet worden gewijzigd om veilige datadeling te waarborgen. "Het kabinet is druk bezig om ervoor te zorgen dat ook Nederland zich kan aansluiten."
België en Frankrijk
Stefan Taubert, directeur van het pensioenregister dat alle informatie over burgers moet gaan verstrekken, hoopt dat Nederland zich "echt zo snel mogelijk" aansluit. Maar voor 2028 is niet waarschijnlijk. "Het is zeer onzeker hoe wetgevingsprocessen lopen in Nederland. We hebben wel ervaring met kabinetten die vallen, dan kan het nog langer duren."
Het is daarnaast ook de vraag of Find Your Pension ook echt nuttig zal zijn voor burgers. Claudia Wegner-Wahnschaffe zegt dat zij en haar collega's al meer dan tien jaar bezig zijn met het project. Het zou slechts mogelijk zijn om persoonlijke pensioeninformatie op te halen uit twee landen: België en Frankrijk. Maar ook dat lukt niet helemaal, merken burgers die dit uitproberen. De organisatie achter Find Your Pension kan niet zeggen hoe dat komt.
Klimaattop van start in Turkije, landen willen groter aandeel (duurzame) stroom
9 november 2026 07:37
Voor de nieuwste klimaattop zijn de verwachtingen laag. Het lijkt uitgesloten dat landen grote beloften zullen doen in de Turkse stad Antalya, waar ze vanaf vandaag bijeen zijn.
Afgelopen jaren lukte het nauwelijks plannen te smeden om klimaatverandering tegen te gaan. Landen zijn onderling verdeeld en de Verenigde Staten doen niet meer mee.
De organisatie mikt daarom op praktische plannen die weinig weerstand oproepen. En door te praten met 'welwillende' landen hoef je niet iedereen op één lijn te krijgen. Al wil de Australische onderhandelingsleider Chris Bowen toch het liefst afspraken maken met alle landen.
Doelen waarover landen tijdens deze top praten zijn het bouwen van zuinigere datacentra, het terugdring van huishoudelijk afval en hergebruik van een groter deel van materialen.
Het opvallendste dat landen willen afspreken, is om een groter deel van hun energie te gebruiken in de vorm van stroom. Ze willen bijvoorbeeld fabrieken gas en steenkool in laten wisselen voor stroom. Plus: meer elektrische auto's op de weg krijgen en meer huizen verwarmen en koelen met warmtepompen.
Nu gebruikt de wereld 23 procent van zijn energie in de vorm van stroom. De rest komt vooral uit het verbranden van fossiele brandstoffen. In de komende negen jaar zou het aandeel stroom moeten toenemen naar 35 procent, zegt de voorzitter van de klimaattop. In Nederland is stroom nu goed voor een kwart van het energiegebruik.
In juli kwam de Europese Unie ook met een plan om het aandeel stroom op te voeren. Dat is een nieuwe ontwikkeling. "Het is voor het eerst dat we überhaupt spreken over elektrificatiedoelen", zegt Sanne de Boer, expert energietransitie bij RaboResearch.
Het tegengaan van klimaatverandering lijkt daarbij niet het belangrijkst. "Wat men ermee wil bereiken is minder afhankelijkheid van fossiele import, van bijvoorbeeld olie en aardgas", zegt De Boer. Al spelen ook andere zaken mee. "Meer gebruik van hernieuwbare energiebronnen en een lagere energierekening."
Europa kreeg na de grootschalige inval van Rusland in Oekraïne al te maken met een piek in de gasprijzen. Door de Iranoorlog lijden Europese bedrijven en huishoudens wederom onder hoge gas-, benzine- en dieselprijzen.
Het kan nog wel even duren voordat de prijzen dalen. Omdat industrie in bijvoorbeeld de Verenigde Staten minder betaalt voor gas staan Europese bedrijven die veel energie gebruiken op achterstand.
Op korte termijn kan Europa de winning van (fossiele) brandstoffen maar beperkt vergroten. Maar het opwekken van stroom is relatief snel op te voeren door zonnepanelen en windturbines te plaatsen.
Bijkomend voordeel is dat je door in te zetten op stroom minder energie nodig hebt om hetzelfde te bereiken. Elektromotoren zijn zo zuinig dat je met dezelfde hoeveelheid energie drie keer zo ver kan rijden in een elektrische auto als in een benzineauto. Warmtepompen kunnen warmte van buiten naar binnen halen en gebruiken minder energie om een huis warm te houden.
Door elektrificatie wordt ook de strijd tegen klimaatverandering overzichtelijker. Doordat stroomgebruik zo efficiënt is, daalt de uitstoot zelfs als stroom wordt gemaakt uit fossiele brandstoffen. Kerncentrales, zonnepanelen en windturbines kunnen ook stroom opwekken zonder CO2 uit te stoten die de aarde opwarmt.
Geen doel op zich
Overschakelen naar stroom is geen doel op zich, maar moet helpen minder afhankelijk, zuiniger en groener te worden. "Als je het goed doet, kan dat allemaal bereikt worden door meer elektriciteit te gebruiken", zegt De Boer. "Maar we moeten dat wel slim doen."
Zo benadrukt De Boer dat niet iedereen tegelijk stroom kan gebruiken op piekmomenten. Dat kan het stroomnet niet aan. Plannen moeten daar rekening mee houden.
Het is de vraag of het doel haalbaar is. Uit berekeningen van het Internationaal Energie Agentschap blijkt dat in een optimistisch scenario het stroomgebruik in 2035 wereldwijd stijgt tot maximaal 33 procent.
Schutter die voorbijgangers doodschoot in Krakau overleden in ziekenhuis
9 november 2026 07:08
De aanslagpleger die zaterdag in de Poolse stad Krakau zes mensen doodschoot, is overleden in het ziekenhuis. Dat meldt de Poolse politie op X.
"Wij willen u mededelen dat de dader van de tragische gebeurtenissen vanochtend vroeg in het ziekenhuis is overleden," schrijft de politie in de verklaring.
De dader is de 24-jarige Michal O, meldden Poolse media. Hij werd neergeschoten door agenten nadat hij vanuit een auto het vuur had geopend op voorbijgangers.
Zo trok O. door Krakau:
O. zou minstens drie operaties hebben ondergaan. "Er is een voortdurende strijd gevoerd om het leven van deze man te redden, ondanks de misdaad die hij had begaan", meldt de gouverneur van de provincie over het overlijden aan de Poolse nieuwszender TVN24.
Gisteren werd meer duidelijk over de achtergrond van de schutter, al blijft zijn motief nog altijd niet duidelijk. Michal O. was vermoedelijk geïnspireerd door extreemrechtse ideologieën, volgens de Poolse minister Kierwinski van Binnenlandse Zaken. Ook was hij volgens hem een "ultranationalist".
Het Poolse Openbaar Ministerie is een onderzoek gestart naar een "misdrijf met een terroristisch karakter".
Agent ontwaakt uit coma
Bij de aanslag in het centrum van Krakau raakten naast de dodelijke slachtoffers - vier vrouwen en twee mannen - ook vijftien mensen gewond. Onder hen zijn enkele koetsiers en vijf buitenlanders. Zij liggen nog in het ziekenhuis. Hun toestand is onveranderd, meldt de gouverneur.
De twee agenten die na de beschieting ingrepen en O. wisten te overmeesteren, liggen eveneens nog in het ziekenhuis. Een van hen, is gisteren ontwaakt uit een coma. Hij werd zwaargewond opgenomen in het ziekenhuis, zijn toestand is nog ernstig. De andere agent verkeert in stabiele toestand.
Wekdienst 9/11: Wegenwacht staakt • VN-klimaattop van start
9 november 2026 06:34
Goedemorgen! Vandaag leggen medewerkers van de ANWB het werk neer en in de Portugese Synagoge in Amsterdam vindt de Nationale Kristallherdenking plaats.
Eerst het weer: vanochtend is het op sommige plaatsen mistig. In de loop van de dag wordt het steeds zonniger. Het wordt 9 tot 11 graden en er is weinig wind.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
Sinds de invasie van Oekraïne in februari 2022 zijn bijna 400.000 Russen omgekomen in de oorlog. Dat blijkt uit gehackte gegevens van het Russische statistiekbureau Rosstat, die zijn ingezien en onderzocht door persbureau Bloomberg. Bloomberg kon de echtheid van de database niet definitief bewijzen, maar vond bij onderzoek geen aanwijzingen voor vervalsing.
Volgens Bloomberg ligt het werkelijke dodental "vrijwel zeker" hoger. Sommige militairen zijn vermist, lichamen zijn niet geïdentificeerd en anderen overleden mogelijk later aan verwondingen zonder dat dit als oorlogsgerelateerd werd geregistreerd. Het aantal doden wordt geschat op ongeveer 450.000.
Rusland openbaart het aantal gesneuvelde militairen in de oorlog met Oekraïne niet.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog dit:
Centraal-Japan werd gisteren getroffen door een aardbeving met kracht 5.7. Zeker 24 mensen raakten gewond. Ook was er materiële schade, zoals onder meer gesneuvelde winkelruiten.
Het moment van de beving is met meerdere camera's vastgelegd:
Fijne dag!
Extra pech bij pech vandaag: Wegenwacht staakt
9 november 2026 06:22
Automobilisten die vandaag met pech langs de weg komen te staan, zullen geduld moeten hebben. Medewerkers van de ANWB - ook de Wegenwacht - leggen 12 uur lang het werk neer, van 09.00 's ochtends tot 21.00 uur 's avonds.
De vakbonden voeren actie omdat de gesprekken over een nieuwe cao zijn vastgelopen. Ze vinden onder meer de werkdruk bij de ANWB te hoog en zien problemen met de roosters.
De bonden moeten van de rechter wel zorgen voor een minimale bezetting. Daardoor kunnen noodgevallen, zoals een stilstaande auto in een tunnel, gewoon worden verholpen.
Pianist valt van cruiseschip en wordt na 9 uur drijven in Stille Oceaan gered
9 november 2026 05:35
Een pianist van een cruiseschip is op bijna 30 kilometer van de Californische kust, midden in de Stille Oceaan, gered. Hij dreef toen vermoedelijk al zo'n negen uur rond, nadat hij 's nachts overboord was geslagen.
Hoe de man van het veertien dekken tellende cruiseschip viel, is nog niet duidelijk. De 37-jarige man werd gered door twee vissers uit Newport Beach, die op de terugweg waren van een vistocht. Volgens de Amerikaanse kustwacht werd de man vervolgens naar het ziekenhuis gebracht. De verwachting is dat hij het voorval zal overleven.
De vissers zagen de man in het water en haalden hem aan boord. Eenmaal bijgekomen vertelde hij dat hij pianist was op het cruiseschip Ovation of the Seas van Royal Caribbean, dat van Long Beach naar Ensenada in Mexico onderweg was.
"Het enige wat hij tegen me zei was: 'Dank je wel. Ik dacht dat ik dood zou gaan'", vertelde Sean Norton, een van de vissers tegen CBS News.
El Niño
Volgens Norton heeft de relatief hoge temperatuur van de oceaan meegespeeld. Hij wijst daarvoor naar weerfenomeen El Niño. "Het water was 24 graden. In een ander jaar had hij het nooit overleefd."
Een woordvoerder van cruisemaatschappij Royal Caribbean bevestigt het voorval tegenover CBS News. "We bieden ons bemanningslid steun en hulp in deze moeilijke tijd. Om de privacy van onze medewerker te respecteren, kunnen we geen verdere details delen."
Eerder maakte Nieuwsuur dit item over de sterkste El Niño ooit gemeten: