Nog altijd hoogdrachtige melkkoeien naar slachthuis, NVWA doet onderzoek
18 maart 2026 14:49
In Nederland worden nog altijd hoogdrachtige melkkoeien vervoerd naar de slacht, terwijl dit verboden is. Dat blijkt uit cijfers van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), die door actiegroep Wakker Dier zijn opgevraagd.
Tussen januari 2025 en nu trof de NVWA 227 keer een hoogzwangere melkkoe aan. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of de koeien daadwerkelijk in het laatste deel van hun dracht zaten. Europese wetgeving verbiedt het vervoer van dieren in de laatste maand van de zwangerschap.
Veehouders in Nederland riskeren bij overtreding een boete van 1500 euro.
'Slappe maatregel'
Waarom veehouders de fout ingaan, is nog onduidelijk. Daar doet de NVWA onderzoek naar. "Veehouders hebben de sleutel in handen om dit te voorkomen", zegt een woordvoerder van de toezichthouder. "Zo kun je kijken naar uiterlijke kenmerken van een koe en naar inseminatiedata." Veehouders zijn verplicht om die data bij te houden.
Wakker Dier wil strengere handhaving door de toezichthouder en zwaardere straffen bij overtredingen. Volgens de actiegroep schrikt de boete van 1500 euro te weinig af.
Volgens Wakker Dier veroorzaakt het vervoeren van hoogzwangere koeien veel leed. "Het is extra zwaar en als de koe wordt geslacht, stikt haar volgroeide kalf al schoppend in de baarmoeder", zegt Anne Hilhorst van de actiegroep. Volgens de NVWA is het transport voor een zwangere koe stressvol, omdat zwangere dieren extra kwetsbaar zijn.
Fractievoorzitter Ouwehand van de Partij voor de Dieren (PvdD) noemt het nieuws "gruwelijk". "Kalfje stikt in de baarmoeder, terwijl de moeder na lange lijdensweg wordt gedood", schrijft ze op Instagram.
Dierenarts
Net als mensen zijn koeien negen maanden zwanger. In 2022 besloot de NVWA om het vervoeren van hoogdrachtige koeien voortaan aan te merken als dierenmishandeling. Overtreders riskeerden een strafblad.
In 2024 is de maatregel teruggedraaid. Boeren kunnen bij een overtreding van de regels nu alleen een boete krijgen.
Bij veelplegers kan nog steeds het strafrecht worden ingezet, maar dat is volgens de toezichthouder de afgelopen jaren niet voorgekomen.
Overtreders zeggen vaak niet precies te weten hoe ver de zwangerschap al gevorderd is. "Als er twijfel is, kun je een drachtcontrole laten doen bij een dierenarts", zegt de NVWA-woordvoerder. Volgens hem is dat voordeliger dan een boete betalen.
Onnodig en ernstig lijden
Omdat een koe ieder jaar een kalf moet krijgen om de melkproductie op gang te houden, zijn op een melkveehouderij standaard de meeste koeien zwanger. Wanneer de melkproductie terugloopt en een koe niet langer rendabel is, gaat ze naar de slacht.
Wakker Dier wil dat het vervoer en de slacht van dieren in het laatste trimester van de zwangerschap worden verboden, in plaats van pas in de laatste 10 procent van de drachttijd.
De Partij voor de Dieren (PvdD) heeft vorig jaar een breder wetsvoorstel ingediend om onnodig en ernstig lijden van dieren bij de slacht te beperken. Dat voorstel moet de Tweede Kamer nog behandelen.
Skigondel stort neer in Zwitserland, één dode
18 maart 2026 13:35
In het Zwitserse skigebied Engelberg is een gondel van een skilift neergestort. Daarbij is één persoon om het leven gekomen. Op beelden die rondgaan, is te zien dat een gondel van de berg rolt.
De Zwitserse politie heeft een persconferentie gegeven, waarin duidelijk werd dat de persoon die overleed alleen in de gondel zat. Het slachtoffer is ter plaatse gereanimeerd, maar die hulp mocht niet meer baten. Over de identiteit van het slachtoffer is niets bekendgemaakt.
Norbert Patt, directeur van de Titlis-kabelbaan, bevestigde het ongeluk eerder aan de Zwitserse omroep SRF. De cabine stortte neer door harde wind, verklaarden getuigen aan tabloid Blick. Hoe het kon dat de lift wel gewoon ging, ondanks de harde wind, wordt onderzocht.
Momenteel worden nog mensen geëvacueerd uit de andere gondels, omdat de kabelbaan direct na het ongeluk stilviel.
Dit zijn opnames die Zwitserse media hebben gepubliceerd:
Door de harde windstoten zou de kabel van de gondellift hebben bewogen en los zijn gekomen. Alle liften in het skigebied zijn gesloten, is te zien op de site van het skigebied. Ook zijn de livewebcams in het gebied offline gehaald.
De weerdienst MeteoSwiss waarschuwde al eerder voor harde windstoten. In het skigebied werden snelheden van meer dan 80 kilometer per uur gemeten.
Het skigebied Engelberg, gelegen in het midden van Zwitserland, reikt tot 3000 meter. Het dalstation bevindt zich op 1000 meter en is geliefd bij gevorderde wintersporters.
Drie minderjarigen opgepakt voor gefilmde mishandeling Enkhuizen
18 maart 2026 13:19
De politie heeft drie minderjarige verdachten aangehouden voor betrokkenheid bij een mishandeling in Enkhuizen, eerder deze maand. Het gaat om jongens van 14, 15 en 16 jaar uit Enkhuizen.
De mishandeling was vorige week maandag. Het slachtoffer werd gedwongen om te vechten, waarna meerdere personen hem mishandelden. Dit werd gefilmd en op sociale media geplaatst. Het slachtoffer moest uiteindelijk naar het ziekenhuis.
De minderjarige verdachten zijn vanochtend aangehouden en overgebracht naar het politiebureau voor verhoor. De politie onderzoekt wat hun rol was bij de mishandeling.
Hoelang ze nog vastzitten, hangt af van het onderzoek, schrijft de regionale omroep NH.
'Schokkende beelden'
De politie noemt de beelden van de mishandeling zeer schokkend. "Het is zorgwekkend en verschrikkelijk dat verdachten op deze manier slachtoffers angst aanjagen, vernederen en mishandelen."
De afgelopen maanden zijn er in de IJmond vaker zogenoemde 'vernedervideo's' op sociale media gedeeld. Hierbij is te zien hoe jongeren op hun knieën worden gedwongen en "sorry" moeten zeggen.
Snapchat
Eerder deze maand hield de politie vijf jongens aan voor een zware mishandeling in Beverwijk en poging tot doodslag in Heemskerk. Het gaat om tieners van tussen de 12 en 15 jaar uit Castricum, Beverwijk, Heemskerk en Uitgeest. De tieners filmden het geweld en plaatsten het op Snapchat.
Volgens de woordvoerder van de politie is de video in Enkhuizen niet een-op-een hetzelfde als die in de IJmond, maar er is wel een gemene deler. Ook deze mishandeling is op sociale media gedeeld.
NOS Stories sprak in 2024 met een slachtoffer dat door een grote groep jongeren werd gedwongen om te knielen en 'sorry' te zeggen. Daar werd een video van gemaakt, die online werd gedeeld.
Eenheid politie ziet steeds meer 'wegwerpspionnen' die vuile werk opknappen
18 maart 2026 13:13
Landen als Rusland en Iran rekruteren steeds vaker gewone burgers om te spioneren en sabotage-acties uit te voeren. Dat zegt het hoofd Operatiën van de Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies Youssef Ait Daoud tegen de site Politico.
De eenheid, die twee jaar geleden is opgericht, probeert onder meer deze moderne spionnen op te sporen. Het zijn mensen zonder enige band met vreemde mogendheden. Ze krijgen geld aangeboden of ze doen het omdat ze het spannend vinden. En niet vanwege een ideologie, zoals de traditionele dubbelspionnen uit het verleden.
Diensten rekruteren deze wegwerpspionnen, zoals ze wel worden genoemd, vaak op internet. De buitenlandse diensten houden daarbij hun ware bedoelingen geheim. "Het is niet alsof ze een briefje schrijven met daarop 'groeten uit Rusland', of 'groeten uit Iran'", zegt Ait Daoud tegen Politico.
Vuile klusjes opknappen
Ook andere landen hebben last van dit nieuwe fenomeen. Daarom is de Duitse overheid een campagne begonnen om mensen te waarschuwen. "Ze willen ons land destabiliseren met hulp van Duitsers. Op die manier hoeven ze zelf geen vuile handen te maken. Ga niet op hun verzoeken in!"
Sinds de invasie van Oekraïne vier jaar geleden zijn veel Russische diplomaten en spionnen door Europese landen uitgewezen. Vervolgens zijn de Russen actief op zoek gegaan naar burgers in Europa om klusjes voor ze op te knappen.
Een voorbeeld daarvan is de zaak tegen drie Nederlandse jongens van 17 jaar, die volgens justitie vermoedelijk door een Russische hackersgroep werden gerekruteerd. Ze kregen de opdracht om in Den Haag wifi-netwerken in kaart te brengen.
Dat zouden ze volgens De Telegraaf hebben gedaan bij Europol, Eurojust en de Canadese ambassade in Den Haag. De drie zijn in het najaar vrijgekomen in afwachting van hun proces. Het is niet bekend welke beloning deze jongens kregen voor hun speurwerk.
In Nederland is vorig jaar de wet aangepast waardoor ook dit soort spionage strafbaar is geworden. Als iemand gevoelige informatie naar een buitenlandse overheid lekt die niet staatsgeheim is, of in het geheim handelingen uitvoert voor een buitenlandse overheid, is dat strafbaar. Er staat een gevangenisstraf van acht jaar op, of zelfs twaalf jaar als er mensen door om het leven komen.
Iran
En er is dus een eenheid opgericht om de amateurspionnen te stoppen. Hoe groot die is kan Ait Daoud om veiligheidsredenen niet zeggen, maar ze hebben in ieder geval ook een cyberteam dat zich met online opsporing bezighoudt.
Na de recente aanslagen op een synagoge in Rotterdam en een joodse school in Amsterdam wordt Iran genoemd als vermoedelijke opdrachtgever. De vier jonge verdachten van de aanslag in Rotterdam zijn waarschijnlijk geronseld, zegt minister Van Weel van Justitie en Veiligheid. Volgens hem wordt mogelijke betrokkenheid van Iran bij de antisemitische aanslag "nadrukkelijk onderzocht".
Het interview van Politico met Ait Daoud van de Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies is volgens de politie al afgenomen voordat joodse instellingen in Nederland werden belaagd met explosieven. De politie laat aan de NOS weten nu niet te willen reageren op het interview.
Aruba viert veertig jaar autonomie, maar voelt ook keerzijde van toerisme
18 maart 2026 12:47
Met een vlaggenceremonie, toespraken en een bezoek van koning Willem-Alexander viert Aruba vandaag veertig jaar status aparte. De autonome status binnen het Koninkrijk der Nederlanden markeert een kantelpunt in de geschiedenis van het eiland. Wat begon als een zoektocht naar zelfbestuur groeide uit tot een economisch succesverhaal, maar ook tot een model dat steeds meer onder spanning staat.
De koning woont de centrale herdenkingsplechtigheid bij en spreekt met politici en inwoners over de toekomst van Aruba en het Koninkrijk. Die toekomst is onlosmakelijk verbonden met de keuzes die in de jaren 80 van de vorige eeuw zijn gemaakt.
Breuk met de Antillen
Aruba werd op 1 januari 1986 een zelfstandig land binnen het Koninkrijk, los van de Nederlandse Antillen. De drijfveer was vooral bestuurlijk en economisch: het gevoel dat beslissingen op Curaçao werden genomen, terwijl Aruba zelf weinig invloed had.
Jurist Lincoln Gomez herinnert zich hoe dat sentiment leefde. Volgens hem ging het niet alleen om politiek, maar ook om praktische zaken. "Alles werd centraal geregeld. Zelfs voor een typemachine moest toestemming worden gevraagd, waarna Aruba het afgedankte exemplaar ontving terwijl het nieuw gekochte apparaat in Willemstad achterbleef."
De wens was niet per se onafhankelijkheid van Nederland, maar vooral autonomie binnen de Antillen. Die keuze bleek cruciaal toen Aruba kort na de status aparte werd geconfronteerd met een economische crisis door de sluiting van de Lago-raffinaderij op het eiland. "Het eiland stond in 1985 op de rand van de afgrond", aldus antropoloog en historicus Luc Alofs. "Dat we ons daaruit hebben gered, is te danken aan de status aparte."
De oplossing werd gevonden in toerisme. De overheid zette de deur open voor buitenlandse investeerders, wat leidde tot een snelle groei van hotels en infrastructuur. In veertig jaar tijd ontwikkelde Aruba zich tot een van de meest welvarende eilanden in de regio, met een stabiele politieke structuur en relatief weinig regeringswisselingen.
Ook het opleidingsniveau van de bevolking steeg sterk. Volgens Gomez is het zogeheten menselijk kapitaal - de kennis en vaardigheden van de bevolking - een van de belangrijkste opbrengsten van veertig jaar zelfbestuur.
Keerzijde van succes
Maar dat succes heeft een prijs. Zowel Alofs als Gomez wijzen op de gevolgen van massatoerisme. Wat ooit de redding was van de economie, dreigt nu het eiland te overvleugelen.
Alofs spreekt van een eiland dat "kapot dreigt te gaan aan zijn eigen succes", waarbij het toerisme steeds moeilijker te beheersen is. Gomez gaat nog een stap verder en noemt het fenomeen overtoerisme: een situatie waarin toerisme zo dominant wordt, dat het het dagelijks leven van inwoners verdringt.
Daarnaast blijven sociale problemen bestaan, zoals ongelijkheid en armoede. Die zijn volgens Alofs te weinig aangepakt in de afgelopen decennia.
Gelijk op papier, ongelijk in praktijk
Veertig jaar na de status aparte is ook de verhouding binnen het Koninkrijk onderwerp van discussie. Formeel zijn Aruba, Curaçao, Sint-Maarten en Nederland gelijkwaardige landen. In de praktijk ligt de macht vaak bij Den Haag.
Alofs noemt die verhouding "asymmetrisch". Nederland neemt regelmatig de regie, terwijl lokale kennis en context onvoldoende worden benut, zegt hij. Tegelijkertijd erkent hij dat ook de Caribische landen zelf kansen hebben laten liggen, bijvoorbeeld in het versterken van hun instituties.
Alofs wijst erop dat die spanning structureel is. Rijkswetten en financiële afspraken worden niet altijd op basis van echte consensus gemaakt, maar weerspiegelen machtsverhoudingen binnen het Koninkrijk.
Tussen trots en frictie
Het bestuurlijke systeem kampt ook met hardnekkige kwetsbaarheden. Volgens Gomez is het ambtelijk apparaat in de loop der jaren gegroeid door politieke benoemingen, waarbij niet altijd deskundigheid maar loyaliteit doorslaggevend was. Nepotisme en patronage zijn daarmee geen randverschijnselen, maar structurele risico's binnen het bestuur.
Ook schuurt de relatie met Nederland. Aruba is autonoom, maar financieel en bestuurlijk afhankelijk. Nederland stuurt, Aruba onderhandelt en die verhouding is niet gelijkwaardig, hoe het op papier ook staat geformuleerd.
Beide partijen zien de toekomst niet als een nieuwe breuklijn zoals in 1986, maar als een tweede fase: van opbouw naar volwassenheid.
De vraag is daarom niet of Aruba succesvol is geweest. Dat is het. De vraag is of het eiland de volgende fase aankan: minder afhankelijk worden van toerisme, beter bestuurd en steviger gepositioneerd binnen het Koninkrijk.
Podcast De Dag: het tweede front, Libanon
18 maart 2026 12:40
Al ruim twee weken vallen Israëlische bommen op Libanon. In de schaduw van de oorlog in Iran en de Golfstaten is een tweede front ontstaan. Israël breidt de grondoperaties in het zuiden van Libanon uit en wil Hezbollah daar verwijderen. Met verwoesting, doden en inmiddels 1 miljoen vluchtende Libanezen tot gevolg. Het land heeft 5 miljoen inwoners.
Luister hier:
Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Ook afgelopen nacht was weer onrustig, vertelt correspondent Daisy Mohr. Opnieuw explosies, opnieuw een ingestort flatgebouw in Beiroet. Gevluchte Libanezen verblijven in tentjes op parkeerplaatsen in het centrum en eten maaltijden die vrijwilligers maken in gaarkeukens.
Mohr merkt dat meer en meer Libanezen klaar zijn met Hezbollah, want al veertig jaar af en aan oorlog is teveel. En toch moeten inwoners van Libanon doorgaan.
Reageren: mail naar dedag@nos.nl
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Judith van de Hulsbeek