Kabinet wil meer werkende nieuwkomers: 'Krijg heel veel energie van werk'
7 juni 2026 11:45
"Over zorg weet ik alles, maar mijn taal moet beter", zegt de Syrische Jamila. Als statushouder had ze moeite om Nederlands te leren en als ervaren verpleegkundige uit Syrië moest ze hier nog een mbo-opleiding doen, maar sinds deze week is ze aan het werk in een woonzorgcentrum in Rotterdam.
Het kabinet wil dit soort obstakels wegnemen om zo meer nieuwkomers aan werk te helpen. Volgens het kabinet zijn er te veel nieuwkomers in Nederland die niet werken in tijden van personeelstekorten. Vrijdag meldde VVD-minister Aartsen van Werk en Participatie in een brief aan de Tweede Kamer dat de komende jaren 75.000 statushouders geholpen gaan worden bij het vinden van een baan.
Van de statushouders die in 2021 een verblijfsvergunning kregen, heeft na twee jaar ongeveer een vijfde een baan. Dat aantal neemt na meerdere jaren toe tot bijna 60 procent, maar het blijft achter bij het Nederlandse gemiddelde. Daar moet verandering in komen, vindt Aartsen. Zeker omdat werkgevers in sectoren als de bouw of de zorg "schreeuwen om extra handen".
Soepeler regels
Sinds eind 2023 mogen asielzoekers die zes maanden eerder een asielaanvraag hebben ingediend het hele jaar door werken. Dat wordt gezien als aantrekkelijk voor werkgevers, omdat nieuwkomers voorheen maar 24 weken per jaar mochten werken.
Een onderzoeker van het Sociaal Cultureel Planbureau zei in gesprek met de NOS dat "door te werken, nieuwkomers de taal en cultuur leren kennen". Dat helpt volgens de onderzoeker bij de integratie in Nederland.
Jamila krijgt "ongelooflijk veel energie van haar werk". Ze spreekt vol lof over de cliënten in het woonzorgcentrum en haar collega's.
Een nieuwe start
Ze heeft veel ervaring in de zorg: in Syrië werkte ze twintig jaar als verpleegkundige, op verschillende plekken. Toen Jamila in Nederland kwam, moest ze een nieuwe start maken.
Begin dit jaar concludeerde de Algemene Rekenkamer dat statushouders nu nog vaak lastig een baan vinden vanwege de lange procedure en de taalobstakels. Betaald werk is lastig te combineren met taallessen en ook is er een tekort aan taaldocenten.
Ook voor Jamila was het Nederlands een obstakel. Onder meer omdat zij de taal niet machtig was, had ze als statushouder moeite met werk vinden. "Taal is het allerbelangrijkst", zegt ze.
Werkgevers stellen vaak hoge taaleisen aan werknemers. Een van de suggesties van de Rekenkamer was om taalonderwijs op de werkvloer mogelijk te maken. Het ministerie gaat onder meer hierover de komende maanden met werkgevers in gesprek.
Vorig jaar sprak de NOS met asielzoekers die werken bij een poedercoatingbedrijf in Nederland:
Niet alleen taal kan een obstakel zijn, ook hebben nieuwkomers vaak niet de passende studie gedaan voor een baan. Jamila heeft wel Syrische diploma's, maar die zijn hier niet geldig. Zij heeft daarom de mbo-studie helpende zorg en welzijn gedaan. Daar staat normaal gesproken twee jaar voor; zij behaalde het diploma in acht maanden.
Dat sluit aan bij de plannen van het kabinet. De minister komt met een traject om relevante werkervaring of opleiding vanuit het land van herkomst te laten voldoen aan de Nederlandse maatstaven.
Vrouwen aan het werk
Ook komt er een speciaal traject om vrouwelijke asielzoekers in tien gemeenten aan het werk te krijgen. Nu is het nog zo dat één op de vijf vrouwen die in Nederland mag blijven een baan heeft. Aartsen wil dat dit er meer worden.
Dat zij minder werken heeft verschillende oorzaken, schrijft het ministerie. In het land van herkomst hebben ze vaak niet gewerkt en daardoor missen ze ervaring. Daarnaast is het volgens het ministerie lastig om zorgtaken te combineren met werk.
Dat herkent ook Jamila, die vijf kinderen heeft. Zij vindt het belangrijk om een goed voorbeeld te zijn voor haar kinderen en dat wil ze ook door te werken. "Als het me niet was gelukt om werk te vinden, was ik vrijwilligerswerk gaan doen", zegt ze.
Zonder werk zou ze zich minder goed voelen. Toen ze pas kort in Nederland was, had ze verdriet over de oorlog in Syrië. Ze kende hier niemand en sprak de taal niet. Nu ze een studie heeft gedaan en werkt, gaat dat veel beter en wil ze zichzelf verder ontwikkelen.
Xi naar Noord-Korea: China wil controle in achtertuin verzekeren
7 juni 2026 09:52
Na de presidenten Trump en Poetin is het morgen de beurt aan de Noord-Koreaanse dictator Kim Jung-un om Xi Jinping de hand te schudden. Voor het eerst in zeven jaar tijd reist de Chinese leider naar Noord-Korea. Vooral de timing van het bezoek is veelzeggend.
Xi's vorige bezoek aan Noord-Korea vond plaats kort na de mislukte top tussen Trump en Kim in 2019. Die Chinese toenadering werd gezien als een poging van Peking om opnieuw grip te krijgen op het Noord-Koreadossier, nadat Trump rechtstreeks met Kim was gaan onderhandelen. Met alle wereldwijde spanningen lijkt China nu nogmaals te willen benadrukken dat wie iets van Noord-Korea wil, langs Peking moet.
Er is in de afgelopen zeven jaar veel veranderd. Tijdens de coronapandemie sloot Noord-Korea voor lange tijd de grenzen en stortte de buitenlandse handel in. Het land maakte een comeback op het internationale toneel met de uitbreiding van het bondgenootschap tussen Pyongyang en Moskou.
Spanning rond Tumenrivier
Wat begon als politieke toenadering, groeide snel uit tot een bredere samenwerking tussen Rusland en Noord-Korea op zowel militair als economisch gebied. Noord-Korea levert Rusland wapens en mankracht voor de oorlog tegen Oekraïne, terwijl Rusland op zijn beurt economische steun, voedsel en technologische samenwerking biedt. En die samenwerking lijkt zich alleen maar verder uit te breiden.
Toch betekent de Russische opmars volgens Oost-Azië-expert Seong-Hyon Lee, verbonden aan Harvard universiteit, niet dat China zijn invloed op Noord-Korea verliest. "De huidige Chinees-Noord-Koreaanse relaties zijn sterker dan veel mensen denken," stelt hij. "China blijft verreweg Noord-Korea's belangrijkste economische levensader, vooral voor voedsel, brandstof en industriële goederen", aldus Lee.
Toch zijn er wel degelijk spanningen tussen de drie landen. Tijdens de recente ontmoeting tussen Xi en Poetin in Peking bespraken zij expliciet de trilaterale samenwerking met Noord-Korea, rond de Tumenrivier, op het punt waar de drie landen samenkomen.
Voorzichtig herijken
China koestert al decennia de ambitie om z'n invloed over dit deel van de rivier uit te breiden en zo de toegang tot de Japanse Zee te verzekeren. Maar Noord-Korea en Rusland gooiden dit jaar roet in het eten door daar een tweede brug te bouwen. Sommige experts zien dat als een manier om China's invloed in het gebied te beperken en als bewijs dat Noord-Korea de relatie met Rusland boven die van China stelt.
Ook al is Pyongyang sterk afhankelijk van China, Xi kan niet al te hoog van de toren blazen. De noorderbuur blijft een belangrijke bondgenoot in de bredere machtsstrijd met de Verenigde Staten in Azië. Volgens Lee maakt China zich zorgen over de steeds hechtere militaire samenwerking tussen de VS, Japan en Zuid-Korea, die volgens hem wordt aangejaagd door de groeiende samenwerking tussen Rusland en Noord-Korea.
"Vanuit het perspectief van Peking dreigt dit precies het soort gemilitariseerde regionale blok te creëren dat China al lange tijd probeert te vermijden", aldus Lee. Ook om die reden probeert China zijn Noord-Koreabeleid voorzichtig te herijken.
Buiten Peking om
Ondertussen groeit Noord-Korea's kernwapenprogramma verder door, deels bekostigd door de handel met China en Rusland. De Noord-Koreaanse leider riep deze week nog op tot een "exponentiële uitbreiding" van het nucleaire arsenaal. Volgens het veiligheidsonderzoeksinstituut SIPRI beschikt het land inmiddels over 50 kernkoppen.
Officieel zegt Peking voorstander te zijn van nucleaire ontwapening van het Koreaanse schiereiland. Noord-Korea staat onder zware sancties van de VN-Veiligheidsraad vanwege het kernwapenprogramma. Ook China stemde in 2017 nog voor die sancties, maar in de praktijk veroordeelt China de nucleaire ontwikkeling van Noord-Korea nauwelijks. In plaats daarvan willen Rusland en China "Noord-Korea beschermen tegen buitenlandse druk", aldus een verklaring die het Kremlin uitgaf na het bezoek van Poetin aan China.
Daarbij komt nog een andere zorg, stelt Lee: "Donald Trump heeft meermaals laten blijken opnieuw direct met Kim te willen onderhandelen. China wil voorkomen dat diplomatie tussen Washington en Pyongyang net als in 2019 volledig buiten Peking om verloopt."
Het bezoek van Xi aan Kim lijkt daarmee minder op een klassiek bilateraal staatsbezoek en meer een signaal van de nieuwe machtsverhoudingen in Azië. China wil duidelijk maken dat het, ondanks de groeiende rol van Rusland en de terugkeer van Trump op het wereldtoneel, nog altijd de centrale speler blijft in Oost-Azië.
Wekdienst 7/6: Nederlandse herdenkingsplaquette in Normandië • Persconferentie Ronald Koeman in New York
7 juni 2026 07:00
Goedemorgen! In New York houdt bondscoach Ronald Koeman een persconferentie, maandag speelt Oranje tegen Oezbekistan. En in Normandië wordt een herdenkingsplaquette onthuld ter ere van de Nederlandse bijdrage aan D-Day.
Eerst het weer: De dag begint bewolkt met vooral in de noordelijke helft kans op buien. Later is het vaker droog met ruimte voor de zon. Het wordt 18 tot 20 graden.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier lees je alles over de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten:
Dit is er vannacht gebeurd:
Bij Israëlische luchtaanvallen op Gaza-Stad zijn zeker zeven Palestijnen gedood, onder wie twee vrouwen. Volgens de Palestijnse autoriteiten werd een vluchtelingenkamp in Gaza-Stad geraakt. Vijftien mensen raakten gewond, onder wie kinderen.
Tegen persbureau Reuters zegt een woordvoerder van het Israëlische leger dat de aanvallen waren gericht op "terroristen". Dat zegt het leger doorgaans, ook als er veel burgerslachtoffers vallen.
Hamas veroordeelt de aanval in een verklaring en noemt de timing opvallend. In Egypte hebben onderhandelaars vandaag gepraat met Hamas-leiders over het vervolg van het staakt-het-vuren. De gesprekken zullen naar verwachting nog een paar dagen duren, vertellen bronnen aan persbureau Reuters
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Onderzoekers van de TU Delft hebben een drone ontwikkeld die is geïnspireerd op hoe eekhoorns zweven. Deze SquirrelDrone gebruikt geen vaste vleugels of propellers, zoals de meeste drones nu doen, maar kan tijdens het vliegen zijn hele lichaamsvorm aanpassen, vergelijkbaar met hoe een eekhoorn zijn poten, romp, staart en vlieghuid gebruikt tijdens een zweefvlucht.
Een fijne zondag!
Van onze correspondent... Devi Boerema (Zuid-Azië)
7 juni 2026 07:00
Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Devi Boerema, correspondent Zuid-Azië.
Devi woont sinds vorig jaar in New Delhi, in India. Daar beginnen haar dagen vroeg: ze moet om 04.30u opstaan om haar watertank te vullen. Water dat goed van pas komt als het 46 graden is, zoals nu. Op sommige dagen komt ze nog eerder haar bed uit, om hard te lopen in de stad die daarna door hitte en smog wordt verteerd.
Het is een groot verschil met het leven in Mumbai, waar ze eerder woonde. Ze was er toen de stad in 2008 werd getroffen door aanslagen en was dagenlang op pad om verslag te doen voor Nederlandse media. Het was de start van haar journalistieke carrière.
Beluister deze podcast
Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Nu, 18 jaar later, doet ze weer verslag vanuit India. Met in haar hand een lijstje met onderwerpen die ze vooral niet te veel aandacht wil geven: vrouwen in sari's bijvoorbeeld, en het kastenstelsel. Want India is zo veel meer dan achtergrondverhalen: het land is belangrijk op het wereldtoneel en dat wil Devi laten zien.
Volgende week: een gesprek met Rudy Bouma, correspondent in Washington. Heb je een vraag aan hem, stuur die dan naar dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra
Redactie: Lisa Konings
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek
Kind kan steeds vaker gratis naar het theater, maar producenten dreigen met boycot
7 juni 2026 06:38
Een voorleesvoorstelling over dalmatiër Muk die meer stippen wil, een musical over Doornroosje of een uitvoering van het Nationale Ballet; voor jonge en oudere kinderen valt er in het theater van alles te beleven en op steeds meer plekken kan dat gratis. Zeker dertig locaties bieden komend seizoen voorstellingen aan waarbij kinderen kosteloos toegang hebben, blijkt uit de nieuwe jaarprogramma's. Volwassen begeleiders moeten wel betalen.
Dit jaar is dat ook zo in het Wilminktheater in Enschede. Bezoekers tot 18 jaar kunnen na de zomer gratis allerlei voorstellingen bezoeken. Ook theater Het Speelhuis in Helmond voegt zich komend seizoen bij de locaties met kosteloos aanbod voor jongeren. Theater Hanzehof in Zutphen begon er begin dit jaar mee en geeft dat in het nieuwe theaterjaar een vervolg, met zeven voorstellingen die voor kinderen vrij toegankelijk zijn.
In toelichtingen wijzen de schouwburgen op het belang van theater voor kinderen. "Door kinderen gratis toegang te bieden, krijgen jonge bezoekers, ongeacht achtergrond of inkomen, de kans om theater van dichtbij te beleven", schrijft het theater in Zutphen. In Enschede willen ze dat "kinderen en jongeren in de regio kunnen kennismaken met theater, zonder dat kosten een belemmering vormen".
Bedrijven als sponsor
Kartrekker van het gratis jeugdtheater is Maaspoort in Venlo. Daar zagen ze het jonge publiek tijdens de coronapandemie uit de theaterzalen verdwijnen. In 2022 zag nog maar 15 procent van de kinderen een voorstelling, tegen 59 procent vóór covid, vertelt theaterdirecteur Leon Thommassen. "Terwijl het zo belangrijk is om kinderen die ervaring mee te geven. We vonden dat we iets moesten doen aan die cijfers."
De oplossing: een jeugdfonds, gesteund door stichtingen, fondsen, bedrijven en betrokken theaterbezoekers. "De partijen die we benaderden, waren meteen heel enthousiast, ook vanwege de aansprekende doelgroep", vertelt de directeur. "In een paar weken hadden we het fonds opgetuigd en dekking om alle voorstellingen een jaar lang gratis aan te bieden aan kinderen." Daarbij kregen de makers voor alle bezette stoelen betaald, óók de kinderstoelen.
"We merkten al heel snel dat het ging vliegen", zegt Thommassen. "In 2018/2019, het meest vergelijkbare seizoen van voor corona, hadden we 5000 bezoekers bij jeugdvoorstellingen. In seizoen 2024/2025 ging het om ruim 23.000 bezoekers voor gratis jeugdvoorstellingen, waarvan bijna 14.000 kinderen. De bezetting steeg van 46 procent naar 84 procent."
Meer donateurs
Overtuigd door het succes in Venlo namen de afgelopen jaren steeds meer theaters de Limburgse formule over, zoals Schouwburg Hengelo. Daar zijn sinds seizoen 2024/2025 praktisch alle jeugd- en dansvoorstellingen gratis voor bezoekers tot en met 16 jaar. Het theater koos bewust niet voor een beperkt aantal gratis voorstellingen. "Als we dit dan doen, willen we ook dat bezoekers zelf kunnen kiezen waar ze naartoe gaan", zegt marketingmanager Mirella Jellema.
De schouwburg zag het aantal bezoekers bij familievoorstellingen in het eerste seizoen verdubbelen. Cijfers over het bijna afgelopen theaterjaar zijn er nog niet, maar de schouwburg gaat hoe dan ook door met de gratis toegang. De extra belangstelling heeft een positief bijeffect: meer mensen melden zich als 'vriend van de schouwburg' en doneren jaarlijks een bedrag.
Marktverstoring
Voor families zijn de betaalbare uitjes een uitkomst, maar bij commerciële theaterproducenten wringt het concept. Zij zien volle zalen in theaters die kinderen gratis toegang geven, maar lege plekken in de schouwburg met betaalde tickets een stad verderop. "Er ontstaat oneerlijke concurrentie tussen theaters", zegt directeur Dian Hoelscher van de Vereniging Vrije Theaterproducenten (VVTP).
Die verschuivende bezoekersstromen leiden er volgens haar toe dat de theaters die kinderen wel laten betalen minder of geen jeugdvoorstellingen meer programmeren en dat het totale aanbod voor kinderen afneemt. Daardoor komen rondtrekkende voorstellingen die het zonder subsidie doen in de knel, vervolgt Hoelscher. Deze makers komen zo aan te weinig optredens om uit de kosten te komen. "De effecten zijn op de langere termijn niet houdbaar."
De VVTP gooide deze week in Utrecht de knuppel in het hoenderhok door op de ledenvergadering van schouwburg- en concertgebouwdirecties te dreigen met een boycot van theaters die kinderen vrije toegang verschaffen. Die woorden hebben gewicht; bij de VVTP aangesloten producenten, zoals Studio 100, Van Hoorne Studios en REP Entertainment, verzorgen zo'n 85 procent van alle professionele podiumkunsten in Nederland, becijferde de vereniging.
Voor theaterdirecteuren komt de dreigende boycot rauw op hun dak. Zij zien de vrije toegang voor kinderen als het nieuwe normaal en als een goede manier om jonger publiek aan hun theaters te binden. Voor verbeteringen staan ze open, benadrukt Thommassen, maar in de teruglopende inkomsten voor theatermakers herkent hij zich niet. "Wij zijn in Venlo juist veel meer gaan programmeren. De betalingen aan impresariaten voor familie- en jeugdvoorstellingen zijn explosief gestegen."
Kansengelijkheid
Thommassen hoopt dat de producenten en podia samen tot een landelijke formule kunnen komen waarin iedereen zich kan vinden, ook op de lange termijn. "Ik zou het doodzonde vinden als dit initiatief de nek wordt omgedraaid en kinderen weer buiten de zaal blijven. Kansenongelijkheid is in iedere gemeente een heet hangijzer. Allemaal naar dezelfde voorstelling gaan, iets ultiemers op dat vlak kan ik niet verzinnen."
Explosie bij huis in Eindhoven, drie jonge mannen opgepakt
7 juni 2026 05:46
Bij een woning in Eindhoven is vannacht een explosief afgegaan. Niemand raakte gewond, maar de woning liep wel schade op. De politie heeft drie mensen aangehouden. Het gaat om twee mannen van 19 en 24 jaar uit Den Haag en een 20-jarige man uit Rotterdam.
Op het moment van de explosie waren er mensen binnen. Buurtbewoners hoorden iets na 01.30 uur een knal in de Magnoliastraat. Na de explosie ontstond er brand in de voortuin en de hal van de woning. Op foto's is een zwartgeblakerde voordeur te zien. Ook een heg, de hal en een afdakje vlogen in brand.
Omroep Brabant schrijft op basis van een journalist ter plaatse dat er een benzineachtige lucht op straat hing. De brandweer en politie kwamen ter plaatse en kregen het vuur snel onder controle.
Even op straat
Het is niet bekend hoeveel mensen er thuis waren toen het explosief afging. Naast de getroffen woning moest ook het huis van de buren worden ontruimd, waardoor de ouders met hun baby even op straat kwamen te staan.