Trump richt pijlen op prestigieus Smithsonian Museum
5 juli 2026 22:34
Het Witte Huis opent met een kritisch rapport de aanval op de leiding van het prestigieuze Smithsonian Institution. De conclusie is dat daar "radicale activisten" de leiding hebben die niet het verhaal willen vertellen "van het grootse land dat we liefhebben".
De huidige Smithsonian-tentoonstellingen verdienen volgens de schrijvers het bordje: 'Waarschuwing: de tentoonstellingen hier zijn gemaakt door mensen die niet willen dat je van je land houdt'. Het rapport wordt gezien als de opmaat naar ingrijpen door Trump, zoals hij al bij meer culturele instituten deed.
Trekpleister
Het Smithsonian is een van de belangrijkste toeristische trekpleisters van Washington, een verzameling goedbezochte musea, galerieën en een dierentuin op prominente locaties in de hoofdstad. Het werd in 1846 opgericht met een legaat van de Britse wetenschapper James Smithson om "kennis te vergaren en verspreiden".
De collectie bestaat uit vele miljoenen objecten, waaronder topstukken als de spaceshuttle Discovery, het bureau waar Jefferson de Onafhankelijkheidsverklaring op schreef, een telefoon van Alexander Bell zelf en de oorspronkelijke Star Spangled Banner, de vlag uit het Amerikaanse volkslied.
De opstellers van het rapport vinden dat het instituut wel wat meer trots mag uitstralen over wat het land allemaal heeft voortgebracht. Op de dag dat Amerika zijn 250ste verjaardag vierde, stelt het rapport dat het Smithsonian te weinig doet "om het Amerikaanse volk te laten begrijpen waar we vandaan komen, wat ons uniek maakt en waarom het de moeite waard is dat in stand te houden".
Het rapport concludeert dat het Smithsonian meer aandacht heeft voor de schaduwkanten van de Amerikaanse geschiedenis dan voor figuren als Lincoln, Washington of Franklin. "Het museum stelt Amerika voor als een problematisch land gesticht door mannen met grote tekortkomingen, dat wordt gedefinieerd door witte superioriteit, slavernij, verovering, uitsluiting, onderwerping, racisme, xenofobie, misogynie en systemisch onrecht."
Zo valt het slecht dat Columbus wordt weggezet als moordenaar, dief en slavenhouder en zijn ontdekking van Amerika het begin wordt genoemd van een genocide onder de inheemse bevolking. Ook nemen de schrijvers er aanstoot aan dat een tentoonstelling over Founding Father Benjamin Franklin een groot gedeelte wijdt aan de slaven die hij hield.
Bovendien zouden er te weinig patriottische symbolen zijn gebruikt: "Op promotiemateriaal zullen bezoekers niet één afbeelding vinden van een Founding Father of andere Amerikaanse symbolen als het Vrijheidsbeeld, een adelaar of de Amerikaanse vlag." Ook vindt de commissie dat het Smithsonian te weinig aandacht besteedde aan het 250-jarige jubileum van de VS: speciale programmering of een tijdelijke tentoonstelling waren er niet.
'Ideologische agenda'
Met name de directeur van het National Museum of American History moet het ontgelden. Het wordt Anthea Hartig, de eerste vrouw op die positie, kwalijk genomen dat ze een diverser beeld van de Amerikaanse geschiedenis wil schetsen: minder Anglo-centrisch, met meer aandacht voor minderheden. Dat ze Amerika een land noemde "dat ingewikkeld is om lief te hebben" schoot de commissie helemaal in het verkeerde keelgat.
"Dit zijn niet de woorden van een objectief historicus, dit is een activist met een ideologische agenda die ingaat tegen het mandaat van het museum om patriotisme te voeden."
Het Smithsonian heeft nog niet op de aantijgingen gereageerd. In een gesprek in het jubileumweekend zei voorzitter Lonnie Bunch wel dat het museum ernaar streeft te laten zien hoe de VS constant eraan werkt een beter land te worden, maar dat het dat nog niet is. "De grootste kracht van Amerika is dat het niet wegkijkt van zijn geschiedenis, maar begrijpt hoe die ons heeft gevormd en blijft vormen."
Spijt, tragedie en schaamte
Ook de opstellers van het rapport benadrukken niet een gekuiste versie van de geschiedenis te willen schetsen. "We kunnen en moeten het onrecht van slavernij, de behandeling van inheemse volken en andere ernstige fouten onder ogen zien, maar zonder dat we naar ons land kijken met wantrouwen, wrok en verdeeldheid."
Nu toont het Smithsonian het land niet als "de overwinning van vrijheid en genialiteit, maar als een verhaal over spijt, tragedie en schaamte", vinden de critici.
Onder Donald Trump werden eerder al instituten die hij als linkse bolwerken zag aangepakt. Zo paste hij de programmering aan van het Kennedy Center, de cultuurtempel van de hoofdstad, liet nationale parken teksten aanpassen die niet in zijn wereldbeeld pasten en dwong hij universiteiten diversiteitsprogramma's te schrappen door te dreigen subsidies in te trekken.
Hond wandelt ongestoord door Drechttunnel bij A16, politie zet achtervolging in
5 juli 2026 21:37
De politie heeft vanmiddag de achtervolging ingezet om een verdwaalde hond te pakken te krijgen: de viervoeter was de Drechttunnel bij de A16 in gerend. Daardoor moest het verkeer worden tegengehouden.
Op beelden van Rijkswaterstaat is te zien dat het zwart-witte beestje door de tunnel loopt en vervolgens een rij stilstaande automobilisten passeert:
Het lukte de politie niet meteen om het hondje te pakken te krijgen. Uiteindelijk is hij met hulp van automobilisten veilig opgevangen. "#Hulde", schrijft de verkeersdienst.
De Drechttunnel loopt onder de Oude Maas, tussen Zwijndrecht en Dordrecht in. Hoe de hond in de tunnel verzeild is geraakt, is nog de vraag.
Netbeheerders schrikken van uitschakelen stroomnet Tilburg: 'Zeer ongebruikelijk'
5 juli 2026 21:03
Het is iets na 11.30 uur als het ineens 'code rood' is in de centrale regelkamer van Enexis in Weert. De netbeheerder grijpt naar een draconische maatregel waardoor 18.000 huishoudens in één klap worden afgesneden van stroom. Een begrijpelijke maatregel, zeggen ook andere netbeheerders. Tegelijkertijd zijn nog veel vragen onbeantwoord.
Lang duurde het overigens niet. Zeventien minuten later was het merendeel van de woningen weer op het elektriciteitsnet aangesloten. Ondertussen waren wel de verkeerslichten in de regio uitgevallen, zaten mensen in een flatgebouw vast in de lift en, in de categorie kleiner leed, kon er geen televisie gekeken worden.
Feit is dat het uitzonderlijk is dat een netbeheerder er zomaar ineens voor kiest de stroom af te sluiten. Maar wat er precies gebeurde waardoor overbelasting dreigde, is voor Enexis nog een groot vraagteken. Een woordvoerder laat aan het eind van de middag weten dat dit nog wordt onderzocht. In de loop van de week moeten er antwoorden komen.
Capaciteitsproblemen
Laya Zindel van netbeheerder Alliander heeft er alle begrip voor dat Enexis ervoor koos snel te handelen en de stroom in een groot gebied af te sluiten. "Het laatste wat je wilt is dat het stroomnet daadwerkelijk kapot gaat. Overbelasting moet je echt voorkomen, dan krijg je met een heel grote storing te maken."
De gevolgen van een overbelast stroomnet kunnen groot zijn: door kortsluiting en oververhitting kan er brand ontstaan. Het repareren van een transformator kan vervolgens maanden duren.
Het is volgens netbeheerders niet uit te sluiten dat dit soort problemen vaker optreden. Al jaren wordt er geworsteld met een gebrek aan capaciteit op het elektriciteitsnetwerk. Bedrijven kunnen geen zware aansluitingen meer krijgen, huishoudens die een 3-fasenaansluiting willen, hebben sinds 1 juli te maken met strengere voorwaarden en op meerdere plaatsen in het land ligt de bouw stil door het gebrek aan ruimte op het stroomnet.
'Dit is absoluut zeer ongebruikelijk'
Het is een direct gevolg van de energietransitie waar Nederland in zit. Steeds meer mensen willen elektrisch rijden en hebben dus een laadpaal nodig. Door de hoge gasprijzen sinds de oorlog in Oekraïne is de populariteit van koken op inductie flink toegenomen en op bijna elk huis liggen tegenwoordig wel zonnepanelen, die ook weer elektriciteit terug leveren, wat ook weer een extra belasting voor het stroomnet is.
Daarnaast maken steeds meer mensen gebruik van een warmtepomp, ook die werkt op elektriciteit. "Het is goed om van het gebruik van fossiele brandstoffen af te komen, maar het stroomnet is er nog niet op berekend", zegt Eefje van Gorp, woordvoerder van netbeheerder Tennet.
Ze zegt dat ze zich rotschrok toen ze hoorde dat Enexis eigenhandig de stroom bij duizenden mensen had uitgeschakeld. "Dit is absoluut zeer ongebruikelijk. Klanten afsluiten wil je te allen tijde voorkomen. Er leven dan ook heel veel vragen bij ons. Hoe heeft dit zover kunnen komen?" Binnen Tennet werd direct met elkaar gebeld, zegt Van Gorp. "Hopelijk wordt snel duidelijk wat hier is gebeurd, daar kunnen wij ook wat aan hebben."
Geen loeiende airco's
Bij Enexis zelf leven ook nog veel vragen, zegt de woordvoerder. Het gekke is dat er geen indicaties waren voor overbelasting, zegt zij desgevraagd tegen de NOS.
"Dat er opeens zoveel vraag naar stroom was, verraste ons ook. Normaal verwacht je dat niet op een zondag als deze", zegt de woordvoerder. Enexis wijst erop dat je soms wel een piek ziet op bepaalde uren in de winter als veel mensen tegelijk thuis zijn en veel apparaten aanzetten. Ook was het geen bijzonder hete dag, wat nog had kunnen betekenen dat er veel airco's aangingen.
Ondertussen blijft voor netbeheerders het omgaan met een overvol stroomnet een uitdaging. Enexis kondigde in oktober vorig jaar al aan dat het in de winter niet kon garanderen dat er altijd stroom zou worden geleverd.
Alliander zegt flink in te zetten op zogeheten capaciteitsbeperkende contracten waarin wordt afgesproken dat grootgebruikers minder stroom gebruiken wanneer overbelasting dreigt. Zindel van Alliander: "Wij vragen aan de bedrijven: help ons, wees flexibel met het gebruik van stroom."
Tennet maakte in mei bekend dat het in Utrecht gaat werken met een alert, vergelijkbaar met een NL-Alert, om huishoudens te waarschuwen als het stroomnet overbelast dreigt te raken.
Ruimteballen op Australisch strand: niet van aliens, wel gevaarlijk
5 juli 2026 20:34
Op een strand in Australië zijn dit weekend zes metalen ballen aangespoeld. Waarschijnlijk gaat het om brandstoftanks die zijn gebruikt voor een raketlancering, maar dat wordt nog onderzocht.
De eerste drie ballen spoelden vrijdag al aan op Forrest Beach in de regio North-Queensland, in het noordoosten van het land. Zaterdag volgde een vierde en vandaag nog twee. De mysterieuze voorwerpen veroorzaakten veel beroering in het afgelegen gehucht met maar een paar honderd inwoners.
Acacia Griffiths kreeg te horen dat ze snel met haar drie kinderen moest evacueren omdat de voorwerpen op 500 meter van haar huis waren gevonden, vertelt ze de zender ABC. "Ik vulde wasmanden met kinderkleren en belangrijke papieren om in de auto te kunnen gooien. Ik maakte me echt zorgen."
Ondertussen rukten de hulpdiensten groot uit, met verschillende brandweerauto's, politieagenten en helikopters en drones die het strand afspeurden.
Uiteindelijk besloot Griffiths toch thuis te blijven om haar vee niet in de steek te hoeven laten. Al snel bracht de brandweer de afzetting ook terug tot 50 meter. Inmiddels was duidelijk geworden dat de ballen waarschijnlijk raketonderdelen waren, specifiek de brandstoftanks die na de eerste of tweede trap op weg naar de ruimte worden afgeworpen.
"Ze worden daadwerkelijk ruimteballen genoemd", zegt de Australische hoogleraar ruimtearcheologie Alice Gorman tegen The Guardian. "Ze kunnen jaren na de lancering nog worden gevonden, ik denk niet dat iemand ze heeft zien neerkomen."
Ondanks die logische verklaring grijpen veel Australiërs de kans grappen te maken over The X-Files of een alien-invasie. "He, Elon Musk, ik denk dat ze wat van je onderdelen hebben gevonden", twittert iemand naar de Amerikaanse ruimtevaartondernemer. "Oeps, ik wist niet dat ik mijn kerstversiering had achtergelaten op het strand", grapt een ander.
De Australische brandweer kan minder lachen om de vondst, omdat als het inderdaad brandstoftanks zijn, die waarschijnlijk gevuld waren met hydrazine. Die licht ontvlambare en zeer reactieve stof, kleurloos met een duidelijke ammoniakgeur, is giftig en mogelijk kankerverwekkend voor mens en dier.
Vandaar dat de ballen onder politiebewaking zijn weggehaald door brandweerlieden in beschermende pakken. Een woordvoerder waarschuwt Australiërs uit de buurt te blijven als ze nog meer van de ballen vinden en onmiddellijk het alarmnummer te bellen.
De Australische ruimtevaartorganisatie ASA probeert momenteel te achterhalen wie precies de eigenaar is van de ballen. Het is niet de eerste keer dat dat nodig is: in 2023 bleek een in Australië aangespoeld stuk ruimtepuin uit India te komen. Ook in Namibië werden in 2011 soortgelijke ballen aangetroffen.
Pride Keulen massaal bezocht: 'We willen laten zien dat we er mogen zijn'
5 juli 2026 20:09
Bij de jaarlijkse Pride-parade in Keulen waren vandaag zo'n 1,5 miljoen bezoekers. Dat meldt de organisatie aan het Duitse persbureau dpa. Daarmee zou het hoogste bezoekersaantal ooit zijn behaald bij de parade in de west-Duitse stad.
Op beelden zijn mensen in kleurrijke kleding en met borden te zien. Sommigen staan dansend en zingend in versierde karren. "We willen laten zien dat we er mogen zijn, en voor onze rechten opkomen", zegt een deelneemster met bloemenkrans tegen persbureau Reuters.
Bekijk hier beelden van de kleurrijke parade:
"Het is simpelweg een demonstratie voor onze rechten", zegt een andere deelnemer. "Ik ben in de jaren 60 geboren, toen werd homoseksualiteit nog gezien als een ziekte."
De parade zelf bestond uit zo'n 60.000 mensen, verspreid over 250 deelnemende groepen.
Amsterdam krijgt World Pride
In Nederland vindt Pride plaats van 25 juli tot en met 8 augustus, waarbij concerten, parades, lezingen en straatfeesten worden georganiseerd. Ook zijn er lokale Pride-evenementen door het hele land.
Het hoogtepunt, de Canal Parade door de Amsterdamse grachten, vindt plaats op 1 augustus. Dat evenement trekt ieder jaar honderdduizenden bezoekers, uitgedost in glitters en regenboogkleuren.
Ook komt dit jaar WorldPride voor het eerst naar Amsterdam, vanwege het 25-jarig jubileum van het homohuwelijk. Daarvoor wordt op de Prinsengracht een stadion gebouwd met zo'n 10.000 zitplaatsen waar de botenparade doorheen vaart. WorldPride is een mondiaal evenement om de zichtbaarheid en bewustwording van lhbti-kwesties internationaal te bevorderen.
Franse rechtspraak worstelt met zaken over partnergeweld: 'Nog lange weg te gaan'
5 juli 2026 19:34
In Frankrijk is het aantal strafzaken wegens partnergeweld de afgelopen jaren flink toegenomen. Dat klinkt als slecht nieuws, maar bij het Franse ministerie van Justitie zien ze het als een hoopvol teken: meer slachtoffers durven naar buiten te treden en aangifte te doen, mede doordat er meer aandacht en bewustwording is.
Toch is er ook een keerzijde, waarschuwen deskundigen. Door de toename slepen geweldszaken zich langer voort. Voor de slachtoffers, in meer dan 80 procent van de gevallen vrouw, kan dat traumatische gevolgen hebben.
De Franse politie registreerde in 2024 meer dan 270.000 meldingen van (ex-)partnergeweld, een verdubbeling ten opzichte van een kleine tien jaar eerder. Hoewel lang niet alle zaken tot een juridische procedure leiden, gaan de rechtbanken wel gebukt onder de hoeveelheid zaken. Slachtoffers moeten vaak lang wachten voordat hun zaak wordt behandeld.
Complexe zaken
"Het heeft de manier veranderd waarop wij zittingen organiseren", zegt voorzitter Alexis Mihman van de rechtbank in Blois. "Zaken vragen vaak meer tijd om te behandelen, omdat ze complex zijn. Daarom hebben wij een juridisch attaché, een juridisch medewerker, die volledig op dit thema is gezet."
Het is slechts een van de vele voorbeelden van hoe de Franse rechtspraak zichzelf de afgelopen jaren heeft geprobeerd te hervormen. "De Franse maatschappij en de rechtspraak hebben allebei een revolutie doorgemaakt", zegt Charlotte Beluet, specialist in gendergelijkheid en geweldszaken bij het ministerie van Justitie.
"Maar er is nog een lange weg te gaan", denkt ze. Beluet maakte in Frankrijk naam als openbaar klager. In 2019 was zij een van de eersten in de rechtspraak die het woord femicide gebruikten, een term die niet is opgenomen in het Franse wetboek van strafrecht.
Datzelfde jaar vond in Frankrijk een nationaal overleg plaats over huiselijk geweld, als gevolg van een femicidezaak op Corsica. Er werden honderden extra opvangplaatsen voor slachtoffers aangekondigd, evenals elektronische enkelbanden om te voorkomen dat daders dicht bij hun slachtoffers in de buurt konden komen.
Topje van de ijsberg
Het aantal aanklachten van huiselijk en seksueel geweld mag dan zijn toegenomen, het is nog altijd maar het topje van de ijsberg, denkt Beluet. Slechts één op de zes slachtoffers maakt er melding van en in bijna de helft van de gevallen komt het niet tot vervolging.
Bovendien zijn de wachttijden lang. Bij verkrachtingszaken wachten slachtoffers gemiddeld zes jaar tot hun zaak wordt behandeld. "Zes jaar is enorm voor een slachtoffer", zegt Beluet. "En dan is er nog hoger beroep, dus dan kom je al snel op acht jaar. Dat is een extra klap voor het slachtoffer."
Wetsvoorstel gestrand
Het ministerie wilde dit jaar een wet invoeren om strafzaken sneller te behandelen, onder meer door een procedure waarbij iemand schuld erkent in ruil voor een lagere straf. Het wetsvoorstel werd door de senaat goedgekeurd, maar strandde vorige maand in het parlement.
Na felle kritiek trok de minister het onderdeel over schulderkenning in. De Fondation des Femmes schreef dat slachtoffers daarmee de last moeten dragen voor het overbelaste rechtssysteem. "Zij worden gedwongen te kiezen tussen een snelle deal met lagere straf of een lang proces."
Dat hangt ook samen met de actualiteit. Zo is er in Frankrijk veel aandacht voor de moord op de 11-jarige Lyhanna, waarbij stevige kritiek is op het optreden van justitie. Ook speelt de zaak rond zanger Patrick Bruel. Tegen hem lopen tientallen aanklachten van seksueel overschrijdend gedrag en verkrachting.
Geweldsmeter
In het departement Loire-et-Cher, waarvan Blois de hoofdstad is, is de afgelopen jaren meer ingezet op preventie. De introductie van de 'Violentometre' (Geweldsmeter) is daar een voorbeeld van, legt rechtbankvoorzitter Mihman uit.
De geweldsmeter lijkt op een thermometer, die overgaat van groen, naar geel, oranje en rood. In het groene veld staan voorbeelden van gezond gedrag: vertrouwen geven, goed omgaan met vrienden en familie. In het gele veld staan de eerste voorbeelden van geweld: manipulatie, permanente jaloezie. Hoe meer naar het rood, hoe ernstiger de voorbeelden: ongewenste aanrakingen en dwingen tot seks.
De meter werd de afgelopen jaren afgedrukt op papieren verpakkingen voor stokbrood en apotheekzakjes. "We hopen dat het voorkomt dat sommige mensen overgaan tot dit soort daden, dat het ze bewust maakt", zegt Mihman. "Het helpt ook om mensen te herkennen die slachtoffer zijn van een strafbaar feit zonder dat ze dat zelf doorhebben. Dus het heeft een dubbele functie."