Eerste tweetalige verkeersbord in Friesland: uit en út

21 november 2026 05:13

Voor het eerst heeft Friesland een tweetalig verkeersbord langs de provinciale weg. Gisteren is de eerste vervangen, behalve 'uit' staat er nu ook 'út'.

Het nieuwe bord staat langs de N356 bij De Westereen in de gemeente Dantumadiel. Het is de bedoeling dat alle verkeersborden in Friesland tweetalig worden. Als eerste worden 33 uit-borden vervangen langs provinciale wegen.

Provinciebestuurder Eke Folkerts is blij dat na een lange tijd van overleg het Fries ook beter zichtbaar wordt langs de weg: "Het Fries hoort bij Friesland. Met deze borden geven we onze taal de plaats die ze verdient."

Volgens Folkerts is tweetaligheid op verkeersborden in een aantal andere delen van Europa al gebruikelijk. "In tweetalige regio's zoals Wales, Ierland en Schotland vindt iedereen het heel normaal dat er twee talen op de borden staan. Maar voor het Fries is het toch een hele strijd geweest om dat voor elkaar te krijgen."

Zo is er veel gesproken over de volgorde. Op advies van een verkeerspsycholoog is ervoor gekozen om de Friese tekst onder de Nederlandse tekst te plaatsen.

De wens voor het Fries op verkeersborden is er al lang. Zo liet gemeente Achtkarspelen dertien jaar geleden een volledig Friese verkeersbord maken met de tekst 'fytspaad'. Dat bord is echter nooit geplaatst, omdat het in strijd was met de wet. Tweetalig mag het wel.

Veel Friese gemeenten willen ook hun verkeersborden tweetalig maken, zodat ze niet alleen langs de provinciale wegen, maar ook langs lokale wegen komen te staan.

In 2022 begon Friesland al met de plaatsing van Friestalige borden langs de vaarwegen. Ook worden sinds die tijd omleidingsroutes op gele borden in twee talen aangegeven.

 

Man schuldig bevonden aan verwoestende bosbranden Los Angeles

21 november 2026 02:12

In de Verenigde Staten is een man door een rechtbankjury schuldig bevonden aan het aansteken van wat uiteindelijk een van de meest verwoestende bosbranden in de geschiedenis van Californië zou worden.

Bij de brand, die wekenlang niet de blussen was, kwamen vorig jaar twaalf mensen om het leven. Complete wijken in Los Angeles en Malibu werden verwoest, bijna 7000 gebouwen brandden af.

De 30-jarige man werd er door de aanklager van beschuldigd dat hij op 1 januari 2025 opzettelijk een bosbrand had gesticht. De brand werd in eerste instantie snel geblust, maar bleef ondergronds smeulen. Dagen later laaide de brand, aangewakkerd door de wind, opnieuw op.

'Boos en gefrustreerd'

Volgens de advocaat van de man ging het om twee afzonderlijke branden waarbij de brand op nieuwjaarsdag was veroorzaakt door vuurwerk en de enorme brand in de wijk Pacific Palisades, in het noorden van Los Angeles, was aangestoken door iemand anders.

Volgens de aanklager zijn er duizenden beelden van camera's in de buurt bekeken en was er geen vuurwerk op te zien. Ook bleek uit locatiegegevens en camerabeelden dat de man de enige was die op 1 januari in de buurt van de plek was waar de brand begon.

De man was "boos op alles en iedereen en gefrustreerd", zei de aanklager. Uit getuigenissen bleek dat hij zich in de uren voor de brand onvoorspelbaar en boos gedroeg.

Nog een verwoestende brand

De brand viel samen met een andere verwoestende brand. Bijna gelijktijdig ontstond er zo'n vijftig kilometer verderop ook een natuurbrand. Daarbij kwamen negentien mensen om het leven en werd een voorstad van Los Angeles verwoest. Volgens onderzoekers ontstond deze brand door vonken van een hoogspanningsmast.

De man kan tientallen jaren gevangenisstraf krijgen. De strafmaat volgt in maart volgend jaar.

Correspondent Rudy Bouma deed vorig jaar verslag van de verwoestingen:

 

Amerikaanse rechter keurt miljardenschikking Bayer over Roundup goed

21 november 2026 01:08

Een Amerikaanse rechter heeft een schikking ter waarde van 7,25 miljard dollar goedgekeurd in een zaak over het onkruidverdelgingsmiddel Roundup. Het Duitse chemieconcern Bayer schikt daarmee tienduizenden claims van Amerikaanse kankerpatiënten.

De schikking geldt voor mensen die stellen dat ze door het gebruik van Roundup non-hodgkinlymfoom, een verzamelnaam voor lymfeklierkanker, hebben gekregen. Ook mensen bij wie de ziekte in de toekomst wordt vastgesteld, kunnen aanspraak maken.

Bayer ontkent dat het werkzame middel in Roundup, glyfosaat, kanker veroorzaakt, maar heeft toch een schikking getroffen. De schikking is volgens het bedrijf onderdeel van de strategie om het aantal rechtszaken en schadeclaims rondom Roundup "aanzienlijk te verminderen".

Eerdere rechtszaken

Eerdere individuele rechtszaken in de VS hadden wisselend resultaat. Soms kregen eisers gelijk, soms Bayer. In een zaak in de staat Georgia kende een jury eisers een schadevergoeding toe van 2,1 miljard dollar.

De hoogte van de vergoedingen loopt uiteen van 10.000 tot 165.000 dollar. De vergoeding is onder meer afhankelijk van de ernst van de ziekte en hoe oud patiënten waren toen de ziekte werd vastgesteld.

De rechtbank in de Amerikaanse staat Missouri noemt de vastgestelde bedragen "eerlijk" en stelt dat het totale miljardenbedrag bij "de grootste ooit" horen in collectieve letselschadezaken.

Monsanto

Roundup is een van de meest gebruikte onkruidverdelgers in de landbouw. Glyfosaat werd ontwikkeld door het Amerikaanse bedrijf Monsanto, dat het onder de naam Roundup op de markt bracht. Dat gebeurde ruim 50 jaar geleden, in 1974. Bayer nam Monsanto in 2018 over.

Het middel is omstreden, omdat het in wetenschappelijke onderzoeken in verband wordt gebracht met de ziekte van Parkinson en andere aandoeningen. Ook zijn er zorgen over de gevolgen van glyfosaat voor milieu en natuur. Volgens Bayer is het middel veilig.

In Europa is het gebruik van het onkruidverdelgingsmiddel toegestaan, al mogen EU-lidstaten het wel verbieden. In de Roundup voor de particuliere markt zit geen glysofaat meer, omdat dat verboden is. Akkerbouwers mogen het onder voorwaarden nog wel gebruiken.

 

Brand in basisschool Deurne door vuurwerk

20 november 2026 23:41

Op een basisschool in het Brabantse dorp Deurne is vrijdagavond brand ontstaan. De politie gaat ervanuit dat de brand is ontstaan door vuurwerk. Twee leslokalen en de aula zijn uitgebrand, meldt de veiligheidsregio. Er is niemand gewond geraakt.

De politie vermoedt dat het vuurwerk is afgestoken door twee kinderen. Ze zijn onder de twaalf jaar oud en daarom niet strafrechtelijk vervolgbaar, meldt een woordvoerder van de politie. De kinderen zijn dan ook niet aangehouden. Wel is er met hun ouders gesproken.

Door de brand stond de school volledig in de rook. De veiligheidsregio zegt dat de school vanwege de schade de komende dagen gesloten zal blijven en maandag nog niet open kan.

Op basisschool Zeilberg zitten volgens de site van de school zo'n 240 leerlingen. Het is nog niet duidelijk of ze maandag les krijgen.

Vanwege de rookontwikkeling zijn drie woningen ontruimd. De bewoners zijn in de buurt opgevangen, maar konden korte tijd later weer naar huis.

 

Franse senaat keurt wet goed die schietende politieagenten beschermt

20 november 2026 23:05

De Franse senaat heeft een wet goedgekeurd die politieagenten automatisch beschermt nadat zij hun vuurwapen hebben gebruikt. Het uitgangspunt in de nieuwe wet is dat agenten binnen de wettelijke kaders hebben gehandeld wanneer zij hun wapen trekken.

Minister Nuñez van Binnenlandse Zaken zegt dat de wet nodig is om te voorkomen dat "het veeleisende werk van de veiligheidsdiensten in twijfel wordt getrokken". De praktijk was dat een politieagent of een lid van de militaire politie die zijn wapen had gebruikt, in hechtenis werd genomen voor onderzoek. Ook werd standaard een alcohol- en drugstest afgenomen.

Onderzoek naar agenten die hun wapen gebruiken is nog wel mogelijk, maar niet meer de standaard.

'Vergunning om te doden'

Voorstanders van de wetswijziging, vooral radicaal-rechtse partijen, zijn er blij mee dat een agent nu het voordeel van de twijfel krijgt, ook wanneer er een dodelijk schot is gelost. Critici wijzen er juist op dat het nu moeilijker wordt om de veiligheidsdiensten ter verantwoording te roepen. Zij noemen de wetswijziging "een vergunning om te doden".

De wetswijziging komt op een moment dat de Franse regering wordt bekritiseerd vanwege politiegeweld tijdens de aanhoudende protesten in verschillende Franse steden. Bij demonstraties tegen het dure levensonderhoud in het land raakten zeker honderden mensen gewond, volgens activisten door excessief politiegeweld.

 

Oud-president Bolsonaro van Brazilië weer in het ziekenhuis

20 november 2026 22:55

Oud-president Bolsonaro van Brazilië is met ernstige pijn in zijn buik opgenomen in een ziekenhuis in Brasilia. Zijn zoon Carlos heeft dat bekendgemaakt op X.

De 71-jarige oud-president heeft huisarrest. Vorig jaar september werd hij veroordeeld tot 27 jaar cel, omdat hij probeerde een staatsgreep te plegen nadat hij de presidentsverkiezingen van 2022 had verloren van zijn tegenstander Lula. Vanwege zijn medische situatie mag hij zijn straf thuis uitzitten.

Bolsonaro werd ook veroordeeld voor het leiden van een gewapende criminele organisatie en voor een poging tot het met geweld omverwerpen van de democratische rechtsstaat.

Tijdens een campagnebijeenkomst in 2018 werd hij in zijn onderbuik gestoken en sindsdien heeft hij regelmatig in het ziekenhuis gelegen met buikproblemen.

 


Copyright © 2006-2026 - www.ramonpieper.nl