Israël bezet steeds meer van Gaza, Palestijnen aan de grens leven in angst
21 juni 2026 07:41
Het Israëlische leger bezet een steeds groter deel van de Gazastrook. Het leger zou op dit moment meer dan 60 procent van het grondgebied bezet houden en premier Netanyahu spreekt openlijk over meer.
Palestijnen die vlak bij het bezette gebied wonen, leven in angst. "We lijden elke dag door schietpartijen en explosies van de andere kant", vertelt Mohammed Hassan Abu Mansi. Hij woont met zijn gezin in het vluchtelingenkamp Maghazi, op zo'n 150 meter van de 'gele lijn'.
Die term verwijst naar de bestandslijn die Israël en Hamas in oktober overeenkwamen bij een staakt-het-vuren, na bemiddeling door de Verenigde Staten. De naam is afgeleid van het kaartje dat de Amerikaanse president Trump deelde, waarop de grens in het geel was getekend. Achter die lijn zou het Israëlische leger zich moeten terugtrekken.
Deze grens kende Israël meer dan 50 procent van de Gazastrook toe en is gemarkeerd met gele betonblokken. BBC en persbureau Reuters meldden op basis van analyses van satellietbeelden dat het Israëlische leger de blokken dieper Gaza in verplaatst, soms zelfs met honderden meters.
Palestijnse bewoners vertellen aan de NOS dat de grens dichterbij komt. "De gele lijn valt nu binnen ons gebied. Eerder was die op 500 meter hiervandaan, maar ze hebben hun gebied nu uitgebreid tot vlak bij ons", vertelt Taysir Muhammad Abdul Jawad. Ook hij woont in het Maghazi-kamp.
Palestijnen die in de buurt van de gele lijn komen, lopen het risico beschoten te worden door het Israëlische leger. Minister Katz van Defensie waarschuwde in oktober al dat iedereen die de gele lijn overschrijdt "onder vuur genomen zou worden". In verklaringen schrijft het Israëlische leger vaak te schieten bij "vermoedelijke bedreigingen".
Een Israëlische reservist vertelde vorig jaar aan Sky News dat zijn eenheid vaak het bevel kreeg om te schieten op iedereen die gebieden betreedt die door het leger als verboden worden aangemerkt, ongeacht of ze een bedreiging vormen. Door de verschuivingen is het voor de Palestijnen niet altijd duidelijk waar de grens precies loopt.
Nieuwe oranje lijn
Behalve de gele lijn is er inmiddels ook een andere lijn die Gaza doorkruist. Persbureau Reuters kreeg in april een kaart in handen die Israël onder hulporganisaties had verspreid. Naast de gele lijn is daarop ook een oranje lijn te zien.
Palestijnen kunnen er volgens Israël blijven wonen, maar hulporganisaties moeten het leger om toestemming vragen om in het gebied tussen de lijnen hun werk te mogen doen. Hulpverlenen daar is gevaarlijk. Sinds maart zijn er zeker drie Palestijnse medewerkers van Unicef en de Wereldgezondheidsorganisatie gedood.
Met deze oranje lijn houdt het leger van Israël inmiddels ruim 60 procent van Gaza bezet. "Mijn opdracht is om verder te gaan, stap voor stap", zei premier Netanyahu eind mei. "We zullen alles aanpakken wat overblijft." Hij voegde eraan toe te beginnen met 70 procent.
Etnische zuivering
Volgens Taysir wonen er momenteel zo'n 50.000 mensen in het Maghazi-kamp. Hij vraagt zich af waar zij straks heen moeten. Als Netanyahu zijn plannen doorzet en 70 procent van Gaza inneemt, wonen er straks zo'n 2 miljoen Palestijnen op 120 vierkante kilometer. De angst bij de bewoners is dat het een permanente situatie zal zijn. "Ze proberen ons te verdrijven", zegt Taysir.
Minister Katz van Defensie zei eerder dat het uiteindelijke doel van de Israëlische regering is om grote aantallen Palestijnen Gaza te laten verlaten door middel van vrijwillige migratie. Israël zegt aanwezig te zullen blijven zolang Hamas niet ontwapend is. Volgens mensenrechtenorganisaties komen de Israëlische plannen neer op etnische zuivering van de Gazastrook.
Toch denken veel inwoners van Gaza niet aan weggaan. "Ik weet zeker dat mensen niet zullen vertrekken", zegt Taysir. "Ze hebben de middelen niet en sterven liever hier." Ook Mohammed Hassan Abu Mansi moet niet denken aan het verlaten van Gaza. "Ons land is ons dierbaar. We bidden dat we hier kunnen blijven."
Van onze correspondent... Daisy Mohr (Midden-Oosten)
21 juni 2026 07:00
Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Daisy Mohr, correspondent in het Midden-Oosten.
Luister hier:
Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Sinds 2002 woont Daisy al in de Libanese hoofdstad Beiroet. Ze ging erheen om Arabisch te studeren, vond in haar eerste week daar al de liefde waar ze later mee trouwde en begon snel met werken voor de krant Het Parool. "Ik was gefascineerd door die contrasten, al die verschillende landen wilde ik graag ontdekken en de politiek natuurlijk".
Mohr werkte jarenlang voor kranten en achter de schermen produceerde ze verhalen voor haar voorgangers op deze post. In die ruim 20 jaar daar gebeurden er hele grote dingen: van de invasie van Irak tot de zoveelste oorlog nu met Israël. En al die jaren loopt Mohr rond in die gebieden waar het ook onrustig en onveilig is. "Ik probeer altijd te blijven op plekken waar het risico behapbaar is. Maar het is veel lastiger als je woont op de plek waar het oorlog is. Ons gezin woont nu in de oorlog."
Sinds 2019 is ze de correspondent voor de NOS in het Midden-Oosten. Ze gaat altijd op pad met haar vaste cameravrouw Edmee van Rijn, die ook even inbelt in de podcast. Met een tasje vol snacks trekken ze als team van twee vrouwen samen naar de verhalen en dat heeft zo z'n voordelen. "Voor ons gaan deuren open, die voor mannen gesloten blijven." Het regelen van visa vinden veel correspondenten heel vervelend, maar Mohr geniet ervan. "Ik heb van m'n hobby m'n werk gemaakt."
En met Daisy Mohr is deze serie Van onze correspondent tot een eind. In het najaar maken we weer nieuwe afleveringen met andere correspondenten. Wil je reageren? Mail naar dedag@nos.nl.
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Max Smedes & Rosanne Sies
Spanning rond inhuldiging Moluks monument: gaat Jetten excuses aanbieden?
21 juni 2026 06:55
Komen er excuses van premier Jetten of niet? Dat is vandaag de grote vraag bij de inhuldiging van het Nationaal Moluks Monument in Rotterdam.
Jetten kondigde maandag aan dat hij een toespraak zal houden bij het nieuwe monument. Het is goed mogelijk dat hij excuses gaat aanbieden voor de behandeling van de eerste generatie Molukkers, die 75 jaar geleden naar Nederland werden gehaald.
Veel Molukse beroepsmilitairen vochten tijdens de onafhankelijkheidsoorlog in Indonesië van 1945 tot 1949 mee aan Nederlandse kant. Na deze oorlog mochten zij van de Indonesische regering niet meer terug naar hun geboortegrond, de eilandengroep Molukken.
Nederland haalde de Molukse mannen en hun families in 1951 naar Nederland. Eenmaal hier werden de Molukkers ontslagen uit militaire dienst en onder erbarmelijke omstandigheden gehuisvest, onder meer in de voormalige Duitse concentratiekampen Westerbork en Vught.
"Het was een schande", zegt programmamaker Rocky Tuhuteru, die de inhuldiging van het monument presenteert. "Dat Jetten er vandaag bij is, is een belangrijk signaal: eindelijk erkenning. Ik ben benieuwd wat hij gaat zeggen."
Werken in meelfabriek
Het monument komt aan de Lloydkade, een van de plekken waar Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen aankwamen. Ook de opa's en oma's van Nina Nussy (29) gingen hier van boord. "Ze werden met bussen naar Kamp Amersfoort gebracht voor een medische check", zegt ze. Van daaruit ging de familie van haar vader naar kamp Vught, de familie van haar moeder naar kamp Almere.
Nussy zit in de organisatie die zich heeft ingezet voor de komst van het monument. Ze vindt het belangrijk om de eerste generatie te eren, want hen is veel leed aangedaan, vertelt ze.
Het was de bedoeling dat de 12.500 Molukkers een half jaar zouden blijven. Zij verwachtten dat Nederland hen zou helpen bij hun terugkeer, maar dat gebeurde niet. De opa van Nussy ging werken in een meelfabriek. "Terwijl hij daarvoor eersteklas soldaat was. Dat doet wat met je eigenwaarde."
Bovendien moest de opa van Nussy tijdelijk 60 procent van zijn inkomen afstaan aan de Nederlandse staat voor huisvesting en volledige verzorging. "Dat voelt alsof je er zelf voor hebt gekozen om geschoffeerd te worden", zegt Nussy.
Alles terugbetalen
De grootouders van Tuhuteru (67) maakten hetzelfde mee. "Ze kregen een voorschot voor meubels, maar moesten alles tot op de laatste cent terugbetalen. Dat was vernederend." Het voelt ook scheef, zegt hij. "Je hebt een heel land leeggehaald als het gaat om kruidnagels en nootmuskaat, maar als het gaat om een vloerkleedje, moet alles worden terugbetaald."
Zijn moeder, die als tiener in Nederland kwam, bleef daardoor altijd wantrouwend tegenover de Nederlandse overheid. "Ze zei vaak in het Moluks: 'Geloof een Nederlander nooit. Je krijgt stront voor je goedheid.'"
Nussy wil dat vandaag in het teken staat van de Molukse gemeenschap en hun geschiedenis. "Het monument is echt voor en door de gemeenschap gerealiseerd." Daarom voelt de komst van de premier voor haar dubbel. "Ik snap op zich dat Jetten zo'n moment aangrijpt, maar het gaat nu niet meer over wat wij als gemeenschap hebben neergezet, maar of er mogelijk excuses komen."
Te laat
En zelf hoeft ze geen excuses. "Dan zou het gaan over mijn opa's en oma's, maar die liggen al een aantal jaar onder de grond, plat gezegd." Om diezelfde reden vindt ze het een lastige vraag of er herstelbetalingen moeten komen. "Aan wie ga je dan geld uitkeren? Ook van de tweede generatie zijn er steeds minder mensen."
Eerherstel vindt ze wel belangrijk. "Daarvoor moet je met de gemeenschap in gesprek."
NOS Stories volgde Molukse jongeren in hun Molukse wijk in Vught:
Ook Tuhuteru vindt het te laat voor excuses en herstelbetalingen. Hij vindt het wel belangrijk dat er een onderzoek komt naar de vraag waarom de Molukkers nooit teruggingen, zoals zij wel hadden verwacht. "We kunnen daar nu alleen over speculeren. Wat is de rol van de Nederlandse overheid geweest en die van Indonesië? Heeft de VS daar de hand in gehad?"
Tuhuteru vindt het moedig dat Jetten nu naar voren stapt. "Ik hoop dat hij zegt: 'Mijn voorgangers hebben fouten gemaakt, ten koste van u.' Als hij woorden van die strekking kiest, dan werk je aan herstel."
Inhuldiging monument live bij NOS
De NOS zendt de ceremonie ter gelegenheid van de inhuldiging van het monument live uit vanaf 13.15 uur op NPO 1 en op NOS.nl. De uitzending wordt gepresenteerd door Mark Visser. Ook de inhuldiging van het monument rond 15.30 uur is live te volgen op NOS.nl en in de app.
Vicepresident Vance aangekomen in Zwitserland voor onderhandelingen Iran
21 juni 2026 04:39
De Amerikaanse vicepresident Vance is aangekomen in Zwitserland voor de onderhandelingen tussen de VS en Iran. Ook de onderhandelaars van Pakistan, premier Sharif en een legerchef, zijn onderweg. De Iraanse delegatie is er al.
Voor vertrek zei Vance dat hij "een dag of twee" in Zwitserland zal blijven. Ook was hij hoopvol over de voortgang van de gesprekken over het Iraanse nucleaire programma en "de kwestie van het staakt-het-vuren in Libanon".
In aanloop naar de gesprekken meldde Iran gisteren dat het de Straat van Hormuz weer heeft afgesloten voor scheepvaart, omdat Israël het bestand met Hezbollah dat sinds vrijdag geldt heeft geschonden. Het dodental van die Israëlische aanvallen in het zuiden van Libanon is inmiddels opgelopen naar 32, meldt nieuwszender Al Jazeera.
Vance: spanning neemt af
Het Israëlische leger zegt dat tientallen locaties van Hezbollah zijn aangevallen na schendingen van het bestand door de sjiitische militie. Het leger stelt dat het defensief opereert in Libanon.
Hezbollah, dat door Iran wordt gesteund, zegt dat er werd gereageerd op de Israëlische strijdkrachten die oprukten richting de zuidelijke plaats Nabatiye. Hezbollah zegt het bestand te respecteren, maar stelt wel dat het recht heeft om zich te verzetten tegen Israëlische pogingen om Libanees grondgebied in te nemen.
Vance zei voor vertrek dat het "ondanks de krantenkoppen" in Libanon beter gaat en "de spanning iets afneemt".
Dreigement
Vance zei verder dat niets erop wijst dat de zeestraat wordt afgesloten door Iran. President Trump reageerde op de Iraanse mededeling over de straat met het dreigement om tol in te voeren in de smalle zeestraat als er niet binnen zestig dagen een definitieve overeenkomst is met Iran.
De gesprekken tussen de VS en Iran onder begeleiding van Pakistan en Qatar zouden eigenlijk vrijdag beginnen. Toen zeiden de Iraniërs af vanwege de oplaaiende gevechten in Libanon.
Afgelopen week ondertekenden Trump en de Iraanse president Pezeshkian een voorlopige overeenkomst waarin onder meer werd afgesproken dat de Straat van Hormuz per direct weer zou worden geopend. De termijn van zestig dagen die staat voor de onderhandelingen, kan worden verlengd.
KNMI waarschuwt opnieuw voor onweer en hagel in Limburg
21 juni 2026 01:32
Het KNMI heeft opnieuw gewaarschuwd voor zwaar onweer met hagel en harde windstoten in Limburg. Voor die provincie werd enkele uren code oranje afgegeven.
Volgens het weerinstituut kunnen hagel, veel regen in korte tijd en zware windstoten in het zuiden en zuidoosten van het land plaatselijk tot overlast leiden.
In het hele land, met uitzondering van Friesland en Groningen geldt code geel wegens de de hitte overdag. Het kan zondag 32 graden worden.
Vrijdagavond en -nacht ging het in grote delen van het land flink tekeer. Zo waaiden in de provincie Groningen meer dan 350 bomen om. Bij Emmen kwam een vrouw om het leven toen een boom op haar auto viel.
In het Twentse dorp Mander trad door de vele regen een beek buiten zijn oevers, waardoor een restaurant onder water liep waar op dat moment een bruiloftsfeest werd gehouden.
Het KNMI mat tijdens het onweer van vrijdag op zaterdag meer dan 188.000 ontladingen van bliksem in de lucht. Dat was uitzonderlijk veel.
Franse politie doet inval om drugs en vindt werk van Picasso
21 juni 2026 01:03
De Franse politie heeft bij een huiszoeking vanwege drugscriminaliteit per toeval een gestolen schilderij van de Spaanse schilder Pablo Picasso gevonden.
Agenten deden maandag een inval in een voorstad van Parijs. Ze verwachtten in het huis van een familielid van een verdachte drugshandelaar drugs te vinden en dat klopte. Er werd twintig kilo cannabis en duizenden euro's aan contanten in beslag genomen.
Maar in het huis vonden ze ook een schilderij van Picasso. Bronnen melden aan de krant Le Parisien dat het schilderij eerder is gestolen uit een opslag in Parijs, wanneer is onduidelijk.
Volgens de krant gaat het om een portret van Marie-Thérèse Walter. Zij was een muze van de kunstenaar en voor hem een inspiratie voor vele schilderijen en sculpturen. De waarde van het kunstwerk wordt geschat op miljoenen euro's.
Het Franse Openbaar Ministerie heeft naar aanleiding van de toevallige vondst een onderzoek ingesteld naar de diefstal. Vier mensen zijn gearresteerd.