Amsterdam UMC voert hersenoperatie uit met behulp van hologram
27 januari 2026 09:44
In het Amsterdam UMC is vorige week voor het eerst een hersenoperatie uitgevoerd met behulp van een hologram. Dat is een driedimensionaal (3D) beeld van iets, in dit geval van de hersenen van een patiënt. Met een 3D-bril en het hologram wist de chirurg de juiste route door de hersenen van de patiënt te vinden om een drain te kunnen plaatsen.
De patiënt waar het om ging, had last van een levensbedreigende ophoping van vocht in de hersenkamers. Het overtollige vocht kan met een soort rietje worden afgevoerd, maar dat gaat in 20 procent van de operaties niet goed, omdat de drain niet exact op de juiste plek wordt geplaatst.
Dat komt omdat de chirurg zich tot nu toe met tweedimensionale zwart-wit foto's van de hersenen moest behelpen en er zelf een driedimensionaal beeld bij moest maken. Als een operatie mislukt, moest die opnieuw worden uitgevoerd, met een extra risico op schade aan de omliggende hersendelen.
"Wat we graag wilden tijdens de operatie is een goede navigatie", zodat we een heel precies anatomisch beeld hebben van de persoon die ik aan het opereren ben", zegt neurochirurg Maarten Bot die de operatie uitvoerde. "Dat is gelukt met de toepassing van de 3D-bril."
Die bril projecteerde het hologram van de hersenen tijdens de operatie op het hoofd van de patiënt, waardoor Bot heel precies de plek kon vinden waar de drain moest worden geplaatst. Het hologram was vooraf met behulp van hersenscanfoto's gemaakt.
Elk jaar moet bij honderden patiënten een drain in de hersenen worden geplaatst. Het Amsterdam UMC en het UMC Utrecht gaan nu onderzoeken of het aantal mislukte operaties ook echt afneemt als de nieuwe techniek wordt gebruikt.
Klif ingestort bij stad op Sicilië, huizen aan de rand dreigen in te storten
27 januari 2026 08:29
In de stad Niscemi op Sicilië zijn ongeveer duizend inwoners geëvacueerd vanwege een aardverschuiving bij een klif. Omdat er nog meer regenval wordt verwacht, dreigen meerdere woningen de diepte in te storten.
In Niscemi wonen zo'n 30.000 mensen. Door dagenlange zware regenval kwam de grond aan de rand van de stad in beweging. Drie wijken zijn halsoverkop ontruimd. Ongeveer 300 gezinnen die hun huis uit moesten, hebben tijdelijk onderdak gevonden in een sporthal. Belangrijke toegangswegen zijn afgesloten.
Beelden van de ingestorte klif:
Het noodweer heeft op Sicilië grootschalige schade veroorzaakt. Op verschillende plekken waren overstromingen en verzakkingen. In het toeristische gebied rond Taormina liepen straten onder water en raakte onder meer het riool beschadigd. In Catania stortte een deel van de boulevard in.
Behalve Sicilië hebben ook Sardinië en de Zuid-Italiaanse regio Calabrië te maken met aanhoudende regen en harde wind. Aan de kust staan golven tot wel negen meter hoog. In het zuiden van Sardinië kwam de zee op sommige plekken tot honderd meter landinwaarts. In Calabrië meldt het regionale bestuur grote schade aan de landbouw.
Er zouden geen slachtoffers zijn gevallen. Volgens de lokale autoriteiten hebben waarschuwingen mensen ertoe aangezet zo veel mogelijk binnen te blijven.
Zeker een miljard schade
Het kabinet van premier Meloni heeft een eerste bedrag van 100 miljoen euro vrijgemaakt voor noodhulp. De Italiaanse regering riep gisteren de noodtoestand uit voor de verschillende delen van Zuid-Italië.
De autoriteiten schatten de totale schade op meer dan een miljard euro. Alleen al op Sicilië gaat het om zo'n 740 miljoen aan schade. De gouverneur van Sicilië waarschuwde dat het bedrag dubbel zo hoog kan worden.
Vrijhandelsakkoord tussen EU en India na decennia onderhandelen
27 januari 2026 08:01
De Europese Unie en India hebben na bijna twintig jaar een vrijhandelsakkoord bereikt. "We hebben een vrijhandelszone gecreëerd voor twee miljard mensen, waar beide kanten van zullen profiteren", zegt Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen op X. Het is een van de grootste vrijhandelsakkoorden ooit gesloten.
"Deze overeenkomst zal enorme kansen bieden voor de 1,4 miljard inwoners van India en de miljoenen mensen in Europa", zegt de Indiase premier Narendra Modi. De economieën van de EU en India zijn samen goed voor 25 procent van het wereldwijde bruto binnenlands product.
Het gaat er volgens de Commissie voor zorgen dat de Europese export naar India verdubbelt. De Europese lidstaten en het Europees Parlement moeten nog instemmen met het verdrag voordat de nieuwe regels kunnen ingaan.
Auto's en wijn
De afgelopen tien jaar verdubbelde de goederenhandel tussen de twee blokken al en door het handelsverdrag moet zo'n 90 procent van de huidige heffingen tussen Europa en India gaan verdwijnen.
De deal biedt vooral kansen voor de Europese auto-industrie: de Indiase importheffingen op Europese auto's gaan omlaag van 110 naar 10 procent.
Ook Europese wijnmakers kunnen blij zijn. De Indiase importheffingen op hun producten gaan van 150 naar rond de 25 procent.
Op zoek naar vrienden
Het akkoord kan niet los worden gezien van de economische koers van de Verenigde Staten. De regering-Trump heeft India een importtarief van 50 procent opgelegd vanwege de handel in Russische olie en bedreigt daarnaast de EU met heffingen.
De EU en India willen daarom onafhankelijker worden van de VS en hun onderlinge economische relatie versterken. "Dit is nog maar het begin", benadrukt Von der Leyen. "We zullen onze strategische relatie verder uitbouwen en versterken. We laten aan de wereld zien dat op regels gebaseerde samenwerking nog steeds geweldige resultaten oplevert."
Veel meer handelsakkoorden
De EU is al langer bezig met het maken van economische afspraken met allerlei landen. Zo wil Von der Leyen zo snel mogelijk het zogenoemde Mercosur-verdrag laten ingaan. Dat is een handelsakkoord dat de EU onlangs sloot met Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay.
Het ingaan daarvan is vertraagd omdat het Europees Parlement wil dat eerst de rechters van het Europees Hof zich over het verdrag uitspreken. Het parlement is bang dat de deal onder meer slecht is voor de concurrentiepositie van de Europese boeren.
Daarnaast werkt de EU aan deals met Australië, Maleisië, de Filipijnen, Thailand en de Verenigde Arabische Emiraten. Onlangs werden ook akkoorden gesloten met Indonesië en Mexico.
Het handelsverdrag met India is nog niet definitief. Behalve de Europese lidstaten en het Europees Parlement, moet ook India het verdrag nog ratificeren.
Internationale Holocaustherdenking: 'Herdenken gaat niet alleen over het verleden'
27 januari 2026 07:50
"Mijn oma herkende haar eigen moeder niet meer", vertelt Oogappels-actrice Samya Ghilane over het oorlogsverleden van haar Joodse familie in de nieuwe aflevering van Roots, een serie van NOS Stories. Haar oma zat als kind ondergedoken op verschillende plekken, los van de rest van haar gezin. "Uiteindelijk kwam ze op een fijne plek terecht, in Rotterdam."
De rest van de familie was ondertussen verraden en naar Auschwitz getransporteerd. "Alleen mijn overgrootmoeder kwam terug. Ze liep mee met de dodenmars."
De nazi's vluchtten voor het oprukkende Rode Leger vanuit het concentratiekamp met tienduizenden gevangenen te voet naar het westen. Onderweg stierven in de ijzige kou duizenden mensen door uitputting, honger of executie.
Moeilijke hereniging
Ghilanes overgrootmoeder overleeft de verschrikkingen en zoekt haar kind op, maar zij weet niet meer wie ze is. "De loyaliteit aan haar biologische moeder was zo groot, dat ze uiteindelijk wel met haar is meegegaan. Het zou prachtig moeten zijn zo'n hereniging met je kind, maar dat is in de realiteit heel moeilijk."
Internationale Holocaustherdenking
Tijdens de Internationale Holocaustherdenking wordt vandaag stilgestaan bij de moord op 6 miljoen Joden, Roma en Sinti in de Tweede Wereldoorlog. In Auschwitz in Polen is elk jaar een herdenkingsceremonie op 27 januari, de dag van de bevrijding van het concentratiekamp, dat symbool is komen te staan voor de gebeurtenissen tijdens de Holocaust.
Ghilanes oma sprak niet over haar oorlogsverleden, dat was te traumatisch voor haar. "Daardoor heb ik als kind vrij weinig van het Joodse van mijn familie meegekregen, behalve dan dat er heel veel pijn was."
Belang van herdenken
Vanwege haar Joodse man hebben verschillende Joodse tradities inmiddels een plek in Ghilanes leven. Zo viert ze iedere vrijdagavond thuis de sjabbat. "Dat vind ik heel fijn, omdat ik dat nooit zelf heb meegekregen. Iedereen weet dat op vrijdagavond bij ons altijd de deur open staat, iedereen mag aanschuiven om bij ons te komen eten."
Kijk hier het hele interview over de Joodse roots van Samya Ghilane:
Ghilane groeide ook niet op met herdenkingen, maar dat is veranderd. "Ik heb ingezien en gevoeld dat het een grote impact heeft, als zoveel mensen bij elkaar zijn en die zijn allemaal stil. Op dat moment voel je juist een grote verbondenheid met de mensen om je heen. Dat je denkt: we zijn hier allemaal samen op deze planeet. Laten we proberen ook in verbinding te blijven met elkaar."
Volgens Ghilane opent een herdenking ook weer gesprekken. "Het gaat niet alleen maar over het verleden als je herdenkt. Je linkt het altijd weer aan de actualiteit. Dat je dan toch weer denkt hoe goed we het hier hebben, maar mensen op andere plekken in de wereld niet."
Nieuwsgierig naar
De Joodse acteur Sem Ben Yakar is wel al van jongs af aan bezig met de holocaust. "Hoe kan zoiets gebeuren? En wat is er toen precies gebeurd? Ik was er al vanaf vrij jonge leeftijd nieuwsgierig naar." Zijn overgrootouders zaten allebei ondergedoken in de Tweede Wereldoorlog. De moeder van zijn oma was de enige van haar gezin die de Holocaust overleefde. Haar ouders en zes zussen zijn vermoord.
Herdenken doet de familie van Sem samen. "Op 4 mei komen we met z'n allen altijd bijeen. Dan gaat er een soort kistje open waarin de Jodenster zit die zij toen droegen en ook allemaal briefjes die uit de trein zijn gegooid door familieleden die niet van transport zijn teruggekeerd."
Ondanks die gruwelijke geschiedenis, is het Joods zijn voor Sem juist ook iets heel moois. "Dat is wat heel erg ontbreekt op dit moment: het verhaal van het mooie ook. Als je nu alleen al 'Jood zijn' googelt, krijg je meteen Auschwitz of bijvoorbeeld 7 oktober, terwijl het ook bestaat uit heel veel mooie dingen. Wat het voor mij inhoudt, is die liefde, die saamhorigheid die het bij zich draagt."
Kijk hier het hele interview met Sem Ben Yakar over zijn Joodse roots
Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?
Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.
Oproep om drones en boten weg te houden bij beloega voor Nederlandse kust
27 januari 2026 07:22
SOS Dolfijn roept op om de beloega die voor de Nederlandse kust zwemt met rust te laten. Volgens de stichting werd het dier afgelopen weekend benaderd door bootjes en drones en vloog een politiehelikopter over, wat tot stress kan leiden.
Bij de oproep is een foto geplaatst van een drone die pal boven de witte dolfijn zweeft. Het is niet bekend van wie die was.
Volgens SOS Dolfijn reageert het dier op die onrust: "Dan zie je dat dieren plots omdraaien en wegzwemmen. Als ze dat steeds moeten doen, kost dat ze energie en kunnen ze die tijd niet gebruiken om te eten", zegt woordvoerder Jeroen Hoekendijk tegen Omroep West.
Beloegahype
"Bewonder dit unieke moment alstublieft uitsluitend vanaf het strand", roept SOS Dolfijn op, "zodat de beloega niet onnodig in gevaar wordt gebracht." Het dier is het laatst gezien voor de kust tussen Egmond en Castricum.
De stichting, die zich inzet voor walvisachtigen in de Noordzee, weerlegt kritiek dat de eigen berichten bijdragen aan de beloegahype. "Vanuit onze ervaring kunnen we zeggen dat zulke unieke waarnemingen nooit stil te houden zijn", luidt het weerwoord. "We kiezen er daarom bewust voor om mensen te informeren over hoe het dier op een juiste manier te observeren."
De beloega werd tien dagen geleden voor het eerst gespot, na een melding dat er mogelijk een bootje was omgeslagen in de Noordzee. Het is een uiterst zeldzame dwaalgast in deze contreien.
In 1984 dook voor het laatst zo'n witte dolfijn op in Nederlandse wateren. Normaal zwemmen de dieren in arctische en subarctische wateren rond de poolcirkel, zuidelijker dan het noorden van Noorwegen komen ze normaal niet.
Hoewel het hier niet thuishoort, maakt SOS Dolfijn zich geen zorgen: het dier is niet vermagerd en er lijken geen andere gezondheidsproblemen te zijn. Toch hoopt Hoekendijk dat het dier snel weer de weg terugvindt naar zijn natuurlijke omgeving.
Hele eenheid mariniers omgekomen bij aardverschuivingen op West-Java
27 januari 2026 07:18
Bij aardverschuivingen in West-Java, Indonesië, zijn 23 militairen van een elite-eenheid om het leven gekomen, meldt een woordvoerder van de marine. Het is niet direct duidelijk hoeveel van hen behoorden tot de 17 mensen van wie de dood gisteren al werd gemeld.
De mariniers waren in de vroege zaterdagochtend aan het trainen in ruig terrein toen een aardverschuiving hun kamp en zo'n 34 huizen in het dorp Pasir Langu verzwolg.
Een woordvoerder meldde al snel dat vier mariniers tot de 17 bevestigde doden behoorden. De hele eenheid telde 23 man die trainden voor een langdurige grensmissie aan de grens tussen Indonesië en Papoea-Nieuw-Guinea.
De lokale autoriteiten meldden gisteren al dat de overige 19 mariniers tot de 42 vermisten behoorden die bedolven waren geraakt na hevige regenval.
Vaker aardverschuivingen
Het reddingswerk in het getroffen gebied verloopt moeizaam. "Zwaar materieel is moeilijk ter plaatse te krijgen, de toegangsweg is smal en de grond is nog steeds instabiel", zei de legerwoordvoerder gisteren.
Indonesië wordt vaker getroffen door natuurgeweld. Vorige maand kwamen er bij zware overstromingen en aardverschuivingen zeker 1200 mensen om het leven op het westelijke eiland Sumatra. Meer dan 7000 mensen raakten gewond.