Oud-premier Zuid-Korea krijgt 23 jaar cel voor zijn rol bij uitroepen noodtoestand
21 januari 2026 10:52
De Zuid-Koreaanse oud-premier Han Duck-soo is veroordeeld tot 23 jaar gevangenisstraf voor zijn rol rond de militaire noodtoestand in 2024. Volgens de rechter speelde Han een cruciale rol toen oud-president Yoon Suk-yeol de staat van beleg had afgekondigd.
De rechter oordeelde dat Han zijn plicht en verantwoordelijkheid als premier destijds heeft verzaakt door deel te nemen aan de opstand. De rechter omschreef het uitroepen van de noodtoestand als een "opstand van bovenaf".
Volgens de rechter dreigde Zuid-Korea door het handelen van de oud-premier terug te vervallen in een dictatuur, "waarin de fundamentele rechten van het volk en de liberale democratische orde worden geschonden".
De rechtbank achtte Han ook schuldig aan andere aanklachten, waaronder meineed en het vervalsen van een officieel document.
De 76-jarige Han ontkende schuldig te zijn aan alle aanklachten, behalve meineed. De oud-premier heeft altijd volgehouden dat hij tegen het plan van Yoon was. De straf is acht jaar hoger dan het Openbaar Ministerie had geëist. Han is na de uitspraak direct gevangengenomen.
Parlement buiten spel
Yoon wilde in december 2024 als president het Zuid-Koreaanse parlement, waar de oppositie de meerderheid had, buitenspel zetten. In een televisietoespraak kondigde hij de staat van beleg aan. Volgens Yoon sympathiseerde de oppositie met aartsvijand Noord-Korea. Ook zei hij dat oppositiepartijen er alles aan deden om de regering te dwarsbomen.
Yoons besluit leidde tot chaos en een politieke crisis in het land en hij trok de noodtoestand weer snel in. Hij en Han werden door het parlement uiteindelijk afgezet, maar de afzetting van Han werd teruggedraaid door het Grondwettelijk Hof.
De oud-premier werd aangewezen als de tijdelijke opvolger van Yoon, maar stapte zelf op om mee te doen aan de vervroegde presidentsverkiezingen. Hij trok zich later terug uit de verkiezingsstrijd.
Vorige week werd Yoon in een zaak schuldig bevonden aan onder meer machtsmisbruik, belemmering van de rechtsgang en het vervalsen van documenten. Hij werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijf jaar. In een andere zaak eisten aanklagers twee weken geleden de doodstraf voor het beramen van een opstand. Tegen Yoon zijn in totaal acht zaken aangespannen.
Het Amerikaanse ICE: 'Van immigratiedienst naar paramilitaire groep'
21 januari 2026 10:45
Het doodschieten van de 37-jarige Renee Good door een ICE-agent in Minneapolis en de grootschalige protesten die daarop volgden, zetten de omstreden Amerikaanse immigratiedienst flink in de schijnwerpers. De leden rijden in auto's zonder kenteken en plukken willekeurig mensen van kleur van straat bij hun jacht naar immigranten zonder papieren.
ICE (Immigration and Customs Enforcement) is in hoog tempo veranderd tijdens het eerste jaar van president Trumps tweede termijn: "Zwaar bewapend en gehuld in zwarte bivakmutsen zaaien ze angst in Amerikaanse steden", zegt Amerika-kenner Kenneth Manusama. "Het heeft de kenmerken van een paramilitaire groep, passend bij een autocratisch regime, direct aangestuurd door het Witte Huis."
Deportatie-operatie
ICE werd na de aanslagen van 11 september 2001 opgericht met het doel om de veiligheid in de Verenigde Staten te verbeteren. De organisatie kreeg de taak illegale immigranten op te sporen en te arresteren. Begin vorig jaar kondigde Trump de "grootste deportatieoperatie ooit" aan. Hij beloofde zijn kiezers om ten minste 10 miljoen mensen zonder verblijfsvergunning het land uit te zetten.
Trump zei zich te richten op immigranten met een criminele achtergrond, maar het net waarmee wordt gevist, wordt steeds groter: "Hij doet alles om maar te laten zien hoe daadkrachtig zijn regering te werk gaat", zegt Manusama. "En zo komen ook mensen met geldige papieren en mensen zonder strafblad in dat net terecht."
Verdubbeld
Om de streefcijfers te halen, groeide ICE in 2025 hard. Volgens de regering is het aantal ICE-agenten meer dan verdubbeld, van 10.000 agenten aan het begin van vorig jaar naar 22.000 nu. En om al die nieuwe medewerkers zo snel mogelijk aan het werk te zetten, is de drempel flink verlaagd: "Zodra je 18 bent en een training van acht weken hebt afgerond, kun je aan de slag bij ICE", zegt Manusama.
"Vervolgens moeten deze vaak onervaren rekruten heel ingewikkelde dingen doen", benadrukt Jack Thompson, hoogleraar Amerika Studies aan de Universiteit van Amsterdam. "Ze komen ineens terecht in grote protesten en moeten omgaan met vuurwapens. Dat is vragen om problemen."
Volgens Thompson trekt ICE ook de verkeerde mensen aan. Zo wordt er bijvoorbeeld geflyerd bij zogenoemde 'gun shows', evenementen waar vuurwapens, munitie en messen worden verkocht. "Daar komen vooral mannen met een rechtse, conservatieve achtergrond op af. Mensen die vaak al een negatief beeld van immigranten hebben en geneigd zijn nog agressiever te werk te gaan."
Willekeurige aanhoudingen
ICE-agenten worden naar plekken gestuurd waarvan bekend is dat er veel immigranten wonen en werken.
Manusama: "Willekeurig worden mensen op straat aangehouden en gevraagd naar hun papieren, vaak op basis van huidskleur. Mensen worden belaagd op straat, op hun werkplek, soms worden zelfs ouders meegenomen terwijl kun kinderen alleen in de auto achterblijven. Volgens de grondwet mag dit niet, maar niemand fluit de agenten terug. En het Witte Huis staat pal achter hen."
Na hun aanhouding komen veel mensen terecht in een van de detentiecentra van ICE. Over de omstandigheden daar is veel minder bekend dan van de werkwijze van ICE in de Amerikaanse straten. Volgens een recent rapport zitten honderdduizenden mensen, veruit de meesten zonder strafblad, vast onder zware omstandigheden. De kans om hun arrestatie aan te vechten en vrij te komen is klein.
In 2025 zijn 32 mensen overleden terwijl ze opgesloten zaten, dat maakt het ICE's dodelijkste jaar in twintig jaar tijd. Doodsoorzaken waren onder meer een hartstilstand, tuberculose en zelfmoord.
De aanhoudingen leiden tot woede en angst in de hele samenleving. Mensen durven de straat niet meer op, zijn bang dat zij de volgende zijn. "Daarbij is vaak niet duidelijk waar een arrestant naartoe wordt gebracht", vertelt Thompson. "Dat komt ook doordat het systeem bureaucratisch en chaotisch is. Dat is heel beangstigend voor familie en vrienden."
Protesten
De dood van Renee Good heeft de protesten tegen de werkwijze van ICE en het deportatiebeleid van Trump aangewakkerd. In allerlei steden gaan woedende Amerikanen de straat op met borden als 'Melt ICE', 'I like my ICE crushed' en 'ICE out for Good'. Recente peilingen laten zien dat steeds meer Amerikanen vinden dat ICE veel te ver gaat.
Maar de regering is niet onder de indruk en noemt demonstranten 'binnenlandse terroristen' die de veiligheid van het land ondermijnen.
Manusama en Thompson verwachten dat de tegenbeweging niet groot en structureel genoeg om is veranderingen af te dwingen. De kritiek zwelt aan, maar nog steeds staat ongeveer de helft van de Amerikaanse bevolking achter het deporteren van illegale immigranten. Ook vanuit de politiek is er weinig druk. Thompson: "De Democraten spreken zich niet stevig genoeg uit en hebben geen stok om mee te slaan."
"Ik verwacht niet dat er voor de tussentijdse verkiezingen, eind dit jaar, iets gaat gebeuren. Dus tot die tijd kan ICE gewoon z'n gang gaan."
NOSop3 maakte deze video over wat ICE doet:
CPB: verzekering bij arbeidsongeschiktheid helpt zzp'er maar beperkt
21 januari 2026 07:49
Een verzekering voor zzp'ers als ze arbeidsongeschikt raken, biedt weinig extra bescherming om de vaste lasten te blijven betalen. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB), dat onderzocht hoelang werknemers en zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) het volhouden als ze zonder werk zitten of ziek worden.
"Voor zelfstandigen betekent het natuurlijk dat ze hun hele inkomen meteen verliezen terwijl werknemers nog recht hebben op twee jaar loondoorbetaling bij ziekte", zegt Jonneke Bolhaar, hoofd Arbeid en Kennis bij het CPB. In 2030 wordt het voor zzp'ers waarschijnlijk verplicht om een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten.
Als een zelfstandige dan arbeidsongeschikt raakt, krijgt die na twee jaar ziekte een uitkering. Volgens het huidige demissionaire kabinet is driekwart van de zelfstandigen nu niet verzekerd omdat zij de kosten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering vaak te hoog vinden.
Problemen bij arbeidsongeschiktheid
Het CPB heeft uitgezocht dat zo'n 70 procent van de zelfstandigen de eerste twee jaar vaste kosten kan blijven betalen. Met een verzekering met een wachttijd van een jaar stijgt dat aantal iets: dan kan 75 procent van de zelfstandigen de vaste kosten blijven betalen. Daartegenover staat dat een op de vier zzp'ers dat dus niet kan.
Volgens onderzoekers van het CPB is er ook een aanzienlijk deel van de Nederlandse ondernemers dat het slechts een paar maanden kan uitzingen als plots het inkomen wegvalt. Het gaat om ruim 15 procent van de zelfstandigen.
"De meeste mensen kunnen het best een periode volhouden, maar een behoorlijk deel ook niet", concludeert Bolhaar. "Als je al binnen een jaar in de problemen komt, helpt een verzekering die je na twee jaar krijgt niet zo veel."
Weinig spaargeld
Het inkomen van mensen in dienst bij een bedrijf of organisatie is gemiddeld relatief hoog bij werkloosheid of als door ziekte niet meer (volledig) kan worden gewerkt. Dat komt vooral doordat werknemers premie betalen en in zo'n pechgeval dus recht hebben op uitkeringen zoals de WIA en de WW. Iemand die voor zichzelf werkt, heeft dat niet en kan doorgaans een kortere periode overbruggen voordat het eigen geld is opgemaakt aan zaken als de huur, hypotheek of energierekening.
Het is niet de enige groep die financieel kwetsbaar is als het inkomen wegvalt door baanverlies of ziekte. Volgens het CPB hebben ook jongeren, huurders en alleenverdieners beperkt spaargeld. Dat is bij hen gecombineerd met een vaak lager inkomen. Tegelijkertijd zijn zij vaak een relatief groot deel van het inkomen kwijt aan vaste lasten. Als hun inkomen plots wegvalt, komen deze groepen dus sneller geld tekort.
Vertraging op A2 richting Utrecht, Rijkswaterstaat roept op tot uitstel reis
21 januari 2026 07:44
Rijkswaterstaat adviseert automobilisten de reis vanuit het zuiden richting Utrecht uit te stellen. Daar staat sinds vanmorgen een lange file vanwege uitgelopen werkzaamheden aan de weg bij Everdingen. Om 06.30 uur konden weggebruikers al rekenen op drie kwartier vertraging.
De wegbeheerder is op de A2 bezig met het herstellen van vorstschade, schrijft RTV Utrecht. Daarbij is een asfaltmolen kapotgegaan. Twee rijstroken blijven tot na de ochtendspits dicht, en dat zal waarschijnlijk zorgen voor hinder.
Bij knooppunt Deil gebeurde rond 07.45 een ongeval. Daar stond al veel file, zegt Rijkswaterstaat, en die is sindsdien toegenomen. Meerdere hulpdiensten zijn ter plaatse.
De ANWB verwacht dat de weg om 10.00 uur weer volledig open kan. Tot die tijd kan verkeer richting Utrecht de borden naar Gorinchem volgen, over de A15 en A27. Op die wegen staat inmiddels ook file, meldt de ANWB. Rond 09.00 uur vanmorgen ging het op zowel de A2 als op de A27 om een uur extra reistijd.
Den Haag filehoofdstad van Nederland, vooral door avondspits
21 januari 2026 07:38
Nergens in Nederland hadden automobilisten vorig jaar zoveel last van files als in Den Haag. Een rit van 10 kilometer door de stad duurde gemiddeld zo'n 8 minuten langer dan wanneer het verkeer normaal had doorgestroomd. Dat is een vertraging van 51 procent, heeft TomTom uitgerekend. De navigatiesoftwaremaker onderzocht de reistijden van zeventien Nederlandse steden.
De vertraging in Den Haag kwam onder meer door afsluitingen vanwege de NAVO-top, maar ook door werkzaamheden. Den Haag heeft daarmee Amsterdam afgelost als 'filehoofdstad' van Nederland in het jaaroverzicht van het bedrijf.
De toename in verkeersdrukte is in het algemeen vooral in de avondspits zichtbaar. In veel steden nam de verkeersdrukte in de avondspits toe ten opzichte van 2024, met Den Haag als uitschieter.
De ochtendspitsen verliepen juist soepeler. Dat komt doordat werkdagen flexibeler worden. Het kan bijvoorbeeld zijn dat mensen de eerste uren thuis wat werk doen voordat ze naar kantoor gaan. Het verkeer is dan gespreid. Maar tussen 17.00 en 18.00 uur gaan ze wel tegelijk weer naar huis.
De grootste verstoring in Nederland werd gemeten in Arnhem op 23 oktober, waar automobilisten 97 procent extra reistijd hadden. Op deze dag werd de A12 bij Arnhem afgesloten vanwege een zinkgat.
Alleen in Groningen daalde de vertraging flink, met bijna een kwart ten opzichte van 2024. Dat komt onder meer door het afronden van het werk aan de zuidelijke ringweg en de oplevering van het vernieuwde knooppunt Julianaplein.
Amsterdam is de traagste autostad van het land, vooral doordat de maximumsnelheid er 30 kilometer per uur is. Mensen halen er een gemiddelde snelheid van nog geen 23 kilometer per uur. In Den Haag is dat ruim 25 kilometer per uur en in Nijmegen ruim 28.
Vergeleken met andere landen valt de vertraging in Nederland mee. Koploper Den Haag staat met 51 procent wereldwijd op plek 81. De drukste stad ter wereld is Mexico-Stad met 76 procent vertraging.
Klussen tegen de klok in olympisch Cortina
21 januari 2026 06:30
Drie weken voor de start van de Olympische Winterspelen wordt in de gaststeden Milaan en Cortina d'Ampezzo nog hard gewerkt aan de sportfaciliteiten en de infrastructuur. De vraag is of de resterende 21 dagen genoeg zijn om alles af te krijgen.
De skyline van Cortina d'Ampezzo wordt ontsierd door een woud aan hijskranen. De gele gevaartes steken schril af tegen de machtige grijze rotspunten van de Dolomieten die boven het bergdorp uittorenen.
Vlak voor zonsondergang op deze prachtige, maar koude winterdag kleuren de kale toppen van de bergen oranje-roze. Silverio Lacedelli heeft echter geen oog voor het natuurschoon. Op weg naar de plek waar een station van de gloednieuwe kabelbaan wordt aangelegd, moppert de gepensioneerde bosbouwkundige dat er weer een weg is afgesloten. "Dan gaan we maar lopen."
Het station van de kabelbaan, die toeschouwers van het dorp naar skipistes moet gaan brengen, is nu nog een skelet van beton en staal. De kabels ontbreken nog, net als de wielen en de houten structuur die er op papier erg mooi uitziet maar waar nu nog geen spoor van is. "De kabelbaan moet over drie weken klaar zijn", zegt Lacedelli, terwijl de zoveelste kiepwagen met zand langsrijdt.
Bobsleebaan en wegen grootste bouwplaatsen
De bouw van de kabelbaan heeft vertraging opgelopen vanwege de onstabiele grond in het gebied, maar is zeker niet het enige project dat drie weken voor de start van de Olympische Spelen nog niet klaar is. Het gebied rondom de bobsleebaan is een grote bouwput en ook aan de tweebaansbergweg naar Cortina wordt nog druk gewerkt.
De 60 kilometer lange weg die vanaf de snelweg in Belluno naar Cortina d'Ampezzo loopt, wordt verbreed en deels ondertunneld. Maar de drie varianten zijn nog lang niet klaar, ook op een rustige donderdag in januari staan er files en doe je ruim een uur over de route. Straks moeten er duizenden toeschouwers overheen.
Toch is Alessia Follador, voormalig snowboarder en nu als ambassadeur verbonden aan de organisatie van de Spelen, ervan overtuigd dat het geen chaos wordt. "Er is een circulatieplan opgesteld om het gebruik van het openbaar vervoer te stimuleren. Tussen Belluno en Cortina gaan pendelbussen rijden. Langs de provinciale weg worden op dit moment grote parkeerplaatsen aangelegd. De pendelbussen moeten de toeschouwers ontmoedigen met de auto te komen en moeten verkeersproblemen voorkomen."
Als de Olympische Spelen op 6 februari beginnen, zal Cortina zelf ook grotendeels worden afgesloten voor autoverkeer. Bewoners kunnen met een pas bepaalde zones wel in en andere niet.
De bewoners van Cortina zijn niet onverdeeld enthousiast. Een bewoner noemt de Olympische Winterspelen, zeventig jaar na de vorige Spelen, een "kans voor Cortina", maar baalt wel van de enorme bouwput die zijn dorp is geworden. "Tot nu toe heb ik vooral heel veel ongemak gehad van de werkzaamheden, van de wegopbrekingen en het constante gebrom van hijskranen en graafmachines."
Een ander voorziet een "grote ramp". "Ik moet allemaal stickers op mijn scooter gaan plakken om door het dorp te mogen rijden. Ik zie niet in wat het voordeel voor de gewone Cortinezen is."
'Magie 1956 uitgewerkt'
Adriano Lorenzi heeft begrip voor het ongemak. Hij is net als Follador ambassadeur van de Winterspelen, maar daarnaast voormalig hoteleigenaar. Hij denkt dat er vooral na de Spelen economische voordelen zullen zijn. "Toeristen blijven nu weg, want de pistes zijn dicht, maar door de uitbreiding van het hotelaanbod komen nieuwsgierigen na de Spelen wel kijken."
Volgens Lorenzi was de magie van de Spelen van 1956 uitgewerkt en is dit een gouden kans om te investeren in de toekomst. "We kunnen er weer twintig jaar tegenaan."
Bosbouwkundige Lacedelli gelooft best dat de opknapbeurt voor Cortina nodig was, maar is vooral bang dat het dorp straks met sportfaciliteiten zit die alleen maar geld kosten. "Het bestieren van een bobsleebaan kost ontzettend veel geld. Je hebt ijsmeesters nodig, die baan moet onderhouden worden, er zijn mensen nodig om die bobsleeën weer naar boven te brengen."
De vorige baan, gebouwd voor de Olympische Spelen van 1956, is niet voor niks gesloten. "Die leed alleen maar verlies."
Hoewel Milaan en Cortina d'Ampezzo de Spelen al ruim zes jaar geleden kregen toegewezen, hikt de organisatie tegen de deadline aan. En hoewel Italianen meesters in improvisatie zijn en er in Cortina dag en nacht gewerkt wordt, is het maar zeer de vraag of over drie weken alles klaar is.