Editor Marcia Lucas overleden, stille kracht achter Star Wars
31 mei 2026 10:01
George Lucas geldt als het brein achter Star Wars, maar waren de sciencefiction-films ooit zo populair geworden zonder zijn ex-vrouw? Bij haar dood wordt Marcia Lucas (80) geroemd voor haar invloed op zijn vroege werk, als klankbord en editor. "Ik ben er nog altijd trots op dat ik Obi-Wan Kenobi vermoord heb."
George en Marcia leerden elkaar kennen in het turbulente filmwereldje van de jaren 60. Ze maakten deel uit van een vernieuwend groepje filmmakers dat een nieuwe periode voor Hollywood ging inluiden: Steven Spielberg, Martin Scorsese, Francis Ford Coppola waren persoonlijke vrienden naast inspirerende vakgenoten.
Nog voor Jaws, Taxi Driver of The Godfather brak in 1973 George Lucas al door met American Graffiti, een coming-of-agefilm die met een nostalgische blik terugkeek op de vroege jaren 60. Marcia, die vanwege het betere salaris was opgeklommen van filmarchivaris naar editor, verzorgde daarbij de montage voor haar echtgenoot. Ze kreeg meteen een Oscarnominatie voor haar eerste speelfilm.
Authentiek
Het succes van de film opende voor George de deur naar zijn passieproject: een sciencefictionverhaal in a galaxy far, far away dat boven de gebruikelijke pulpproducties moest uitstijgen. De oorspronkelijke editor zat echter vast in de oude reflex.
"Hij behandelde het materiaal alsof het om een slapstickkomedie ging, terwijl authenticiteit de bedoeling was", herinnerde Marcia in een zeldzaam interview. "De karakters moesten echt aanvoelen, de emoties moesten authentiek zijn. Maar in plaats van subtiel spel koos hij steeds voor de theatrale versie."
Omdat Marcia de bedoeling van haar man wel begreep, mocht zij het werk overnemen. Hele scènes moesten opnieuw worden gesneden. Zo had zij bijvoorbeeld grote invloed op de climax van de film, waarin de rebellen hun aanval op de Death Star uitvoeren: door Darth Vader tegelijkertijd de aanval te laten openen, stond er ineens veel meer op het spel en werd de eindstrijd spannender.
Dood Obi-Wan
Marcia was ook bij verhaallijnen de sparringpartner voor George. Het was haar idee om halverwege de film Luke Skywalkers mentor Obi-Wan te vermoorden. "Hoe meer ik erover dacht, hoe enthousiaster ik daarover werd", zei George ooit. "Dit maakte de dreiging van Vader ineens veel groter."
In een overlijdensbericht schrijft haar familie dat Marcia met haar werk "emotionele intelligentie, ritme en menselijkheid" bracht in de films waaraan ze werkte. "Ze had de zeldzame eigenschap om de waarheid te vinden in een scène en emotie, vaart en duidelijkheid op het scherm te brengen."
Het leverde haar een Oscar op voor Star Wars en later zou ze terugkeren voor de andere twee films uit de trilogie. Ook werkte ze aan films van filmvrienden Scorsese en Coppola, zoals Taxi Driver en The Rain People.
Marcia verkoos uiteindelijk haar gezin boven het drukke werk, wat leidde tot spanningen in haar huwelijk. Een bittere scheiding volgde in 1983. George koos ervoor haar voortaan dood te zwijgen. "Ik kreeg maar weinig waardering toen we getrouwd waren en totaal niets meer toen we gescheiden waren", verwoordde Marcia het zelf.
Zo was ze pijnlijk afwezig in het boek dat Lucas liet samenstellen over het bedrijf dat ze samen hadden opgezet, Lucasfilm. "Ik keek in de index en Marcia Lucas had maar één vermelding. Eén paragraaf op één pagina: 'Marcia Lucas was een assistent-editor met wie ik trouwde in 1969'. Dat was pijnlijk. Een mes in mijn hart."
Marcia zei weg van de ego's in Hollywood een vervullend leven te hebben gehad. Wat haar ex zonder haar deed met zijn Star Wars-imperium kon haar niet altijd bekoren. Zonder haar aandacht voor de emoties had George te veel aandacht voor allerlei technische snufjes van het filmmaken, was haar mening. "George verloor zich in de mogelijkheden, de special effects, karakters uit de computer."
Het kwam volgens haar de verhaallijn niet ten goede. Zoals een scène in de eerste prequel waarin de latere Darth Vader afscheid neemt van zijn moeder. "Man, wat had ik dat graag gesneden", zegt ze met rollende ogen en een briesende zucht. "Ik had emotie laten zien, hun gezichten. Nu is het: sorry dat ik moet gaan - en weg is hij. Totaal geen warmte."
Noodweer in België: hagelstenen zo groot als pingpongballen
31 mei 2026 07:59
België heeft gisteravond en vannacht te maken gehad met zwaar noodweer, met op verschillende plaatsen hevige hagelbuien, onweer en veel regen. Op sommige locaties vielen hagelstenen met een diameter van ongeveer 5 centimeter. Volgens de VRT is er aanzienlijke schade ontstaan aan onder meer auto's, serres en tuinmeubelen.
In de provincie Namen werden bewoners verrast door snel stijgend water. De Franstalige omroep RTBF meldt dat sommige mensen zelfs vast kwamen te zitten op hun daken. In het dorp Onoz, in de buurt van Charleroi, waren er ook enkele modderstromen als gevolg van de zware regenval.
De hulpdiensten kregen meer dan 300 meldingen binnen. "Dit heb ik zelden meegemaakt", zei korpschef Marc Gilbert tegen de VRT over de omvang van het noodweer.
Ook bezoekers van een dancefeest werden overvallen door zware regen- en hagelbuien. Volgens Het Laatste Nieuws liepen meerdere mensen lichte verwondingen op door de grote hagelstenen die uit de lucht vielen.
De Belgische weerdienst KMI had gisteren code oranje afgegeven vanwege plaatselijke, mogelijk hevige onweersbuien. Voor de Nederlandse provincies Limburg en Noord-Brabant gold sinds gisteravond code geel vanwege stevige onweersbuien. Die waarschuwing werd vanochtend om 07.00 uur beëindigd.
Wekdienst 31/5: Uitzwaaitraining van het Nederlands elftal • Colombia kiest president
31 mei 2026 07:52
Goedemorgen!
Eerst het weer: Vandaag wisselen wolkenvelden en zonnige perioden elkaar af. In de middag ontstaan vooral in het oosten een paar buien, lokaal gepaard met onweer. Het wordt 19 tot 25 graden
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten?
Dit is er vannacht gebeurd:
In Parijs zijn gisteravond rellen uitgebroken na de Champions League-finale. Er zijn zeker 283 mensen opgepakt en 6 agenten gewond geraakt. Mensen gingen in de Franse hoofdstad de straat op om de winst van Paris Saint-Germain te vieren, waarna het uit de hand liep. Die club won in Boedapest na strafschoppen met 4-3 van Arsenal.
Na de wedstrijd werd er op meerdere plekken in Parijs brand gesticht en vuurwerk afgestoken. Ook werd de confrontatie met de politie gezocht. Al het busvervoer in Parijs werd stilgelegd, omdat het door de grote menigtes op straat niet meer mogelijk was om veilig te rijden.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Een fietsenmaker in Groningen werd opgepakt nadat hij een lokfiets van de politie had veiliggesteld tegen een accudief. Hoewel hij tegen agenten uitlegde dat hij de fiets wilde beschermen, werd hij verdacht van heling. Na uren op het bureau mocht hij weer gaan en werd de zaak geseponeerd. De fietsenmaker zegt dat het incident veel indruk op hem heeft gemaakt en dat hij alleen het goede wilde doen.
Israël neemt strategisch kasteel in, evacuatiezone Libanon schuift steeds verder op
31 mei 2026 07:46
Israël heeft een strategisch gelegen kasteel uit de kruisvaardertijd ingenomen in Libanon. Het is in ruim 25 jaar tijd het diepste punt dat Israëlische troepen hebben bezet in het land.
Kasteel Belfort bij de plaats Nabatiye ligt op een hoge plek die uitziet over de rivier Litani, die lang gold als de officieuze grens voor de inzet van grondtroepen in het buurland. Al sinds de middeleeuwen wordt deze fortificatie op een heuveltop gezien als een belangrijk punt om de omliggende regio te beheersen.
Het Israëlische leger maakte de verovering vanmorgen vroeg bekend met een foto van militairen bij de ruïnes van het kasteel. Volgens een woordvoerder is het nodig zo ver op te rukken, om te voorkomen dat Hezbollah aanvallen uitvoert op Israël en Israëlische troepen in Libanon.
De Israëlische gevechtszone in Libanon schuift hiermee opnieuw dieper het land in. Inwoners uit steeds meer dorpen en steden worden door het Israëlische leger opgeroepen om verder naar het noorden te evacueren. Israël wil de aanvallen op Hezbollah intensiveren.
Volgens de woordvoerder zijn er de afgelopen dagen luchtaanvallen uitgevoerd in de omgeving van het kasteel, naast beschietingen door tanks en artillerie. Militairen zijn nu bezig met de omgeving te ontmijnen en willen in dit gebied "terroristische infrastructuur vernietigen en saboteurs uit schakelen". De woordvoerder houdt de optie open de operatie naar andere gebieden uit te breiden.
Eerder riep Israël het gebied ten zuiden van de rivier Litani uit tot een bufferzone. Die zone is nu verder opgeschoven tot aan de rivier Zahrani, zo'n 10 kilometer verderop in het noorden en zo'n 40 kilometer van de grens met Israël. Het Israëlische leger heeft meer militairen opgeroepen.
Inwoners ontheemd
Inwoners in het nieuw uitgeroepen gebied in Zuid-Libanon hebben het dringende advies gekregen om weg te gaan. Duizenden Libanezen worden gedwongen om te vluchten. De oproep gold expliciet voor de inwoners van Tyrus, de vijfde stad van het land. Zij moeten naar het noorden waar volgens hulpverleners nauwelijks opvangplekken meer zijn.
Meer dan een miljoen Libanezen zijn ontheemd door de Israëlische aanvallen en de evacuatiebevelen. Volgens het Libanese ministerie van Gezondheid zijn er meer dan 3200 mensen gedood en raakten meer dan 9800 gewond door Israëlische aanvallen.
Illegale bezetting
Samen met de door Israël ingestelde 'gele lijn' beslaat het evacuatiegebied nu zo'n 2000 vierkante kilometer van Libanon, ongeveer een vijfde van het land.
Net als in Gaza zegt Israël het gele-lijngebied, zo'n 6 procent van Libanon, te gebruiken als "bufferzone" om aanvallen van Hezbollah af te weren. Het gebied is grotendeels ontvolkt en veel plaatsen zijn met de grond gelijkgemaakt door het Israëlische leger, om te voorkomen dat inwoners terug kunnen keren. Wie die grens toch passeert, loopt het risico om beschoten te worden.
De bezetting van het gele-lijngebied door Israël is illegaal volgens internationaal recht. Het is een vooruitgeschoven grens op zo'n acht kilometer van de door de Verenigde Naties vastgestelde Blauwe Lijn. Die lijn geeft sinds 2000 de officieuze grens aan tussen Israël en Libanon. Door het gebied te bezetten schendt Israël de territoriale integriteit en soevereiniteit van dat land, zei universitair hoofddocent internationaal strafrecht Marieke de Hoon eerder.
Officieel geldt sinds 16 april een wapenstilstand tussen Libanon en Israël, maar Hezbollah zat niet aan tafel bij het afspreken daarvan. Zowel Israël als Hezbollah schendt dit bestand dagelijks en veel.
Glasvezeldrones
Het besluit van Israël om verder naar het noorden van Libanon op te rukken heeft volgens Israël te maken met de vele aanvallen die Hezbollah uitvoert met glasvezeldrones. Die blijken effectief te zijn en leggen een zwakke plek van het Israëlische leger bloot. De drones dragen explosieven en worden met een dunne glasvezelkabel bestuurd, waardoor het signaal niet verstoord kan worden.
De explosieve drones kunnen met gemak grote schade aanrichten bij de Israëlische tanks, waardoor die onbruikbaar worden. Ook lukt het Hezbollah om vanuit Zuid-Libanon het noorden van Israël te bereiken met de kleine drones; het Israëlisch verdedigingssysteem heeft grote moeite om ze te detecteren en neer te halen. Israëlische militairen zeggen dat ze de drones pas een paar seconden voor de inslag opmerken.
Sinds het staakt-het-vuren tussen Libanon en Israël vorige maand zijn er bij aanvallen van Hezbollah zeker 12 militairen gesneuveld, waarvan acht door drones. In totaal kwamen 24 militairen sinds het begin van de oorlog begin maart om het leven.
Het Israëlische leger probeert met onder meer netten de drones te onderscheppen. Daarvoor heeft het tot nu toe zo'n 158.000 vierkante meter aan netten ingezet. Deze worden op provisorische wijze over militaire bases en tanks gehangen in de hoop de drones te stoppen voordat ze hun doel raken. Volgens premier Netanyahu werkt een "speciaal team" aan een oplossing. Hij gelooft dat zwaardere aanvallen op Hezbollah daar onderdeel van zijn.
Israël zegt Hezbollah met "brute kracht" aan te vallen voor de droneaanvallen. Het is nog maar de vraag in hoeverre het innemen van steeds meer Libanees grondgebied helpt tegen dat soort aanvallen. Mogelijk wil Israël Hezbollah onder druk zetten door meer grond te bezetten in Libanon.
De pro-Iraanse militante beweging mengde zich in de oorlog in het Midden-Oosten begin maart, nadat de Iraanse ayatollah Khamenei werd gedood bij Amerikaans-Israëlische aanvallen.
Hezbollah heeft gezegd zich niet over te geven en wil dat Israël zich volledig terugtrekt. De groep wil ook niet dat de Libanese regering verder onderhandelt met Israël over een langdurig bestand en heeft opgeroepen tot een opstand tegen de regering. Hoewel de militante beweging verzwakt is, tonen de glasvezeldrones aan dat Hezbollah weer wat van zijn slagkracht terug heeft.
Podcast De Dag: van onze correspondent... Meike Wijers (Australië, Nieuw-Zeeland en Pacifische eilanden)
31 mei 2026 07:00
Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Meike Wijers, correspondent Australië, Nieuw-Zeeland en Pacifische eilanden.
Luister hier:
Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Meike had nooit gedacht aan de andere kant van de wereld te belanden. Ze wilde altijd graag de grens over, andere culturen en landen ontdekken. Tijdens een reis door Latijns-Amerika had ze gedacht daarheen te verkassen. Maar door haar toenmalige Australische vriend belandde ze eerst in Londen en vervolgens down under.
Direct toen ze voet zette op Australische bodem was ze verkocht door de rauwe natuur, de mooie vogels en de mensen. Het land fascineert Meike, omdat het vol tegenstrijdigheden zit. Het is een land opgebouwd uit migranten, maar de laatste jaren is ook hier het anti-migratiegeluid gegroeid. Ook speelt nog altijd de omgang met de oorspronkelijke bewoners, de aboriginals, die ongemakkelijk voelt. En dan zijn er nog de duizenden eilanden die in haar gebied vallen met eigen culturen en gebruiken die zo interessant zijn.
Toen Meike vertrok zeiden mensen tegen haar: bereid je maar voor, je zal het niet heel druk hebben. Maar daar merkte Wijers de afgelopen jaren niks van. Ze ligt naar eigen zeggen te weinig op het strand, waar ze zo graag komt. De combinatie van dat strand en de multiculturele stad Sydney maakt dat Meike voorlopig niet aan vertrekken denkt. "Ook al was het nooit een droom van me, is dat het wel geworden. Het blijft gewoon een hele interessante plek om te werken en een hele fijne plek om te wonen."
Volgende week: een gesprek met Rolien Creton, correspondent in Kopenhagen. Heb je een vraag aan haar, stuur die dan naar dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Lars Hulshof
Opnieuw Amerikaanse aanval op boot in Stille Oceaan: 3 doden
31 mei 2026 06:44
Het Amerikaanse leger heeft opnieuw een boot in de Stille Oceaan aangevallen. Daarbij werden gisteren drie mannen gedood, meldt het Amerikaanse Southern Command op X.
In het bericht stelt het Amerikaanse leger dat inlichtingendiensten hadden vastgesteld dat het schip zich op een bekende drugssmokkelroute bevond en betrokken was bij drugssmokkel.
Het is de tweede aanval in twee dagen. Eergisteren werden er ook al drie mannen gedood bij een soortgelijke aanval vanuit de lucht.
De regering-Trump voert sinds september geregeld aanvallen uit op boten in de Caraïbische Zee en de oostelijke Stille Oceaan. Volgens Trump zijn die gericht op drugskartels. Daarbij zijn in totaal meer dan 200 mensen gedood.
Geen bewijs
Het Amerikaanse leger plaatste bij het bericht op X een video van de aanval. Daarop is niet te zien of het inderdaad om drugssmokkel gaat. Bewijs daarvoor wordt door de Amerikaanse regering ook niet geleverd.
Op de aanvallen is veel kritiek, omdat ze volgens deskundigen in strijd zijn met het internationaal recht.
President Trump zegt dat Amerika in oorlog is met drugskartels in Latijns-Amerika. Hij ziet de aanvallen als noodzakelijk om de toestroom van drugs naar de VS tegen te houden en lijkt zich daarmee te beroepen op een vorm van zelfverdediging.
Eerder zei politicoloog Friso Dubbelboer tegen de NOS dat die onderbouwing "buitengewoon dun" is, "om niet te zeggen afwezig". Volgens Dubbelboer, gespecialiseerd in maritieme conflicten, ondermijnt Trump het zeerecht.