Houthi's nemen controle over belangrijke vaarroute voor olie naar Europa
11 september 2026 12:02
De Houthi's in Jemen hebben het strategisch gelegen eiland Perim ingenomen. Daarmee zouden de door Iran gesteunde Houthi-strijders de controle over de belangrijke Straat van Bab al-Mandeb hebben, melden onder meer persbureau AFP en Al Jazeera. "Na een 18 uur durend offensief hebben ze nu de volledige controle over de kustlijn van de Rode Zee", schrijft de Arabische nieuwszender.
De inname van de Straat van Bab al-Mandeb zal waarschijnlijk grote gevolgen hebben voor de wereldhandel. Miljoenen vaten olie gaan er dagelijks doorheen. Het vormt dé verbindingsroute tussen de Rode Zee en de Indische Oceaan. Daarvandaan varen schepen vanuit Azië richting Europa, via de Rode Zee en het Suezkanaal. Ook wordt er veel olie vanuit het Midden-Oosten via Bab al-Mandeb vervoerd.
Een lokale overheidsfunctionaris zegt tegen AFP dat boten met gewapende Houthi-strijders het eiland, dat ook bekendstaat als Mayyun, hebben bereikt. Dat gebeurde nadat de regeringstroepen zich daar gisteren hadden teruggetrokken. Een ooggetuige verklaarde dat gewapende mannen zich langs de oever van Bab al-Mandeb aan het opstellen waren en in militaire voertuigen rondreden.
Belangrijke route
Gisteren namen de Houthi's de havenstad Mokka in met als doel om controle te krijgen over Bab el-Mandeb. De zeestraat is een van de weinige alternatieve routes voor olie, nu het verkeer door de Straat van Hormuz nog altijd vrijwel stilligt. Saudi Arabië heeft als reactie op de inname van Mokka twee luchtaanvallen uitgevoerd op de luchthaven daar.
Volgens Al Jazeera ondervonden de Houthi-strijders weinig weerstand bij hun opmars. "Ze veroverden Dhubab en vervolgens Murad, de laatste kustplaatsen die nog in handen van de regering waren", zegt Al Jazeera's verslaggever ter plaatse.
Een kaart van hoe de Houthi-rebellen oprukten:
Nu ze de controle er hebben kunnen de Houthi's hun aanvallen op schepen in de zeestraat opvoeren of het verkeer daar stilleggen. Wel hebben ze eerder gezegd dat ze niet meteen schepen in de Straat van Bab al-Mandeb gaan aanvallen.
De snelle opmars van de Houthi's laat zien dat ze door de jaren heen een aanzienlijke militaire macht hebben opgebouwd. Daarbij gaat het om grondtroepen, luchtverdediging, raketten en drones.
Zwitsers dossier van nazi-arts Mengele openbaar, maar vragen blijven
11 september 2026 11:57
Het Federaal Archief van Zwitserland heeft het dossier vrijgegeven dat de nationale inlichtingendienst heeft aanlegd over nazi-oorlogsmisdadiger Josef Mengele. Een historicus had publicatie afgedwongen via de rechter, maar die vindt wat nu openbaar wordt niet voldoende.
In de Tweede Wereldoorlog was Josef Mengele kamparts van het Duitse vernietigingskamp Auschwitz. Hij was onder meer bij aankomende transporten verantwoordelijk voor de selectie van wie onmiddellijk zou worden vergast. Vanwege zijn minzame houding kwam hij bekend te staan als Engel des Doods.
Als arts voerde Mengele ook medische experimenten uit op gevangenen. Die werden bijvoorbeeld zonder verdoving geopereerd of niet behandeld om het verloop van ziekten te kunnen bestuderen. Vaak gebruikte hij tweelingen, omdat hij de gevolgen dan makkelijk kon vergelijken.
Na de oorlog wist hij naar Zuid-Amerika te ontkomen, waar hij nog jarenlang leefde onder een valse naam. Mengele overleed in 1979 bij een zwemtocht in Brazilië.
Stiekem bezoek?
Historicus Gérard Wettstein wilde toegang krijgen tot het Zwitserse dossier om te onderzoeken wat er waar is van geruchten dat Mengele in de jaren 60 een bezoek bracht aan Zwitserland. Mengele werd toen al gezocht als oorlogsmisdadiger en een bezoek aan Europa zou dus brisant zijn. Mogelijk hield zelfs iemand in het land hem de hand boven het hoofd.
Het was al bekend dat Mengele eind jaren 50 op skivakantie ging in het Zwitserse Engelberg, nog voordat er een opsporingsbevel tegen hem was uitgevaardigd. Volgens de geruchten dook hij in 1961 nog eens op, in Zürich, maar hard bewijs daarvoor ontbreekt.
De Zwitserse inlichtingdienst NBD wilde het dossier aanvankelijk geheimhouden tot 2071, maar de rechter oordeelde dat het valt onder een regeling die eerdere publicatie vereist.
Vanwege dat vonnis heeft het nationaal archief de 217 pagina's uit het dossier nu online gezet. Er zitten krantenknipsels in uit internationale media, maar ook inreisverboden van Mengele, politieverslagen en getuigenverhoren van mensen die hem mogelijk hadden gezien.
'Vorm van censuur'
Wettstein wijst erop dat sommige delen van het dossier nog altijd zijn weggelakt. De NBD zegt dat zo "spaarzaam mogelijk" te hebben gedaan, maar staatsgeheimen en persoonsgegevens te moeten achterhouden.
"Een vorm van censuur", concludeert Wettstein bij de omroep SRF. Volgens hem houdt de inlichtingendienst zich daarmee niet aan de gerechtelijke uitspraak.
Wettstein zegt alle informatie uit het archief nodig te hebben om de geruchten te kunnen bevestigen of ontkrachten. Zo nodig is hij bereid opnieuw naar de rechter te stappen.
Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?
Abonneer je dan hier(opent in nieuw venster) op onze nieuwsbrief.
De aanslagen in de VS hadden de zwaarste gevolgen in het Midden-Oosten
11 september 2026 11:42
In de Iraakse stad Falluja worden nog altijd baby's geboren met ernstige afwijkingen die het gevolg zijn van de oorlog die begon na aanslagen duizenden kilometers verderop. Amerikaanse troepen gebruikten tijdens de Irak-oorlog munitie met verarmd uranium.
De gezondheidsproblemen, waaronder nierschade en vele vormen van kanker, behoren tot de vele tragische gevolgen van de aanslagen van 11 september 2001 die een kwart eeuw later nog nagalmen.
Irak had niets met de aanslagen te maken. Toch werd het land een belangrijk strijdtoneel van de Amerikaanse War on Terror. Nu, 25 jaar later, kent het Midden-Oosten een erfenis die verbonden is met wat er lang na die vreselijke dag in de VS gebeurde.
Tegenovergestelde bereikt
"De reactie op 9/11 heeft veel meer impact gehad op het Midden-Oosten dan de aanslagen zelf", zegt Paul Salem, Midden-Oostendeskundige aan het Center for Strategic and International Studies in Washington (CSIS). "De oorlog tegen terreur moest al-Qaida en vergelijkbare groepen verslaan, maar al-Qaida veranderde in al-Qaida in Irak en uiteindelijk kregen we Islamitische Staat in Irak en Syrië. De oorlog tegen terreur heeft in die zin niet gewerkt."
De menselijke tol was immens. Volgens het Cost of War-project van de Amerikaanse Brown University zijn bij de oorlogen onder leiding van de VS sinds 2001 naar schatting 4,5 tot 4,7 miljoen mensen omgekomen. Ongeveer 940.000 mensen werden gedood door direct oorlogsgeweld. Nog eens 3,5 miljoen mensen stierven volgens de onderzoekers aan indirecte gevolgen, door ziekte of honger en de verwoesting van de gezondheidszorg.
De Amerikaanse vergelding begon in Afghanistan en ook Pakistan en landen in Afrika kregen ervanlangs, ver buiten het Midden-Oosten. Toch was het uiteindelijk Irak dat de zwaarste klappen kreeg, gevolgd door Syrië en Jemen.
Beleidsblunder in Irak
De Iraakse leider Saddam Hussein werd snel verdreven, maar daarna ging het mis. Onder leiding van de Amerikanen werd het Iraakse leger ontbonden en het staatsapparaat gezuiverd van leden van Saddams Baath-partij.
Dat was een beleidsblunder die bijdroeg aan het uitbreken van een gewapende opstand en bloedige sektarische vetes tussen soennieten en sjiieten. Met het wegvallen van Saddam werd de machtsbalans in de regio op dramatische wijze verstoord.
"Iran zat destijds eigenlijk ingeklemd tussen twee soennitische grootmachten", zegt Salem. "Aan de westgrens zat Saddam en aan de oostgrens het Taliban-regime. De Verenigde Staten hebben Iran een enorme dienst bewezen door beide regimes uit de weg te ruimen. Zo simpel is het eigenlijk."
De sjiitische milities in Irak, met behulp van het Iraanse regime, grepen hun kans en bouwden naast de Iraakse staat een eigen machtsbasis op. De zwaarbewapende pro-Iraanse groepen groeiden uit tot belangrijke militaire en politieke machtsfactoren.
Volgens Salem was Iran dan ook "absoluut de grote winnaar" van de Iraakse regimewisseling. "De Verenigde Staten dachten dat ze met de oorlogen na 9/11 het Midden-Oosten naar hun eigen beeld konden vormen, maar Iran boekte niet alleen winst in Irak, het werd vervolgens ook sterker in Syrië en Libanon en kreeg nieuwe invloed in Jemen."
Ook naar Syrië
De invasie had nog een onbedoeld gevolg. Uit de opstand tegen de Amerikaanse bezetting ontstond al-Qaida in Irak. De organisatie pleegde honderden bloedige aanslagen en zou uiteindelijk een voorloper worden van IS.
In Syrië kwamen verschillende ontwikkelingen samen. De opstand tegen president Bashar al-Assad veranderde in een burgeroorlog en jihadistische netwerken uit Irak vonden een nieuwe voedingsbodem.
IS veroverde in 2014 grote delen van Syrië en Irak en riep een kalifaat uit. De VS begonnen daarop opnieuw een oorlog in Irak en nu ook in Syrië. Het gevolg was nog meer menselijk leed en een enorme vluchtelingenstroom, die tot in Europa dramatische menselijke en politieke gevolgen had.
Afghanistan terug bij af
In Afghanistan eindigde de oorlog ook heel anders dan de Amerikanen hadden gehoopt. Na twintig jaar vertrokken de laatste Amerikaanse militairen in augustus 2021, met de staart tussen de benen.
Toch kreeg het brein achter de aanslagen, Osama bin Laden, niet waar hij oorspronkelijk op uit was, zegt Salem. "Hij wilde Amerika uit Saudi-Arabië en het Midden-Oosten verdrijven. Dat is niet gebeurd. Wel heeft hij Amerika meegesleurd in extreem kostbare oorlogen die het land niet heeft gewonnen."
Derde oorlog
Salem trekt 25 jaar later een rechte lijn naar de huidige Amerikaanse oorlog met Iran. "Je zou dit bijna de derde oorlog kunnen noemen, na Afghanistan en Irak. In zekere zin is dit een oorlog om de schade van die eerste twee weer ongedaan te maken."
"Die oorlogen maakten Iran sterker. Nu probeert de VS Iran weer te verzwakken." De aanslagen in de VS duurden nog geen ochtend, maar zetten ontwikkelingen in gang die nog altijd nadrukkelijk na-echoën in het Midden-Oosten. Daarmee is de cirkel 25 jaar na 9/11 nog altijd niet rond.
Twee Limburgse agenten op non-actief gezet voor mogelijk lekken
11 september 2026 11:35
Het Openbaar Ministerie (OM) in Limburg heeft een strafrechtelijk onderzoek ingesteld naar twee politieagenten die mogelijk vertrouwelijke informatie hebben verspreid. De agenten zijn tijdelijk op non-actief gezet.
De twee medewerkers van de Limburgse politie worden allebei verdacht van het doelbewust doorzoeken van de politiesystemen om de vertrouwelijke informatie vervolgens met personen buiten de politie te delen.
Het gaat volgens L1 Nieuws om een medewerker van het politieteam Venlo-Beesel en een medewerker van politieteam Brunssum-Landgraaf. Het OM heeft twee aparte onderzoeken ingesteld.
Na het onderzoek door het OM zal er een disciplinair onderzoek plaatsvinden. In dat laatste onderzoek zal gekeken worden of de politieagenten verzuimd hebben hun werk goed, eerlijk en betrouwbaar te doen.
'Wraakjurk' prinses Diana onder de hamer bij Sotheby's
11 september 2026 11:35
De gewaagde korte, zwartzijden jurk die prinses Diana in 1994 droeg wordt geveild bij Sotheby's. De prinses droeg de jurk, die in Engeland bekend staat als revenge dress (wraakjurk), naar een feestje op de dag dat haar echtgenoot prins Charles in een televisie-interview toegaf dat hij haar tijdens hun huwelijk ontrouw was geweest.
Diana had de schouderloze, strakke jurk met diep decolleté van de Griekse ontwerpster Christina Stambolian volgens haar stylist Ana Harvey al jaren in haar kast hangen, maar vond hem te gewaagd om te dragen.
Na de bekentenis van Charles wilde ze er volgens Harvey uitzien "als een miljoen dollar". Daarom veranderde ze op het laatste moment van outfit.
Geen verslagen prinses
In plaats van een 'veilige' jurk van Valentino trok ze Stambolians jurk uit de kast die ze combineerde met een parel- en saffieren choker (ketting), gemaakt van een broche die ze van koningin Elizabeth als huwelijksgeschenk had gekregen, en oorbellen met parels die ze bij haar verloving met Charles kreeg.
Haar uiterlijk werd gecompleteerd met vuurrode nagellak en lippenstift, een keuze die regelrecht inging tegen het Britse koninklijke protocol.
In de Britse media werd de jurk direct omgedoopt tot haar revenge dress omdat ze er volgens velen haar echtgenoot publiekelijk mee de ogen uitstak. De volgende ochtend stonden op de voorpagina's van kranten over de hele wereld geen foto's van een verslagen prinses, maar van een evenwichtige, zelfverzekerde en stralende vrouw. Het interview van Charles was daarmee naar de achtergrond verdwenen.
Krachtige boodschap
Volgens Morgane Halimi, hoofd mode bij veilinghuis Sotheby's, begreep prinses Diana instinctief dat mode een taal op zich kan zijn. "Prinses Diana maakte van de jurk een van de krachtigste boodschappen die ze ooit heeft overgebracht, tijdens een zeer emotioneel beladen periode waarin haar leven onder een vergrootglas lag."
In die tijd werd haar verhaal alleen verteld door wat de media over haar schreven. "Door het dragen van deze jurk kon ze nu haar eigen verhaal vertellen".
Daarna nooit meer gedragen
Diana droeg de jurk daarna nooit meer en liet hem in 1997 met tientallen andere jurken uit haar collectie veilen voor een goed doel, vlak voor haar dood door een auto-ongeluk in een tunnel in Parijs. De hoogste bieder van destijds brengt de jurk nu, dertig jaar later, opnieuw op de markt.
Veilinghuis Sotheby's verwacht dat het kledingstuk op de veiling op 9 december tussen de 130.000 en 250.000 euro zal opbrengen. Ter vergelijking: de Jaguar XJ40 waarmee prinses Diana in de wraakjurk bij het evenement arriveerde verwisselde eerder dit jaar van eigenaar voor ruim 77.000 euro.
Geheel in stijl met de betrokkenheid van Diana bij liefdadigheid, gaat een deel van de opbrengst naar een goed doel.
Chipbedrijf Micron geeft personeel in Taiwan bonus van minstens 46.000 euro
11 september 2026 10:31
De Amerikaanse chipfabrikant Micron gaat productiemedewerkers in Taiwan een bonus geven ter waarde van 35 tot 68 maandsalarissen, met een minimale vergoeding van 1,7 miljoen Taiwanese dollar, omgerekend ruim 46.000 euro. De bonussen volgen op een voor de chipfabrikant goed jaar.
De fabrikant heeft in Taiwan een van zijn belangrijkste productielocaties. Er werken daar ongeveer 15.000 mensen voor het bedrijf. De bonussen zijn een poging om een staking af te wenden. Daar hadden de Taiwanese vakbonden mee gedreigd.
Enorm in trek
Door de wereldwijde AI-boom zijn bedrijven die geheugenchips produceren enorm in trek. Die chips zijn belangrijk in computers om complexe berekeningen uit te voeren die nodig zin voor AI.
Medewerkers van die fabrikanten vinden dat zij meer in de winsten moeten delen. In mei was bij de Zuid-Koreaanse rivaal Samsung ook een staking aangekondigd die werd afgewend nadat dat bedrijf had toegezegd werknemers beter te vergoeden.
Daar beloofde het techbedrijf 10,5 procent van de winst uit te keren aan medewerkers van de chipsafdeling. Werknemers kregen daarmee bonussen van omgerekend 120.000 tot 350.000 euro.
Bonus van 79.000 euro
Ook de Zuid-Koreaanse chipfabrikant Hynix kondigde een betere winstdeling aan. Door die beslissingen was volgens de Taiwanese vakbonden de kloof tussen werknemers van Micron en hun Zuid-Koreaanse collega's vergroot.
De beloningen die nu bij Micron gaan komen, bestaan onder meer uit een contante bonus van 1 miljoen Taiwanese dollar (ongeveer 27.000 euro) voor werknemers in Taiwan die vóór 29 augustus 2025 in dienst zijn getreden. Beginnende ingenieurs krijgen gemiddeld een bonus van zo'n 93.000 euro, waarvan bijna 79.000 euro in contanten.
De rest krijgen zij in aandelen. Daarnaast krijgt elke werknemer een jaarlijkse toekenning van aandelen, meldt het bedrijf.