Kritiek op nieuwe luchtverkeersregels van het kabinet
15 mei 2026 12:38
Mensen die in de buurt van Schiphol wonen, worden niet voldoende beschermd. Dat is de conclusie van de onafhankelijke Commissie voor de milieueffectrapportage (MER). Die heeft gekeken naar de nieuwe regels van het kabinet voor het vliegverkeer rondom Schiphol, het zogeheten luchthavenverkeerbesluit voor 2026.
In dat besluit staan regels over hoeveel geluid er maximaal is toegestaan voor de hele luchthaven en de omgeving van Schiphol. Ook zijn er regels over de veiligheid, het gebruik van start- en landingsbanen en de uitstoot van stoffen.
Voor dit jaar wil het kabinet dat het aantal vluchten van en naar Schiphol laten groeien naar 500.000. Maar de MER-commissie zegt dat de tussendoelen voor stiller vlieger niet zijn gehaald.
Andere mogelijke oplossingen om die doelen wel te behalen, zijn niet onderzocht. Dat kan bijvoorbeeld gaan om 's nachts niet vliegen, anders vliegen of minder.
'Vernietigend' rapport
"Dit rapport van de commissie is vernietigend", reageert Sijas Akkerman. De directeur van Natuur en Milieufederatie Noord-Holland vindt dat het ministerie zijn huiswerk niet goed heeft gedaan.
"500.000 vluchten, dan kan helemaal niet. Ze moeten opnieuw milieuonderzoek doen en terug naar het reële niveau voor Schiphol, dat reële niveau is maximaal 410.000 vluchten", zegt Akkerman.
In het luchthavenbesluit van vorig jaar werd er gesproken van een maximum van 478.000 vluchten. Maar de Raad van State heeft dat vernietigd, omdat de minister van het vorige kabinet niet goed kon uitleggen waarom er een maximum is aan het aantal vliegtuigen dat mag opstijgen en landen op Schiphol.
Eerder waren er ook rechtszaken over geluidshinder rond de luchthaven. De rechter bepaalde dat omwonenden niet voldoende waren beschermd.
Dat is nu dus ook de conclusie van de MER-commissie. Het ministerie moet opnieuw naar de tekentafel en duidelijk de gevolgen in beeld brengen voor de omgeving en de bewoners.
'Wasdroger uit aub', Utrecht ziet heil in alert bij overvol stroomnetwerk
15 mei 2026 11:27
Utrechters krijgen mogelijk in de toekomst een melding als ergens sprake is van overbelasting van het stroomnet. Inwoners ontvangen dan een pushbericht vergelijkbaar met een NL-Alert met het verzoek om even de droger nog uit te laten of de elektrische auto niet op te laden. Verantwoordelijk gedeputeerde Huib van Essen oppert het idee in een brief aan de Provinciale Staten.
De hoop is dat mensen gehoor zullen geven aan zo'n oproep, schrijft RTV Utrecht. In het buitenland heeft het systeem zich volgens gedeputeerde Van Essen al bewezen.
'Zelden'
Peter Hofland, woordvoerder van netbeheerder Tennet, ziet potentie in zo'n systeem. Mensen worden niet overspoeld met berichten maar krijgen alleen een melding als er te veel stroom wordt verbruikt, zegt hij. "Dat gebeurt echt maar zelden, tijdens die paar hele koude winteravonden waarop het stroomverbruik piekt."
De gevolgen van zo'n piek kunnen volgens Hofland groot zijn. "Als bijvoorbeeld een kabel onder de grond het begeeft, dan duurt het lang die te zoeken. En als een transformator kapotgaat, is het maar de vraag of je een reserve hebt. Je bent zomaar dagen, weken of zelfs maanden zoet met zo'n reparatie."
Om dat te voorkomen krijgen mensen volgens Hofland een bericht als 'Tussen 17.00 en 19.00 uur verwachten we een piek in het elektriciteitsgebruik. Het zou heel fijn zijn als u uw steentje kunt bijdragen en grote stroomvreters kunt uitzetten, zoals elektrische auto's, wasdrogers, enzovoort'.
Beloning
In het Verenigd Koninkrijk worden consumenten die hun stroomverbruik verminderen tijdens piekmomenten beloond met bijvoorbeeld korting. Ook in Nederland wordt onderzocht of dat mogelijk is. "Dat betreft onder meer een hogere prijs op momenten dat het druk is op het net, en dus een lagere prijs op momenten dat het rustig is", zegt Hofland. Voor de industrie in Nederland geldt dit al.
Dat de politiek en netbeheerders druk zijn met oplossingen die het stroomnet ontzien, heeft te maken met de aansluitstop die vanaf 1 juli geldt in Utrecht. Het stroomnet in het grootste deel van de provincie gaat vanaf dan helemaal op slot.
Om de druk van het stroomnet te halen, wordt daarnaast gekeken naar onder meer het bouwen van een gloednieuw hoogspanningsstation ten noorden van Utrecht. Dat zou in het eerste kwartaal van 2031 klaar moeten zijn. Ook moet het al bestaande hoogspanningsstation in Breukelen worden uitgebreid.
Verder wordt onderzocht of de belasting van het stroomnet wat omhoog kan. Dat vergroot wel de kans op stroomuitval of beschadigingen. De pushberichten aan consumenten zouden dat moeten tegengaan.
Burgemeester over onrust Stadskanaal: 'Vernielingen helpen de kinderen niet'
15 mei 2026 11:25
Burgemeester Klaas Sloots van Stadskanaal roept in een brief op om politie en justitie hun werk te laten doen en het recht niet in eigen hand te nemen. Die oproep komt omdat onrust is ontstaan nadat gisteren bekend werd dat twee moeders uit de gemeente verdacht worden van het mishandelen van hun twee kinderen.
Er werden daarna ruiten ingegooid bij de woningen die vermoedelijk van de vrouwen zijn. De gemeente in Oost-Groningen heeft tot maandag een noodverordening ingesteld om de gemoederen te bedaren. Dat betekent dat de politie toezicht houdt in de wijk waar de vrouwen wonen.
Huizen dichtgetimmerd
"Ik begrijp de woede en het verdriet dat mensen voelen", schrijft de burgemeester in de brief. "Dat gevoel deel ik. Maar ik doe een dringende oproep aan alle inwoners: laat de politie en justitie hun werk doen."
Sloots zegt dat vernielingen het onderzoek van de instanties verhinderen. "Het recht in eigen hand nemen en vernielingen helpen de kinderen niet. Ze belemmeren juist het onderzoek en maken de situaties in de wijk onveiliger."
De huizen die vermoedelijk van de moeders zijn, zijn inmiddels uit voorzorg dichtgetimmerd.
Buurtbewoners in Stadskanaal reageren geschrokken na de aanhoudingen in de gemeente:
Het Openbaar Ministerie is een strafrechtelijk onderzoek gestart naar de twee moeders van 31 en 33 jaar oud, die ook vriendinnen zijn. Ze worden verdacht van ernstige mishandeling van een 6-jarig meisje en een 7-jarige jongen, zo staat in dossiers van de Raad van de Kinderbescherming die aan de kinderrechter zijn voorgelegd. Op basis daarvan zijn beide kinderen bij hun moeders weggehaald.
Volgens de Raad van de Kinderbescherming werd het meisje opgesloten in de kelder en moest ze haar eigen braaksel eten. De mishandelingen werden ook gefilmd. Het meisje is twee keer in het ziekenhuis opgenomen, onder meer vanwege ernstige ondervoeding.
Het 7-jarige jongetje werd door zijn moeder geslagen en opgesloten in de kelder. Ook was hij regelmatig getuige van de mishandelingen en vernederingen van het meisje.
Sloots schrijft dat de kinderen in veiligheid zijn gebracht en goed worden verzorgd. "Dat is voor nu het allerbelangrijkste. Beide moeders zijn geschorst uit het ouderlijk gezag."
'Maatschappelijke onrust'
Volgens het Openbaar Ministerie gelden in de zaak beperkingen, waardoor er geen informatie kan worden gedeeld over de inhoud van het onderzoek. Wel schrijft het OM dat de twee moeders niet eerder zijn aangehouden om het onderzoek af te wachten en meer informatie te verzamelen. Ook werd meegewogen of de kinderen in veiligheid waren.
De gebeurtenissen van gisteren hebben de politie en het OM genoodzaakt de twee alsnog aan te houden. "Dit vanwege de ontstane maatschappelijke onrust en veiligheidsaspecten. Het onderzoek loopt verder."
Nieuwe Fed-baas direct klem tussen Trump en markten: 'Niet te benijden positie'
15 mei 2026 11:14
"De rente zou veel lager moeten zijn dan hij nu is. Als Kevin op zijn plek zit, dan gaat de rente omlaag", zei de Amerikaanse president Donald Trump precies een maand geleden met een strak gezicht in een interview met nieuwszender Fox News.
Een president die je aanstelt om de rente te verlagen, terwijl de economie juist vraagt om een renteverhoging. Kevin Warsh zal volgende week niet heel gemakkelijk plaatsnemen op de voorzittersstoel bij het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve.
"Warsh wilde de baan heel graag hebben, maar komt in een hele lastige situatie terecht", zegt Philip Marey, Amerika-econoom van Rabobank. "Be careful what you wish for, because you just might get it, zoals de Amerikanen het zeggen."
Vandaag is de laatste werkdag van Jerome Powell als voorzitter van de Fed. Hij dient nog wel anderhalf jaar zijn termijn als gouverneur uit. Dit tot ongenoegen van president Trump, die hem helemaal weg wil bij de Fed. Het bestuur stemt gezamenlijk over de rente. Om genoeg gelijkgestemden te hebben, heeft de president naast een nieuwe voorzitter ook een nieuwe gouverneur in het bestuur nodig.
Ruzie met de Fed
Trump ligt zwaar overhoop met de Fed, omdat die de beleidsrente maar niet verlaagt om geld lenen goedkoper te maken. Voor de president dringt de tijd: in november zijn tussentijdse verkiezingen voor het Amerikaanse Congres. Door onder meer de schutterende economie steunt nog maar één op de drie Amerikanen zijn beleid.
Het afgelopen jaar probeerde Trump al Fed-gouverneur Lisa Cook te ontslaan vanwege vermeende hypotheekfraude. Powell noemde hij een "enorme loser", dreigde hem met ontslag en zelfs vervolging. Maar ondanks de enorme druk uit Het Witte Huis, bleven de twee Fed-bestuurders op hun post.
Powell liet zich niet door Trump opzij zetten, zoals hier in juni vorig jaar bij een bezoek aan de renovatie van de Fed-gebouwen:
Tot opluchting van Trump loopt de termijn van Powell als voorzitter van de Fed vandaag af. Afgelopen week keurde de Amerikaanse Senaat de voordracht van Warsh als zijn opvolger goed, met een nipte meerderheid. Niet alleen Democraten, ook enkele Republikeinen hadden grote zorgen of Warsh zich als hoogste baas van de Fed wel onafhankelijk zou opstellen.
Havik wordt duif
De 56-jarige Warsh is de schoonzoon de steenrijke zakenman Ronald Lauder, een oude studievriend van Trump. Onder president George Bush jr was hij economisch adviseur, en van 2006 tot en met 2011 al gouverneur bij de Fed.
Warsh speelde zich in de kijker bij Trump met stevige kritiek op het beleid van de Fed. Dat was best opvallend, merkt Marey van Rabobank op. "Hij stond als Fed-gouverneur bekend als havik, iemand die de rente liever hoog houdt. Nu komt hij terug als duif die pleit voor lage rentes. Dat voedt wel de speculaties in de financiële markten dat de nieuwe Fed-baas is geneigd de oren naar president te laten hangen."
En daarom heeft Warsh vanaf dag één meerdere ogen over zijn schouders meekijken dan die van Trump alleen. "Het wordt echt koorddansen", vat Marey het samen. "Hij moet voor de financiële markt geloofwaardig overkomen. Alles wat hij zegt zal worden uitgeplozen. Als Warsh naar een renteverlaging toepraat zonder economische onderbouwing, dan zal iedereen dat direct doorhebben."
Vertrouwen wankelt
Het afgelopen jaar kreeg het vertrouwen in de Verenigde Staten al een tik van de financiële markten, onder meer door de wereldwijde handelsoorlog die president Trump een jaar geleden ontketende. Daar kwam dit jaar de oorlog rond de Perzische Golf overheen. Ondertussen loopt de staatsschuld, van inmiddels bijna 39 biljoen dollar, alleen maar verder op.
Als de financiële markten ook de Fed gaan wanvertrouwen, dan wordt het volgens Marey steeds lastiger voor de Amerikaanse schatkist om geld te lenen. "De rente op Amerikaanse staatsleningen zal oplopen als investeerders denken dat de Fed een politieke speelbal is en niet meer bezig is de Amerikaanse economie te stabiliseren."
Voor investeerders in staatsschuld is de betrouwbaarheid en vooral de onafhankelijkheid van centrale banken een belangrijke eis. Marey: "In de jaren zeventig liet Fed-voorzitter Arthur Burns de oren hangen naar president Nixon. Paul Volcker moest uiteindelijk de Amerikaanse economie twee keer uit een recessie persen. Dat risico loop je nu weer."
Warsh komt daarom eigenlijk in een onmogelijke positie bij de Fed terecht, concludeert Marey. "Powell werd ook door Trump aangesteld. En wat hem gebeurde kan Warsh ook overkomen. Het Witte Huis verwacht dat hij de rente voor de tussentijdse verkiezingen flink verlaagt Hij zit echt in een niet te benijden positie. Maar goed, hij wilde deze baan zelf hebben."
Opnieuw ebola-uitbraak in Congo, zeker 65 doden: 'Risico op verdere verspreiding'
15 mei 2026 10:33
In een afgelegen provincie van de Democratische Republiek Congo is ebola uitgebroken. Daarbij zijn tot nu toe 65 doden gevallen, zo meldt Afrikaanse volksgezondheidsorganisatie Africa CDC. Van nog eens zeker 246 mensen wordt vermoed dat ze besmet zijn met het dodelijke virus.
De sterfgevallen en vermoedelijke besmettingen zijn voornamelijk geregistreerd in kleine steden als Mongwalu in de provincie Ituri, schrijft Africa CDC in een verklaring. "Er zijn ook verdachte gevallen gemeld in de provinciehoofdstad Bunia, in afwachting van bevestiging."
In de afgelopen jaren daalde het aantal doden door de besmettelijke ziekte in het land juist, nadat er tussen 2018 en 2020 een grote uitbraak in het land was waarbij bijna 2300 mensen omkwamen.
De provincie Ituri ligt in het noordoosten van Congo, aan de grens met Uganda. De provincie is zeer afgelegen en wordt gekenmerkt door een slecht wegennetwerk, waardoor het lastig is om daar vaccins te leveren. Ituri ligt op meer dan 1000 kilometer van de hoofdstad Kinshasa.
"De gezondheidsdienst maakt zich zorgen over een mogelijk verdere verspreiding van het virus door de stedelijke omstandigheden in Bunia en Rwampara, de grote bevolkingsbewegingen en de mobiliteit rondom de mijnbouw in Mongwalu", schrijft Africa CDC.
Het ebolavirus is zeer besmettelijk en kan worden overgedragen via lichaamsvloeistoffen, zoals braaksel, bloed en sperma. De ziekte die het veroorzaakt is zeldzaam, maar ernstig en vaak dodelijk.
De laatste uitbraak in Congo eindigde ongeveer vijf maanden geleden. Daarbij kwamen zeker 43 mensen om het leven. De uitbraak vond plaats drie jaar na de vorige epidemie.
Organisaties als Unicef leveren ebola-vaccins aan de Democratische Republiek Congo. De eerste keer dat daar ebola uitbrak, was in 1976.
De nieuwe uitbraak zal extra zorgen opleveren in het Centraal-Afrikaanse land, dat in het oosten strijdt tegen verschillende gewapende groepen. De meest bekende is de rebellengroepering M23, een groep die wordt gesteund door buurland Rwanda.
M23 heeft sinds 2021 grote delen van het oosten van Congo veroverd. Begin vorig jaar werden de belangrijke steden Goma en Bukavu ingenomen. Ondanks een akkoord tussen het Congolese leger en M23 worden er nog steeds gevechten gemeld, en ook burgerdoden.
CIA-baas brengt hoogst ongebruikelijk bezoek aan Cuba
15 mei 2026 10:25
In de Cubaanse hoofdstad Havana heeft gisteren een opmerkelijk bezoek plaatsgevonden. De Amerikaanse CIA-directeur John Ratcliffe bezocht zijn Cubaanse ambtgenoot, te midden van de steeds nijpender situatie op het eiland als gevolg van de Amerikaanse olieblokkade.
Het zou pas de tweede keer zijn dat een directeur van de inlichtingendienst een bezoek brengt aan Cuba, sinds dat land communistisch werd in 1959.
De Amerikaanse delegatie kwam naar het eiland met een boodschap van president Trump. De Verenigde Staten zouden bereid zijn om "serieus in gesprek te gaan over economische en veiligheidskwesties, maar alleen als Cuba fundamentele veranderingen doorvoert". Welke dat zijn werd niet benoemd.
'Geen bedreiging'
De VS wil al decennialang dat Cuba vrije en eerlijke verkiezingen houdt, dat de staatseconomie wordt opengesteld en dat er herstelbetalingen komen voor bezittingen die door het Castro-bewind zijn onteigend.
Cubaanse functionarissen bevestigen dat er gesprekken zijn gevoerd. Bij het overleg benadrukten zij dat Cuba geen bedreiging vormt voor de nationale veiligheid van de VS. Het staat al decennialang op de Amerikaanse lijst van landen die terrorisme steunen, maar volgens Cuba heeft de VS niets te vrezen.
Er is geen "legitieme reden" dat het land op de Amerikaanse sanctielijst staat, vinden de machthebbers. Het herbergt, steunt of financiert naar eigen zeggen geen terroristen, terwijl de Amerikanen Cuba daar wel van beschuldigen.
Los van het overleg schreef president Díaz-Canel na het bezoek op X dat als de VS echt wil helpen, dat het beste kan door de olieblokkade op te heffen. Een hulppakket van miljoenen sloeg Cuba eerder af vanwege de voorwaarden die de Amerikanen eraan verbonden.
Sinds begin dit jaar kampt het eiland met grote tekorten, doordat de VS olieleveranties blokkeert. Eén Russische olietanker kwam ondanks het embargo aan, maar vooralsnog blijven de tekorten te groot. Volgens Díaz-Canel zijn de prioriteiten meer dan duidelijk. "Brandstof, voedsel, medicijnen", schrijft hij.
Correspondent Nina Jurna bezocht vorige maand de hoofdstad Havana en zag de impact van de tekorten:
Begin deze week zei president Trump dat de landen in gesprek zouden gaan. "Cuba vraagt om hulp, en we gaan praten!!!", schreef hij op Truth Social.
Zijn regering windt er al langer geen doekjes om over wat er met Cuba moet gebeuren. "Cuba is een mislukt land en gaat maar één kant op: bergafwaarts!", aldus Trump in hetzelfde bericht. Eerder beweerde hij dat de VS het land zou innemen en dat president Díaz-Canel moet vertrekken.
Protesten
Ondertussen was het op het eiland zelf de hele week onrustig. Uit onvrede met het regime gingen woensdag honderden mensen de straat op in Havana, meldt persbureau Reuters. Door de brandstoftekorten kan Cuba het verouderde energienetwerk niet meer draaiende houden, waardoor stroomstoringen nog vaker voorkomen en langer aanhouden.
Tegen de avond werden wegen geblokkeerd met brandend afval. Ook sloegen betogers op pannen en potten en riepen ze anti-regimeleuzen. Maar waar veel demonstranten de schuld leggen bij het communistische bewind, stelt het regime de Verenigde Staten verantwoordelijk.