Veiligheidsmaatregelen in Opheusden, gemeente bang voor nieuwe rellen
23 september 2026 20:26
De gemeente Neder-Betuwe heeft voor morgen maatregelen aangekondigd om nieuwe ongeregeldheden in Opheusden te voorkomen. Afgelopen donderdag liep een protest tegen de mogelijke komst van een asielzoekerscentrum uit op rellen. Veertien mensen werden aangehouden.
Voor de hele bebouwde kom van Opheusden geldt vanaf morgen 17.00 uur een noodverordening. Ook is een deel van het centrum als veiligheidsrisicogebied aangemerkt en controleert de politie de toegangswegen naar het dorp.
's Avonds is er opnieuw een raadsvergadering in het gemeentehuis. Op de agenda staan geen onderwerpen over asielopvang gepland. De gemeente Neder-Betuwe moet op grond van de spreidingswet 132 asielzoekers opvangen, onder wie acht alleenstaande minderjarigen.
De aangekondigde maatregelen gelden tot een uur na middernacht en houden in dat alleen mensen met "een aantoonbaar doel" in het gebied mogen zijn. Gezichtsbedekkende kleding is verboden en ook geldt een groepsverbod.
'Maatregelen noodzakelijk'
De maatregelen zijn volgens burgemeester Jan Kottelenberg hard nodig om rellen zoals die van vorige week te voorkomen.
Terwijl in het gemeentehuis werd vergaderd over asielopvang in de gemeente, keerden demonstranten buiten zich tegen de politie en de ME. Er werd onder meer met zwaar vuurwerk gegooid en er werden vernielingen aan het gemeentehuis aangericht. De burgemeester gaf een noodbevel af.
Signalen
De gemeente heeft signalen ontvangen dat groepen uit andere delen van het land morgen in Opheusden willen demonstreren tegen de mogelijke komst van een opvang van vluchtelingen, schrijft Omroep Gelderland. Bij de gemeente is geen aanvraag voor een betoging ingediend.
De veertien relschoppers die vorige week werden aangehouden hebben voor morgenavond een gebiedsontzegging gekregen. Twaalf van hen komen uit Neder-Betuwe, een uit de gemeente Rhenen en een uit de gemeente Buren.
Topontmoeting Trump en Xi in VS: wel praten over gevaren AI, maar geen rem erop
23 september 2026 20:00
Over veel onderwerpen zijn Peking en Washington het oneens. Maar op één thema zijn ze opvallend eensgezind, aan de vooravond van de top tussen de presidenten Trump en Xi in de Amerikaanse hoofdstad: kunstmatige intelligentie. "Het is een race waarin beide landen nummer één willen zijn", zegt politicoloog Elly Rostoum.
Rostoum werkte eerder bij Amerikaanse inlichtingendiensten en geeft nu les aan de Johns Hopkins Universiteit. Volgens haar zijn de schadelijke kanten van AI voor de twee landen geen reden om op de rem te trappen. "Beiden willen ze het meest geavanceerde model hebben", zegt ze. "Dat is de belangrijkste drijfveer."
Trump was deze week in zijn toespraak voor de Verenigde Naties duidelijk. "We liggen ruim voor op China, en dat willen we zo houden", zei hij. "Ik ga de groei niet afremmen van iets dat groter kan worden dan de Industriële Revolutie." Dat AI de beurzen tot recordhoogtes stuwt, is hem niet ontgaan. "We gaan het stimuleren, niet beteugelen."
Amerika heeft nog altijd de beste kaarten op het gebied van rekenkracht en chips, al is China hard bezig het verschil in te lopen. Bovendien heeft Peking zo zijn eigen troeven, bijvoorbeeld in de vorm van kritieke aardmetalen en goedkope energie.
"Kijk je puur naar technologie, dan heeft de Verenigde Staten echt de overhand", zegt ook China-kenner James Lewis. Hij wijst er echter op dat China extra motivatie krijgt door de exportbeperkingen die de Verenigde Staten heeft opgelegd. "Het Chinese Huawei heeft daarom gezegd: het is ons doel om het Amerikaanse Nvidia in te halen."
Steeds grotere rol AI
De laatste tijd volgen de ontwikkelingen elkaar snel op. Zo braken AI-agenten van verschillende bedrijven meermaals los uit hun beschermde testomgeving. Ze wisten zonder toestemming externe systemen binnen te dringen.
Verder speelt kunstmatige intelligentie een steeds grotere rol op het internationale slagveld. CNN berichtte vorige week nog over een Chinees schip in het Midden-Oosten, dat volgens een Amerikaanse analist materiaal vervoerde voor een kernwapenprogramma. Het Amerikaanse leger stond klaar om het schip te enteren, vliegtuigen zouden al zijn opgestegen.
Op het laatste moment werd duidelijk dat er niets klopte van de data die de analist met behulp van kunstmatige intelligentie had vergaard. Een bron zei tegen CNN dat de fout "bijna tot een oorlog leidde".
Dat laatste gebeurde niet, maar incidenten als deze zijn reden waarom de zorg onder veel Amerikanen sterk is toegenomen. In een peiling van Politico kwam onlangs naar voren dat 63 procent van de Amerikanen vreest dat AI op zijn minst het risico met zich meebrengt dat de mensheid wordt vernietigd.
Amerikanen willen veiligheid; Washington wil China voorblijven
Concrete afspraken tussen China en de VS om het rempedaal in te drukken zullen niet worden gemaakt bij de topontmoeting in Washington, denkt politicoloog Rostoum. "Maar ik zie China en Amerika wel meer met elkaar gaan praten op lagere niveaus over de risico's van AI, ook op het niveau van de bedrijven."
Scott Bessent, Trumps minister van Financiën, zette daar dit weekend de deur al voor open. Na gesprekken met de Chinese vicepremier He Lifeng liet hij weten dat er een AI-dialoog komt. "We staan open voor gesprekken over het beperken van gedeelde risico's en het voorkomen dat onze twee systemen volledig uit elkaar groeien", zei Bessent.
Paralellen met de Koude Oorlog
Het wantrouwen in China is ondertussen groot, zegt Edgard Kagan. Hij was adviseur Oost-Aziëonder onder president Biden. Er zijn wat Kagan betreft parallellen te trekken met de Koude Oorlog, toen de VS en de Sovjet-Unie onderhandelden over strategische kernwapens. "Al is het verschil dat men toen meer inzicht had in elkaars technologische kennis."
Nu is dat anders, omdat de technologische ontwikkelingen elkaar in razend tempo opvolgen. "Ook destijds waren beide partijen bang dat de ander vals speelde, maar er was nog enig wederzijds begrip. Bij AI ontbreekt op dit moment zelfs het meest basale niveau van vertrouwen."
Om die reden is ook China-kenner Lewis sceptisch over een echte dialoog. "Wat zou een concessie op het gebied van cyberveiligheid überhaupt zijn? 'Ik beloof AI niet te gebruiken om jou te bespioneren?' Beide kanten zouden daarmee kunnen instemmen, maar zo'n afspraak is betekenisloos."
Gevallen Hollywood-tycoon Harvey Weinstein opnieuw veroordeeld in zedenzaak
23 september 2026 19:30
Voormalig Hollywoodproducent Harvey Weinstein is door een rechter in New York opnieuw veroordeeld voor een zedenzaak. Hij kreeg vijftien jaar cel voor het aanranden van de voormalige productieassistente Miriam Haley.
Weinstein dwong Haley in 2006 in zijn appartement in Manhattan tot seks. Hij kreeg daar zes jaar geleden 23 jaar cel voor, maar die straf kwam in hoger beroep te vervallen. De zaak kwam opnieuw voor de jury, die hem vorig jaar weer schuldig bevond. Vandaag kreeg Weinstein zijn straf te horen.
In een rolstoel
"Het feit dat ik seksueel misbruikt ben door Harvey Weinstein heeft een verwoestende impact gehad op mijn leven en mijn gevoel van veiligheid. Dat zal misschien nooit meer verdwijnen", verklaarde Haley in de rechtszaal. De 74-jarige Weinstein, die vanwege gezondheidsproblemen in een rolstoel zit, heeft in deze zaak spijt betuigd en zijn excuses aangeboden aan Haley. Zijn advocaten voerden tevergeefs aan dat hij te ziek is om een lange gevangenisstraf uit te zitten.
De Hollywood-producent werd in het najaar van 2017 door diverse actrices beschuldigd van ongewenste intimiteiten. The New York Times en tijdschrift The New Yorker brachten de aantijgingen van onder anderen actrices Rose McGowan en Ashley Judd als eerste naar voren. Daarna kwamen tientallen andere vrouwen, onder wie Gwyneth Paltrow en Angelina Jolie, naar buiten met verhalen over seksueel overschrijdend gedrag door Weinstein.
#MeToo
De onthullingen leidden op sociale media tot wat bekend is komen te staan als de #MeToo-beweging. Vrouwen deelden in groten getale hun ervaringen met seksueel wangedrag door mannen op belangrijke posities in bijvoorbeeld de filmwereld.
Weinstein is door meer dan tachtig vrouwen beschuldigd van seksueel wangedrag. Sommige beschuldigingen gaan terug tot de jaren 70. De oud-producent werkte mee aan succesvolle films als Pulp Fiction, Gangs of New York, The English Patient en de Scream-reeks.
Weinstein zit sinds 2020 in hechtenis in New York. In die staat en in Californië lopen nog zedenzaken tegen hem.
Tweede Kamer wil dat omroepen nu al stoppen met ledenwerfacties
23 september 2026 19:23
Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer vindt het onnodig dat omroepverenigingen komend jaar nog een keer moeten bewijzen dat ze voldoende leden hebben om in het publieke bestel te blijven. Dit ledencriterium vervalt in de nieuwe Mediawet, maar die gaat pas op 1 januari 2029 in, zo is de bedoeling.
Uit de huidige wet volgt dat omroepen als KRO-NCRV, AVROTROS en BNNVARA eind volgend jaar nog een keer langs de meetlat worden gelegd. Maar dat kan maar beter achterwege blijven, zegt de Tweede Kamer. Dat scheelt ook dure ledenwerfacties met reclamespotjes.
"Zonde van het geld", zegt VVD-Kamerlid Van der Maas. "Het is belastinggeld en dat moet daar niet voor worden gebruikt." Dat omroepen hun bestaansrecht ontlenen aan hun ledenaantal is wat hem betreft ouderwets. "Dat stamt uit de tijd van de verzuiling, maar tegenwoordig zijn er nog maar weinig mensen ergens lid van."
Net als coalitiepartner CDA en oppositiepartij Pro vindt Van der Maas het beter om nu al voor te sorteren op het nieuwe bestel, waarin de ledenomroepen opgaan in vier omroephuizen. Dat proces is inmiddels vergevorderd. Maar als de omroepen nog een keer ledenwerfcampagnes voor zichzelf gaan houden, kan dat proces onder druk komen te staan, is de vrees.
Powned in gevarenzone
Ook bestaat het risico dat een kleine omroep op de peildatum niet voldoende leden heeft en dan niet kan toetreden tot het nieuwe bestel. Dat geldt met name voor Powned. De ondergrens ligt op 50.000 leden, Powned had er eind vorig jaar rond de 11.000.
Vanaf 2029 moet die omroep met AVROTROS een van de omroephuizen gaan vormen. En het nieuwe bestel is gesloten: er komen geen nieuwe omroepen meer bij.
"Niet uit te leggen", vindt Pro-Kamerlid Mohandis. "Het is heel gek als de omroepen volgend jaar tonnen per omroep gaan uitgeven aan iets dat twee jaar later niet meer hoeft. Dat geld moet naar journalistiek gaan." Hij wil dat cultuurminister Letschert het oplost. Morgen is er een debat over in de Tweede Kamer.
Om het peilmoment te schrappen, moet wel de huidige wet gewijzigd worden. En omdat de tijd dringt, moet dat met een spoedwet. Een andere mogelijkheid is volgens Mohandis dat bij die laatste peiling op 31 december 2027 de gezamenlijke ledenaantallen van de nieuwe clusters of omroephuizen als uitgangspunt worden genomen.
Het nieuwe omroepbestel:
De huidige elf omroepen moeten opgaan in vier omroephuizen, zo staat in de plannen van het kabinet. Mocht Ongehoord Nederland zijn erkenning kwijtraken, gaat het nieuwe bestel er vrijwel zeker zo uitzien:
Daarnaast gaan NOS en NTR een nieuwe taakomroep vormen onder de naam NOS. De NPO houdt de bestuurlijke en coördinerende rol.
Na waarschuwingen over escalatie vliegt Russische heli Poolse luchtruim binnen
23 september 2026 18:44
Een Russische militaire helikopter heeft gedurende een kleine minuut het luchtruim van NAVO-land Polen geschonden. Dat gebeurde volgens het Poolse leger vanmorgen bij de grens tussen de Russische exclave Kaliningrad en de Poolse noordkust, op zo'n 100 kilometer van havenstad Gdansk. Vanuit Rusland is niet op het bericht gereageerd.
De Russische Mi-8-helikopter vloog 42 seconden in het Poolse luchtruim, tot 300 meter over de grens, staat in de Poolse verklaring. Daarop gingen gevechtsvliegtuigen de lucht in en bracht het leger grondtroepen in staat van paraatheid. "De aard van het incident wijst erop dat Rusland opnieuw de paraatheid van onze luchtverdediging op de proef stelt", aldus het leger.
Het bericht over de helikopter volgt kort op een nieuwe waarschuwing van de Poolse premier Tusk dat Rusland uit is op escalatie. Hij sprak vorige week in het parlement van "een reëel risico" dat Rusland drones of andere projectielen op de oostflank van het Europese NAVO-gebied gaat afvuren. Meteen daarna bezocht hij Kyiv, om de Poolse steun aan Oekraïne te onderstrepen.
Onrust zaaien
Met Tusk geven Europese inlichtingendiensten waarschuwingen af, ook deze week weer. Drie Europese inlichtingenchefs zeggen dat Rusland de NAVO "binnen enkele maanden" wil testen met kleine aanvallen op het grondgebied van het militaire bondgenootschap. De Russen zouden daarmee willen aantonen dat bondgenoten niet voor elkaar in de bres springen en daarmee onrust zaaien.
Bij die aanvallen zou het kunnen gaan om een toename van drone-activiteiten, een kleine inval van een aan Rusland grenzend gebied of andere hybride acties, schetste het hoofd van de Tsjechische inlichtingendienst Michal Koudelka tegenover de Britse krant The Guardian. Het opzettelijk schenden van het luchtruim van een NAVO-land past in dat dreigingsbeeld.
Aanval op passagierstrein
Ruim vier en een half jaar na de grootschalige invasie van Rusland in Oekraïne komt de oorlog voor buurland Polen steeds dichterbij. Gevechtsvliegtuigen van Polen en NAVO-bondgenoten die in het land aanwezig zijn stijgen met regelmaat op bij Russische aanvallen in het westen van Oekraïne. Door die aanvallen gaan ook delen van het Poolse luchtruim uit voorzorg dicht.
Na een aanval op een passagierstrein tussen de hoofdsteden Kyiv en Warschau kondigde premier Tusk deze maand een "zeer verhoogde staat van paraatheid" af. Bij een aanval met honderden drones raakte Rusland de locomotief van de trein, op slechts 2 kilometer van de Poolse grens. Door tijdige evacuatie vielen er geen gewonden.
Bij de grensovergang vloog bij diezelfde aanvalsgolf ook een tankstation in brand:
De boodschap van Rusland aan Polen en daarmee de NAVO was helder: stop met het steunen en bevoorraden van Oekraïne. Via het spoor gaat vanuit de EU veel militaire en humanitaire hulp naar het door Rusland binnengevallen land. Volgens Rusland zijn de Europese landen daarmee medeplichtig aan de oorlog, die het in 2022 met de invasie zelf begon.
"Alle zendingen van militair materieel die voor Kyiv zijn bestemd, zijn legitieme doelwitten voor de strijdkrachten van de Russische Federatie", waarschuwde het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag. De woordvoerder hekelde daarbij het nieuwe 100 jaar geldende vriendschapsverdrag dat Canada en Oekraïne deze maand tekenden, inclusief nieuwe wapenleveranties.
Fort Trump
Ondertussen hoopt Polen op steun vanuit de VS, waar president Trump vorige week een sanctiewet tegen Rusland tekende. Mochten de Amerikanen binnenkort besluiten een permanente militaire basis in Polen te vestigen, dan zal die tot 'Fort Trump' worden gedoopt, zei president Nawrocki gisteren bij Bloomberg. Dat besluit van de VS is volgens hem "een kwestie van tijd".
Gevechten in Ethiopische regio Tigray laaien op, rebellen nemen vliegveld in
23 september 2026 18:43
In het noorden van Ethiopië in de regio Tigray zijn gevechten uitgebroken tussen rebellenbewegingen en de federale regering. Daarmee lijkt het vredesakkoord tussen beide partijen uit 2022, dat een einde maakte aan de bloedige burgeroorlog, op losse schroeven te staan.
De rebellenbeweging Tigray People's Liberation Front (TPLF) zegt een "defensieve oorlog" te zijn begonnen tegen de regering van premier Ahmed. De beweging beschuldigt de regering ervan gisteren drone- en artillerieaanvallen te hebben uitgevoerd op Tigray, de regio die zij grotendeels in handen heeft. Het is niet duidelijk of er gewonden zijn gevallen.
De onrust in de regio komt niet geheel onverwachts. Sinds juli is het al onrustig in Tigray en zijn er signalen dat het vredesakkoord geschonden zou worden. Zo zijn er afgelopen maanden meldingen geweest van drone-aanvallen en gewapende confrontaties. Ook sloot TPLF, dat naast rebellenbeweging ook een politieke partij is, onlangs een alliantie met zes andere gewapende groepen die de regering in Addis Abeba omver willen werpen.
Luchthaven ingenomen
Een adviseur van premier Ahmed bevestigt dat de rebellen de luchthaven van Mek'ele hebben ingenomen en aanvallen hebben uitgevoerd op overheidsinstellingen in Afar en Amhara. Hij beschuldigt de TPLF ervan de gevechten te laten oplaaien en het vredesakkoord te schenden, met een nieuwe oorlog als mogelijk gevolg. De nationale vliegtuigmaatschappij, Ethiopian Airlines, zegt alle vluchten naar Mek'ele en steden Axum en Shire te schrappen.
Bronnen bevestigen aan persbureaus AFP en AP dat de TPLF-strijders de luchthaven van Mek'ele hebben ingenomen. Een taxichauffeur zegt tegen AP dat de strijders wapens dragen. Bij het vliegveld stuurden de autoriteiten hem terug omdat er geen volgens hen geen vluchten zouden landen. Er zijn voor zover bekend nog geen meldingen van schietpartijen rond het vliegveld.
De Prosperity Party van de zittende premier Ahmed behield in juni stevig de macht bij de parlementsverkiezingen. De uitslag kwam niet als een verrassing, omdat de belangrijkste oppositiegroepen de verkiezingen boycotten en Tigray volledig was uitgesloten van de stembusgang. Mensenrechtenorganisaties bekritiseerden de verkiezingen en noemden ze niet vrij of eerlijk verlopen, mede doordat leiders van oppositiepartijen gevangen zaten.
Burgeroorlog
Tigray was enkele jaren geleden volop in het nieuws vanwege de bloedige burgeroorlog in de regio. Het TPLF vocht tussen 2020 en 2022 tegen federale troepen. Het conflict eindigde met een vredesakkoord in november 2022, maar experts noemen de mensenrechtensituatie nog altijd zorgwekkend.
Tijdens de oorlog sloot premier Ahmed de regio Tigray vrijwel volledig af van de buitenwereld. Daardoor zaten ruim 5 miljoen mensen lange tijd zonder stroom, internet, bankdiensten en toegang tot medicijnen. Tijdens de burgeroorlog kwamen volgens schattingen van de Afrikaanse Unie ongeveer 600.000 mensen om het leven.
Correspondent Elles van Gelder ging begin 2022 naar Amhara, vlak bij de frontlinie. Tigray mocht ze niet in en daarom kon ze alleen op pad aan de kant van het regeringsleger. Daar zag ze de enorme impact van de oorlog op burgers: