Na aanhoudende protesten komt Frankrijk met maatregelen voor beter onderwijs
26 oktober 2026 21:53
De Franse regering komt met maatregelen om het onderwijs te verbeteren. Zo wordt 5 miljard euro uitgetrokken voor de renovatie van schoolgebouwen en universiteiten, zeggen de onderwijsministers Geffray en Baptiste.
De maatregelen volgen op aanhoudende massale protesten. Scholieren voeren actie tegen problemen in het onderwijs, zoals vervallen schoolgebouwen, overvolle klassen, een lerarentekort en een hoge werkdruk. Eerder vandaag zei president Macron dat de regering tegemoet zou komen aan de 'legitieme eisen' van de demonstranten.
Het geld voor de renovatie van schoolgebouwen wordt beschikbaar gesteld aan lokale overheden. Het gaat daarbij voornamelijk om leningen. Verder beloven de ministers Geffray en Baptiste 15.000 extra plaatsen beschikbaar te stellen in het hoger onderwijs. Dat moet meer scholieren de kans geven om te studeren.
Ook het Franse systeem Parcoursup voor toelating tot het hoger onderwijs wordt aangepast. Studenten uiten kritiek op onduidelijke selectiecriteria en ongelijke kansen. Ze zeggen dat ze daardoor niet hun gewenste studie kunnen volgen. De onderwijsministers beloven dat het systeem transparanter wordt en in 2028 wordt vervangen.
Voor middelbare scholen komt een maximum van 28 leerlingen per klas in la Seconde. Dat is het eerste jaar van de bovenbouw van de middelbare school, wat overeenkomt met de vierde klas in Nederland. In steden zitten nu vaak meer dan 35 leerlingen in een klas in la Seconde. Om de kleinere klassen mogelijk te maken worden 500 extra docenten aangenomen.
Scholieren blijven demonstreren
Geffray en Baptiste hadden vanmiddag een ontmoeting met premier Lecornu en vertegenwoordigers van middelbare scholen en universiteiten. Scholierenvakbonden maakten daarna bekend dat ze blij zijn met de aangekondigde maatregelen, maar vinden het niet genoeg. "Nog niet alles is opgelost." Ze roepen scholieren daarom op om komende zaterdag opnieuw te demonstreren.
Er wordt in Frankrijk al weken geprotesteerd. De aanhoudende acties van scholieren voor verbeteringen in het onderwijs zijn overgegaan in een breder protest met vakbonden, boeren en oppositiebeweging gele hesjes. Afgelopen weekend gingen in het hele land honderdduizenden mensen de straat op.
De protesten beginnen vaak vreedzaam, maar door relschoppers en plunderaars slaat de sfeer om. Op 17 oktober liepen demonstraties in meerdere steden uit op rellen, plunderingen en brandstichting. Er werd voor honderden miljoenen euro's schade aangericht. Meer dan 2300 mensen werden opgepakt.
Om nieuw geweld te voorkomen, is vorige week het demonstratierecht flink ingeperkt. Zo geldt op verschillende plekken in het land een avondklok. Ook werden bij de protesten van dit weekend 70.000 agenten ingezet. Volgens minister Nuñez van Binnenlandse Zaken zijn door het politieoptreden nieuwe plunderingen voorkomen.
'Zaterdag wordt risicovolle dag'
Eerder vandaag waarschuwde president Macron dat zaterdag opnieuw een 'risicovolle dag' wordt, net als 5 november. Op die dag hebben de vakbonden een landelijke actie gepland. Macron zegt dat betogers dan opnieuw niet in stadscentra mogen komen.
Het is niet uitgesloten dat de noodtoestand wordt uitgeroepen, zegt Macron. Als dat gebeurt kan de politie preventief fouilleren en kunnen demonstranten verplicht worden om thuis te blijven.
De onderwijsministers hopen dat het door de aangekondigde maatregelen rustiger wordt en benadrukken dat de plannen echt zullen worden uitgevoerd. "Het zijn geen loze beloften."
Schrijver Herman Koch heeft ziekte van Parkinson
26 oktober 2026 21:44
Schrijver Herman Koch (73) heeft de ziekte van Parkinson. Dat maakt hij vanavond bekend in talkshow Eva. Sinds 2020 heeft Koch al uitgezaaide prostaatkanker.
Koch vertelde aan tafel bij presentatrice Eva Jinek "al een paar jaar" last te hebben van evenwichtsstoornissen. "Ik dacht dat het komt door die medicijnen van 'die andere ziekte'. Op die bijsluiters staan allemaal dreigende bijwerkingen als stemmingswisselingen, depressieve gevoelens en duizeligheid. Ik dacht dat het daardoor kwam, maar op een gegeven moment werd het erger."
Hij besloot naar de huisarts te gaan, die aan hem vroeg of er iets aan zijn handschrift was veranderd - een van de symptomen van Parkinson. En dat bleek het geval, zegt Koch. "Het was kleiner en nog priegeliger geworden."
Shockerende ontdekking
Testen van de neuroloog in het ziekenhuis wezen vervolgens uit dat Koch Parkinson had. "Ik ging naar de neuroloog toe met het idee om Parkinson uit te sluiten, of het niet de Prednison was. Dat was wel shockerend, maar ik ben er nu wel weer een beetje aan gewend."
Kochs leven is sinds hij Parkinson-medicijnen inneemt, waardoor er weer dopamine wordt aangemaakt, aangenamer. "Het werkte meteen. Ik voel me veel beter en minder somber. Ik had ook heel onrustige dromen, ook een symptoom van Parkinson. Die zijn wel minder geworden. Als ik terugkijk, denk ik: 'God wat heb ik eigenlijk een last gehad daarvan, van dat onevenwichtige gevoel.'"
Heel Nederland Leest
Koch schoof aan bij Jinek om te praten over zijn in 2009 verschenen bestseller Het diner, die speciaal voor de bibliotheekcampagne Heel Nederland Leest voor de 102e keer is gedrukt.
Vanaf 1 november is de bestseller een maand lang in een speciale editie gratis te verkrijgen in de bibliotheek. "Ik vond het leuk om daaraan mee te doen", zegt hij. "Ik ben heel erg voor het weggeven van boeken."
Het Diner is een internationale bestseller die wereldwijd meer dan 2,5 miljoen keer werd verkocht. Het boek verscheen in meer dan veertig landen en werd vier keer verfilmd.
De overbodigen
Ondanks zijn diagnose is Koch allesbehalve gestopt met schrijven. In de afgelopen zes jaar verschenen zes romans van zijn hand. Daarnaast liggen er volgens Koch nog "3,5 roman" op de plank.
Zijn laatste boek, De overbodigen, is een van de zes genomineerden voor de NS publiekprijs. Stemmen kan tot en met 12 november.
Roemenië: door Russische geheime dienst aangestuurd sabotagenetwerk ontdekt
26 oktober 2026 21:38
De Roemeense inlichtingendienst zegt een door Rusland gecoördineerd sabotagenetwerk te hebben opgespoord. Volgens de dienst heeft de groep in september brand gesticht vlak bij een Roemeens staatsbedrijf dat wapens produceert.
De Roemeense nieuwssite Digi24 schrijft dat de inlichtingendiensten denken dat het netwerk rechtstreeks werd aangestuurd door de Russische geheime dienst. Die had de groep een lijst met doelwitten gegeven.
Daarop stonden staatsbedrijven en particuliere bedrijven die wapens produceren, en andere doelwitten "van militair en industrieel belang", aldus de inlichtingendienst. Die doelen bevonden zich niet alleen in Roemenië, maar ook in andere EU-landen. Welke EU-landen, is niet bekendgemaakt.
Een Oekraïner en twee Belarussen worden met het netwerk in verband gebracht en vervolgd voor pogingen tot sabotage. Twee van hen zijn opgepakt in Duitsland, waar ze volgens het Roemeense openbaar ministerie met soortgelijke acties bezig waren. De derde is in Polen gearresteerd. De Roemeense autoriteiten gaan om de overdracht van de verdachten vragen.
Hybride acties
Vorige maand maakten de veiligheidsdiensten van Estland bekend dat Rusland volgens hen achter een brandstichting zat bij een defensiebedrijf in hoofdstad Tallinn. Dat bedrijf levert wapens aan Oekraïne.
Inlichtingendiensten in heel Europa, waaronder Nederland, waarschuwen al langer dat de dreiging van Russische hybride activiteiten is toegenomen. Zo vermoeden de diensten dat Rusland verantwoordelijk is voor onder meer brandstichting, het verstoren van vliegverkeer met drones en de beschadiging van onderzeese kabels.
Bij hybride oorlogsvoering probeert een land een tegenstander te verzwakken zonder een oorlog te beginnen. Het doel is onrust veroorzaken, vertrouwen in overheden te ondermijnen en zo verdeeldheid zaaien.
Rusland ontkent beschuldigingen van sabotage in Europa steevast.
Star-Trek-acteur Walter Koenig overleden; Swiebertje-effect zat hem in de weg
26 oktober 2026 21:30
Acteur Walter Koenig (90) is overleden. In de legendarische tv-serie en filmreeks Star Trek speelde hij de rol van Pavel Chekov, de navigator van ruimteschip Enterprise.
Koenig stierf in zijn woning in Los Angeles, schrijft vriend en collega George Takei, die in dezelfde serie en films de rol van Hikaru Sulu op zich nam.
Koenig was een zoon van Russisch-Joodse ouders die naar Amerika kwamen. Dat stelde hem in staat om met een soort Russische accent te spreken, wat hem in zijn rol van de Rus Pavel Chekov goed van pas kwam. Het was de tijd van de Koude Oorlog en Star Trek-bedenker Gene Roddenberry wilde met de samenstelling van de Enterprise-bemanning uitdragen dat mensen van allerlei rassen en nationaliteiten konden samenwerken.
Koenig was te zien in 36 afleveringen (1966-1969) van de tv-serie en in zeven speelfilms (1979-1994). "Ik kreeg tijdens de auditie te horen dat ik was aangenomen", zei hij eens in een interview met de BBC. "Het leek erop dat het contract voor meerdere afleveringen was, maar ik had geen idee dat dit mijn hele carrière zou gaan vormen."
Net als andere acteurs die in Star Trek speelden, kreeg Koenig te maken met het Swiebertje-effect; het feit dat je nog nauwelijks andere rollen krijgt omdat je te veel vereenzelvigd wordt met de rol waardoor je bekend bent geworden.
"In het grootse deel van de jaren 70 heb ik niet gewerkt", zei hij en dat kwam volgens hem omdat de rol van Pavel Chekov aan hem bleef kleven. Dat gold ook voor de jaren 80. Pas daarna kreeg hij geregeld andere rollen toebedeeld, waaronder die in Babylon 5 (1994-1998), eveneens een sciencefictionserie.
Aanhangers geloven nog altijd in 'koning Bibi', 'iedereen is trots op hem'
26 oktober 2026 21:26
Een hele generatie in Israël is opgegroeid met de 77-jarige Netanyahu als premier. Onder zijn leiding is het land verwikkeld geraakt in eindeloze oorlogen in de regio en een deel van de bevolking houdt hem verantwoordelijk voor de terreuraanval van 7 oktober 2023. Toch kan hij nog altijd op steun rekenen van een trouwe achterban en hoopt hij na de verkiezingen van morgen premier te blijven.
De stad Dimona in de zuidelijke Negev-woestijn is een Likud-bolwerk. Overal wapperen verkiezingsposters van de partij van Netanyahu. Als 'koning Bibi', zoals zijn aanhangers hem graag noemen, ineens een verrassingsbezoek brengt aan het winkelcentrum is het dringen geblazen.
Iedereen hoopt een glimp van Netanyahu op te vangen. "Ik stem al mijn hele leven op Likud", vertelt een vrouw met in haar hand een grote Israëlische vlag. "Als hij niet opnieuw premier wordt, zullen wij hier geen dag langer zijn."
Iran
Ze doelt op de veiligheid van Israël: een van de belangrijkste thema's bij deze verkiezingen. Zijn aanhangers geloven dat 'mister security', een andere bijnaam van Netanyahu, hen het beste kan beschermen.
Na veel trekken en duwen en een grondige veiligheidscontrole staan tientallen aanhangers in het koffietentje waar Netanyahu verschijnt. In een nauwkeurig geregisseerd bezoek weet hij precies in te spelen op het gevoel van zijn aanhangers en focust hij zoals vaker op de dreiging van buitenaf.
"Iran wil ons vernietigen, maar wij weten dat te stoppen", roept hij tegen de menigte. Zijn woorden worden met veel gejuich ontvangen. "Er is maar één manier om dit te stoppen en dat is het omverwerpen van het Iraanse regime."
7 oktober 2023
Dat de terreuraanval van Hamas onder zijn leiding kon plaatsvinden, lijkt hier geen rol te spelen. Zijn aanhangers kijken liever naar wat er daarna gebeurde. "Nasrallah is er niet meer, Sinwar is er niet meer en kijk eens naar Iran", zegt de burgemeester van Dimona. Hij doelt op de leiders van Hezbollah en Hamas die het Israëlische leger de afgelopen jaren heeft gedood.
Onder Netanyahu is de rechtsstaat uitgekleed. Bovendien staat de reputatie van Israël internationaal zwaar onder druk, ook door de toenemende terreur van kolonisten tegen Palestijnen op de bezette Westelijke Jordaanoever.
Maar daar gaan de gesprekken bij zijn aanhangers niet over. Voor de mensen hier gaat het over hun eigen voortbestaan. "Ik denk niet dat iemand anders in staat is om zo stand te houden in een oorlog op zes fronten", zegt een andere aanhanger. "Bibi is Bibi, niemand is zoals hij."
Journalist en Netanyahu-biograaf Mazal Mualem legt uit dat sommige van zijn aanhangers echt wel zien dat hij fouten heeft gemaakt op 7 oktober 2023, maar ze zien ook hoe hij zich daarna herpakt heeft. "Zijn aanhangers kijken het liefst naar de overwinningen."
Maar de steun gaat volgens haar dieper dan dat. "Netanyahu geeft ze een verhaal, een identiteit. Het zijn mensen die vanuit veiligheidsperspectief zeer rechts zijn en dicht bij de Joodse traditie staan. En die Joodse traditie is na 7 oktober alleen maar belangrijker geworden." Netanyahu weet daar goed op in te spelen.
Mogelijke impasse
Toch is de steun volgens de meest recente peilingen verre van genoeg. Zijn eigen Likud-partij en de andere partijen in Netanyahu's coalitie komen in de peilingen samen uit op ongeveer 50 van de 61 zetels die nodig zijn voor een meerderheid in de Knesset, het Israëlisch parlement. Ook het oppositieblok behaalt die meerderheid in de peilingen niet en dus lijkt Israël af te stevenen op een impasse.
"Ik denk dat dit de situatie is die Netanyahu hoopt te creëren", zegt Mualem. "Als geen enkele partij straks een meerderheid heeft, blijft Netanyahu aan als demissionair premier en zullen er misschien nieuwe verkiezingen komen."
Netanyahu heeft een kleine 10 minuten gesproken en verdwijnt dan weer. Zo lang als het duurde om binnen te komen, zo snel stroomt de koffiezaak leeg. Zijn aanhangers zijn er in ieder geval van overtuigd dat hij opnieuw premier zal worden.
"Iedereen is trots op hem", zegt één van hen. "Het maakt niet uit waar je op het politieke spectrum zit." De opiniepeilingen nemen ze hier niet serieus. Zij weten zeker dat iedereen Netanyahu wil. "Ga de straat op en je zult het zelf zien en horen."
Deel van Londense winkelstraat Oxford Street is voortaan voetgangersgebied
26 oktober 2026 21:02
In Londen is vanaf vandaag een deel van Oxford Street autovrij. Daarmee moet een van de drukste winkelstraten ter wereld aantrekkelijker worden voor voetgangers.
Ook fietsers, taxi's en bussen zijn voortaan niet meer welkom op het bijna 1 kilometer lange traject tussen Orchard Street en Great Portland Street. Zij worden omgeleid via omliggende straten.
Daar ligt ook meteen een belangrijk kritiekpunt: buurtbewoners vrezen dat het weren van voertuigen uit Oxford Street zal leiden tot meer verkeer in omliggende woonwijken. Ook zijn er zorgen over de toegankelijkheid voor mensen die slecht te been zijn of een handicap hebben.
Half miljoen bezoekers per dag
De voetgangerszone is de eerste stap van een grotere opknapbeurt van het winkelgebied in hartje Londen. Volgend jaar worden er bomen geplant, komen er zitplekken en worden twee nieuwe openbare pleinen aangelegd. Het totale kostenplaatje bedraagt ruim 133 miljoen euro.
"Ik ben hier erg enthousiast over", zegt een bezoeker in reactie. "Ik werk al meer dan twintig jaar in de buurt van Oxford Street en dit had wat mij betreft veel eerder mogen gebeuren." Iemand anders zegt: "Je hebt in het centrum van Londen eigenlijk geen auto nodig, dus het is heel logisch om van de straat een voetgangersgebied te maken."
Met een lengte van 1,9 kilometer is Oxford Street een van de bekendste winkelstraten van Europa. Iedere dag komen er zo'n half miljoen bezoekers op af. Dat is bijna het dubbele van het aantal bezoekers van de bekende winkelstraat Avenue des Champs-Élysées in Parijs.
Jaarlijks geeft het winkelend publiek in Oxford Street samen 3,7 miljard euro uit. De lokale autoriteiten verwachten dat het autovrij maken van Oxford Street bijna 100 miljoen euro en 700 extra banen gaan opleveren, maar critici vragen zich af waar dat op gebaseerd is.
Voor sommige fietsers is de nieuwe regel nog wennen, blijkt uit het liveblog dat de BBC vandaag bijhield. Een team van ongeveer zeven beveiligers probeerde fietsers erop te wijzen dat zij hun fiets aan de hand moesten houden. Sommige fietsers reden ondanks waarschuwingen gewoon door. Volgens de BBC moet blijken of dit slechts een opstartprobleem is of dat het de komende tijd nog voor handhavingsproblemen gaat zorgen.
Het politieke debat over het autovrij maken van Oxford Street speelt al ruim tien jaar en is een belangrijk speerpunt van de Londense burgemeester Sadiq Khan, die sinds 2016 in functie is.
Khan spreekt van een "nieuw tijdperk" en zegt dat de plannen zijn aangepast op basis van feedback van bewoners, bezoekers en ondernemers. "In aanloop naar Kerstmis wil ik dat mensen hierheen komen om te winkelen en van de ervaring te genieten."
De geschiedenis van Oxford Street gaat terug naar de Romeinse tijd, toen de weg een belangrijke route vormde vanuit Londen naar het westen van het land. In de 17e eeuw kreeg de straat de naam Oxford Street, omdat het de belangrijkste route was naar de stad Oxford.