Leven weer wat door duurder, vooral door prijs aan de pomp
30 april 2026 06:49
Opnieuw is het leven wat duurder geworden. In de maand april is de inflatie opgelopen met 2,8 procent, blijkt uit de eerste berekening van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Maandenlang leek de inflatie weer onder controle te komen. Maar sinds vorige maand loopt de inflatie toch weer op. In de maand april steeg de prijzen met 2,7 procent. Doorgaans wordt een prijspeilstijging van 2 procent door economen gezien als acceptabel.
De prijs voor energie, vooral voor tanken, maakt het leven voor veel Nederlanders duurder.
Oorlog en olie
Ondanks het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten/Israël en Iran varen er nog amper olietankers uit de Perzische Golf. Daardoor loopt de olieprijs hard op. Een hoge olieprijs per vat leidt tot een hogere prijs voor benzine en diesel.
Ook ziet het CBS dat de Nederlanders meer geld kwijt zijn aan hun bestedingen in het buitenland. De prijzen van voedingsmiddelen zakken juist een stuk minder hard dan vorige maand. Gemiddeld lagen de prijzen voor voeding, drank en tabak 1,5 procent hoger dan een jaar eerder.
Wel is de verwachting dat uiteindelijk ook hier de prijzen zullen gaan stijgen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Zo zullen waarschijnlijk vakantievluchten en voedingsmiddelen duurder worden, maar ook verpakkingen. Het is de verwachting dat de prijsstijgingen maandenlang zullen aanhouden.
Wekdienst 30/4: Pro-formazitting verdachte moord Lisa • Jaarlijkse persvrijheidsindex
30 april 2026 06:38
Goedemorgen! In de rechtbank van Amsterdam is de derde pro-formazitting over de moord op Lisa in Duivendrecht. Ook publiceert Reporters Without Borders zijn jaarlijkse persvrijheidsindex.
Eerst het weer: het is zonnig. Er waait een matige oostenwind en het wordt 19 tot 22 graden.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
Bij de opnieuw gehouden gemeenteraadsverkiezingen in Gorinchem zijn weinig verschillen ten opzichte van de gemeenteraadsverkiezingen van maart. Dat blijkt uit de voorlopige uitslag. Opnieuw komt Democraten Gorinchem als winnaar uit de bus met zeven zetels, gevolgd door Stadsbelang Gorinchem met vier zetels. Ten opzichte van de verkiezingen in maart verliest D66 één zetel (van drie naar twee zetels) en wint CDA één zetel (van één naar twee).
De opkomst in Gorkum was iets lager dan vorige maand: 47 procent van de kiezers kwam opdagen. Vorige maand was dat 51 procent. De verkiezingen moesten over wegens verdenkingen van stemfraude.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit
Twintig jaar na de verschijning van het origineel beleefde The Devil Wears Prada 2 dinsdagavond de Nederlandse première in Tuschinski in Amsterdam. Duidelijk is dat tijden zijn veranderd: de satirische film belicht de kwetsbaarheden van de mode-industrie en de media. En, opvallender nog, de modewereld stond ditmaal te trappelen om aan het project mee te werken.
Fijne dag!
Oekraïne pakt initiatief in oorlog, ‘maar zal niet plots dit jaar winnen’
30 april 2026 06:25
Met de ogen van de wereld gericht op het Midden-Oosten lijkt Oekraïne momentum te krijgen in de strijd tegen de Russische invasie. De opmars van het Russische leger is vorige maand nagenoeg tot stilstand gekomen. Op een aantal plekken aan het front heeft Oekraïne het initiatief overgenomen.
Dankzij de massale productie van drones weet Oekraïne Russische oliedepots te treffen en kleine gebieden in Oost-Oekraïne te heroveren. Bovendien is er door de oorlog in het Midden-Oosten wereldwijd interesse in Oekraïense expertise.
"Ondanks deze successen is het echter niet zo dat we dit jaar kunnen verwachten dat Oekraïne plots de oorlog wint", zegt defensie-expert Michelle Haas. "De inzet van Kyiv blijft om de verliezen en kosten aan Russische zijde zo hoog mogelijk te maken."
Slijtageslag
De bloedige slijtageslag gaat door zolang president Poetin volhoudt. Oekraïne kan steeds meer leunen op zijn eigen wapenindustrie, maar blijft afhankelijk van hulp uit het Westen. Tegelijkertijd kampt het Oekraïense leger met een groot tekort aan manschappen door dienstweigering, desertie en weerstand tegen gedwongen mobilisatie.
Aan het front lijkt het Oekraïense leger echter voorlopig in het voordeel. Afgelopen week zei minister Sybiha van Buitenlandse Zaken dat Oekraïne aan het gehele front de sterkste is. Volgens de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW) is het beeld niet zo zwart-wit, maar heeft Oekraïne de afgelopen maanden wel de grootste terreinwinst geboekt van de afgelopen twee jaar.
De afgelopen maanden zou in Oost-Oekraïne een gebied van zo'n 400 vierkante kilometer zijn bevrijd. Dat is ruim twee keer de oppervlakte van de gemeente Amsterdam. Rusland zou op andere plekken weer wat zijn opgerukt, maar alles bij elkaar stokt de Russische opmars, zegt het ISW.
'Oekraïne staat z'n mannetje'
Het zijn voorzichtig optimistische berichten voor Oekraïne. De realiteit is ook dat miljoenen Oekraïners inmiddels in hun vijfde oorlogsjaar zitten. Nog altijd zijn er dagelijks Russische aanvallen op Oekraïne met burgerslachtoffers tot gevolg en is de Oekraïense energie-infrastructuur hard geraakt. Sinds de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis is de militaire hulp uit Amerika nagenoeg opgedroogd.
"Maar je ziet dat de Oekraïners aan het front beter hun mannetje staan, ondanks het feit dat de VS bijna niks meer levert", zegt defensie-expert en voormalig luchtmachtofficier Patrick Bolder. "Ook diep in Rusland weten ze steeds vaker toe te slaan, vooral tegen olie-infrastructuur. Mede daardoor kan Rusland niet goed profiteren van de hoge olieprijzen vanwege de oorlog in het Midden-Oosten."
De belangrijkste aanleiding voor het recente succes is het innoveren van de eigen defensie-industrie, met name op het gebied van onbemande toestellen. "Daarin lopen ze ver voor op de Russen", weet Bolder. De Oekraïense autoriteiten stellen dat ze inmiddels vier miljoen drones per jaar maken. Ook het Russische leger heeft enorm geïnvesteerd in de productie van drones, maar er zijn geen statistieken over bekendgemaakt.
Het grootste deel van de slachtoffers aan het front komt om het leven door drones. Oekraïne heeft zich als doel gesteld om met de drones elke maand meer Russische militairen te doden dan Moskou kan rekruteren. "Dat is wel iets van de lange adem", zegt Bolder. "Maar je gaat wel zien dat het ervaringsniveau van de Russen aan het front minder wordt en ze dan ook minder hard kunnen terugslaan."
Oekraïne kan verliezen nauwelijks aanvullen
Tegelijkertijd zijn er in Europa zorgen over het Oekraïense tekort aan militairen. Vorig jaar nam het aantal gesneuvelde Oekraïense militairen relatief harder toe dan het aantal gedode Russische militairen, zo meldde de Militaire Veiligheidsdienst MIVD onlangs in zijn jaarverslag. "Deze verhouding is voor Oekraïne ongunstig, omdat het, in tegenstelling tot Rusland, niet of nauwelijks in staat is deze verliezen aan te vullen", aldus de MIVD.
Drones en robots moeten een uitkomst bieden en Oekraïne verkoopt die inmiddels ook aan het buitenland. Onder meer landen in het Midden-Oosten en de VS hebben recentelijk Oekraïense drones gebruikt tijdens de oorlog met Iran. Zo worden, hoewel president Trump zegt "meer kennis van drones te hebben dan wie dan ook", Amerikaanse legerbases beschermd met de Oekraïense dronetechnologie. "President Zelensky heeft de kaarten in handen", zegt Bolder.
Wind in de zeilen
Ook internationaal gezien lijken de Oekraïners dus de wind in de zeilen te hebben. "Ze hebben zelf veel te bieden nu", beaamt geopolitiek analist Haas, maar Oekraïne blijft afhankelijk van internationale steun. "Zowel financieel als voor bepaalde wapensystemen, zoals luchtafweer." Gelukkig voor Kyiv werd vorige week, na een maandenlange blokkade door Hongarije, een EU-lening van 90 miljard euro goedgekeurd.
"Je weet nooit hoe het loopt", zegt Bolder. "Maar zolang Rusland niet kan profiteren van de gestegen olieprijzen, Oekraïne beter blijft innoveren en president Trump niks geks doet richting Rusland en Oekraïne, is dit moeilijk vol te houden voor Moskou."
Parttimers en lagere inkomens krijgen dit jaar meer vakantiegeld
30 april 2026 06:22
Parttimers en mensen met een minimumloon krijgen dit jaar bijna allemaal meer vakantiegeld dan vorig jaar. Dat blijkt uit een berekening van salarisdienstverlener ADP. Een aantal andere inkomensgroepen gaat er een klein beetje op achteruit.
In de berekeningen zijn enkele uitschieters. Zo krijgen parttimers met een brutomaandloon van 1000 euro netto 221 euro meer vakantiegeld dan vorig jaar. Bij deeltijdwerkers met een brutosalaris van 2250 euro gaat het om 132 euro extra. Dat is een flink verschil met vorig jaar, toen kregen de parttimers juist flink minder vakantiegeld.
Als je brutomaandloon meer dan 2500 euro is, dan ga je er in de meeste gevallen een klein beetje op achteruit in je vakantiegeld. Het gaat om zo'n 5 tot 8 euro minder.
Sleutelen
Volgens Karin Stam van ADP komen die verschillen door de keuzes van het kabinet. "Dat heeft onder meer te maken met de belastingschijven voor de inkomstenbelasting. Daar wordt elk jaar aan gesleuteld. Net als aan de korting op de belasting. Al die factoren hebben hun eigen regels en die hebben ook allemaal invloed op elkaar."
Het kabinet heeft in het nieuwe belastingplan geprobeerd om de groep met lagere inkomens tegemoet te komen. Daardoor gaat juist deze groep erop vooruit in de berekeningen.
Hoewel de hogere lonen dus geen extra vakantiegeld krijgen, gaan ze er onder de streep niet op achteruit. "Bij het nettoloon gaan ze er ook allemaal op vooruit vergeleken met vorig jaar, ongeacht in welke inkomensgroep ze zitten", zegt Stam.
De meeste werknemers krijgen in mei of juni hun vakantiegeld.
Dader Christchurch mag niet in hoger beroep, straf nu definitief
30 april 2026 06:10
De man die in in 2019 een aanslag pleegde op twee moskeeën in Nieuw-Zeeland en daarbij 51 mensen doodschoot, mag niet in hoger beroep in zijn strafzaak. Daarmee bepaalt het Nieuw-Zeelandse Hof van Beroep dat levenslang blijft staan voor Brenton Tarrant.
De Australische Tarrant, die beelden van de moordpartij streamde via Facebook, bekende in 2020 schuld en werd veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf zonder kans op vervroegde vrijlating. In 2022 wilde hij in beroep tegen het vonnis. Volgens het gerechtshof kwam dat beroep 505 werkdagen te laat.
Zijn advocaten stelden namens hem dat hij zijn bekentenis destijds niet vrijwillig had afgelegd: de in zijn ogen onmenselijke gevangenisomstandigheden hadden zijn mentale toestand negatief beïnvloed.
Geestelijke stoornis
De drie rechters van het Hof van Beroep verwierpen dat argument. Volgens de rechters leed hij niet aan een geestelijke stoornis die het hem onmogelijk maakte om terug te komen van zijn bekentenis.
Nabestaanden van zijn slachtoffers zijn opgelucht. Zij vreesden dat Tarrant een nieuwe rechtszaak zou gebruiken om zijn haatzaaiende ideeën te uiten. Het besluit van het gerechtshof betekent dat de straf van Tarrant nu definitief is.
Landen die van fossiele energie af willen, zetten eerste stapjes naar afschaffing
30 april 2026 03:38
De ruim vijftig landen die met elkaar in Colombia een conferentie hielden over stoppen met fossiele brandstoffen, hebben zoals verwacht geen harde afspraken gemaakt. Maar ze komen wel met kleine stappen die afschaffing mogelijk moet maken.
De top, die vannacht eindigde, werd door Nederland en Colombia georganiseerd. Er deden 'koplanden' aan mee die de afgelopen dagen spraken over het afbouwen van gebruik van olie, steenkool en gas.
Vooraf zei de organisatie al dat landen niet zouden onderhandelen. In plaats daarvan kwam er een 'veilige ruimte voor dialoog'. Ook werden landen afgewisseld met andere sprekers; boeren, vakbondsmensen en zelfs kinderen.
Toch maakten de deelnemers wel enkele afspraken. Zo komt er een wetenschappelijk panel dat alle kennis over het afbouwen van het gebruik van olie, steenkool en gas gaat bundelen. Zo'n soort organisatie, het IPCC, bestaat al voor de kennis over klimaat.
Werken aan 'routekaarten'
Verder gaan landen en regio's 'routekaarten' maken hoe ze willen stoppen met fossiele brandstoffen. Frankrijk kwam op de top met zo'n plan, als eerste. Al ging het daarbij volgens critici vooral om een verzameling van bestaand beleid. Ook bekijken landen of hun handel en financiële sector op de schop moeten om een afscheid van olie, steenkool en gas niet te belemmeren.
Het is de eerste keer dat deze zeer verschillende landen op deze manier bij elkaar kwamen. Komende jaren moet blijken wat er van de ambities terechtkomt.
Veel van de ruim vijftig voorloperlanden wilden al eerder plannen maken over een afscheid van olie, steenkool en gas. Maar op de 'normale' klimaattoppen lukt het al dertig jaar nauwelijks over dit onderwerp te praten.
Steeds minder vooruitgang
Op klimaattoppen moeten alle landen het eens zijn met de gemaakte afspraken. Dus ook landen die veel fossiele brandstoffen uit de grond halen. Soms werkt dat. Zo lukte het in 2015 in Parijs om af te spreken dat landen de opwarming van de aarde zouden beperken tot ruim onder de 2 graden Celsius, en nog liever 1,5 graad.
In de jaren daarna gingen de onderhandelingen steeds moeizamer, mede doordat de Verenigde Staten zich in de eerste termijn van president Trump compleet terugtrokken. De wereld is intussen ook alleen maar meer olie, steenkool en gas gaan gebruiken. Iets wat de toename aan zonne- en windenergie wel afremde, maar niet heeft gestuit.
Toch lijken Nederland en Colombia de klimaattoppen met alle landen nog niet helemaal afgeschreven te hebben. Minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven benadrukte dat er goede contacten zijn. En dat ze hoopt dat andere landen straks de plannen zullen overnemen.
Tussen droom en daad
In Colombia benadrukten deelnemers, ook minister Van Veldhoven, hoe positief de gesprekken verliepen. Dat zou te danken zijn aan de gekozen opzet. Dus geen officiële onderhandelingen maar een dialoog en alleen met gelijkgestemden.
Toch kon de goede sfeer niet verhullen dat ook de 'coalition of the willing' niet altijd op één lijn zit. Zo wil een deel van de landen een bindend verdrag om afscheid te nemen van fossiele brandstoffen, iets wat Nederland en andere Europese landen niet steunen.
Naarmate de maatregelen om af te stappen van olie, steenkool en gas concreter worden, zal ook duidelijk worden of landen werkelijk bereid zijn die te nemen.
Volgend jaar organiseren Tuvalu en Ierland wederom een top over het afstappen van olie, steenkool en gas. Die heeft plaats op de eilandengroep Tuvalu in de Grote Oceaan. Tuvalu hoort bij een groep laaggelegen eilandstaten die vrezen voor hun voortbestaan als de zeespiegel blijft stijgen.