Veel ceremonieel, weinig doorbraken verwacht bij bezoek Xi aan Washington
24 september 2026 03:29
De Chinese president Xi is aangekomen in de Verenigde Staten voor een staatsbezoek. De Amerikaanse president Trump verwelkomde hem persoonlijk op luchtmachtbasis Joint Base Andrews bij Washington.
Trump en first lady Melania schudden Xi en zijn vrouw Peng Liyuan de hand nadat zij uit hun vliegtuig waren gestapt. Daarna klonken de volksliederen van China en de Verenigde Staten en vlogen twee Amerikaanse B1-bommenwerpers over.
Zo ontmoeten 's werelds machtigste leiders elkaar vier maanden na hun vorige top opnieuw. Ditmaal is de Amerikaanse hoofdstad Washington het toneel. Technologie, handel en Taiwan zijn de terugkerende twistpunten in het staatsbezoek van Xi aan Trump.
Net als Trump zit ook Xi na anderhalve dag weer in het vliegtuig naar huis. Net als toen blijft het ook nu bij één stad, de hoofdstad. En net als toen worden er ook nu geen doorbraken verwacht. Toch zijn er ook verschillen.
Op het vliegveld van Peking stond Xi niet klaar om Trump de hand te schudden. Trump doet dat wel voor Xi. Hij stapte zelfs in zijn helikopter om 'goede vriend' Xi Jinping persoonlijk te ontvangen op de luchtmachtbasis, hoogst ongebruikelijk.
Bezoek Xi moet slagen
Trump houdt van franje en machtsvertoon. Hij wil dit bezoek koste wat kost laten slagen in een tijd dat veel niet lukt, Iran voorop. Maar de avances zullen de pijnpunten in de relatie niet verhelpen, is de verwachting. "Van zo'n grote top zouden we meer ambitie mogen verwachten dan een paar fotomomenten en een staatsbanket", zegt sinoloog David Shambaugh.
Er volgen fly-overs, zoals Trump die eerder ook had opgetuigd voor de Russische president Poetin. 's Avonds staat onder meer een staatsbanket op het programma in de East Room van het Witte Huis, waar techbazen als Sam Altman, Jensen Huang en Elon Musk aanschuiven. "Hot ticketed", noemt het Witte Huis dat diner. Erg populair.
De Chinezen tastten kort voor de aftrap nog in het duister. Vragen van Peking over welke bedrijven en sectoren konden aanschuiven bleven onbeantwoord. Voor de zekerheid staan meerdere Chinese ceo's nog op stand-by voor het geval er alsnog duidelijkheid komt, zeggen bronnen rond het bezoek.
Importheffingendeal verlengd
Sinds vorig jaar is de sfeer tussen de grootmachten niet meer zo verhit als eerder in de tech- en handelsoorlog. Toen werden ze het in de Zuid-Koreaanse havenstad Busan onder meer eens over lagere importheffingen. Ook werden Chinese exportrestricties op kritieke aardmetalen in de koelkast gezet.
Die deal zou over anderhalve maand aflopen, maar kort na de aankomst van Xi zei de Amerikaanse minister van Financiën, Bessent, dat met China is afgesproken de overeenkomst met twee maanden te verlengen. De Chinese ambassade in Washington heeft nog niet gereageerd.
Taiwan
Zowel Trump als Xi is het erover eens dat blijven praten in 'G2-verband' zin heeft: dit najaar staan er nog twee ontmoetingen gepland. Zolang er ontmoetingen zijn, gebeuren er geen grote ongelukken, is het idee bij beide leiders. En Xi ziet dat Trump in de tussentijd wapenleveranties aan Taiwan voor zich uit schuift.
Een miljardenverkoop aan Taiwan werd dit jaar uitgesteld, naar verluidt omdat Trump zijn relatie met de Chinese partijbaas niet op de waagschaal wilde leggen. Analisten denken dan ook dat de verkoop mogelijk helemaal wordt geschrapt, nu Xi en Trump elkaar de komende tijd vaker gaan ontmoeten.
Het wakkert het optimisme in Peking aan dat de presidentiële gesprekken kunnen helpen om het Taiwan-beleid van Washington te beïnvloeden. Het vertrouwen groeit, ziet ook voormalig kolonel van het Chinese Volksbevrijdingsleger Zhou Bo. "De VS zal het steeds moeilijker vinden in de toekomst om wapens te verkopen", denkt hij. "China zal meer middelen hebben om het tegen te houden."
Ontwikkelingen AI
In het onderhoud tussen Xi en Trump komt mogelijk ook kunstmatige intelligentie ter sprake. De afgelopen weken riepen Amerikaanse techgiganten, waaronder OpenAI en Anthropic, op om voorzichtig te zijn met de verdere ontwikkeling van AI. De oproep kwam na meerdere incidenten waarbij AI-agenten uit een testomgeving waren ontsnapt en overgingen tot hacks.
In China is men kritisch over de oproep. Die wordt gezien als een manier van de Amerikanen om China's AI-ontwikkeling in te dammen. Doemscenario's over de gevaren voor de mensheid worden afgedaan als "Amerikaanse perspectieven". Maar toch zou het voor beide partijen het best zijn "om gemeenschappelijke regels op te stellen", meent Zhou.
Australische premier: OpenAI infiltreerde in Australische overheidswebsite
24 september 2026 03:08
De Australische premier Albanese zegt dat een AI-agent van OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, heeft ingebroken op een Australische overheidswebsite. Het incident deed zich in juni voor, maar de Australische regering werd pas twee weken geleden op de hoogte gebracht.
OpenAI lichtte de Australische overheid in door middel van een mail naar een algemeen mailadres.
Het Britse persbureau Reuters meldt dat dit het eerste bekende geval kan zijn waarbij een AI-agent, een computerprogramma dat zelfstandig taken kan uitvoeren om een doel te bereiken, zich toegang heeft verschaft tot een overheidswebsite.
Een AI-agent brak volgens Albanese op 18 juni in bij bij een overheidsportaal met statistieken van Medicare, het Australische zorgverzekeringssysteem. De AI-agent had toegang tot zowel openbare als niet vrij toegankelijke bronnen.
'Onacceptabel'
Op een persconferentie in New York zei de Australische premier dat er tot nu toe geen signalen zijn dat persoonlijke gegevens zijn ingezien, maar loopt het onderzoek nog. Volgens Albanese gaat het om een "situatie die overduidelijk onacceptabel" is.
Albanese heeft inmiddels met OpenAI-topman Sam Altman gesproken over de hack. De premier zegt de zorgen van de Australische overheid en het ongenoegen over de communicatie te hebben overgebracht. Volgens Albanese heeft OpenAI veel te laat de Australische overheid geïnformeerd en was de manier waarop dat gebeurde "eveneens onacceptabel".
In een reactie zegt OpenAI dat een AI-agent de Australische overheidswebsite onbedoeld is binnengedrongen. Volgens het Amerikaanse bedrijf blijkt uit eigen onderzoek dat de AI-agent geen toegang heeft verkregen tot patiëntendossiers. In juli hackte OpenAI per ongeluk al een ander AI-bedrijf.
Nieuwsuur publiceerde vorig jaar onderstaande video over AI-agents:
Vliegverkeer internationale luchthaven Berlijn kort stilgelegd vanwege drone
24 september 2026 01:05
Het vliegverkeer op de internationale luchthaven van Berlijn (BER) is gisteravond kort stilgelegd vanwege een drone die boven het vliegveld werd gesignaleerd. Dat melden Duitse media. Na een uur werd het vliegverkeer weer hervat.
Duitse media schrijven dat rond 20.00 uur een drone werd gezien en als reactie daarop de noordelijke start- en landingsbaan werd gesloten. Later werd ook de zuidelijke start- en landingsbaan gesloten. Rond 21.00 uur kon het vliegverkeer worden hervat.
Vliegtuigen omgeleid
Verschillende vliegtuigen werden vanwege de dronemelding omgeleid. Zo zat een ZDF-journalist aan boord van een toestel dat was opgestegen in Frankfurt en zou landen in Berlijn, maar werd omgeleid naar Dresden. Volgens de Duitse omroep ZDF zijn ook zeven andere vliegtuigen omgeleid.
In het eerste half jaar kwamen bij de internationale luchthaven van Berlijn 28 dronemeldingen binnen. Duitse media schrijven op basis van gegevens dat geen enkel andere Duitse luchthaven in die periode zoveel meldingen kreeg.
Gratie voor Fransman, dag nadat EU twee Russen van sanctielijst haalde
23 september 2026 23:05
Azerbeidzjan heeft de Fransman Martin Ryan vrijgelaten, die tot tien jaar cel was veroordeeld voor spionage. De president van Azerbeidzjan heeft hem gratie verleend, een dag nadat de Europese Unie mede onder Franse druk twee Russische oligarchen van de sanctielijst tegen Rusland had gehaald. Frankrijk heeft verheugd gereageerd op de vrijlating.
Het is het nieuwste hoofdstuk in de zaak die Brusselse diplomaten versteld deed staan en die leidde tot woede bij andere EU-lidstaten. Terwijl de Europese Unie met een verlenging van de sancties de druk op Rusland wilde opvoeren, als steunbetuiging aan bondgenoot Oekraïne, eisten Frankrijk en Luxemburg dat twee namen van de lijst zouden verdwijnen.
Metaaltycoon en Arsenal
Frankrijk had daarbij zijn zinnen gezet op het schrappen van de Oezbeeks-Russische zakenman Alisher Usmanov. Luxemburg wilde op zijn beurt oligarch Mikhail Fridman ontzien, de steenrijke bankier die miljarden euro's eist van het EU-land waar zijn Alfa-bank is gevestigd. Hij vecht de verliezen aan die hij lijdt door de sancties, een juridische strijd waar Luxemburg niet op zit te wachten.
De Financial Times wist onlangs te melden waarom Frankrijk zo'n halszaak maakte van het ontzien van Usmanov op de Europese sanctielijst. In Azerbeidzjan zitten twee Fransen gevangen, veroordeeld tot straffen van tien en twaalf jaar op grond van spionage en corruptie. Het land zou hen alleen willen vrijlaten als Usmanov van de Europese sanctielijst zou verdwijnen.
De in Oezbekistan geboren Usmanov (73) verdiende zijn vermogen na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in de jaren 90, met name in de metaal- en telecomsector. Ook stak hij ooit geld in de Londense voetbalclub Arsenal. Hij sprak zich niet uit tegen de oorlog in Oekraïne. Mede daarom belandde hij in 2022 kort na de Russische invasie op de Europese sanctielijst.
Met een sterk netwerk in voormalige Sovjetlanden probeerde hij sindsdien onder de sancties uit te komen, die hem reisbeperkingen opleggen en maken dat hij niet bij al zijn geld kan. De lijntjes met bijvoorbeeld de president van Azerbeidzjan zijn kort; ze studeerden aan dezelfde diplomatenschool in Moskou en kennen elkaar persoonlijk, schrijft het Britse persbureau Reuters.
Tegelijkertijd onderhouden hoofdsteden Bakoe en Parijs moeizame banden met elkaar, vanwege Frankrijks steun aan buurland Armenië, de historische rivaal van Azerbeidzjan. Kennelijk zag Frankrijk in het schrappen van Usmanov van de sanctielijst een uitgelezen kans om beweging te krijgen in een stroef dossier, ongeacht de storm van kritiek die daarop zou volgen.
'Ik meld ze weer aan'
President Zelensky bespeurt in het schrappen van de namen de hand van Rusland, dat er in zijn ogen alles aan doet om Europese bondgenoten tegen elkaar uit te spelen in hun steun aan Oekraïne. "Misschien zijn deze twee oligarchen nu heel blij", zei hij vanuit New York. "Maar ik zal dezelfde namen weer aanmelden bij Europa."
Ondertussen wil Frankrijk in de openbaarheid nergens op ingaan. De Franse regering omschreef de vrijlating van Ryan als "een humanitair gebaar dat de weg vrijmaakt voor betere betrekkingen" tussen beide landen.
Een Azerbeidzjaanse diplomaat noemde verhalen over uitgeoefende druk op Frankrijk "categorisch ongegrond". De diplomaat stelde dat zijn land openlijk had gepleit voor het schrappen van Usmanovs naam van de Europese lijst, omdat het de sancties tegen hem als "onrechtvaardig" beschouwt.
President Iran toont bij VN foto's van oorlogsslachtoffers, delegatie VS vertrekt
23 september 2026 22:39
In zijn toespraak op de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York heeft de Iraanse president Pezeshkian gezegd dat de inwoners van zijn land de afgelopen zeven maanden "slachtoffer van terrorisme" zijn geweest. "We hebben onszelf alleen maar verdedigd", aldus Pezeshkian, "wij zijn geen terroristen".
De toespraak van Pezeshkian was een dag na die van de Amerikaanse president Trump. Die zei dat hij de islamitische republiek mogelijk zal "vernietigen" als er niet snel een akkoord wordt gesloten over de beëindiging van de oorlog tussen de VS en Iran.
Delegatie VS verliet de zaal
"Onschuldige burgers zijn het doelwit geweest van laffe aanvallen en agressie tegen ons land", zei de Iraanse president. Tijdens zijn toespraak liet hij grote foto's zien van de in februari gedode geestelijk leider Ali Khamenei en de zeker 150 Iraanse schoolkinderen die in de eerste dagen van de oorlog omkwamen door Amerikaanse bombardementen. Daarop verliet de Amerikaanse delegatie de zaal.
Na afloop van de speech noemde zowel de VS als Israël het hypocriet van Pezeshkian om zich als slachtoffer te presenteren. "Ik weet niet of Iran wel het recht heeft om iemand de les te lezen over mensenrechten, terwijl het die zelf stelselmatig schendt", zei de Amerikaanse minister Rubio van Buitenlandse Zaken.
President Trump heeft steeds gezegd dat hij wil voorkomen dat Iran kernwapens ontwikkelt. Pezeshkian herhaalde in zijn toespraak dat Iran die ambitie niet heeft en dat het Iraanse nucleaire programma is bedoeld voor vreedzame doeleinden.
Ook benadrukte hij dat Israël wel over kernwapens beschikt en dat dat niet als probleem wordt gezien. "Zij doden mensen, wij krijgen sancties opgelegd. Het is lachwekkend", zei hij.
'Wij buigen niet'
"Ze hebben ons geraakt, maar wij buigen niet", zei hij doelend op de VS. Tegen het eind van zijn toespraak richtte hij zich tot de Amerikaanse president: "Trump en degenen die ons proberen te intimideren moeten begrijpen dat we klaar zijn om de dialoog aan te gaan, klaar voor diplomatie en onderhandelingen, zonder dat we geweld accepteren."
De onderhandelingen tussen Iran en de VS lagen de afgelopen weken zo goed als stil, maar gisteren zei Trump tegen journalisten dat de landen weer met elkaar hadden gesproken en dat dat een "heel goed" overleg was..
Dat werd later weer ontkracht door minister Rubio, die zei dat er niets nieuws uit was gekomen. "Het was een voortzetting van de gesprekken die we in het verleden hebben gevoerd", aldus Rubio.
Rusland wijst gevechtspauze opnieuw af, VS nodigt Poetin uit voor G20-top
23 september 2026 22:12
In de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft Rusland opnieuw voorstellen voor een staakt-het-vuren in de Oekraïne-oorlog van de hand gewezen. Minister Lavrov van Buitenlandse Zaken zei dat zo'n pauze door sommige landen alleen maar gebruikt zal worden "om Oekraïne te overspoelen met wapens".
Lavrov herhaalde tijdens de vergadering in New York dat Moskou bereid is te onderhandelen over een duurzame vrede, maar de oorlog niet zomaar wil "pauzeren". Zaterdag spreekt Lavrov opnieuw in New York, maar dan op de Algemene Vergadering van de VN.
Noord-Koreanen
President Zelensky van Oekraïne deed dat vandaag. Hij riep landen op geen zaken meer te doen met Rusland. "Wie de Russen via handel meer geld geeft, verlengt de oorlog", zei Zelensky. Hij maakte in zijn toespraak ook bekend dat Oekraïne twee gevangengenomen Noord-Koreaanse militairen heeft uitgeleverd aan Zuid-Korea. Noord-Koreaanse troepen vechten aan Russische zijde mee.
Volgens Zelensky zijn er al veel Noord-Koreaanse militairen omgekomen en is het zeldzaam dat ze gevangen worden genomen. "Deze jongens zijn moeilijk te pakken", sprak Zelensky. "Een van hen probeerde zichzelf te doden, maar het lot liet hem niet sterven."
Deze week komen wereldleiders samen in New York. Nieuwsuur sprak voormalig D66-leider Sigrid Kaag en anderen over de relevantie van de Verenigde Naties.
In de marge van de VN-top in New York sprak premier Jetten met Zelensky. Jetten benadrukte dat de regering in Kyiv moet doorgaan met hervormingen en het bestrijden van corruptie. De afgelopen maanden kwamen enkele grote corruptiezaken in Oekraïne naar buiten.
De Nederlandse premier heeft Zelensky kennis en expertise aangeboden om te helpen bij de bestrijding van corruptie en het schrappen van regels.
Poetin uitgenodigd
De Amerikaanse minister Rubio van Buitenlandse Zaken had in New York een ontmoeting met zijn Russische ambtgenoot Lavrov. Na afloop zei Rubio dat hij president Poetin heeft uitgenodigd voor de G20-top, die in december in Miami wordt gehouden.
Rubio zei dat het voor het "oplossen van de problemen" goed zou zijn als Poetin naar die bijeenkomst van de grootste industrielanden komt. "We hopen dat hij de uitnodiging accepteert", aldus Rubio.
Poetin heeft sinds de Russische invasie in Oekraïne in februari 2022 geen G20-top meer bijgewoond.