Trump-resort brengt premier Albanië in lastig parket
10 juni 2026 06:47
Ondanks aanhoudende protesten houdt de Albanese premier Edi Rama vast aan de plannen voor een luxeresort van de dochter en schoonzoon van de Amerikaanse president Trump, midden in beschermd natuurgebied.
Eerder dit jaar prikten Ivanka Trump en haar man Jared Kushner nog een vorkje met premier Rama in een restaurant in de buurt van Zvernec, in het gebied waar een deel van de 10.000 hotelkamers van het resort moeten komen. De rest staat gepland voor het eilandje Sazan vlak uit de kust, voormalig militair gebied en nu nog onbewoond.
Het echtpaar was gevallen voor de ongereptheid en prachtige natuur tijdens een eerdere tocht op een luxe jacht van een bevriend zakenman, vertelde Ivanka Trump in een podcast. Zvernec ligt in een rivierdelta. Op de goudgele stranden en in de bosachtige omgeving leven nu nog onder meer meer flamingo's en andere vogelsoorten, schildpadden en de monniksrob, een bedreigde soort zeehond.
Milieubeschermers stonden anderhalf jaar geleden al op hun achterste benen, nadat Kushner en Trump hun plannen hadden bekendgemaakt. Zij vrezen onherstelbare schade aan het kwetsbare leefgebied van de zeldzame dieren. Al snel meldden zich ook de bewoners van het dorp Zvernec: zij zeggen dat Kushner de grond voor het project koopt van mensen die helemaal geen eigenaar zijn, en stapten naar de rechter.
Flamingo's
Het was een gevecht in de achterhoede waar vooral buitenlandse media over berichtten, vanwege de betrokkenheid van de familie Trump. Dat veranderde toen eind mei de eerste bulldozers het strand en aanpalend groen begonnen om te ploegen.
Even buiten Zvernec verscheen een hek; milieuactivisten filmden hoe een privaat beveiligingsbedrijf hen hardhandig afvoerde. Dat was het startschot voor de massale protesten die elke avond duizenden mensen in Tirana op de been brengen. "Albanië is niet te koop", scanderen ze, en ze dragen plastic flamingo's mee als mascotte.
Megaprojecten
Premier Rama piekert er niet over de investering van 4 miljard euro aan zich voorbij te laten gaan. "Dit project gaat door zolang ik aan de macht ben", zei hij vorige week. Hij wijst op de economische voordelen en honderden extra banen in een van de armste landen van Europa, dat tijdens het communisme en de nasleep ervan lang achterbleef.
Tegenstanders vinden dat de toeristische ontwikkeling en de daarmee gepaard gaande bouw aan de kust te snel gaat, en hebben ook vraagtekens bij de ene na de andere woontoren die in Tirana verrijst. Verder hekelen ze de niet-transparante besluitvorming en contracten. Rama besluit over megaprojecten zonder discussie in het parlement, laat staan met bewoners of andere belanghebbenden.
Aanklager
Op die autoritaire stijl en schimmige constructies is al langer kritiek, maar veel Albanezen zien tot nu toe geen geloofwaardig alternatief voor Rama. Zijn grootste tegenstander, oud-premier Sali Berisha, zit zelf tot over zijn oren in corruptiebeschuldigingen en staat voor de rechter. De protesten waarvoor die zijn aanhang regelmatig optrommelt, zijn dan ook weinig geloofwaardig.
Dat ligt anders voor de demonstraties van nu: daar zit geen politieke beweging achter. Dat maakt ze gevaarlijker voor Rama, helemaal omdat zich ook Albanezen aansluiten die niet zozeer zorgen hebben over het milieu, maar de premier om andere redenen zat zijn.
Wat hem ook niet helpt, is dat de gezaghebbende speciaal aanklager voor corruptie begin deze maand een onderzoek heeft geopend naar de gang van zaken rond het project. Die staat bekend als onafhankelijk en heeft meerdere hoge politici tot aftreden gedwongen of achter de tralies gekregen.
Oorlog
Rama slaat intussen wild om zich heen. Hij spreekt van een hybride oorlog, rept van buitenlandse inmenging en beschuldigde nieuwszender CNN in een rechtstreeks uitgezonden interview op barse toon van het verspreiden van nepnieuws. Het definitieve ontwerp van het project staat nog helemaal niet vast, en de milieueffecten moeten nog onderzocht, briest hij.
Maar wie er dan bij Zvernec is begonnen met ploegen en waarom, kon hij niet duidelijk maken. Onderzoeksjournalisten diepen intussen vergunningen op waarop wel degelijk de namen van een bedrijf van Kushner staat. Dat is eigendom van een hele trits houdstermaatschappijen die zijn ondergebracht bij een Nederlands trustkantoor.
De demonstranten gaan intussen vastbesloten door en plannen later deze maand ook een grote bijeenkomst in Zvernec. Intussen moet het Kushner ook duidelijk zijn dat zijn projecten op de Balkan niet per se met gejuich worden ontvangen. Zijn plannen voor een Trump Tower in de Servische hoofdstad Belgrado trok hij in december in. Toen ook daar bewoners de straat op gingen, en de verantwoordelijk minister werd aangeklaagd voor de vervalsing van documenten.
Wekdienst 10/6: Moet Mauritshuis werk van Rembrandt inleveren? • Koeman spreekt in Kansas City
10 juni 2026 06:40
Goedemorgen! De voormalige ministers Koolmees en Van Ark worden gehoord door de parlementaire enquêtecommissie naar de coronacrisis. Er komt een uitspraak in een rechtszaak tegen het Mauritshuis en bondcoach Koeman geeft een persconferentie.
Eerst het weer: de dag start droog en zonnig. In de middag volgen lokaal stevige regen- en onweersbuien. Het wordt 15 tot 17 graden bij een matige zuidwestenwind. Ook de komende dagen verlopen wisselvallig bij 18 graden. Vanaf zaterdag wordt het droger.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten:
Dit is er vannacht gebeurd:
Het Amerikaanse leger heeft luchtaanvallen uitgevoerd op Iran. Op meerdere plekken in het zuiden van het land zijn explosies gehoord, melden Iraanse staatsmedia. Het is een vergelding voor de crash van een helikopter voor de kust van Oman. Iran heeft geantwoord met drone- en raketaanvallen op Amerikaanse bases in Bahrein, Jordanië en Koeweit.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
In de Japanse stad Utsunomiya, gelegen ten noorden van Tokio, is de beer gevangen waar bijna honderd scholen voor werden gesloten. Het dier werd aangetroffen in de buurt van een woning en uiteindelijk uitgeschakeld met een verdovingsgeweer. Er was dagenlang gezocht naar het wilde beest. Tijdens de zoektocht werd de beer gespot bij een lokaal regeringskantoor, een lagere school, een winkelcentrum en bij de universiteit. Wilde beren vormen een groeiend probleem in Japan.
Fijne dag!
Zorgen in politiek nu tabaksindustrie investeert in Nederlands wietexperiment
10 juni 2026 05:21
De politiek zit in zijn maag met het wietexperiment, nu blijkt dat Philip Morris (tegenwoordig Altria geheten) er een nieuwe markt in ziet. De tabaksfabrikant wil indirect miljoenen euro's investeren in de grootste Nederlandse wietkweker die meedoet aan het overheidsexperiment, ontdekten De Groene Amsterdammer en Investico.
Het wietexperiment duurt tot 2029. In die periode mogen coffeeshops in tien gemeentes legaal wiet verkopen, om te onderzoeken welke gevolgen dat heeft voor de criminaliteit en veiligheid. De coffeeshops nemen de wiet af van een aantal grote Nederlandse telers, die aan strikte voorwaarden moeten voldoen.
Eén van die grote telers is CanAdelaar uit Hellevoetsluis, dat ook wel bekend is van de klachten over stankoverlast. Het beursgenoteerde Cronos Group staat op het punt dit bedrijf over te nemen. En een grote aandeelhouder van Cronos Group is weer sigarettenfabrikant Altria, dat onder meer achter het merk Marlboro zit.
Overname tegenhouden
Cronos Group zegt dat er op dit moment nog een integriteitsonderzoek van het ministerie van Justitie en Veiligheid naar de overname loopt. CDA en GroenLinks-PvdA willen nu weten wat het kabinet kan doen om die tegen te houden.
Hoewel Progressief Nederland voor het wietexperiment is, maakt de partij zich zorgen. "Er is een extra risico ingekomen van een investeerder die het niet zo nauw neemt met de regels" zegt Kamerlid Lisa Vliegenthart. "Ze hebben jaren laten zien dat ze agressieve marketing voeren, de gezondheidsrisico's bagatelliseren en invloed uitoefenen op wetenschap."
CDA-leider Bontenbal sluit zich daarbij aan: "Het feit dat een tabaksfabrikant eerst probeert iedereen verslaafd te maken aan sigaretten en nu blijkbaar markt ziet in wiet, vind ik geen goed nieuws", zegt Bontenbal. "Wat mij betreft gaan we zo snel mogelijk stoppen met de tabaksindustrie deze ruimte te geven."
Het CDA is altijd al tegen het wietexperiment geweest. Toch heeft de partij er in het coalitieakkoord mee ingestemd om het in ieder geval tot 2029 door te zetten.
"Het blijkt maar eens te meer dat het wietexperiment een slecht idee is", vindt ook ChristenUnie-leider Mirjam Bikker. "Kennelijk heeft de regering het wietexperiment niet goed op orde, want de tabakslobby kan zich inkopen. We moeten cannabis niet promoten via een tabaksproducent met slechte papieren."
Strenge regels
D66 is net als Pro in principe voorstander van het wietexperiment, omdat zo kan worden onderzocht of het helpt de georganiseerde misdaad weg te houden van de teelt en verkoop van wiet. D66-leider Jan Paternotte ziet dan ook nu geen aanleiding om in te grijpen.
"Ik ben van dit tabaksbedrijf geen fan, maar van de georganiseerde misdaad nog een stuk minder", zegt D66-leider Jan Paternotte. "We hebben tientallen jaren geprobeerd om wiet te verbieden. Dat heeft niks opgeleverd, daarom proberen we het nu op een ander manier."
Paternotte vindt vooral dat de regels goed moeten worden gehandhaafd, bijvoorbeeld voor het maken van reclame. "Ze doen in de tabaksindustrie gekke dingen, dus daar moeten we bovenop zitten. Dat gaat lukken, want we hebben strenge regels. Ik hoop vooral dat die bedrijven in de toekomst belasting gaan betalen als ze hier wiet gaan verkopen."
De VVD, in principe ook voorstander van het wietexperiment, wilde geen inhoudelijke reactie geven.
Belg wint recordbedrag van 175 miljoen euro in Europese loterij
10 juni 2026 03:10
Een deelnemer aan loterijspel EuroMillions in België is een kleine 175 miljoen euro rijker. Hij of zij vulde als enige de winnende combinatie van vijf nummers (2, 7, 23, 44 en 46) en twee sterren (3 en 5) in.
De winnaar ontvangt 174.984.088 euro. Volgens de website van de Belgische Nationale Loterij is dat het hoogste bedrag dat ooit in België met het loterijspel is gewonnen. Het oude nationale record uit oktober 2016 stond op 168 miljoen euro. EuroMillions wordt in twaalf Europese landen gespeeld, maar niet in Nederland.
Details over de winnaar zijn niet bekendgemaakt.
Verbod op executies met stikstof in Alabama: 'Ongrondwettelijk wreed'
10 juni 2026 02:34
De Amerikaanse staat Alabama mag niet langer gevangenen executeren met stikstofgas. Volgens districtsrechter Emily Marks is de methode in strijd met de Bill of Rights, dat al sinds 1789 'wrede en ongebruikelijke straffen' in het land verbiedt. Een dag eerder draaide het hof van beroep een soortgelijke uitspraak van deze rechter nog terug. Nu is de methode alsnog ongrondwettelijk verklaard.
Aanleiding van het ingrijpen van de districtsrechter is de geplande executie van Jeffery Lee, een man die is veroordeeld voor een dubbele moord tijdens een roofoverval op een pandjeshuis in 1998. Hij zou morgen in een gevangenis in Alabama worden geëxecuteerd door middel van stikstofgas.
Omstreden
Deze vorm van de doodstraf is omstreden. Critici vinden dat de terdoodveroordeelden ontoelaatbaar lijden. Bij deze manier wordt een gasmasker over het gezicht van de gevangene geklemd en zuiver stikstofgas toegediend, waardoor de persoon sterft door zuurstofgebrek. De gevangene moet daardoor snel buiten bewustzijn raken en binnen enkele minuten sterven.
In de twintig staten die de doodstraf nog uitvoeren zijn meerdere executievormen gangbaar: een dodelijke injectie, elektrocutie, gas en een vuurpeloton. Alabama begon in 2024 met het gebruik van stikstofgas voor sommige executies. De nieuwe methode werd mede geïntroduceerd omdat medicijnfabrikanten niet willen dat hun middelen worden gebruikt voor dodelijke injecties. De doodstraf door middel van stikstofgas is tot op heden acht keer toegepast in de VS: zeven keer in Alabama en één keer in Louisiana.
In beroep
Een woordvoerder van de procureur-generaal van Alabama Steve Marshall heeft laten weten dat de staat in beroep gaat tegen de uitspraak. Het Amerikaanse Hooggerechtshof zal zich waarschijnlijk uitspreken over de zaak. Zij stonden eerder executies met stikstof toe.
De advocaten van Lee hebben nog niet gereageerd.
VS voert luchtaanvallen uit na neerhalen helikopter, Iran bestookt doelen in regio
10 juni 2026 00:28
Het Amerikaanse leger heeft luchtaanvallen uitgevoerd op Iran. Op meerdere plekken in het zuiden van het land zijn explosies gehoord, melden Iraanse staatsmedia. Iran heeft daarop weer geantwoord met aanvallen op Amerikaanse bases in Bahrain, Jordanië en Koeweit.
Volgens het Iraanse staatspersbureau Mehr zijn er explosies gehoord bij de Iraanse havensteden Bandar Abbas en Sirik, bij de Straat van Hormuz. Ook het nabijgelegen eiland Qeshm is onder vuur genomen. Volgens nieuwssite Axios zouden de aanvallen zijn gericht op Iraanse luchtafweer- en radarsystemen. In Sirik zouden een telecommunicatietoren en twee watertanks zijn geraakt, meldt de Iraanse Revolutionaire Garde.
De aanvallen op Iran zijn een aangekondigde vergelding voor de crash van een helikopter voor de kust van Oman, aldus Centcom op X. Dat hoofdkwartier van het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten spreekt van "een proportionele reactie op de ongerechtvaardigde Iraanse agressie". Naar eigen zeggen hebben ze "tegen de twintig" doelen geraakt.
Trump heeft de aanvallen bevestigd tegenover de Amerikaanse nieuwszender ABC News. "Ze hebben een helikopter neergehaald, en we reageren hier nu op", vertelt de president. "Ik vind dat de reactie zeer krachtig en doeltreffend moet zijn, en dat is precies wat deze reactie is."
Hij had al gezegd actie te gaan ondernemen tegen Iran als vergelding voor het neerhalen van de Amerikaanse gevechtshelikopter op maandag. De Apache was neergestort bij de Straat van Hormuz. Twee piloten die aan boord waren zijn uit het water gevist door een maritieme drone, aldus legerfunctionarissen. Ze zouden niet gewond zijn geraakt. Iran heeft het neerhalen van het toestel niet opgeëist.
Vergelding op vergelding
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi kondigde al snel aan dat zijn land weer met een reactie zou komen. De Iraanse Revolutionaire Garde zegt later in de nacht dat ze een drone- en raketaanvallen hebben uitgevoerd op Amerikaanse bases in Bahrein, Jordanië en Koeweit. In die landen is het luchtalarm afgegaan.
De Jordaanse strijdkrachten melden dat ze vijf raketten hebben onderschept die vanuit Iran op de basis al-Azraq zijn afgevuurd. Brokstukken zijn op Jordaans grondgebied terechtgekomen, maar dat zou geen gewonden of materiële schade hebben veroorzaakt.