Wereldwijd meer kinderen gevaccineerd, maar grote verschillen tussen landen
15 juli 2026 01:00
De wereldwijde vaccinatiegraad onder kinderen is vorig jaar licht gestegen ten opzichte van de jaren daarvoor. Toch worden nog altijd niet zoveel kinderen gevaccineerd als voor de coronapandemie het geval was. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van Unicef en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
Een belangrijke graadmeter voor de wereldwijde vaccinatiegraad is het aantal kinderen dat ingeënt wordt tegen de ziektes difterie, tetanus en kinkhoest (DTP). Het percentage kinderen dat de eerste dosis van dit vaccin kreeg steeg van 89 procent in 2024 naar 90 procent in 2025. Het gaat dan om bijna 116 miljoen jonge kinderen.
Daarmee blijft de vaccinatiegraad onder het niveau van 2019, voor de start van de pandemie, toen 91 procent van de kinderen wereldwijd een eerste DTP-vaccinatie kreeg toegediend. Ook onder Europese kinderen is de vaccinatiegraad lager dan voor corona.
"Het is positief dat we weer een stijging zien in het aantal kinderen dat wordt bereikt met levensreddende vaccins, maar we zijn nog lang niet waar we willen zijn", zegt directeur Suzanne Laszlo van Unicef Nederland.
Mazelenuitbraak
De wereldwijde vaccinatiegraad voor mazelen stagneert. Die was vorig jaar 84 procent, net als in 2024. In Nederland daalt de vaccinatiegraad voor mazelen al jaren en ligt die nu onder de 90 procent.
Voor groepsimmuniteit bij mazelen is volgens de WHO een vaccinatiegraad van minimaal 95 procent nodig. In 2025 meldden 57 landen een grote mazelenuitbraak bij de WHO.
Het percentage meisjes dat een HPV-vaccin heeft gehad, om te helpen beschermen tegen baarmoederhalskanker, steeg internationaal juist van 28 naar 31. Bij jongens groeide dat 1 procentpunt naar 9 procent.
Conflictgebieden
Het aantal kinderen dat helemaal geen vaccinaties kreeg daalde ten opzichte van 2024 met 745.000. Toch kregen vorig jaar naar schatting nog altijd zo'n 13,5 miljoen kinderen geen enkele vaccinatie in hun eerste levensjaar.
Meer dan de helft van alle niet-gevaccineerde kinderen woont in een klein aantal landen. Het gaat om Nigeria, de Democratische Republiek Congo, Jemen, India, Indonesië, Ethiopië, Afghanistan, Pakistan en Angola.
Unicef ziet dat de beschikbaarheid en toegankelijkheid van vaccins steeds minder wordt in conflictgebieden. In het algemeen ziet de organisatie dat het wantrouwen tegen vaccins toeneemt, net als desinformatie over vaccineren.
"Om elk kind te bereiken zijn blijvende investeringen nodig, juist nu budgetten voor ontwikkelingssamenwerking wereldwijd onder druk staan", aldus Laszlo.
Trump betaalt 5 miljoen schadevergoeding om seksueel misbruik uit jaren 90
14 juli 2026 23:00
De Amerikaanse columnist E. Jean Carroll heeft 4,9 miljoen euro schadevergoeding ontvangen van Donald Trump. De Amerikaanse president moest dat betalen vanwege een aanranding uit de jaren 90, maar hij stribbelde lang tegen.
Carroll (83), bekend van een adviescolumn in het modeblad Elle, schreef in 2019 in haar memoires dat Trump haar in de jaren 90 had aangerand in een pashokje van een luxe warenhuis in New York. De toenmalig vastgoedmagnaat was haar gevolgd bij het omkleden en had zich aan haar vergrepen.
Onder een wet die het mogelijk maakte oude zedendelicten alsnog voor de rechter te brengen klaagde Carroll de president aan. Ze had indertijd geen aangifte gedaan, maar had wel twee vrienden over het incident verteld. Dat was voldoende voor de jury om Trump te veroordelen tot het betalen van smartengeld.
'Niet mijn type'
Trump ontkende dat het vergrijp had plaatsgevonden. In een reactie zei hij Carroll niet te kennen en dat ze bovendien "mijn type niet was". Hij zei dat ze het hele verhaal had verzonnen om haar boek te kunnen verkopen.
Carroll stapte daarop opnieuw naar de rechter, dit keer wegens laster omdat hij ontkende wat een jury bewezen had geacht. Trump werd daarop veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding van 83 miljoen dollar. Tegen beide bedragen tekende de president meermaals bezwaar aan.
Recentelijk wees het Hooggerechtshof Trumps protest tegen het eerste bedrag af. Een nieuw bezwaar deed de rechter daarop in een vonnis van slechts één zin van de hand. Daarop was de weg vrij om het geld dat Trump in 2023 al op een derdenrekening van de rechtbank had moeten storten, uit te keren aan Carroll, inclusief rente.
Strijd gaat door
"We zijn blij te kunnen melden het geld te hebben ontvangen", laat haar advocaat vandaag weten. "The eagle has landed", reageert Carroll zelf, doel bereikt dus. Ze is van plan het geld te gebruiken als aanvulling op haar pensioen.
Het beroep van Trump tegen het hogere bedrag loopt nog steeds. Zijn advocaten zoeken ook nog steeds naar een manier om het nu uitgekeerde geld weer terug te krijgen. Op de betaling van vandaag heeft het kamp-Trump niet gereageerd.
Overigens zijn de bedragen voor Trump relatief klein: deze maand werd duidelijk dat hij het eerste jaar van zijn tweede termijn ruim een miljard had verdiend aan allerlei zakendeals terwijl hij al president was.
Acteur Cees Geel op 61-jarige leeftijd overleden aan hartstilstand
14 juli 2026 22:34
De Nederlandse acteur Cees Geel is op 61-jarige leeftijd overleden aan een hartstilstand. Dat heeft zijn management bekendgemaakt. Geel laat twee kinderen na.
De acteur heeft een lange staat van dienst. Hij brak in 2004 door bij het grote publiek met zijn hoofdrol in de film Simon. Hij speelde een stoere hasjdealer die nog maar een paar maanden te leven heeft, omdat bij hem kanker is vastgesteld. Zijn rol werd beloond met een Gouden Kalf voor Beste Acteur. De film was destijds de Nederlandse inzending voor de Oscars.
Flikken Rotterdam
Daarna was Geel te zien in talloze films en series, zoals Nieuw Zeer en Samen. Hij speelde negen seizoenen Stan Vroon in de serie Flikken Rotterdam. De opnames voor het laatste seizoen van deze serie zijn volgens het management nog maar net afgerond.
Hij had ook een toneel- en theatercarrière en was bekend als de vertelstem van verschillende programma's, zoals De Slechtste Chauffeur van Nederland. Voor zijn rol in de musical 3 Musketiers won de acteur in 2003 een Musical Award.
Recordbedrag op veiling voor Gus, T. rex met copyright
14 juli 2026 22:15
Een bijzonder compleet T. rex-skelet heeft op een veiling in New York een recordbedrag opgebracht. Een onbekende bieder betaalde er ruim 50 miljoen dollar voor, zo'n 44 miljoen euro. Dat is flink meer dan de geschatte waarde tussen de 20 en 30 miljoen dollar.
De tyrannosaurus van 67 miljoen jaar oud is 11,5 meter lang en bijna 4 meter hoog, met een schedel van bijna anderhalve meter vol vervaarlijke snijtanden. Het gaat met 183 gevonden botten om een relatief compleet skelet. Paleontologen zijn vaak al verrukt als ze meer dan de helft van de botten terugvinden, van Gus is 61 procent terecht.
Veilinghuis Sotheby's noemt het met name zeldzaam dat het dier zijn kwetsbare vorkbeen nog heeft. Ook werden beide benen teruggevonden, iets wat bij slechts één andere T. rex het geval was.
Het skelet is Gus genoemd, naar de eigenaar van het stuk grond in de Amerikaanse staat South Dakota waar hij gevonden werd. "Die overleed helaas in het eerste jaar dat men met de opgraving bezig was, dus is ervoor gekozen om hem te eren met de naam voor dit exemplaar", zegt woordvoerder Cassandra Hatton van Sotheby's.
Paleontologen hadden in totaal drie jaar nodig om Gus voorzichtig op te graven. Daarna was er nog eens drie jaar nodig om hem te prepareren en in een speciaal gemaakte stellage te plaatsen. Dat geduld was volgens Hatton cruciaal: "Ik heb prachtige fossielen vreselijke skeletten zien worden omdat mensen niet vaardig genoeg waren of onvoldoende tijd namen."
"Je moet begrijpen dat zo'n fossiel niet compleet uit de grond komt. Het is niet zo dat je een gat graaft en dan als in Jurassic Park een dino ziet", legt ze uit. "Specialisten moeten zorgvuldig bepalen wat ze zien - wat rots is en wat bot. Dat vergt tijd."
Copyright
Het vorige record voor duurste dino stond op naam van Apex, een stegosaurus die in 2024 door miljardair Ken Griffin werd gekocht voor 44,6 miljoen dollar. Hij leende dat exemplaar voor 4 jaar uit aan het Museum of Natural History in New York.
De nieuwe eigenaar van Gus, die vooralsnog anoniem is, kan proberen het aankoopbedrag deels terug te verdienen met het copyright van Gus. Omdat dino's vaak incompleet worden teruggevonden, bestaat er een handel in replica's van ontbrekende botten, tot nu toe vaak afkomstig van de vrij complete T. rex Stan.
Omdat Gus zelf geen Stan-delen bevat, heeft de nieuwe eigenaar het copyright op de hele dino. Die kan er daarmee voor kiezen ook in de namaakbottenhandel te stappen.
Hatton: "Dit is de eerste keer dat een T. rex met alle rechten geveild wordt, dus het is interessant om te zien wat dat met de verkoopprijs doet."
VS voert druk op Strafhof op: 'VS wil vrijbrief om internationaal recht te schenden'
14 juli 2026 22:13
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt zorgen te hebben over "de verharde toon" van de VS over het Internationaal Strafhof ICC in Den Haag. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio schreef gisteren in een opiniestuk in The Wall Street Journal dat "als het nodig is we het ICC steen voor steen gaan afbreken".
Volgens persbureau Reuters worden opties overwogen zoals extra inreisverboden voor medewerkers van het ICC en het opschorten van visa. Daarnaast wil de VS landen verder onder druk zetten om het Strafhof vaarwel te zeggen. Het is volgens Rubio allemaal nodig omdat de VS wordt aangevallen, "niet met kogels, maar met zogenaamd internationaal recht".
Rubio sloeg dezelfde toon aan in een videoboodschap:
"Nederland staat als gastland en verdragspartij achter het hof en zijn medewerkers", reageert Buitenlandse Zaken in Den Haag vandaag in een verklaring. "Onafhankelijke internationale hoven en tribunalen moeten hun mandaat ongehinderd kunnen uitvoeren."
Ook de Europese Commissie vond het noodzakelijk de Amerikaanse aanvallen af te keuren: "We willen straffeloosheid bestrijden. Bedreigingen aan het adres van functionarissen van het hof zijn onaanvaardbaar." Het ICC is volgens de Commissie de "hoeksteen van het internationale strafrechtsysteem".
Vrijbrief
De VS heeft al jarenlang kritiek op het ICC, dat wereldwijd mensen kan vervolgen voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide. Zo sprak de regering-Trump er schande van dat er een arrestatiebevel is uitgevaardigd tegen premier Netanyahu om de oorlog in Gaza.
Ook wil het land niet dat het ICC onderzoek mag doen naar Amerikaanse burgers, met name Amerikaanse militairen. De VS is niet aangesloten bij het Strafhof, maar Amerikanen kunnen wel worden vervolgd voor misdaden die zijn begaan in de 125 landen die wel lid zijn.
"Amerika wil niet ter verantwoording worden geroepen", zegt Alette Smeulers, hoogleraar Internationale Misdrijven van de Rijksuniversiteit Groningen. "Het wil eigenlijk een vrijbrief om het internationaal recht te schenden in landen die wel zijn aangesloten."
Wat dat betreft is de Amerikaanse kritiek niets nieuws, zegt Smeulers, "maar het land gaat nu wel verder, met een zekere onbeschaamdheid".
Sancties
President Trump was nog maar kort terug in het Witte Huis toen hij vorig jaar "de ongegronde acties van het hof tegen Amerika en onze bondgenoot Israël" hekelde. Hij stelde verschillende sancties in tegen rechters van het ICC. Smeulers: "Dit soort sancties zijn normaal gericht op terroristen en worden nu op rechters toegepast, dat is de omgekeerde wereld."
Die sancties raken het hof ook echt, ziet ze: "Ze hebben een enorm effect op de levens van rechters. Ze worden afgesloten van het bankensysteem. De openbaar aanklager kan niet meer bij zijn e-mails. Dat is echt een aantasting van je persoonlijke leven en kan sommigen ervan weerhouden bij het Strafhof te gaan werken."
Dat de VS probeert andere landen los te weken kan het instituut ook aantasten, zegt strafrechtadvocaat Tamara Buruma, gespecialiseerd in het internationaal recht. "Amerika heeft een overwicht", redeneert ze. "Je kunt straks de situatie krijgen dat landen misschien nog achter het ICC staan, maar ondertussen geen lid meer zijn."
Invloedrijk
Daarmee verliest het internationaal recht aan zeggingskracht. "De grootste mensenrechtenschenders zijn al geen partij bij het Strafhof, maar dit is wel een excuus voor landen om ook weg te gaan en een andere norm te gaan volgen waarin het internationaal recht niet telt", zegt Smeulers. Dat bleek vorige week toen drie Afrikaanse landen aankondigden om zich officieel terug te trekken uit het hof.
En dat terwijl de invloed van het ICC verder reikt dan specifieke processen. "Het is veel breder dan alleen een arrestatiebevel dat het ICC tegen iemand uitvaardigt", legt Buruma uit. "De uitspraken van het ICC zijn belangrijk voor nationale rechters om hun uitspraak op te baseren en om in bijvoorbeeld Nederland, Duitsland en Zweden naar een zaak te kijken vanuit hetzelfde uitgangspunt."
Blokkeringswet
Buruma juicht het daarom toe dat Europa tegengas biedt, al mogen er van haar wel meer concrete acties volgen. Vooral Nederland kan volgens haar meer doen om het ICC te beschermen: "Als gastland heb je de verplichting om je in te zetten voor de bescherming van het ICC."
"Nederland kan zich binnen de EU hardmaken voor een zogeheten blokkeringswet. Daarmee zorg je ervoor dat sancties die de VS heeft ingesteld niet gelden in Europa. Nu moeten Amerikaanse bedrijven in Europa zich houden aan twee rechtssystemen. Met zo'n wet voorkom je dat een Amerikaans bedrijf als bijvoorbeeld Mastercard iemands bankrekening moet afsluiten, omdat Europese regels het bedrijf beschermen."
Buruma denkt dat felheid van de VS over het ICC veelzeggend is, want waarom maken de Amerikanen zich zorgen om het ICC als ze er niet verbonden aan zijn? "Kennelijk zijn ze bang voor een instituut dat ze nog wel respecteren."
Tata Steel moet vervuilde bodem saneren na jarenlange opslag staalslakken
14 juli 2026 21:40
Tata Steel moet de bodem bij de Mergelkade op het terrein in Velsen-Noord saneren. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) heeft het saneringsplan van het staalbedrijf goedgekeurd. De dienst houdt de komende jaren toezicht op de werkzaamheden.
De bodem en het grondwater raakten vervuild door de opslag van ongeveer 835.000 ton staalslakken op de locatie. De staalslakken lagen daar sinds 2018 opgeslagen. Uit onderzoek van de omgevingsdienst in 2024 bleek dat stoffen uit de staalslakken in de bodem en het grondwater waren terechtgekomen.
Staalslakken zijn restproducten van de staalproductie. Als ze langdurig in contact komen met water kunnen schadelijke stoffen zoals vanadium en chroom zich verspreiden in de omgeving.
Tata Steel kreeg opdracht om de opslag te beëindigen en de staalslakken voor november 2025 te verwijderen. Een deel is afgevoerd naar de Baltische Staten, een ander deel is tijdelijk opgeslagen bij het bedrijf Pelt & Hooykaas op het Tata-terrein. Ook de achtergebleven laag van verdichte staalslakken en slakkenzand is inmiddels verwijderd.
Voortgang rapporteren
In het goedgekeurde saneringsplan staat dat Tata Steel een groot deel van de verontreinigde grond gaat afgraven en afvoeren. Daarna wordt de locatie aangevuld met schone grond of schoon zand. Ook moet het bedrijf maatregelen nemen om te voorkomen dat vanadium zich verder via het grondwater verspreidt.
De Omgevingsdienst heeft aanvullende voorwaarden opgelegd voor de uitvoering van de sanering. Tata Steel moet de voortgang en resultaten van metingen blijven rapporteren. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de concentraties vanadium en chroom en naar de zuurgraad van het grondwater.