Gemeenten lekken nog steeds persoonsgegevens van inwoners, zelfs bsn's
17 juli 2026 07:00
Gemeenten publiceren nog steeds per ongeluk persoonsgegevens van burgers op internet, blijkt uit onderzoek van de NOS en Nieuwsuur. Dat terwijl het probleem al jarenlang bekend is en de toezichthouder Autoriteit Persoonsgegevens (AP) er in 2017 al bij gemeeenten op aandrong om zorgvuldig om te gaan met het publiceren van gegevens van burgers.
Desondanks vonden de NOS en Nieuwsuur weer honderden documenten met e-mailadressen, privételefoonnummers en adresgegevens van burgers. Ook zaten er documenten tussen met nummers van identiteitsbewijzen en zelfs burgerservicenummers (bsn).
Het gebeurde bijvoorbeeld als inwoners een vergunning aanvroegen of reageerden op een plan in hun omgeving, zoals de komst van een azc. Als gemeenten dat publiceren op internet, onder meer omdat dat moet vanwege de Wet Open Overheid, dan moeten privégegevens worden weggelakt.
Dat gebeurt dus lang niet altijd of niet goed genoeg, waardoor privégegevens toch zichtbaar zijn. "Gemeenten nemen de uitkomsten van het NOS-onderzoek zeer serieus. Persoonsgegevens moeten goed beschermd zijn", laat een woordvoeder van gemeentekoepel VNG weten.
Datalek
In 255 documenten trof de NOS bsn-nummers van burgers aan. In één document van de gemeente Pijnacker-Nootdorp stonden er zelfs 43, van burgers die hun mening gaven over een nieuwbouwproject. Naast hun bsn-nummers waren ook hun namen, adresgegevens, e-mailadressen en soms hun telefoonnummer te zien.
Asielzoekerscentrum
Vorige zomer ging de gemeente Midden-Delfland de fout in door per ongeluk een document te publiceren met namen en adressen van 133 inwoners die tegen de komst van een asielzoekerscentrum waren. Dat leidde tot zorgen onder de inwoners over de gevolgen. De gemeente verving het document direct door een geanonimiseerde versie en stuurde de inwoners een brief.
Onzorgvuldig gebruik van het burgerservicenummer kan tot misbruik van persoonsgegevens leiden, zoals identiteitsfraude, waarschuwt de Autoriteit Persoonsgegevens. Er is volgens kenners geen enkele reden waarom bsn's gepubliceerd zouden moeten worden. "In de regel mag dat niet en is het dus een datalek", laat een woordvoerder van de AP weten.
Ingelicht
Gemeenten werden eind vorige week ingelicht door de NOS over de gevonden gegevens. De gemeenten hebben sindsdien in veel gevallen de documenten verwijderd of zijn daar nog mee bezig, laat de VNG weten.
"Als persoonsgegevens onbedoeld openbaar zijn geworden, is dat zorgelijk." Tegelijkertijd is het anonimiseren van miljoenen documenten een omvangrijke taak, schrijft de VNG. Apart budget krijgen de gemeenten daar niet voor.
Verschillende gemeenten zeggen melding te hebben gemaakt bij de Autoriteit Persoonsgegevens. "Het ging om een menselijke fout en we hebben de documenten meteen ontoegankelijk gemaakt. We hebben meteen een melding gedaan", laat een woordvoerder van de gemeente Pijnacker-Nootdorp weten.
Bsn's of paspoortnummers zijn niet de enige gegevens die een datalek kunnen vormen, benadrukt de toezichthouder. Daarvan kan al sprake zijn bij het onterecht vermelden van een adres of alleen een naam.
Hoe vaak dat precies voorkomt, is onbekend: de NOS en Nieuwsuur hebben gericht gezocht naar privédata die overduidelijk niet mogen worden gepubliceerd, zoals bsn-nummers.
AP kreeg dit jaar ruim 120 meldingen van gemeenten die per ongeluk data openbaar maakten. Vorig jaar waren dat er 75. "Het is aannemelijk dat het probleem in werkelijkheid groter is", laat de organisatie weten in een schriftelijke reactie.
Verreweg de meeste gevonden documenten met bsn's van burgers werden in 2016 en 2017 gepubliceerd. Sinds de introductie van strengere privacyregels in 2018 gebeurde dat nog 99 keer.
Software
In de periode daarna zijn veel gemeenten begonnen met het gebruik van software om persoonsgegevens automatisch 'te lakken'. Daarna vindt in de meeste gevallen nog een controle van een medewerker plaats, voordat de documenten worden geüpload naar gemeentelijke informatiesystemen, waarin raadsinformatie en andere gemeentelijke stukken openbaar worden gemaakt.
Dat systeem heeft geen automatische check op eventueel gevoelige gegevens, laat een woordvoerder van Notubiz, een aanbieder van raadsinformatiesystemen, weten. "Wij bieden als leverancier enkel de applicatie, maar zijn niet verantwoordelijk voor de inhoud van gegevens die klanten zelf (online) plaatsen."
Concurrent iBabs ging niet in op vragen van de NOS en Nieuwsuur over voorzorgsmaatregelen tegen datalekken.
Verantwoording
Voor dit onderzoek zochten de NOS en Nieuwsuur geautomatiseerd naar gevoelige gegevens in zogenoemde raadsinformatiesystemen. Daarvoor gebruikten we reguliere zoektermen als burgerservicenummer en paspoortnummer, maar zochten we bijvoorbeeld ook naar cijfers met de structuur van een burgerservicenummer. We beoordeelden vervolgens handmatig of er daadwerkelijk sprake was van echte persoonsgegevens van burgers.
Om het aantal met de hand te beoordelen documenten terug te dringen, gebruikten we een AI-model om foutieve hits op te sporen en uit de dataset te halen. Dat deden we met een lokaal gehost model, dat dus niet bij een clouddienst draait. Ook zijn AI-modellen gebruikt voor het schrijven van de software om documenten binnen te halen en te doorzoeken.
De bsn's en andere persoonsgegevens die de NOS en Nieuwsuur hebben verzameld, zullen worden vernietigd.
Wekdienst 17/7: Uitspraak Hoge Raad over proflicentie Vitesse • Herdenking MH17
17 juli 2026 06:40
Goedemorgen! De Hoge Raad oordeelt in de zaak tussen de KNVB en Vitesse of de Arnhemse club vorig jaar terecht weer is toegelaten tot het betaald voetbal. En in het Nationale Park in Vijfhuizen wordt de MH17-ramp herdacht.
Eerst het weer: vanochtend is het overwegend zonnig, in de loop van de dag ontstaan stapelwolken waaruit in het binnenland lokaal een bui valt. Bij een matige tot vrij krachtige noordwestenwind wordt het 23 tot 28 graden.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
De ICE-agent die maandag in de Amerikaanse staat Maine een Colombiaanse man doodschoot, heeft volgens familieleden een lange geschiedenis van gewelddadig gedrag en ernstige psychische problemen. Dat meldt persbureau AP op basis van gesprekken met familieleden, twee ex-vrouwen en honderden rechtbankdocumenten.
Het gaat volgens AP om de 37-jarige David Brouillette, een voormalig militair die sinds kort voor de immigratiedienst ICE werkt. Hij schoot de 25-jarige Colombiaanse migrant Johan Sebastian Duran Guerrero dood tijdens een verkeerscontrole in de kustplaats Biddeford.
Een ex-vrouw van Brouillette beschuldigt hem ervan haar tijdens hun huwelijk fysiek te hebben mishandeld. Uit rechtbankstukken blijkt dat een andere ex-vrouw meerdere keren bescherming tegen hem heeft aangevraagd vanwege beschuldigingen van bedreiging, intimidatie en geweld.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Eeuwenlang, misschien wel langer, waande hij zich even onbekend als onbespied: het 'Likweli'-aapje dat in hoge boomtoppen leeft in moeilijk begaanbaar gebied in de binnenlanden van de Democratische Republiek Congo. Tot gisteren: overal was de aap met zijn opvallend rode lippen te zien; de ontdekking van deze nieuwe apensoort was wereldnieuws.
Fijne dag!
VS breidt aanvallen op Iran uit, Iran valt Golfstaten aan
17 juli 2026 05:30
De Verenigde Staten hebben de aanvallen op Iran verder uitgebreid. Amerikaanse luchtaanvallen waren vrijdag onder meer gericht op bruggen in het zuiden van Iran. Tegelijk voerde Iran raketaanvallen uit op Amerikaanse bondgenoten in het Midden-Oosten, waaronder Qatar.
De aanvallen zijn onderdeel van een oplopend conflict rond de Straat van Hormuz, een belangrijke vaarroute voor de wereldwijde oliehandel. Een eerder afgesproken tijdelijk staakt-het-vuren is inmiddels mislukt en de VS en Iran voeren al dagen aanvallen over en weer uit.
Volgens de Iraanse staatsmedia kwamen bij Amerikaanse aanvallen op bruggen in de provincie Hormozgan zeker zeven mensen om het leven. Het Amerikaanse leger zegt tientallen doelen te hebben geraakt tijdens de nieuwste aanvalsgolf, de zesde nacht op rij met Amerikaanse aanvallen.
Kind gewond
Iran reageerde met raketaanvallen op landen die de Verenigde Staten steunen. Qatar, een belangrijke bemiddelaar in het conflict, waarschuwde inwoners meerdere keren om te schuilen nadat een reeks Iraanse raketten op het land was afgevuurd. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken van Qatar raakte een kind gewond door vallend puin nadat de luchtverdediging de raketten had onderschept.
Kort daarvoor had Iran ook Bahrein en Koeweit met aanvallen getroffen.
Trump beschuldigt China opnieuw van inmenging bij verkiezingen
17 juli 2026 04:36
De Amerikaanse president Trump heeft in een televisietoespraak opnieuw beweerd dat China zich heeft bemoeid met de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020. Hij kondigde aan documenten vrij te geven die volgens hem aantonen dat China op grote schaal gegevens van Amerikaanse kiezers heeft verzameld.
Volgens Trump gaat het om informatie waaruit blijkt dat China de gegevens van 220 miljoen geregistreerde kiezers heeft verkregen. Ook zei hij dat de Amerikaanse inlichtingendiensten informatie over Chinese inmenging bewust hebben achtergehouden.
De Amerikaanse inlichtingendiensten concludeerden in 2021 juist dat er geen aanwijzingen waren dat een buitenlandse mogendheid de verkiezingsuitslag van 2020 technisch heeft beïnvloed. Dat onderzoek werd uitgevoerd onder leiding van John Ratcliffe, destijds Trumps directeur van de nationale inlichtingendiensten en nu CIA-directeur.
Geen bewijs
Trump gebruikte de toespraak ook om opnieuw te pleiten voor strengere kieswetten, waaronder een landelijke identificatieplicht voor kiezers. Volgens hem zijn die nodig om verkiezingsfraude te voorkomen. Volgens eerdere onderzoeken en tientallen rechtszaken is er geen bewijs gevonden voor grootschalige fraude bij de verkiezingen van 2020, die Trump verloor van Joe Biden.
Trump leverde tijdens zijn toespraak ook geen bewijs dat bij die verkiezingen daadwerkelijk stemmen zijn gewijzigd of gemanipuleerd.
Twijfel zaaien
De toespraak van ongeveer 25 minuten werd rechtstreeks uitgezonden vanuit het Witte Huis. Presidentiële toespraken op primetime zijn normaal gesproken voorbehouden aan grote nationale gebeurtenissen of crises.
Enkele grote Amerikaanse televisiezenders, waaronder ABC, NBC en CNN, besloten de toespraak niet live uit te zenden op hun hoofdkanaal. De stations wilden zijn beweringen eerst kunnen factchecken. Fox News zond het wel live uit.
Democraten beschuldigden Trump er voorafgaand aan de toespraak al van oude, ongefundeerde beschuldigingen over verkiezingsfraude nieuw leven in te blazen om twijfel te zaaien over de tussentijdse verkiezingen van november. Trump en andere Republikeinen dringen in aanloop naar die verkiezingen aan op strengere regels voor het stemmen.
Correspondent Verenigde Staten Rudy Bouma:
"Er zit een kern van waarheid in Trumps claim dat China beschikte over de kiezersregistratiedata van miljoenen Amerikanen, al is het getal van 220 miljoen nieuw. Het was al bekend dat China inderdaad informatie van tientallen miljoenen kiezers uit meer dan een dozijn staten in bezit had.
Maar de Amerikaanse inlichtingendiensten concludeerden ook dat China die data niet heeft gebruikt om de Amerikaanse verkiezingen te manipuleren. Dat essentiële detail laat Trump achterwege.
Trump zei dat er 278.000 niet-burgers geregistreerd hebben gestaan. Dat lijkt op een getal dat zijn nieuwe minister van Binnenlandse Veiligheid Markwayne Mullin ook al noemde, maar dit gaat om initiële meldingen.
Bij controle blijkt dat er nog maar weinig terechte meldingen over blijven, bijvoorbeeld omdat de status van pas genaturaliseerde burgers nog niet is bijgewerkt. In Iowa daalde een aanvankelijke claim van 2.176 niet-staatsburgers zo na onderzoek naar 277 bevestigde gevallen. Daarvan hadden er uiteindelijk 35 daadwerkelijk gestemd. Die stemmen zijn onderzocht en daaruit bleek niet dat ze de uitslag van 2024 hebben veranderd.
Trump probeert al maanden zijn 'SAVE-act' door het Congres te drukken. Hij wil kiezers verplichten om staatsburgerschap aan te tonen en een ID-bewijs te tonen bij de stembus. Hij wil voorkomen dat niet-staatsburgers stemmen, hoewel dus blijkt dat dit vrijwel nooit gebeurt.
Trump dreigde geen andere wetten te tekenen zolang het Congres niet zwicht voor zijn eisen, maar zelfs zijn eigen Republikeinen liggen dwars, vanwege praktische bezwaren. Ook zijn ze niet gezwicht voor Trumps druk om het stemproces in de Senaat aan te passen om alsnog tot een geldige meerderheid te komen."
ICE-agent die migrant doodschoot had volgens familie en dossiers geweldsverleden
17 juli 2026 02:28
De ICE-agent die maandag in de Amerikaanse staat Maine een Colombiaanse man doodschoot, heeft volgens familieleden een lange geschiedenis van gewelddadig gedrag en ernstige psychische problemen. Dat meldt persbureau AP op basis van gesprekken met familieleden, twee ex-vrouwen en honderden rechtbankdocumenten.
Het gaat volgens AP om de 37-jarige David Brouillette, een voormalig militair die sinds kort voor de immigratiedienst ICE werkt. Hij schoot de 25-jarige Colombiaanse migrant Johan Sebastian Duran Guerrero dood tijdens een controle in de kustplaats Biddeford.
Het ministerie waar ICE onder valt, heeft verklaard dat Duran Guerrero probeerde weg te rijden en dat de agent, uit angst voor de veiligheid van omstanders, zijn wapen gebruikte. De autoriteiten zeggen de zaak nog te onderzoeken. De agent is voorlopig op non-actief gesteld.
Familieleden van Brouillette zeggen tegen AP dat hij jarenlang gewelddadig gedrag vertoonde. Een ex-vrouw beschuldigt hem ervan haar tijdens hun huwelijk fysiek te hebben mishandeld. Uit rechtbankstukken blijkt verder dat een andere ex-vrouw meerdere keren bescherming tegen hem heeft aangevraagd vanwege beschuldigingen van bedreiging, intimidatie en geweld.
Handelde uit zelfverdediging
Een familielid zegt dat Brouillette al sinds zijn jeugd kampt met ernstige psychische problemen. Volgens de familie is hij onder meer gediagnosticeerd met een bipolaire stoornis. Toch werd hij later toegelaten tot het leger en bij ICE.
De onthullingen roepen volgens AP vragen op over de screening van nieuwe medewerkers bij de immigratiedienst. ICE nam de afgelopen periode veel nieuwe medewerkers aan om het strengere immigratiebeleid van president Trump uit te voeren.
Brouillette zelf heeft niet gereageerd op vragen van AP. Volgens familieleden heeft hij tegen hen gezegd dat hij uit zelfverdediging handelde. ICE wilde tegenover AP de identiteit van de agent niet bevestigen of ontkennen. De dienst zegt alleen dat de betrokken agent bijna tien jaar ervaring heeft bij de federale politie en de verplichte trainingen heeft gevolgd.
Acht doden bij schietincidenten ICE
De schietpartij leidde tot protesten tegen de werkwijze van ICE. De immigratiedienst besloot kort daarna om de meeste verkeerscontroles voorlopig op te schorten. President Trump heeft opgeroepen om ze te hervatten, omdat ze een belangrijk onderdeel zijn van zijn strengere immigratiebeleid.
Volgens journalistencollectief The Trace zijn sinds het begin van Trumps tweede termijn negentien mensen slachtoffer geworden van schietincidenten waarbij ICE betrokken was. Acht van hen zijn overleden.
Vogels waarschijnlijk oorzaak helikoptercrash New York waarbij Spaans gezin omkwam
17 juli 2026 01:23
Een helikopter voor toeristische rondvluchten die vorig jaar neerstortte in de rivier de Hudson in New York, is waarschijnlijk neergestort na botsingen met meerdere vogels. Onderzoekers vonden resten van verschillende ganzen op het toestel, meldt de Amerikaanse transportveiligheidsraad NTSB.
Bij de crash in april vorig jaar kwamen alle zes inzittenden om het leven. Onder de slachtoffers waren de Spaanse Siemens-topman Agustin Escobar, zijn vrouw, hun drie kinderen van 4, 8 en 10 jaar oud en de piloot. Het gezin uit Barcelona maakte een dag voor de verjaardag van hun middelste kind een rondvlucht om de skyline van New York en het Vrijheidsbeeld te bekijken.
De helikopter vertrok vanaf een heliport in Manhattan voor de rondvlucht. Minder dan achttien minuten later braken onderdelen van het toestel af en stortte de helikopter neer in de Hudson.
Een getuige filmde het ongeluk:
De NTSB heeft nog geen definitieve oorzaak vastgesteld, maar de onderzoeksgegevens wijzen op meerdere vogelbotsingen vóór de crash. Op wrakstukken werden resten gevonden van verschillende soorten ganzen. Een getuige vertelde aan de NTSB dat hij kort voor het ongeluk een grote groep ganzen zag opvliegen.
"De ganzen waren groot en het waren er veel. Toen ik een klap tegen de helikopter hoorde, dacht ik meteen aan een vogelbotsing", zei de getuige tegen onderzoekers van de NTSB. Onder de gevonden vogelresten zat ook die van een Canadese gans. Deze vogels kunnen wel 9 kilo wegen.
Een luchtvaartdeskundige en onderzoeker van vliegtuigongelukken zegt tegen persbureau AP dat de piloot waarschijnlijk niets te verwijten valt, omdat vogels moeilijk te voorspellen zijn en piloten ze niet altijd kunnen waarnemen.
De crash leidde vorig jaar tot nieuwe zorgen over toeristische helikoptervluchten boven New York. Het betrokken bedrijf, New York Helicopter Tours, stopte kort na het ongeluk met alle activiteiten.