Na Duitsland is nu Zwitserland in trek bij Nederlandse plofkrakers
21 november 2026 12:02
Nederlandse plofkrakers slaan steeds vaker toe in Zwitserland, ziet de politie. De criminelen kiezen minder vaak voor Duitsland. Meerdere verdachten staan inmiddels voor de rechter of wachten op uitlevering aan Zwitserland.
In Nederland zijn geldautomaten zo goed beveiligd, dat plofkrakers al enige tijd naar andere Europese landen uitwijken. Jarenlang was Duitsland voor hen het belangrijkste doelwit.
Nu geldautomaten in Duitsland net als in Nederland steeds vaker goed beveiligd zijn, worden Zwitserland, Oostenrijk en Frankrijk populairder onder Nederlandse plofkrakers.
Uit provincie Utrecht
De afgelopen maanden zijn meerdere Nederlanders gearresteerd op verdenking van het plegen van plofkraken in Zwitserland. Opvallend veel verdachten komen uit de provincie Utrecht.
Zo arresteerde de politie vorige maand nog een 19-jarige man uit Utrecht, een 25-jarige man uit Zeist en een 27-jarige man uit Hilversum vanwege een plofkraak eerder die dag in de Zwitserse stad Beringen. De drie verdachten worden binnenkort uitgeleverd aan Zwitserland.
Voor plofkraken eind vorig jaar in Neuchâtel en in februari van dit jaar in het dorp Breitenbach stonden eerder deze week vier Nederlanders voor de rechter: een 21-jarige man uit Utrecht, een man van 26 jaar uit Nieuwegein en twee mannen uit Amstelveen en het Gelderse Haaften.
Bij de eerste kraak was 48.000 euro buitgemaakt, bij de tweede is niet bekend om hoeveel geld het ging.
De verdachten uit Utrecht en Amstelveen mogen hun proces in vrijheid afwachten. De man uit Nieuwegein blijft langer vastzitten. De vierde verdachte was niet aanwezig in de rechtbank omdat er voor hem geen vervoer was geregeld vanuit de gevangenis.
Contant geld
Een politiewoordvoerder bevestigt aan RTV Utrecht dat het aantal plofkraken in Zwitserland is toegenomen. De verschuiving komt volgens hem door betere preventiemaatregelen in Duitsland, maar ook doordat Zwitsers en Oostenrijkers nog vaak met contant geld betalen.
Doordat de Nederlandse criminelen steeds vaker naar het buitenland uitwijken, is er de laatste jaren flink geïnvesteerd in de samenwerking tussen de landen, zegt de woordvoerder. "Op dit moment is de internationale samenwerking tussen Openbaar Ministerie en politiediensten goed op orde. Dat vertaalt zich in de resultaten."
80 procent door Nederlanders
In Nederland worden geen exacte cijfers bijgehouden van het aantal plofkraken door Nederlanders in het buitenland. Ook is er geen totaaloverzicht van de herkomst van de daders.
Volgens cijfers van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid uit 2024 waren Nederlanders verantwoordelijk voor 80 procent van de plofkraken in Duitsland.
Gaat een unieke gebeurtenis hoog boven de polen ons winterweer bezorgen?
21 november 2026 11:30
De wetenschappelijke wereld kijkt met grote interesse naar de poolwervel die eind vorige week is ingestort. Deze ijskoude, onzichtbare draaikolk van lucht van een paar duizend kilometer doorsnee ontstaat elke winter boven het Noordpoolgebied en valt af en toe uit elkaar. Maar zo vroeg als het nu gebeurt, is nog nooit waargenomen.
Uniek en opmerkelijk, vinden wetenschappers wereldwijd. Het kan bovendien effect hebben op het weer in het noorden van Europa en de Verenigde Staten de komende tijd. Eerdere instortingen van de poolwervel hebben in het verleden geleid tot koude perioden.
"In 2018 bijvoorbeeld. Toen konden we eind februari nog schaatsen", herinnert klimaatonderzoeker Michiel Baatsen van de Universiteit Utrecht zich. Vorige winter stortte de poolwervel begin december in. "Daardoor kregen we begin januari veel sneeuw en kou."
Toch is het te simpel om te zeggen dat de instorting van de poolwervel direct leidt tot koude periodes in Nederland. Het is voor onderzoekers en meteorologen nog erg onduidelijk wat we dit jaar kunnen verwachten. "De enige zekerheid die we hebben, is dat onze weersverwachtingen de komende tijd vrij onzeker gaan zijn", zegt Baatsen.
Daarnaast weten onderzoekers niet hoe het komt dat de poolwervel eerder is ingestort dan we ooit hebben gemeten. Het is voor Baatsen dan ook heel boeiend om te volgen. "Deze gebeurtenis zal de komende jaren nog wel onderzocht worden", denkt hij.
Trigger niet bekend
Meteoroloog Yorick de Wijs van het KNMI vindt dat het leuke aan het nieuws over de poolwervel, of de 'polaire vortex' zoals die ook wordt genoemd. "Het is heel interessant dat we nog niet de vinger erop kunnen leggen wat dit veroorzaakt."
In de nu beschikbare data ziet hij geen verband met klimaatverandering of El Niño, een fenomeen in de Grote Oceaan dat kan leiden tot weersextremen. "Het lijkt een chaotisch, maar terugkerend patroon", zegt De Wijs. "De trigger weten we gewoon nog niet."
De Wijs snapt dat het onderwerp veel aandacht krijgt en dat media de vraag oproepen of de schaatsen weer uit het vet moeten worden gehaald. "De meeste mensen vinden het leuk als we winterweer krijgen. Sneeuw zien we door klimaatverandering natuurlijk steeds minder. Dus als winterliefhebber moet je je aan elke strohalm vastklampen."
Chaotische laag
De meteoroloog legt uit waarom er zoveel onzekerheden zijn als de polaire vortex instort. "In eerste instantie moeten we zien of het effect heeft op de onderste laag van de atmosfeer." De onderste laag is de laag van ongeveer 10 kilometer waar wij als mensen in leven en waar het weer ontstaat. "Een chaotische laag", aldus De Wijs.
De polaire vortex zit in de laag daarboven: de stratosfeer. "Daar gebeuren heel spectaculaire dingen, maar dat beïnvloedt in principe niet direct het weer dat wij ervaren", zegt Baatsen. Maar die lagen staan niet helemaal los van elkaar en de instorting van de poolwervel kan zeker effect hebben op de laag eronder.
Een paar weken na het instorten van de poolwervel, hoog in de stratosfeer, zie je de gevolgen voor het weer bij ons aan het aardoppervlak. De grens tussen warme en koude lucht wordt grilliger, waardoor warme lucht heel noordelijk kan komen en koude lucht juist heel zuidelijk. Waar dat precies gaat gebeuren, hangt af van details.
"Als het hogedrukgebied bijvoorbeeld ten zuidoosten van ons komt te liggen, dan kan het ertoe leiden dat de wind uit het zuiden komt", legt De Wijs uit. "Dan wordt het weer hier dus niet per se kouder. Voor de aanvoer van koude lucht moet een hogedrukgebied langere tijd boven Noord-Europa blijven liggen."
De Wijs ziet in de weermodellen voor de komende weken mogelijk al wat verandering in de hogedrukgebieden. "Maar de windrichting en de temperatuur zijn nu nog heel onzeker."
Ook zou het kunnen dat Noord-Amerika of Scandinavië de gevolgen wel merken, maar Nederland niet. "Helaas", voegt hij daaraan toe. "Maar je weet wel dat er interessante dingen kunnen gebeuren die anders zijn dan anders. Dat is voor een meteoroloog ontzettend leuk."
Intussen is de poolwervel boven de Noordpool zich weer aan het herstellen. Dat houdt in dat die ijskoude, onzichtbare draaikolk in de stratosfeer binnenkort weer boven het Arctisch gebied hangt. Baatsen: "Het zou kunnen dat die wervel dan later deze winter weer uiteenvalt. We hebben weleens winters waarin dit vaker voorkomt."
Universiteit Leiden stopt samenwerking met Chinese universiteit na zorgen over lekken data
21 november 2026 10:20
De Universiteit Leiden heeft besloten een geplande samenwerking met de Chinese universiteit Xi'an Jiaotong niet door te laten gaan, na kritiek van het eigen personeel en zorgen over het lekken van gevoelige informatie naar de Chinese overheid.
NRC meldde afgelopen week dat het plan van de Leidse universiteit om jaarlijks 200 Chinese studenten in Leiden te laten deelnemen aan de studierichtingen wiskunde, computerwetenschappen en kunstmatige intelligentie, leidde tot zorgen en kritiek onder het personeel. Xi'an Jiaotong heeft volgens de Australische denktank ASPI nauwe banden met Chinese defensiebedrijven.
De Chinese studenten zouden een jaar studeren in Leiden en de rest van de tijd op het Chinese eiland Hainan, en in beide landen een volwaardig diploma ontvangen.
'In goed overleg'
NRC schreef op basis van interviews en interne documenten dat veel docenten vreesden dat de Chinese studenten aan de slag zouden gaan met gevoelige Europese datasets, die niet in handen van de Chinese overheid mogen vallen. Ook zeiden docenten bezorgd te zijn over extra werkdruk en het feit dat ze de kwaliteit van het onderzoek van de Chinese studenten niet goed kunnen toetsen.
In het persbericht meldt de Leidse universiteit niet waarom de samenwerking wordt stopgezet, alleen dat het besluit "in goed overleg" is genomen en dat het te maken heeft met "afgewogen keuzes die aansluiten bij onze krachten en ambities, met daarbij oog voor onze academische waarden en de veranderende wereld waarin we samenwerken".
Decennium samenwerking
De universiteiten zeggen de mogelijkheid open te houden om "in een later stadium te verkennen of onderwijssamenwerking wenselijk en haalbaar is, met oog voor de omstandigheden die dan gelden". De Universiteit Leiden was vanochtend niet bereikbaar voor nadere toelichting.
In maart van dit jaar werd een delegatie van Xi'an Jiaotong met veel egards ontvangen in Leiden, om te vieren dat de twee partijen tien jaar aan "vertrouwde wetenschappelijke samenwerking" achter de rug hadden. Tijdens dit bezoek spraken de partijen over "nieuwe mogelijkheden om de samenwerking te verstevigen".
De drijvende kracht achter het samenwerkingsprogramma in Leiden, decaan Jasper Knoester van de wiskundefaculteit, zat eerder achter een plan van de Rijksuniversiteit Groningen om een campus te openen in de Chinese stad Yantai. Dat ging toen niet door, na kritiek van studenten en docenten over de mate waarin de academische vrijheid op zo'n campus beknot zou worden, en juridische problemen over het geld dat de universiteit aan het project had uitgegeven.
Grote politieactie bij motorclub in Rijswijk, leden verdacht van wapenhandel
21 november 2026 10:07
In Rijswijk heeft gisteravond een grote politieactie plaatsgevonden. De politie viel daar een pand binnen van motorclub Brotherhood Somos Calle. Meerdere leden van de motorclub worden verdacht van handel in vuurwapens. De handel zou onder meer plaatsvinden in het pand waar de motorclub is gevestigd, zegt de politie.
Bij de inval zijn onder meer gegevensdragers en een vuurwapen in beslag genomen. Een 63-jarige man uit Den Haag is aangehouden voor het bezit van een vuurwapen.
Er was veel politie aanwezig bij het pand op het industrieterrein Plaspoelpolder, waar tientallen leden van de club bijeen waren. Ook werden auto's doorzocht. De eerste persoon die door de politie naar buiten werd gebracht, was volgens Omroep West de oprichter van de motorclub.
Pand gesloten
Het gebied rond het pand aan de Steenplaetsstraat is door de politie afgezet met zwarte schermen. Ook waren de mobiele eenheid en de Dienst Speciale Interventies (DSI) aanwezig. Het pand is door burgemeester Sahin na de politieactie direct gesloten.
De politie kwam het clubhuis van Somos Calle ('Wij zijn de straat') op het spoor in een onderzoek naar handel in vuurwapens. Dat onderzoek loopt al meer dan een jaar, schrijft Omroep West.
Kleinere clubs door verbod
Grote motorclubs als Hells Angels, Satudarah en No Surrender zijn in Nederland inmiddels verboden. De motorclubs worden door het Openbaar Ministerie aangeduid als outlaw motorcycle gangs (OMG's), omdat leden zich schuldig maakten aan het faciliteren van zware criminaliteit, zoals drugshandel, geweld en afpersing.
Door het verbod zijn er steeds meer kleine motorclubs bij gekomen in Nederland, die veel radicaler zijn dan oude clubs. Sommige zijn opgericht door oud-leden van de verboden clubs. De politie telde vorig jaar meer dan tachtig kleine OMG's.
Wekdienst 21/11: Klimaattop Turkije loopt uit • Groot Dictee op NPO Radio 1
21 november 2026 07:53
Goedemorgen! Vandaag zijn landen nog steeds niet uitgepraat op de klimaattop in Turkije, hoewel die eigenlijk gisteren al afgerond had moeten zijn. En het Groot Dictee der Nederlandse Taal is weer te horen op NPO Radio 1.
Eerst het weer:
Vandaag wisselen zon, wolken en enkele buien elkaar af. Het wordt 8 tot 10 graden bij een matige westenwind. De komende dagen is het een stuk kouder, met begin volgende week maxima rond 5 graden en lichte vorst in de nachten.
De verwachting voor de komende dagen zie je in deze video:
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.
Tussen Leeuwarden en Meppel rijden er sinds vannacht geen treinen, vanwege werkzaamheden van ProRail. De NS zet bussen in als vervangend vervoer. In de ochtend van maandag 30 november wordt het spoor volgens de planning weer vrijgegeven.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
GTA VI heeft op de eerste verkoopdag een recordomzet van 3,79 miljard dollar gehaald, omgerekend 3,46 miljard euro. Dat zegt de ontwikkelaar van het spel Rockstar Games. Daarmee is volgens de ontwikkelaar een record gevestigd.
Rockstar baseert het cijfer op wereldwijde schattingen tot en met donderdag, toen de game werd uitgebracht. Voor de officiële lancering waren volgens het bedrijf 32,5 miljoen spellen verkocht.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
In Stoke-on-Trent in het Verenigd Koningrijk stemde tien jaar geleden ruim 70 procent voor de Brexit, maar daar hebben veel inwoners nu spijt van.
Goed weekend!
'Internationaal Strafhof dreigt lege huls te worden door concessies aan VS'
21 november 2026 07:00
Experts maken zich zorgen over de toekomst van het internationaal recht als de Verenigde Staten concessies weten af te dwingen bij het Internationaal Strafhof ICC. "Als je toegeeft, reduceer je het ICC tot een lege huls", waarschuwt Iva Vukusic, historicus en genocide-deskundige aan de Universiteit Utrecht. "De Amerikaanse eisen zijn totaal niet legitiem."
De laatste dagen wordt er druk gespeculeerd over concessies die de ICC-lidstaten achter gesloten deuren bespreken, om Amerikaanse sancties af te wenden. Ook Nederland praat mee. Vorige maand kondigde de regering-Trump aan het Strafhof te zullen verlammen door vanaf april volgend jaar financiële transacties met het hof te verbieden.
Deze week kregen de Amerikanen bijval in hun campagne tegen het ICC van de Chinese en Russische presidenten Xi en Poetin. Alle drie de landen vinden dat het Strafhof zijn bevoegdheden misbruikt.
Vrijbrief voor Netanyahu en Poetin
De VS eist volledige immuniteit van strafvervolging voor staatsburgers van landen die niet zijn aangesloten. Dat zou neerkomen op een vrijbrief voor alle Amerikanen, Israëliërs, Russen, Chinezen en burgers van de tientallen andere landen die geen ICC-lid zijn.
Het ICC heeft arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen onder anderen Poetin en de Israëlische premier Netanyahu. Het hof heeft de bevoegdheid om politiek leiders, staatshoofden en militairen van niet-lidstaten te vervolgen. Dat maakt het Strafhof uniek, want normaal gesproken is zo'n leider immuun voor vervolging door een buitenlandse rechtbank.
Dat Nederland en andere lidstaten een afzwakking van deze en andere bevoegdheden van het ICC niet resoluut afwijzen, baart Vukusic zorgen. "Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken zei laatst dat er veel opties zijn. Maar sommige opties moeten expliciet van tafel", vindt ze.
"Over de basis van het ICC kunnen we niet onderhandelen, want dan stort de hele structuur waarmee je oorlogsmisdaden en genocide vervolgt in elkaar. Dan gaat het werk van drie decennia verloren."
Op veel plekken gaan stemmen op om in verzet te komen tegen de sancties: in het Europees Parlement, bij de denktanks zoals het gerespecteerde Chatham House en bij talrijke mensenrechtenorganisaties als het Netherlands Helsinki Committee.
Internationaal Strafhof
Het ICC, dat sinds 2002 bestaat, is het enige permanente internationale strafhof dat personen en organisaties kan vervolgen voor genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden.
Achterliggend idee is dat er een strafhof moet zijn dat tot vervolging kan overgaan als geen enkel land bereid is om iemand voor de meest ernstige misdaden te vervolgen. Het hof moet onafhankelijk kunnen opereren van individuele landen én van de VN.
Het Internationaal Strafhof staat los van het veel oudere Internationaal Gerechtshof (ICJ), in het Haagse Vredespaleis, dat alleen zaken tegen staten in behandeling kan nemen.
Een van de fundamenten die volgens Vukusic overeind moet worden gehouden, is jurisdictie. Het strafhof kan nu oordelen over misdaden in ICC-lidstaten, ook als de dader daar geen staatsburger is. "Als iemand een misdaad pleegt in de Palestijnse Gebieden, maakt het niet uit wie dat doet. Het ICC kan die persoon vervolgen."
Dat niet alleen de VS, maar ook China en Rusland stelling nemen tegen die brede jurisdictie van het ICC verbaast Vukusic niet. "Alle drie de landen zijn altijd al tegen internationaal strafrecht geweest. Poetin heeft als ICC-verdachte extra reden om bezorgd te zijn. Maar de Amerikanen verkeren met hun financiële en technologische overwicht in een unieke positie om het Strafhof te beschadigen."
Alleen al de perceptie dat ICC-landen overwegen om hoge functionarissen immuniteit te geven, vindt Vukusic gevaarlijk. "Als Nederland als gastland van het Strafhof zulke concessies niet meteen uitsluit, zullen sommige ICC-lidstaten, in Afrika bijvoorbeeld, denken dat we geen ruggengraat hebben. Waarom zouden ze lid willen blijven als andere landen hun principes zomaar aan de VS verkopen?"
Europa voorzichtig
In het Europees Parlement is er veel steun voor een robuuste verdediging van het ICC tegen de dreiging uit de VS. Ook het ICC zelf en veel ngo's dringen er bij de Europese Commissie op aan om Europese wetgeving te gebruiken om de Amerikaanse sancties te blokkeren. Maar de Commissie houdt het voorlopig bij een milde veroordeling van de sancties en stille diplomatie.
Dat de Europese Commissie voorzichtig doet, heeft waarschijnlijk te maken met het internationale politieke klimaat. In Brussel leeft het besef dat een harde opstelling tegen de VS consequenties kan hebben voor de handelsrelatie en de Amerikaanse houding ten opzichte van de NAVO en Oekraïne.
"De Commissie treuzelt", zegt genocide-expert Vukusic. "Ze noemen het inzetten van wetgeving tegen de VS de 'nucleaire optie'. Maar als Europa toestaat dat het ICC wordt lamgelegd, staat er iets veel groters op het spel. Want wat zegt dat over de technologische en financiële soevereiniteit van de Europese Unie? Dan zijn we niet soeverein. We moeten ons verdedigen."


