Theatermaker Norman de Palm overleden, grondlegger van Curaçaose film en theater
8 april 2026 09:54
Film- en theatermaker Norman de Palm is op 78-jarige leeftijd overleden. Hij behoorde tot de grondleggers van de Curaçaose film en het theater en speelde een belangrijke rol in het zichtbaar maken van Curaçaose en Caribische verhalen via film en toneel.
Zijn bekendste werken waren onder andere Almacita di Desolato, Desiree en Ava & Gabriel. Die laatste film werd in 1990 onderscheiden met een Gouden Kalf, de belangrijkste Nederlandse filmprijs.
Papiaments
Norman de Palm (1948) werd geboren in Oranjestad, Aruba, als zoon van een Nederlandse moeder en een Curaçaose vader. Hij groeide deels op op Curaçao. Op zijn achttiende verhuisde hij naar Nijmegen om klinische psychologie te studeren en later keerde hij terug naar Curaçao om het beroep uit te oefenen. In zijn vrije tijd werkte hij als acteur.
In 1976, toen De Palm 28 jaar was, ontmoette hij Felix de Rooy. Daarmee kreeg zijn carrière en leven een andere wending. Hij ging werken voor De Rooys stichting Ilushon Kosmiko, die zich richtte op dans, theater en filmproducties. Het duo maakte invloedrijke stukken zoals E tres kriayanan en speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van het Papiamentstalige toneel.
Het duo maakte in 1980 de tragische en succesvolle toneelproductie Desirée, over een jonge zwarte vrouw die opbokst tegen uitsluiting en institutioneel racisme. De voorstelling bleef relevant en was afgelopen jaren opnieuw te zien, zo ook in 2024 in Haarlem. Het stuk werd ook opgevoerd in New York, Edinburgh en Amsterdam en later bewerkt tot een film, geregisseerd door De Rooy.
Ave & Gabriel gaat over een liefdesdrama op Curaçao eind jaren 40:
De Palm richtte eind jaren negentig Teatro Luna Blou op in Willemstad, dat inmiddels geldt als het grootste theater van Curaçao. Daarmee kreeg het eiland een plek waar nieuwe generaties makers theaterproducties konden ontwikkelen en mochten experimenteren.
Theatermaker en oud-politicus John Leerdam noemt De Palm een "voorbeeldfiguur". Volgens Leerdam tilde hij de kunst en cultuur van Curaçao en de Antillen naar een hoger niveau en gaf hij jonge makers kansen die bepalend waren voor hun ontwikkeling. "Wat hij heeft gedaan aan de infrastructuur en het niveau van kunst en cultuur is van onschatbare waarde", aldus Leerdam.
Voor zijn bijdrage aan de theatercultuur ontving De Palm in 2013 op Curaçao de Cola Debrotprijs, de hoogste culturele onderscheiding binnen het Caribisch deel van het Koninkrijk. Hij nam deze prijs in ontvangst voor zijn rol in het vormgeven van de culturele identiteit van Curaçao en voor het stimuleren van het Papiamentstalige toneel op het eiland.
De Palm was al enige tijd ziek; hij leed aan de ziekte van Parkinson.
Dick Drayer, correspondent Caribisch Gebied:
"De betekenis van Norman de Palm ligt in zijn rol als culturele bruggenbouwer tussen Curaçao en Nederland. Hij behoorde tot de eerste generatie makers die Caribische verhalen, taal en identiteit een volwaardige plek gaf binnen het professionele theater en de film, zowel op de eilanden als in Nederland.
De betekenis van De Palm wordt ook zichtbaar in de context van de makers en prijzen waarmee hij zich heeft omringd. In Nederland opereerde hij in dezelfde culturele voorhoede als onder anderen Jörgen Raymann en Gerda Havertong, die net als hij een belangrijke rol speelden in het zichtbaar maken van Caribische en Surinaamse stemmen op het Nederlandse toneel en televisie.
Voor zijn bijdrage aan de kunsten en culturele ontwikkeling ontving hij verschillende onderscheidingen, waaronder een Gouden kalf en erkenning in zowel Curaçao als Nederland voor zijn pioniersrol in het Papiamentstalige theater en zijn inzet voor culturele educatie. Daarmee behoort hij tot de kleine groep Caribische makers die niet alleen artistiek, maar ook structureel invloed heeft gehad op hoe het Nederlandse culturele veld zich heeft verbreed."
Trimbos: meeste vapende jongeren gebruiken nog steeds smaakjesvapes
8 april 2026 09:25
Ondanks het verbod op de verkoop van vapes met smaakjes gebruiken veel jongeren in Nederland deze producten nog steeds. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Trimbos-instituut, gebaseerd op een vragenlijst die begin vorig jaar is ingevuld door jongeren van 12 tot en met 25 jaar.
Sinds 1 januari 2024 is de verkoop van smaakjesvapes verboden. Alleen e-sigaretten met tabakssmaak zijn nog toegestaan. Desondanks geeft 85 procent van de jongeren die maandelijks vapen aan weleens een vape met een smaakje te gebruiken.
"Dit is zorgelijk omdat smaakjes zoals fruit of snoep vapes aantrekkelijk maken voor jongeren", zegt tabaksexpert van het Trimbos-instituut Esther Croes. "Uit eerdere rapportages weten we dat veel jongeren juist door die smaakjes beginnen met vapen of langer blijven vapen."
Dealer
Kennis over de risico's leidt niet automatisch tot ander gedrag, zo blijkt. Zo'n driekwart van de jongeren denkt dat vapen schadelijk is voor hun gezondheid en hersenontwikkeling. Toch blijft het gebruik hoog. Daarbij weten bijna alle ondervraagde jongeren dat de verkoop van vapes met smaakjes verboden is.
Het onderzoek laat ook zien hoe jongeren aan vapes komen. Van de groep die zegt maandelijks te vapen, zegt bijna eenderde ze via vrienden of bekenden te krijgen. Ongeveer 30 procent van de jongeren koopt ze in een tabakswinkel of vapeshop, en 20 procent via een dealer.
Niet representatief
De jongeren zijn geworven via panels, waarbij deelnemers onder de 16 jaar via hun ouders meededen. Het onderzoek is bedoeld als verdieping op bestaande landelijke cijfers en niet om nieuwe representatieve cijfers vast te stellen.
Minderjarigen geven vaker aan dat ze via vrienden aan vapes komen, terwijl 18-plussers ze vaker zelf kopen in winkels. Volgens Croes laat dit zien dat er meer nodig is dan alleen voorlichting. Ze pleit voor strengere handhaving, betrokkenheid van ouders en meer verantwoordelijkheid bij verkopers om te voorkomen dat jongeren verslaafd raken aan nicotineproducten.
Veel producten bevatten nicotinezouten, een vorm van nicotine die minder scherp aanvoelt in de keel en snel in de hersenen wordt opgenomen. Daardoor kunnen jongeren ongemerkt afhankelijk worden. Ook bestaat nog vaak het beeld dat vapen minder schadelijk is dan roken, terwijl de langetermijneffecten nog niet volledig bekend zijn. Bovendien is het zo dat veel jongeren die vapen ook sigaretten roken.
Onderzoek Stories
Dat jongeren ondanks het verbod nog makkelijk aan vapes met smaakjes komen, kwam ook naar voren uit onderzoek van NOS Stories eind 2024. In een online vragenlijst gaven honderden jongeren aan dat ze in de maand ervoor nog vapes met smaken als cola, mango, bubblegum of suikerspin hadden gekocht. Een groot deel van hen was minderjarig. Veel jongeren zeiden dat het verkrijgen van vapes "net zo makkelijk" was als vóór het verbod.
Jongeren kochten hun vapes vaak via vrienden, klasgenoten of dealers die ze kenden via sociale media zoals Snapchat. Ook werden vapes over de grens gehaald of besteld via buitenlandse webshops. Daarnaast zeiden jongeren dat sommige winkels de producten nog steeds illegaal verkochten, bijvoorbeeld onder de toonbank.
Tegenstrijdige berichten over of het staakt-het-vuren ook voor Libanon geldt
8 april 2026 09:22
Het waren tegenstrijdige berichten vannacht over het tijdelijke bestand in het Midden-Oosten. De Pakistaanse premier, die bemiddelt in het conflict, zei dat het staakt-het-vuren tussen Iran en de VS geldt voor de hele regio, "inclusief Libanon". Vier uur daarna ontkrachtte de Israëlische premier Netanyahu deze bewering al; volgens hem geldt het staakt-het-vuren niet voor de strijd tussen Israël en Hezbollah in Libanon.
"Israël steunt het besluit van de Amerikaanse president Trump om de aanvallen op Iran te staken", is te lezen in een verklaring van de Israëlische premier. Ook Israël stopt voorlopig met aanvallen op Iran. Maar, zo schrijft Netanyahu, "het staakt-het-vuren van twee weken geldt niet voor Libanon."
Correspondent Midden-Oosten David Poort:
"Het is de vraag hoe solide dit bestand is. De Pakistaanse premier Sharif heeft gezegd dat het staakt-het-vuren overal geldt, maar Netanyahu kwam vannacht al snel met een andere lezing. Volgens Israël valt Libanon buiten de deal. Het verschil tussen deze lezingen van het staakt-het-vuren is cruciaal. In de uren na de aankondiging, ook nadat Trump het bestand bekendmaakte, gingen Israëlische aanvallen in Libanon gewoon door.
Daarmee ligt het grootste struikelblok meteen op tafel. Iran zal moeilijk accepteren dat het bombarderen van hun bondgenoten in Libanon doorgaat. De vraag is nu of Trump genoeg druk kan zetten op Israël en Netanyahu onder controle kan krijgen om het staakt-het-vuren ook daar te handhaven."
Nadat eind februari de Iraanse opperste leider ayatollah Khamenei werd gedood bij Israëlisch-Amerikaanse aanvallen, mengde de sjiitische militie zich in de oorlog in het Midden-Oosten. Sindsdien valt Israël geregeld doelen aan in Libanon, met name in het zuiden van het land. Volgens Israël zijn deze aanvallen gericht op Hezbollah-doelen, maar ook burgers zijn geregeld doelwit. De militante beweging is onderdeel van de As van Verzet, een groep van trouwe bondgenoten van Iran in het Midden-Oosten.
Persbureau Reuters meldt op basis van bronnen dat Hezbollah zegt dat het vanwege het bestand geen aanvallen meer uitvoert op doelen in het noorden van Israël. Ook stopt de militie naar eigen zeggen met de aanvallen op Israëlische strijdkrachten in Libanon. Naar verwachting komt de sjiitische beweging later vandaag met een verklaring over de positie van Hezbollah in het tijdelijke staakt-het-vuren en een reactie op de bewering van Netanyahu dat het bestand niet voor Libanon zou gelden.
Israëlische aanvallen
Dat Israël oordeelt dat het bestand niet geldt voor Libanon, werd vannacht al duidelijk toen Israël verschillende aanvallen uitvoerde op dat land. Bij een luchtaanval op een café in de Zuid-Libanese stad Sidon kwamen acht mensen om het leven en ook waren er luchtaanvallen op Mashgara in de Bekaa-vallei, artilleriebeschietingen op Khiam en aanvallen op Tyrus.
Al weken wordt Libanon hevig gebombardeerd en ook is Israël een grondoffensief gestart. Israël heeft een groot deel van het zuiden bezet om een bufferzone te creëren. Zo heeft het Israëlische leger meerdere bruggen vernietigd, die gebruikt zouden worden door Hezbollah om militaire goederen te vervoeren en operaties uit te voeren. De aanvallen hebben tot dusver geleid tot zeker 1500 doden en ruim een miljoen vluchtelingen in Libanon. Ongeveer 4000 mensen raakten gewond.
Expert stellen dat Israël in Libanon dezelfde tactiek gebruikt als bij de oorlog in Gaza. Ook de Verenigde Naties en mensenrechtenorganisatie Oxfam Novib vrezen dat Libanon een tweede Gaza wordt. Vanuit Israël zelf komen uitspraken die die vrees bevestigen. Zo zei de ultrarechtse minister Smotrich dat "de zuidelijke wijken van de Libanese hoofdstad er spoedig komen uit te zien als Khan Younis in Gaza".
Het Libanese regeringsleger heeft inwoners die gevlucht zijn uit het zuiden gewaarschuwd om nog niet terug naar huis te gaan. Volgens het het leger zijn de Israëlische strijdkrachten er nog steeds actief en kunnen er nog onontplofte bommen liggen.
Correspondent Israël Nasrah Habiballah:
"Pakistan zei dat het tijdelijke bestand ook geldt voor Libanon, maar vanuit Israël horen we een ander verhaal. Premier Netanyahu zegt dat Israël meedoet aan de gevechtspauze in Iran, maar niet in Libanon. Of de Israëlische strijd met dezelfde intensiteit doorgaat als we de laatste weken hebben gezien, is nog onduidelijk. Dat gaan we de komende uren zien en hangt ook van Hezbollah af.
De aanvallen op Iran waren samen met de VS, maar in de strijd tegen Hezbollah zit dat anders. Hoewel Israël altijd zegt dat Iran achter de Hezbollah-dreiging zit, trekken ze dit nu juist los van het staakt-het-vuren met Iran."
Jongetje betuigt spijt tegen politie voor onnodig bellen 112: 'Sori'
8 april 2026 07:39
Een jongetje dat meerdere keren onnodig naar 112 belde, heeft gisteren samen met zijn moeder persoonlijk excuses gemaakt op het politiebureau in Ridderkerk. Hij had een handgeschreven briefje bij zich met 'sori' erop.
De wijkagenten in Ridderkerk waarderen de actie enorm, zeggen ze. "Nu konden wij voor deze jonge stoere bink alleen maar lof hebben dat, ondanks zijn fouten, hij de consequenties kon inzien", schrijft de politie op sociale media.
Op het briefje stond: 'Sori dat ik gister 5 x hep gebelt naar 112. Ik ga dat nooit meer doen. Groetjes'
De politie waarschuwt dat onnodig 112 bellen serieuze gevolgen kan hebben en strafbaar is, schrijft Rijnmond.
Zuyd Hogeschool tevreden over afschaffen bindend studieadvies
8 april 2026 07:00
Zuyd Hogeschool schafte 4,5 jaar geleden als eerste hogeschool in Nederland het bindend studieadvies af. Een vijfde van de studenten die volgens de oude regels had moeten stoppen, is alsnog binnen vier jaar afgestudeerd, blijkt uit onderzoek van de hogeschool.
Het bindend studieadvies (bsa) verplicht studenten om in hun eerste jaar een bepaald aantal studiepunten te halen. Lukt dat niet, dan moeten ze stoppen met hun opleiding.
De Zuid-Limburgse onderwijsinstelling besloot in studiejaar 2021-2022 het bsa af te schaffen. Niet iedere student zou zich op dezelfde manier ontwikkelen en daarom was volgens de hogeschool in het advies meer maatwerk nodig.
Van de bijna 1500 studenten die hun opleiding toen startten, hadden 217 studenten volgens het oude stelsel aan het einde van het eerste jaar moeten stoppen. Toch lukte het een op de vijf om de opleiding binnen vier jaar af te maken.
"Ik ben blij dat we hen niet te vroeg hebben hoeven laten gaan en dat ze zich nu verder kunnen ontwikkelen met een diploma op zak", zegt Saskia Brand-Gruwel, bestuurslid van Zuyd Hogeschool. "Dat is tegelijkertijd goed nieuws voor Limburg, waar werkgevers, bijvoorbeeld in de zorg en techniek, zitten te springen om gekwalificeerd personeel."
Aangepast traject
Hoewel nog steeds naar het aantal behaalde punten wordt gekeken, kijkt de studieloopbaanbegeleider ook naar de match met de opleiding, persoonlijke omstandigheden en ontwikkelpotentieel. Haalt de student de norm die bij de meeste opleidingen rond de veertig punten ligt niet, dan komt er een aangepast advies.
"Wat je vaak hoort van studenten die twee of drie vakken niet hebben gehaald, is dat ze die er volgend jaar wel bij doen", zegt Brand-Gruwel. "Maar we weten dat dubbel studeren niet werkt. Dan gaan we kijken hoe we dat traject kunnen inrichten zodat het wel lukt. Dus bijvoorbeeld een tweedejaarsvak naar voren schuiven, zodat eerst de niet -gehaalde vakken kunnen worden overgedaan."
Een groep van 35 studenten kreeg het advies om te stoppen, maar bleef toch doorstuderen. De verwachting is dat zij uiteindelijk negen jaar over hun studie zullen doen. Dat is volgens Brand-Gruwel geen reden om het stelsel anders in te richten. "Langstudeerders had je ook met het bsa en de groep lijkt niet groter te worden."
De afschaffing van het bsa heeft volgens het onderzoek bovendien de kansengelijkheid voor mannelijke studenten vergroot. Onder het oude stelsel vielen mannelijke studenten vaker uit dan vrouwelijke studenten. Ook zijn er geen negatieve financiële gevolgen voor de hogeschool.
Volgens Sam de Jong van het Interstedelijk Studenten Overleg laat dit onderzoek zien dat het bsa een ouderwets middel is dat niet werkt: "Het legt niet alleen onnodige druk op het welzijn van de studenten, we zien in dit onderzoek terugkomen dat het ook nog eens een ongelijke behandeling geeft."
Discussie over bindend studieadvies
Het bsa werd ingevoerd om de hoge uitval te verminderen en het studiesucces te bevorderen. Het idee was dat studenten beter hun best zouden doen en eerder zouden stoppen wanneer de opleiding niet blijkt te passen. Hierdoor moest de studietijd worden verkort.
Onlangs bleek uit ander onderzoek dat het bsa niet leidt tot meer afgestudeerde universiteitsstudenten. Het verlaagt de kans op een universitair diploma juist. Bovendien wordt de studieduur niet verkort.
Volgens het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs is het niet mogelijk om harde conclusies te trekken over het effect van het bsa op basis van beschikbare onderzoeken.
In de politiek is het bsa al langer punt van discussie. Volgens toenmalig onderwijsminister Dijkgraaf zorgt het bij een hoop studenten voor veel stress. Hij wilde het maximaal aantal studiepunten in het eerste jaar van zestig naar maximaal dertig verlagen.
Het kabinet-Schoof besloot om niets aan het bsa te veranderen en het huidige kabinet heeft het niet opgenomen in het coalitieakkoord. Onderwijsminister Letschert zei vorige week in een interview de regels niet te gaan aanpassen en dat het aan de onderwijsinstellingen zelf is hoe ze hiermee omgaan.
Zuyd Hogeschool is niet de enige die het bsa heeft afgeschaft. Volgens de Vereniging Hogescholen is dat bij acht andere hogescholen het geval. Bij andere onderwijsinstellingen kan het zijn dat ze per opleiding of faculteit maatwerk toepassen. De universiteiten hanteren allemaal een bsa.
Wekdienst 8/4: Rutte langs bij Trump • Pleidooi in zaak tegen Inez Weski
8 april 2026 06:41
Goedemorgen! In de zaak tegen oud-advocaat Inez Weski is het vandaag de beurt aan haar verdediging. Verder gaat NAVO-chef Rutte langs bij president Trump.
Het weer: Het is zonovergoten en droog. De temperatuur stijgt naar 16 tot lokaal 21 graden en er waait en zwakke tot matige oostenwind.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten?
Dit is er vannacht gebeurd:
De Verenigde Staten en Iran zijn akkoord met een staakt-het-vuren van twee weken. De VS zal samen met Israël stoppen met het uitvoeren van aanvallen. Iran zal op zijn beurt onder meer de Straat van Hormuz openen voor alle scheepvaart en ook de aanvallen opschorten. Het bestand is direct ingegaan en volgt op bemiddelingspogingen van Pakistan.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
In de jungle van Ecuador is met een wildcamera een zeldzame zwarte jaguar vastgelegd. Meestal hebben ze een goudkleurige vacht met zwarte rozetten, maar zo'n 10 procent van de jaguars is helemaal zwart. Dat komt door melanisme: een teveel aan zwarte pigmentatie. Het tegenovergestelde is albinisme.
Jaguars zijn erg schuwe dieren. "Dat we een zwarte jaguar aantreffen in dit gebied, betekent dat het ecosysteem er in stabiele en goede staat is, en dat ons werk er vruchten afwerpt", zegt Rebeca Martinez van WWF Ecuador. "Het woud is in balans, anders zouden we zo'n zeldzaam dier er nooit kunnen zien."
Fijne dag!