Dodental ebola opgelopen tot boven de 5000
31 oktober 2026 03:09
De ebola-uitbraak in Congo heeft inmiddels aan 5000 mensen het leven gekost, melden gezondheidsdiensten in het land. Eerder deze week werd al gemeld dat de ziekte bij ruim 10.000 mensen officieel is vastgesteld.
De uitbraak, die in mei voor het eerst werd opgemerkt, is de op een na dodelijkste uitbraak van het virus ooit. Alleen in Guinea, Liberia en Sierra Leona kwamen tussen 2014 en 2016 meer mensen om, zo'n 11.000 van de 28.600 mensen die besmet raakten.
Een voorspelling over hoe deze epidemie zich zal ontwikkelen durfden experts eerder deze week nog niet te geven. Het goede nieuws is dat het aantal gevallen niet exponentieel toeneemt: de afgelopen weken werden een stabiel aantal van 400 tot 500 besmettingen vastgesteld.
"Dat is een plateau", zegt arts-onderzoeker Boghuma Titanji tegen persbureau AP. "Maar wel een hoog plateau." Ze noemt het ook zorgelijk dat de cijfers nog niet afnemen.
Buiten beeld
Daarnaast blijkt uit de cijfers van nieuwe besmettingen dat slechts een kwart van de nieuwe gevallen afkomstig is van mensen die zijn gevonden bij contactonderzoeken van andere patiënten. Dat betekent dat verreweg het grootste deel van de nieuwe patiënten besmet raakte door mensen die nog niet in beeld waren bij hulpverleners.
Ebola kan zich verspreiden door contact met besmette lichaamsvloeistoffen, als bloed, spuug of zweet. Tegen deze variant is nog geen vaccin beschikbaar. Experts hopen dat dat volgend jaar beschikbaar zal zijn en de uitbraak dan kan worden beteugeld.
In vier landen zijn inmiddels besmettingen vastgesteld: naast Congo ook buurlanden Kenia en Uganda en Nigeria in West-Afrika. De bestrijding van de ziekte wordt bemoeilijkt door de ondermaatse gezondheidzorg daar, maar ook door wantrouwen tegenover hulpverleners en conflicten in de regio.
Bedreigde Franse dierentuinaapjes gered na diefstal
31 oktober 2026 02:33
In Frankrijk zijn elf aapjes teruggevonden die enkele dagen geleden waren buitgemaakt bij een inbraak in een dierentuin. Twee andere dieren zijn nog niet teruggevonden.
Het gaat om zijdeaapjes en enkele met uitsterven bedreigde pinchéaapjes. In de nacht van maandag op dinsdag werden die geroofd uit de zoo in Lescar, in het zuidwesten van Frankrijk. De daders braken daarvoor deuren open met een beitel en sloegen een raam in met een koevoet.
Hoewel het dierenpark nachtwakers en camerabewaking heeft werd de roof pas de volgende ochtend ontdekt. Toch kwam de politie snel enkele verdachten op het spoor.
Drie personen zijn opgepakt. Het vermoeden is dat zij de dieren voor veel geld op de zwarte markt wilden verkopen. De dieren waren zelf ooit ook naar het park gekomen nadat ze bij dierensmokkelaars in beslag waren genomen.
Goede gezondheid
De dierentuin laat weten blij te zijn met de terugkeer van de apen. "Ze zijn een beetje getraumatiseerd, maar verder in goede gezondheid", schrijft het park. "Kom gerust langs om ze te bekijken."
Het park houdt hoop dat de laatste twee dieren ook nog gevonden zullen worden dankzij het politieonderzoek.
Evacués Olesjky aangekomen op de Krim: 'Eindelijk vrede, we verhongerden'
31 oktober 2026 02:06
Het konvooi dat inwoners van de Oekraïense stad Olesjky in veiligheid moet brengen, is aangekomen op de door Rusland bezette Krim. Op beelden was eind van de middag te zien hoe de colonne bussen over het schiereiland richting Rusland reed.
Rusland en Oekraïne hadden na bemiddeling van paus Leo en de Amerikaanse first lady Melania Trump een bestand van enkele dagen afgesproken om de evacuatie mogelijk te maken. Geëmotioneerd ontvingen de inwoners van de stad vanmorgen de bussen en ambulances die hun vertrek mogelijk maken.
"Gisteren zei mijn dochter nog: 'Waag het niet je te bedenken!' 'Nee, nee,' reageerde ik, 'mij tassen staan al klaar, ik vertrek'", vertelde een vrouw van wie de kinderen de stad eerder al ontvlucht waren. "Ik vertrek omdat ik ze zo heb gemist."
Zeldzame samenwerking
Olesjky, in het zuiden van Oekraïne, werd op de eerste dag van de Russische invasie in 2022 al bezet en lag sindsdien als frontstad zwaar onder vuur. Nog dagelijks wordt er gevochten, sluipschutters, mijnen en drones bedreigen de bevolking. Van de oorspronkelijk 20.000 inwoners waren er naar schatting nog maar zo'n 2000 achtergebleven.
Het konvooi van 25 bussen en 9 ambulances kon ongeveer 750 van hen meenemen. Het is niet duidelijk hoeveel mensen daadwerkelijk zijn gegaan, van Oekraïense zijde wordt gesproken over enkele honderden.
Voor de achterblijvers liet het konvooi voedsel, medicijnen en brandstof achter. Opvallend genoeg werd daarbij samengewerkt tussen vertegenwoordigers van Rusland en Oekraïne, een zeer ongebruikelijk beeld in de oorlog.
Twee mensen omgekomen
"Eindelijk vrede, we verhongerden", reageerde een inwoner met tranen in zijn ogen toen de bussen met hulp gisterochtend aankwamen. "We hadden alleen courgette, tomaten en wilde groenten, helemaal niets anders."
Een jongeman die werd afgevoerd in een ambulance zei gisteren nog zwaargewond te zijn geraakt door een landmijn. "We hadden hem niet gezien, door de slechte ogen van mijn vader. Mijn benen konden worden gered, maar mijn vader is omgekomen."
Volgens de woordvoerder van het Kremlin zijn er twee doden gevallen bij de evacuatie, onder wie een Russische genist die mijnen verwijderde op de routes richting het evacuatiepunt.
Het konvooi vertrok vanuit Olesjky naar het zuiden, naar de sinds 2014 door Rusland bezette Krim. Vandaar wordt doorgereden naar de Russische stad Anapa. Mensen mogen ervoor kiezen daar te blijven, of kunnen er op een vlucht naar Belarus stappen, om daarvanuit naar Noord-Oekraïne te reizen. De totale reis is dan 1500 kilometer, terwijl het front op een steenworp afstand van Olesjky ligt.
Op de Russische staatstelevisie werd een gesprek met iemand uit Olesjky uitgezonden die van plan is in Rusland te blijven. "Ik wil vrede en rust. Ergens waar je weer als een mens kan leven, niet zoals we de afgelopen jaren hadden."
Een ander zegt juist tegen de Oekraïense tv te willen doorreizen naar Oekraïne. "Mijn familie is in Oekraïne, kinderen en kleinkinderen. Ik heb ze al vijf jaar niet gezien en mis ze zo. Ze wachten op me, ze tellen de uren tot ik er ben.
Sommige achterblijvers wantrouwden de omweg die het konvooi door Rusland neemt. "Mensen zijn bang, bang voor Rusland." Simpelweg de rivier over steken was volgens haar beter geweest. "Ik wil graag naar Oekraïne, daar wachten mijn kinderen. Maar ik blijf bij mijn man. Hij kan niet vliegen."
Een ander liet weten niet haar geboortegrond te willen verlaten, hoewel ze het leven in de stad een nachtmerrie noemde. "Mijn ouders zijn hier geboren, mijn grootouders, overgrootouders, iedereen."
"Het is hun eigen keuze, maar we zullen doen wat we kunnen om humanitaire hulp te bieden", reageerde de Oekraïense begeleider op de berichten van achterblijvers.
Zijn Russische tegenhanger liet later weten dat de reis van het konvooi zonder problemen is verlopen. Het Kremlin waarschuwde evenwel voor al te veel optimisme over deze geslaagde samenwerking. "Dit is een losstaande situatie die je op dit moment niet zomaar kunt vertalen naar het bredere proces."
De oorlog in de rest van het land ging dan ook onverminderd door. Bij een droneaanval op een treinperron in Dnipro vielen zeker vijftien doden en raakten meerdere mensen gewond. Ook elders vielen de afgelopen dag weer doden en gewonden.
Call of Duty verwijdert echte beelden van Koreaanse ramp uit game
31 oktober 2026 00:29
Gamemaker Activision haalt beelden van een Koreaanse ramp uit het spel Call of Duty. Nabestaanden waren geschokt dat er voor het spel echte beelden van een dodelijke verdrukking waren gebruikt.
Het ging om korte fragmenten over een incident in 2022 in de wijk Itaewon van Seoul. Daar werden toen 160 personen doodgedrukt in een mensenmassa tijdens een halloweenfeest. Na de lange coronalockdowns waren feestvierders daar massaal op afgekomen, wat in nauwe straatjes leidde tot de tragedie.
De beelden werden door Activision gebruikt om de sfeer te schetsen in het spel Modern Warfare 4. Daarin staat een Noord-Koreaanse invasie van Zuid-Korea centraal.
Excuses
Activision trekt zich de kritiek aan en laat weten de beelden bij de volgende update van het spel te verwijderen, op 12 november. Het bedrijf zegt nooit een verband met de ramp in Itaewon te hebben willen leggen en wilde het leed daar ook niet trivialiseren.
De gamemaker zegt excuses aan te bieden aan gegriefde nabestaanden. Een slachtoffergroep zegt nog niet direct contact met Activision te hebben gehad.
In Zuid-Korea leeft er ook bredere kritiek op het spel, van mensen die een fictieve oorlog met Noord-Korea onkies vinden in een tijd dat de relatie met het land zo slecht is.
Leo XIV eerste paus die stemt in Amerikaanse verkiezingen
30 oktober 2026 23:54
Paus Leo heeft per brief gestemd in de Amerikaanse verkiezingen. Het is voor zover bekend voor het eerst dat een paus een stem uitbrengt bij de verkiezingen van een land. Leo noemt dat in een verklaring een belangrijke burgerplicht.
"De Heilige Vader vindt het belangrijk om het recht en de plicht van elke burger te onderstrepen om mee te doen in het democratische proces", laat het Vaticaan in een verklaring weten. "In lijn met zijn lange gewoonte van actief burgerschap, heeft hij per post gestemd in Chicago."
De 71-jarige Robert Francis Prevost, zoals de paus heette voor zijn uitverkiezing, is geboren in de VS. Hij heeft nog altijd het Amerikaanse staatsburgerschap en heeft na jaren missiewerk in Zuid-Amerika ook een Peruaans paspoort.
Niet kwijtgeraakt
Dat hij als paus het staatshoofd is van een andere natie is niet per definitie een probleem om te stemmen. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat bij het accepteren van zo'n functie iemand niet automatisch het Amerikaanse staatsburgerschap verliest, al kan er wel "actief gekeken worden" als iemand een functie als staatshoofd, regeringsleider of minister accepteert.
Leo bracht zijn stem uit in zijn geboortestaat Illinois. Daar staat onder meer de toekomst van de Democratische gouverneur Pritzker op het spel en wordt een opvolger gezocht voor de Democratische senator Durbin.
'Recht en plicht'
Voor zover bekend is dit de eerste keer dat een paus heeft gestemd bij een verkiezing in zijn geboorteland. Van Johannes Paulus II, Benedictus XVI en Franciscus is nooit gemeld dat ze stemden in hun geboortelanden, respectievelijk Polen, Duitsland en Argentinië. Ook van de Italiaanse pausen die in de eeuwen voor hen kwamen is niet bekend dat ze bijdroegen aan seculiere verkiezingen.
Een woordvoerder wilde niet zeggen op wie Leo heeft gestemd. In het verleden wisselde Prevost nog wel eens van partij, zo stemde hij in 2008 en 2010 in de Democratische voorverkiezingen, maar vroeg hij in 2012, 2014 en 2016 een stembiljet aan voor de Republikeinse voorverkiezingen. Volgens het Vaticaan heeft hij "als Amerikaanse burger altijd gestemd als hij daartoe gerechtigd was".
Leo heeft een moeizame relatie met de leider van zijn geboorteland. Donald Trump bekritiseerde hem nadat hij had opgeroepen tot vrede in het Midden-Oosten. De president noemde de eerste Amerikaanse paus daarna een slappeling en links-radicaal. Het kan hem niet Leo's stem hebben gekost bij de verkiezingen van aanstaande dinsdag, omdat er geen presidentsverkiezing wordt gehouden.
Beluister onze podcasts over de midterms in de VS
In aanloop naar de midterms op 3 november maken de NOS-collega's van Bureau Washington nieuwe afleveringen van de podcast Amerika Kiest. Beluister ze via NPO Luister of via een ander audioplatform
Groepsfoto op G20-top geschrapt, landen willen niet met Rusland op de foto
30 oktober 2026 23:47
De traditionele groepsfoto op de G20-top in de Verenigde Staten is niet doorgegaan vanwege de aanwezigheid van de Russische minister Lavrov van Buitenlandse Zaken. De Amerikaanse regering besloot om het fotomoment maar te schrappen, omdat andere aanwezigen met een boycot dreigden.
Delegaties van een aantal landen die achter Oekraïne staan, waaronder Canada en Australië, wilden in Atlanta niet met Sergej Lavrov op de 'familiefoto', het kiekje met alle deelnemers aan een top. Een aantal delegaties dreigde zelfs weg te lopen, schrijft de Amerikaanse nieuwszender CNN.
Europese functionarissen dachten nog dat er mogelijk twee aparte foto's zouden worden gemaakt, een met Lavrov en een zonder hem. Toen dat niet geval bleek besloot de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken er maar van af te zien, omdat hij niet wilde dat de top overschaduwd zou worden door een foto-rel, zeggen betrokken Amerikaanse diplomaten tegen persbureau AP.
Kans om te praten
Lavror reageerde gelaten op de controverse. "Als het voor hen vooral belangrijk is hoe je op de foto gaat en naast wie je staat, dan zegt dat genoeg." Hij herhaalde het Russische standpunt dat het met name de Europese vijandigheid is richting Rusland die vredesonderhandelingen in de weg staat.
De Duitse minister Wadephul erkende dat het bezoek van Lavrov aan de top controversieel was, maar noemde het ook een kans om te blijven aandringen op vrede in Oekraïne. "Het is echt tijd om de vijandelijkheden te beëindigen en bespreken hoe dit conflict opgelost kan worden."
Of daar overeenstemming over bereikt zal worden is nog maar de vraag: analisten vrezen dat er vanwege de onderlinge onenigheid over belangrijke dossiers niet eens overeenstemming zal worden bereikt over een gezamenlijke slotverklaring. Naast Oekraïne stonden er ook onder meer de Amerikaanse oorlog met Iran en de invloed van China in Azië op de agenda.
Uitnodiging Poetin
Minister Lavrov waarschuwde dat recente toenadering tussen de VS en zijn land niet betekent dat de lucht is geklaard. Trump mag dan om de hoge brandstofprijzen dieselsancties hebben geschrapt, andere sancties zijn nog van kracht. "De onderliggende vragen zijn niet opgelost", meent Lavrov. "Er zijn niet echte stappen gezet in de relatie met de VS. Maak je geen illusies over de dieseldeal.'
De G20 bestaat uit de negentien landen met de grootste economieën, de Europese Unie en de Afrikaanse Unie. Deze top was een voorbereiding op een bijeenkomst van regeringsleiders volgende maand in de Florida. Daar heeft president Trump zijn Russische ambtgenoot Poetin ook voor uitgenodigd, maar het is nog niet duidelijk of hij komt.
Lavrov zei na afloop aangenaam te hebben gesproken met de Amerikaanse minister Rubio. Wel kort, "want hij had als gastheer ook andere verplichtingen", aldus de Rus.