Klimaatverandering oorzaak van snelle teruggang stormbandpinguïn op Brits eiland
7 oktober 2026 22:09
Britse wetenschappers hebben vastgesteld dat de populatie stormbandpinguïns op een Brits eiland in de zuidelijke Atlantische Oceaan dramatisch is afgenomen. In 2011 leefden er op Zavodovski Island 900.000 stormkappinguïns en 90.000 macaronipinguïns. Veertien jaar later was het aantal stormbandpinguïns met 63 procent gedaald, terwijl het aantal macaronipinguïns juist was toegenomen.
De wetenschappers van het British Antarctic Survey (BAS) verklaren de "alarmerende" achteruitgang van de eerste groep door de klimaatverandering. Het dieet van stormbandpinguïns bestaat voornamelijk uit krill: kleine garnaalachtige diertjes.
"Doordat het water opwarmde, verdween het krill naar het zuiden", zegt BAS-wetenschapper Norman Ratcliffe tegen de BBC. "Door het zee-ijs in het zuiden en de afwezigheid van geschikte eilanden om te nestelen, kunnen de stormbanden hun voedsel niet achternagaan."
Dat het met de macaronipinguïns wel goed gaat, komt vermoedelijk doordat ze een gevarieerder dieet hebben; die dieren eten ook vis en schaaldieren.
Andere verklaringen
De onderzoekers keken ook naar andere mogelijke verklaringen voor de achteruitgang van de stormbandpinguïn, zoals de vulkaanuitbarsting op Zavodovski Island in 2016 en de concurrentie van andere jagers op krill, zoals de macaronipinguïns, walvissen en de visserij. Deze alternatieve verklaringen bleken niet houdbaar.
De stormbandpinguïns komen ook op andere eilanden in het Antarctisch gebied voor. Ook daar zien wetenschappers de aantallen afnemen. De BAS-wetenschappers denken dat de stormbandpinguïns op de lijst van bedreigde diersoorten komen te staan als de trend doorzet. Hun onderzoek is terug te vinden in Current Biology.
Boegbeeld van Spaanse woningprotesten Maricarmen Abascal (87) overleden
7 oktober 2026 21:54
Maricarmen Abascal, de 87-jarige vrouw die het gezicht en de naamgever werd van de woningprotesten in Spanje, is overleden. Dat heeft de Spaanse huurdersbond bekendgemaakt. Abascal werd uit haar huis gezet, waar ze zeventig jaar had gewoond. Door een huurverhoging kon ze haar huis niet meer betalen. Haar uithuiszetting was de directe aanleiding voor de protesten in Spanje.
Veel Spanjaarden kunnen geen woning betalen door de inflatie en een tekort aan woningen. Vooral in de steden Madrid, Barcelona en Valencia is te weinig woonruimte. Ook kent het land een groot tekort aan sociale huurwoningen. Het gaat om minder dan 2 procent van het beschikbare aanbod, terwijl het Europese gemiddelde 8 procent is.
Maricarmen werd in korte tijd het gezicht van de woningcrisis in Spanje:
Bij de uithuiszetting van Abascal waren honderden demonstranten aanwezig. Zij beschouwden het als een nieuw dieptepunt in de woningcrisis in het land. De activisten probeerden de ontruiming tegen te houden, maar de politie dreef hen met traangas uiteen. Uiteindelijk werd de uithuiszetting teruggedraaid en kon de vrouw in haar huis blijven wonen.
Decreten aangenomen
Gisteren keurde de Spaanse regering twee woningmarktdecreten goed. De maatregelen voor huurplafonds, een tijdelijk verbod op uithuiszettingen en beperkingen op de aankoop van woningen door bedrijven, waren volgens premier Sánchez "gebaseerd op puur gezond verstand". Hij stelde dat opiniepeilingen aantoonden dat een ruime meerderheid van de bevolking voorstander is van ingrijpen op de woningmarkt.
Dezelfde decreten werden vorige week nog verworpen door het parlement. Daarop schreef Sánchez vervroegde verkiezingen uit voor 29 november. Door de ontbinding van het parlement kunnen de maatregelen nu tijdelijk worden ingevoerd en vervolgens worden voorgelegd aan een kleiner permanent orgaan van 69 parlementariërs dat tijdens de verkiezingsperiode aanblijft. Daar is wel voldoende steun om de maatregelen overeind te houden.
De decreten zijn ook naar Maricarmen Abascal vernoemd. Premier Sánchez heeft zijn medeleven betuigd met de nabestaanden na haar overlijden.
Zes arrestaties voor roof van schilderijen Renoir in Zuid-Frankrijk
7 oktober 2026 21:40
Een maand na de schilderijenroof uit het Renoir-museum in Zuid-Frankrijk heeft de Franse politie zes verdachten aangehouden. Onder hen zijn de twee vermoedelijke inbrekers, melden Franse media.
De arrestaties werden verricht in vier verschillende departementen in het zuiden en oosten van Frankrijk. De zes worden onder meer verdacht van diefstal in georganiseerd verband. Ze zijn naar Nice overgebracht voor verhoor.
Op 8 september werden uit het Musée Renoir in Cagnes-sur-Mers vier schilderijen van de bekende Franse impressionist Pierre-Auguste Renoir gestolen. De twee dieven lieten op hun vlucht twee schilderijen achter in de tuin van het museum.
Kostbaarste schilderijen
Het is nog niet duidelijk of de andere twee al terecht zijn. Het gaat om de werken Madame Colonna Romano en Jeune Femme au puits (Jonge vrouw bij de put).
De schilderijen waren in bruikleen van Musée d'Orsay in Parijs. De dieven leken goed voorbereid. Ze kwamen tegen 06.00 uur in de ochtend binnen via een glazen deur en ontvreemdden de doeken in minder dan 3 minuten. Het waren de vier kostbaarste stukken van het museum. Dat is in 1960 geopend in de laatste woning van Renoir.
Toen de politie daar aankwam, bleek dat een deel van het hekwerk was doorgeknipt, waardoor de daders het terrein op konden komen. Uit beveiligingsbeelden bleek later dat de dieven de verankering van de schilderijen in de muur hadden doorgezaagd.
Pro-Palestijns protest met Hamas-steunbetuigingen in Amsterdam ontbonden
7 oktober 2026 21:30
Een pro-Palestijns protest op de Dam in Amsterdam is ontbonden door burgemeester Halsema. Bij de betoging werden leuzen geroepen als 'long live the 7th of October', verwijzend naar de aanslagen van Hamas in Israël op 7 oktober 2023. Demonstranten verbrandden ook een Israëlische vlag.
Betogers met mondkapjes hielden een groot groen spandoek omhoog waarop de leus 'we support Hamas' is te lezen. Mannen met sjaals voor hun gezicht hielden een spandoek vast waar 'glory to our martyrs, victory to the resistance' op stond.
Wet niet overtreden
De politie heeft naar de uitingen op de Dam gekeken en geoordeeld dat de teksten op de spandoeken de wet niet overtreden. Op de vraag of zulke teksten niet smakeloos zijn op de dag dat het bloedbad dat Hamas drie jaar geleden aanrichtte in Israël wordt herdacht, reageert een organisator: "Smakeloos? Dat weet ik niet. Het is provocatief en ik snap wel waarom mensen het doen."
De man is boos vanwege een wet die in de maak is om verheerlijking van terrorisme strafbaar te stellen. Volgens de man zou Nederland Hamas niet als terroristische organisatie moeten zien maar als politieke beweging en mag steun ervoor niet strafbaar worden.
Demonstranten die vanaf de Dam verder de stad in liepen, wilden naar de buurt gaan waar veel Joodse gebouwen staan. De politie verhinderde dat de groep die kant op kon gaan, waarna de groep voor de deur van de Stopera, het gemeentehuis, verder protesteerde. Daar werd een Israëlische vlag in brand gestoken.
Demonstratie ontbonden
Er waren naar schatting 150 demonstranten aanwezig op de Dam, ongeveer de helft van hen liep daarna verder de stad in. Om 20.15 uur werd de demonstratie ontbonden op last van de burgemeester, omdat een deel van de demonstranten de aanwijzing niet opvolgde om naar de Stopera te gaan. Daarop verlieten de betogers het gebied.
Burgemeester Halsema noemt de steunbetuigingen van de demonstraten bij het Nationaal Monument op de Dam "shockerend en onsmakelijk", maar zegt ook dat ze niet strafbaar zijn en dat ingrijpen op de Dam daarom niet mogelijk was.
Tijdelijke bescherming of asiel? Oekraïners weten niet goed waar ze aan toe zijn
7 oktober 2026 21:04
Gemengde gevoelens bij Oekraïners nadat bekend werd dat hun asielaanvragen bekeken moeten worden. "Aan de ene kant klinkt er lichte hoop dat er een einde komt aan de tijdelijkheid van ons verblijf, aan de andere kant weten we nog steeds niet waar we aan toe zijn", zegt Oekraïner Jamal Statsenko.
Een ervaring die Anna Bieliaieva van Vital'nya, een gemeenschap voor Oekraïense vluchtelingen in Nederland, deelt. "We horen steeds meer dat mensen op de hoogte zijn van de Europese uitspraak, maar wat er nu gaat gebeuren blijft onduidelijk."
Het Europese Hof van Justitie oordeelde vorige week dat Nederland aan de slag moet met het beoordelen van asielaanvragen van ruim 140.000 Oekraïners. Een probleem voor het kabinet, want het asielstelsel komt zo nog verder onder druk te staan.
'Moeten we terug, of blijven we hier?'
Voor de Oekraïners die na het uitbreken van de oorlog hun land ontvluchtten, werd de Richtlijn Tijdelijke Bescherming voor het eerst geactiveerd. Een Europese regel die is bedacht om in een situatie van een grote toestroom van vluchtelingen snel tijdelijk bescherming te bieden.
Oekraïners kregen hierdoor meteen recht op opvang, werk, medische zorg en onderwijs voor de kinderen. "Sinds het begin van de oorlog zitten ze eigenlijk in een hele fijne wachtkamer. Maar al zit je in een wachtkamer die heel comfortabel zit, het blijft een wachtkamer", zegt Mark Klaassen, universitair docent immigratierecht aan de Universiteit Leiden.
Vanuit Europa wordt de bescherming telkens verlengd, inmiddels tot maart 2028. Maar het blijft de vraag wat daarna gaat gebeuren. Die onduidelijkheid is volgens Oekraïners het grote probleem.
"Mijn zoon woont de helft van zijn leven hier. Hij spreekt Nederlands, heeft hier zijn sociale leven met vrienden", zegt Bieliaieva. "De laatste tijd vraagt hij steeds naar welke school hij gaat na groep 8. Moeten we terug, of zijn we nog hier? Ik kan daar geen antwoord op geven."
Vloedgolf asielaanvragen
Het voordeel van die speciale Europese regel is dat er niet een individuele asielprocedure doorlopen hoeft te worden. Immigratiediensten krijgen daardoor niet opeens een enorm aantal aanvragen te verwerken.
Daarmee is Nederland de mist in gegaan. De regel is hier zo uitgewerkt dat Oekraïners een asielaanvraag moesten doen, daarna kregen ze die tijdelijke Europese bescherming. De asielaanvragen zijn vervolgens gepauzeerd tot de tijdelijke bescherming afloopt. Dat mag niet, zegt het Europese Hof nu: de asielaanvragen staan los van de tijdelijke bescherming.
Aangezien Nederland de Oekraïners zo'n aanvraag heeft laten doen, moeten die ook bekeken worden. Een hoofdpijndossier voor het ministerie. "Laat staan voor de IND, die momenteel te maken heeft met een achterstand van ruim 50.000 mensen die op een beslissing wachten. Die zien daarbovenop deze vloedgolf aan behandelingen op zich afkomen", zegt Klaassen.
Oekraïners bouwen nu geen verblijfsrecht op. "Met een asielstatus bouw je verblijfsjaren op, na vijf jaar zou je in theorie Nederlander kunnen worden. Die jaren tellen bij Oekraïners nu niet mee", zegt de universitair docent immigratierecht.
Onduidelijkheid blijft
Het zal nog wel even duren voordat Oekraïners iets horen over hun asielaanvraag. Asielminister Van den Brink wil eerst de mensen behandelen die nu aankomen, daarna de wachtlijst afwerken en vervolgens komt de groep Oekraïners aan de beurt. Wel benadrukt hij in een Kamerbrief vandaag dat de Europese uitspraak geen effect heeft op de manier waarop de opvang van Oekraïners door gemeenten op dit moment is georganiseerd.
Volgens Statsenko zou een asielstatus hem wel helpen voor een eigen huis. "Met de tijdelijke bescherming is de kans dat je een hypotheek krijgt heel klein. Ook is het veel moeilijker om te huren; huurbazen doen moeilijk over die tijdelijkheid."
Het is niet zo dat alle Oekraïners op zo'n asielprocedure zitten te wachten, zegt Bieliaieva. "Natuurlijk zijn er mensen die graag terug willen. We houden van Oekraïne en het liefst waren we natuurlijk nooit weggegaan."
Totdat het ministerie heeft uitgewerkt hoe het deze situatie concreet gaat aanpakken, blijft het afwachten. "Ik hoop eindelijk duidelijkheid voor de toekomst te krijgen en niet weer een tijdelijke verlenging", zegt Statsenko.
Ook Bieliaieva wil de mogelijkheid krijgen om hier echt iets op te bouwen. "Het zou fijn zijn als we weten waar we aan toe zijn. Maar in de kern verandert er niet zo veel. Wat dit precies betekent, weten we niet."
Burgemeester Oldebroek bij viering Coming Out Day na schrappen lhbti-beleid college
7 oktober 2026 20:20
Oldebroek hijst op Coming Out Day de regenboogvlag, maar niet op het gemeentehuis. Het christelijk-conservatieve college van de Veluwse gemeente besloot vorige week officieel om te stoppen met lhbti-beleid en de regenboogvlag niet meer te hijsen. Dat stond al in het coalitieakkoord van het Christelijk Verbond Oldebroek (CVO), de SGP en Algemeen Belang Oldebroek (ABO).
Bij de Kruiskerk zal de regenboogvlag zaterdag wel wapperen. En burgemeester Tanja Haseloop-Amsing zal aanwezig zijn als de vlag wordt gehesen, hoewel het college besloot om "zonder woke-uitingen" verder te gaan.
Haseloop-Amsing (VVD) zegt tegen Omroep Gelderland dat ze niet alleen voorzitter is van het college van B en W, maar dat ze haar eigen rol en eigen lijn heeft. "Ik ben als burgemeester ook een zelfstandig bestuursorgaan, dat in de gaten moet houden dat we in dit dorp ook nog een beetje goed met elkaar omgaan. Dat er bestuurlijke integriteit is. Die rol als burgermoeder pak ik nu."
Vlaggenactie
Dominee Han Wilmink van de Kruiskerk zal de vlag hijsen, net als elk jaar. Hij vindt dat dit jaar extra belangrijk. "Dit gemeentebeleid geeft mensen een teken: je hoort er niet bij. Daar moeten we tegen in verweer en verzet komen." Ook staatssecretaris Claudia van Bruggen van Justitie en Veiligheid, die uit de regio komt, zal erbij zijn, schrijft Trouw.
Na de presentatie van het coalitieakkoord in juli besloot inwoner Kjeld Mooi om op staan tegen de plannen van het gemeentebestuur om het lhbti-beleid te schrappen. Bij de installatie van het college stond hij met een regenboogvlag voor het gemeentehuis. Hij kreeg veel bijval voor zijn actie, onder meer van lhbti'ers in de gemeente die zeiden dat ze hun geaardheid altijd verborgen moeten houden.
Coming Out Day is op zondag 11 oktober, maar de organisatie in Oldebroek houdt de bijeenkomst zaterdag al, uit respect voor de zondagsrust. Iedereen in het dorp die dat wil, kan een regenboogvlag krijgen om zaterdag thuis uit te hangen. Er zijn al meer dan 250 vlaggen aangevraagd.