Magyar combineert anti-Orbángeluid met populistische conservatieve agenda
13 april 2026 17:56
Péter Magyar was twee jaar geleden nog een onbekende figuur. Dat veranderde volkomen toen hij in een veelbekeken interview de aanval opende op de corruptie onder Orbán.
Met dit optreden stormde Magyar het Hongaarse publieke debat binnen. En zondagavond deed hij wat de meeste Hongaren tot voor kort niet meer voor mogelijk hadden gehouden: met zijn Tisza-partij verpletterde hij Viktor Orbán.
Met grote beloftes over EU-toenadering en corruptiebestrijding veroverde hij een tweederdemeerderheid in het parlement. Een ding is duidelijk: Magyar luidt een nieuwe tijdperk in de Hongaarse geschiedenis in.
Acht jaar in Brussel gewerkt
Opvallend is dat de 45-jarige op het eerste gezicht veel weg heeft van een typische Fidesz-prominent. Hij is een man uit een hoogopgeleid gezin met een achtergrond in rechten. Als politieke insider heeft hij verschillende overheidsfuncties bekleed, onder meer acht jaar in Brussel.
Verder was Magyar getrouwd met Judith Varga, een voormalig minister van Justitie en een belangrijke bondgenoot van Orbán. Samen hebben ze drie zonen.
Misbruikschandaal
In 2024 brak Magyar met Fidesz nadat een misbruikschandaal aan het licht was gekomen. In korte tijd profileerde hij zich als de belangrijkste man van de oppositie. Hij was geloofwaardig als voormalig Fidesz-aanhanger wanneer hij sprak over de vergaande corruptie onder Orbán.
Binnen een paar maanden behaalde hij met zijn Tisza-partij maar liefst 30 procent van de stemmen bij de Europese verkiezingen. Hongaren die al jaren gefrustreerd waren dat de oppositie maar niet verenigd een vuist kon maken, zagen eindelijk een kans.
Bekijk hier de overwinningstoespraak van Magyar:
Tegelijkertijd groeide de onvrede in de samenleving vanwege grote problemen in het land. De gezondheidszorg ging sterk achteruit onder Orbán. Met bijvoorbeeld een groeiend aantal infectieziektes in ziekenhuizen, doordat er geen airco's waren.
Er was geen geld voor het onderwijs, waardoor ouders gevraagd werd om eten of wc-papier mee te nemen voor hun kinderen. Daar kwam een stagnerende economie bovenop, ondanks hoge inflatie. Het werd steeds pijnlijker dat Hongarije stilstond en werd ingehaald door de rest van de regio.
Scherpe anti-migratie-boodschap
Magyar combineerde een scherpe anti-Orbánboodschap met een populistische, conservatieve agenda. Hij heeft een scherpe anti-migratie-boodschap.
Over het EU-lidmaatschap voor Oekraïne is de verkiezingswinnaar terughoudend. Hij zegt wel een einde te maken aan de Hongaarse blokkade voor een cruciale EU-lening van 90 miljard voor Oekraïne. En hij belooft van Hongarije weer een betrouwbare EU-partner te maken.
Gevoelige thema's in Hongarije, zoals lhbti-rechten, ging Magyar handig uit de weg. Hij liep bijvoorbeeld niet mee met de verboden Pride-mars afgelopen zomer. Hij wilde zo voorkomen dat Orbán munitie kreeg voor zijn campagne.
Als Magyar wilde winnen, dan moest hij juist conservatieve kiezers weglokken. De meer liberale, progressieve kiezers bleven hem als enige alternatief voor Orbán toch wel steunen.
Selfies met kiezers
Met een moordend campagneprogramma trok Magyar het hele land door. Hij bezocht met de vlag in zijn hand 700 plaatsen, vooral ook op het conservatieve plattenland. Waar het kon ging Magyar op de foto met kiezers, die deze selfies massaal deelden op sociale media. Daar kon Magyar om de staatspropaganda heen werken, en door de gelederen van Fidesz breken.
Orbán deed er alles aan om Magyar zwart te maken. Hij zou heulen met Oekraïne om Hongarije de oorlog in te trekken. In het hele land werden posters opgehangen van Magyar en Zelensky. Maar elke aanval van Fidesz wist Magyar te pareren en elke keer wist hij terug te slaan.
Termijnlimiet aangekondigd
Er bestaan wel zorgen dat Magyar met zijn tweederdemeerderheid een 'Orbán 2.0' kan worden. Ook zijn er veel aanwijzingen dat Magyar geen lieverdje is voor de mensen met wie hij werkt.
Maar op een persconferentie benadrukte hij nogmaals dat hij een termijnlimiet van acht jaar wil voor premiers. "Dat betekent ook dat Orbán nooit meer de macht kan hebben", zei hij. Orbán is 20 jaar premier geweest, van 1998 tot 2002 en van 2010 tot nu.
Hongaren die smachten naar verandering, wuiven de zorgen dan ook weg. Zij wilden vooral eerst het vertrek van Orbán. En dat is Magyar na zestien jaar gelukt. Binnen een maand wil hij als nieuwe premier beginnen.
Ontboste regenwouden herstellen zich 'snel' op landbouwgrond in Ecuador
13 april 2026 17:11
Ontboste regenwouden herstellen zich sneller dan gedacht, blijkt uit nieuw onderzoek van de Duitse universiteit TU Darmstadt in samenwerking met Ecuadoriaanse wetenschappers en tientallen universiteiten en onderzoeksinstituten. Wanneer de landbouw stopt, herstelt de vegetatie zich vanzelf en komen diersoorten terug.
In dertig jaar tijd keert zo'n 75 procent van de dier- en plantsoorten er terug en herstelt de biodiversiteit zich tot meer dan 90 procent van het oorspronkelijke niveau, zo berekenden de wetenschappers die meer dan 8500 soorten meenamen in het onderzoek naar het ontboste regenwoud in Ecuador.
Volgens hoofdauteur Timo Metz tonen regenwouden "een opmerkelijke veerkracht" en hebben ze "het vermogen om terug te keren naar hun oorspronkelijke staat".
Vleermuizen, apen en vogels nemen zaden mee
De wetenschappers richtten zich op voormalige landbouwgrond in het noordwesten van Ecuador. Daar, in de regio Chocó, is veel bos verdwenen ten gunste van plantages en weilanden.
Overgebleven gebieden zijn essentieel voor het herstel van natuur op verlaten landbouwgrond, want van daaruit keren dieren en planten terug, stelt Nico Blüthgen, hoogleraar ecologie aan de TU Darmstadt: "Vleermuizen, apen en andere zoogdieren, maar ook vogels brengen boomzaden terug naar de gekapte gebieden. Mestkevers begraven de zaden in de grond en honderden andere diersoorten zorgen voor de bestuiving."
De Nederlandse hoogleraar tropische bosecologie aan de universiteit van Wageningen, Lourens Poorter, deed eerder al onderzoek naar het herstel van vegetatie na landbouw in de tropen. Hij is in een reactie enthousiast over het "unieke" onderzoek, omdat voor het eerst zoveel soortgroepen zijn meegenomen. "Er is niet alleen gekeken naar aaibare soorten, zoals apen, maar ook naar bijvoorbeeld schimmels, bacteriën, bijen en bomen."
'Voor herstel is alles nodig'
"Het laat zien dat je voor herstel alles nodig hebt: bestuivers, zaadverspreiders en schimmels. Veel soorten hebben elkaar nodig en elke soort heeft een unieke bijdrage aan het ecosysteem."
Uit het onderzoek blijkt verder dat het uitmaakt wat de agrarische functie van de landbouwgrond was. Het regenwoud herstelt zich sneller op verlaten cacaoplantages dan op weilanden.
Door de achtergebleven cacaobomen is het microklimaat in de beginfase er beter dan in een open grasveld. De bomen zorgen voor schaduw, zodat planten en dieren bij hitte meer bescherming hebben en de grond in een droge periode langer vochtig blijft.
Ongewervelden en bacteriën
Grassen zijn een concurrent van jonge bomen, zegt Poorter: "Grassen kunnen tot wel twee meter hoog worden en dan is het voor jonge bomen moeilijk om op te groeien."
Niet elke soort komt even snel terug. Zoogdieren, vogels en insecten die makkelijk afstanden afleggen, komen eerder terug dan bijvoorbeeld bomen. En voor ongewervelde insecten die leven tussen dode bladeren en bacteriën duurt het het langst voor de omstandigheden goed genoeg zijn.
Omstandigheden Ecuador
Volgens Poorter scheelt het ook dat de voornamelijk kleinschalige landbouw in Ecuador minder intensief is dan bijvoorbeeld de landbouw in Nederland. Ook heeft landbouwgrond in de tropen vaak nog relatief kort, enkele decennia, een agrarische functie gehad. "In Nederland zou het minstens 200 jaar duren voor het oude bos weer terug is."
Het scenario van herstel in dertig jaar gaat dan ook niet op voor gebieden waar tropisch regenwoud grootschalig is gekapt, zoals in Brazilië, China en Indonesië. Daar zijn enorme landbouwvelden van tientallen vierkante kilometers. In die gebieden zal het herstel van tropisch regenwoud veel langer duren en lukt dat niet zonder hulp van de mens, zegt Poorter, omdat de meeste dieren niet over grote afstanden het open veld intrekken.
Ontbossing
Onderzoeker Blüthgen is enthousiast over de veerkracht, maar wijst erop dat de bestaande ecosystemen moeten worden beschermd: "De ontbossing gaat sneller dan de maatregelen om natuur in stand te houden. Jaarlijks gaat er wereldwijd vier tot zes miljoen hectare verloren."
Onderzoeksmethode
De wetenschappers hebben niet ruim dertig jaar gekeken hoe de natuur zich op een voormalig stuk landbouwgrond ontwikkelde. Ze keken naar meerdere voormalige weilanden en plantages die korte of al langere tijd met rust werden gelaten. Met die gegevens hebben de onderzoekers een tijdlijn gemaakt.
Daarbij zijn de onderzoekers er dus in feite van uitgegaan dat al die percelen zich ongeveer op dezelfde manier ontwikkelen, terwijl de lokale omstandigheden verschillend kunnen zijn. Desondanks noemt Poorter, die niet meewerkte aan het onderzoek, de resultaten vanwege de omvang van het onderzoek en de grote hoeveelheid verzamelde data "robuust".
GroenLinks-PvdA mag als Progressief Nederland aan Kamerverkiezingen meedoen
13 april 2026 17:03
GroenLinks-PvdA mag als Progressief Nederland (Pro) aan de volgende Tweede Kamerverkiezingen meedoen. Dat heeft de Kiesraad besloten, die het verzoek van de partij aan gronden uit de Kieswet toetste en geen reden ziet om het verzoek te weigeren.
Officieel moet de partij nog fuseren, maar de Partij van de Arbeid heeft alvast verzocht als Progressief Nederland (Pro) aan de volgende Kamerverkiezingen mee te doen. Als de leden in juni met de fusie instemmen, moet het verzoek opnieuw worden ingediend, maar dat is volgens een woordvoerder van de Kiesraad een formaliteit.
Pro nog niet meteen in Tweede Kamer
Het presidium, het bestuur van de Tweede Kamer, gaat zich nu buigen over het in gebruik nemen van de naam in het parlement. Het presidium komt met een advies, waarover de Tweede Kamer uiteindelijk beslist, aldus een woordvoerder vandaag.
Het presidium vergadert doorgaans op woensdagen. Het zou kunnen dat er woensdag al over gesproken wordt, maar zeker is dat niet, aldus de woordvoerder.
Kamerleden van GroenLinks-PvdA noemden zelf in eerdere debatten de naam Pro al, hetgeen hen op een reprimande van de Kamervoorzitter kwam te staan: tot er officiële besluitvorming is, mag dat niet.
'Voeten in aarde'
Als de Kamer instemt met de nieuwe naam, betekent dat nog niet dat die overal verandert. Voor de provinciale en gemeentelijke verkiezingen moet de partij zich opnieuw inschrijven. Bij de beoordeling van een registratie voor Tweede Kamerverkiezingen mag de Kiesraad niet toetsen aan lokaal geregistreerde aanduidingen.
Sommige lokale partijen - met al langer 'pro' in hun naam - vinden de situatie verwarrend voor kiezers en gaan naar de Raad van State. Vijftien tot twintig partijen zijn vastberaden hun naam niet op te geven.
In artikel G4 van de kieswet staat dat de benaming die voor een partij in de Tweede Kamer is geregistreerd, in beginsel ook voor lokale en provinciale afdelingen geldt. Tenzij de naam overeenkomt met een al geregistreerde partij en er daardoor verwarring kan ontstaan.
Volgens Radboud Ribbert, advocaat bij Greenberg Traurig, kan het nog heel wat voeten in de aarde hebben, omdat uiteindelijk de centrale stembureaus beslissen en doorgaans "wie het eerst komt het eerst maalt" geldt. "Bovendien zal men willen voorkomen dat de kiezer bij de provinciale of lokale verkiezingen in het stemhokje in verwarring raakt".
Voorbarig
Enkelen lokale partijen zien tot hun ergernis dat de fusiepartij zich in steeds meer gemeenten - waaronder Rotterdam en Groningen - al 'Pro' noemt. Ze noemen dat voorbarig.
De Groningse GroenLinks-PvdA fractievoorzitter Van Hoorn ziet dat anders: het ging in Groningen volgens hem zonder problemen. "Daar zijn geen lokale pro-partijen en waren er geen bezwaren van andere partijen". Van Hoorn zegt de bedenkingen van partijen waar het wél speelt te begrijpen, maar gaat ervan uit dat het goedkomt. Dat zegt ook een landelijk woordvoerder van de fusiepartij. "We gaan met lokale partijen in gesprek en hebben er vertrouwen in dat het goedkomt."
Dario Castiglione van ProVeenendaal, die namens de protesterende lokale partijen de kar trekt, moet dat nog zien. Over een paar weken is er een gesprek met GroenLinks-PvdA, maar de fractievoorzitter van ProVeenendaal laat vast weten dat niemand moet denken dat ze hun naam als lokale partij zomaar even aan de wilgen gaan hangen.
Noorse regering terug op oude nest, 15 jaar na bomaanslag Breivik
13 april 2026 16:21
Een groot deel van de Noorse regering is weer gevestigd in het oude regeringscomplex in het centrum van Oslo. Het complex raakte in 2011 zwaar beschadigd bij de aanslag van de rechtsextremist Anders Breivik en moest daarna gerenoveerd worden.
Het vernieuwde complex werd vandaag door premier Jonas Gahr Støre geopend. Zes ministeries gaan er vandaag al weer aan de slag. Ook het kantoor van de premier zit er weer. De andere ministeries zullen de komende jaren volgen.
De sociaaldemocratische regering was het doelwit van de aanslag die op 22 juli 2011 in Oslo werd gepleegd door Breivik. De rechts-extremist plaatste een bom in een bestelbus, die hij tegenover het regeringscentrum parkeerde. Enkele minuten later ontplofte de bom. Bij de explosie kwamen acht mensen om het leven.
Vanwege de grote schade en verhoogde beveiligingseisen duurden de werkzaamheden meer dan tien jaar. De oude gebouwen zijn hersteld en er zijn nieuwe gebouwen bij gekomen. De ministeries waren de afgelopen jaren verspreid over de Noorse hoofdstad.
Na zijn aanslag in Oslo ging Breivik naar het eiland Utøya, waar een kamp was van de jongerenafdeling van de regerende Arbeiderspartij. Breivik opende het vuur en schoot 69 mensen dood. De meeste slachtoffers waren tieners.
Premier Støre noemde de heropening een "historische dag". Hij was tijdens de aanslag minister van Buitenlandse Zaken. "Het is voor ons een belangrijk deel van de geschiedenis: het was de Arbeiderspartij die weg is gejaagd uit dit kantoor, en het is de Arbeiderspartij die nu weer terugkeert", zei Støre.
Man (24) moet 8 jaar de cel in voor verkrachten en aanranden van ouderen
13 april 2026 16:18
Een 24-jarige man moet acht jaar de cel in voor het verkrachten en aanranden van drie ouderen in een woonzorgcentrum in Breda. Brennan G. krijgt ook een beroepsverbod opgelegd.
In het onderzoek bleek dat de man ook 1250 seksueel expliciete foto's en video's van kinderen op zijn telefoon had staan. Hij is daarom ook schuldig bevonden aan het bezit van kinderporno.
Eerste nachtdienst
In 2024 werkte de man, die toen in België woonde, als flexmedewerker in de zorginstelling. Tijdens zijn eerste nachtdienst verkrachtte hij twee ouderen en randde hij een ander aan. De volgende ochtend vertelden de drie bewoners van de instelling aan het personeel wat hen die nacht was aangedaan. Het gaat om twee vrouwen van 90 en 80 en een man van 77.
Hoewel zij alle drie (beginnend) dementerend waren, vertelden zij gedetailleerd en los van elkaar over de gebeurtenissen. Daarom oordeelt de rechtbank dat deze verklaringen betrouwbaar zijn. Ook werden DNA-sporen van G. op het lichaam van een van de slachtoffers gevonden.
Zowel familieleden als het personeel hebben verklaard dat de slachtoffers na die nacht angstig, verdrietig en in zichzelf gekeerd waren. G. heeft de afgelopen twee jaar ontkend dat hij bewoners heeft verkracht. Tijdens een zitting in maart gaf hij voor het eerst toe een van de bewoners te hebben aangerand.
Maximaal beroepsverbod
De rechtbank oordeelt dat G. misbruik heeft gemaakt van de kwetsbaarheid van zijn slachtoffers en van zijn vertrouwenspositie als zorgverlener, schrijft Omroep Brabant.
De man mag dertien jaar lang niet met kwetsbare mensen werken. Dat is het maximale beroepsverbod dat de rechtbank kan opleggen.
Kabinet wil voor de zomer excuses maken aan afstandsmoeders en -kinderen
13 april 2026 16:01
Het kabinet wil nog voor de zomer excuses aanbieden aan afstandsmoeders en -kinderen. Afstandsmoeders zijn vrouwen die tussen 1956 en 1984 gedwongen werden om hun pasgeboren baby's af te staan.
Dat gebeurde vaak onder druk van familie en de kerk, maar ook van instanties als de Raad voor de Kinderbescherming. Het gaat om ruim 13.000 vrouwen en zo'n 15.300 kinderen.
"Er was onvoldoende oog voor de kwetsbare en schrijnende positie van moeders en kinderen. Dat heeft veel pijn en verdriet tot gevolg gehad", schrijft staatssecretaris Van Bruggen (D66) van Justitie en Veiligheid in een brief aan de Tweede Kamer. Ze erkent dat excuses nodig zijn. "Voor de getroffenen zijn excuses van de overheid een startpunt voor erkenning van dit leed".
Levenslange schade
Een speciale commissie die onderzoek deed naar afstand en adoptie in die periode concludeerde vorig jaar dat veel afstandsmoeders en -kinderen "levenslange schade" hebben overgehouden en dat de afstandsverklaringen die deze vrouwen moesten ondertekenen geen wettelijke basis hadden.
De moeders en kinderen reageerden teleurgesteld, onder meer omdat de commissie niet tot de slotsom kwam dat de overheid excuses moest maken. Dat wil het kabinet nu dus toch doen en wel "zo snel en zorgvuldig mogelijk". In februari waren meerdere partijen in de Tweede Kamer daar ook al voor.
Speciale bijeenkomst
Besloten is nog voor de zomer een bijeenkomst te organiseren, waarbij de mensen die het slachtoffer zijn van het toenmalige beleid en hun belangenorganisaties betrokken worden.
Het kabinet wil voor de zomer aan de Kamer laten weten wat het met de aanbevelingen van de onderzoekscommissie gaat doen.
In februari vertelde Jeroen in Nieuwsuur dat hij zelf op zoek ging naar zijn biologische moeder:
Verleden in Zicht komt op voor de belangen van afstandskinderen. Bestuurslid Frans Haven zegt heel erg blij te zijn dat de excuses er nu komen, al heeft dat volgens hem veel te lang geduurd. Hij ziet het als een goede eerste stap. Hij vindt dat de moeders en kinderen volledig inzicht moeten krijgen in de dossiers die destijds over hen zijn aangelegd.
De stichting had bij het vorige kabinet tevergeefs op excuses aangedrongen. Vorige week had het bestuur een gesprek met de staatssecretaris en minister Hermans (VVD) van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Hij is blij er nu wel snel is gereageerd.
Kippenvel
Bij dat gesprek was ook Ellen Venhuizen van de stichting De Nederlandse Afstandsmoeder (DNA). Ze is "heel erg blij" met de brief van het kabinet. "Kippenvel, hoera!" Ze heeft het goede nieuws meteen in een nieuwbrief verspreid en krijgt enthousiaste reacties van haar achterban.
Ook Venhuizen vindt dat de dossiers nu vrijgegeven moeten worden zonder "lakwerk". Moeders die dat willen kunnen dan lezen wat er met hun kind gebeurd is. Voor de kinderen is het voor hun identiteit van groot belang om te weten waar ze vandaan komen, aldus Venhuizen.