Landen beloofden hun natuur beter te beschermen, maar de uitvoering hapert
19 oktober 2026 14:01
Om natuur te behouden moet 30 procent van al het land en zee op aarde beschermd gebied zijn in 2030. Dat spraken landen vier jaar geleden af in de Canadese stad Montreal. Hoe staat het nu met die belofte?
Komende twee weken maken landen de balans op tijdens een zogenoemde biodiversiteitstop in de Armeense hoofdstad Yerevan. Ook minister Jaimi van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur is erbij.
Biologische diversiteit, of kortweg biodiversiteit, is een veelomvattende term. Van oerbossen en olifanten tot de vlinders in je tuin en het mos tussen de stoeptegels: het is allemaal onderdeel van de biodiversiteit.
Daarbij gaat het niet alleen om soorten dieren, planten, schimmels en ander leven, maar ook om de moerassen, bossen en andere gebieden waarin ze leven. Ook de variatie in het erfelijk materiaal van soorten valt onder biodiversiteit.
Bestuiving en kustbescherming
Veel mensen vinden natuur waardevol om te beschermen. Maar zelfs als je dit niet vindt, zijn er goede redenen voor natuurbescherming, zegt Christine Wortmann die namens het Wereld Natuur Fonds (WNF) naar de top gaat. "Economische stabiliteit en voedselzekerheid zijn de sterkste argumenten."
Zo helpen wilde bijen gewassen te bestuiven en draagt de natuur bij aan bodemvruchtbaarheid. Ook verlenen natuurgebieden bepaalde 'diensten' aan mensen. Zo helpen mangrovewouden om de kust te beschermen tegen overstromingen. In Nederland zijn het bijvoorbeeld de zogenoemde kwelders die daarbij helpen.
23 afspraken
Wereldwijd is de natuur afgelopen tientallen jaren achteruitgegaan. Daarom maakten de landen vier jaar geleden 23 afspraken om een groot deel van de aarde te beschermen en beschadigde natuur te herstellen.
Veel van die afspraken moeten de strijd tegen natuurverlies ondersteunen. Zo beloofden landen subsidies af te bouwen die ten koste gaan van de natuur en juist meer geld uit te trekken voor bescherming. Daarnaast willen ze bijvoorbeeld meer groen aanleggen in de stad en natuurgebieden weerbaar maken tegen klimaatverandering.
Niet op koers
Het is niet de eerste keer dat landen afspraken maken, maar de uitvoering blijkt weerbarstig. Ook nu ligt de wereld voor de meeste doelen niet op koers, zo bleek uit een rapport van de Verenigde Naties dat in juli verscheen en wat de landen in Yerevan bespreken. Slechts één doel stond op groen: aandacht voor de impact van klimaatverandering op natuur.
Correspondent Nina Jurna zag in 2024 hoe moerasgebied Pantanal wordt bedreigd:
Verder is het oordeel gemengd. "Over de voortgang van de bescherming van 30 procent van het land en de zee zijn we nog redelijk tevreden", zegt Wortmann van het WNF. Minder tevreden is ze over de ondersteunende maatregelen. "Denk aan het aanpassen van consumptiepatronen en het geld bijeenbrengen voor natuurbescherming."
"Het grootste probleem is om geld te vinden om de doelen te behalen", zegt ook Liesje Mommer, hoogleraar ondergrondse ecologie aan de Wageningen Universiteit tegen het NOS Radio 1 Journaal. "Er is afgesproken dat we jaarlijks 200 miljard euro nodig hebben om de natuur en de biodiversiteit te beschermen, maar we zijn nog niet op de helft daarvan."
Subsidies afbouwen
Ook praten over het afbouwen van subsidies die natuur verwoesten is een belangrijk doel van de top, stelt Mommer. Nederland publiceerde in mei een overzicht van de financiële regelingen die een effect hebben op de biodiversiteit. Landbouwminister Van Essen schreef aan de Kamer dat het kabinet werkt aan "vervolgstappen" om iets met dit rapport te gaan doen.
Voor de onderhandelingen trekt Nederland op met de Europese Unie. Wortmann verwacht dat de EU zich zal inzetten om de afspraken die in 2022 gemaakt zijn, te halen voor 2030.
In de onderhandelingen levert dat vaak spanning op met opkomende landen waar wereldwijd de meeste biodiversiteit is. Zij vinden dat ze meer financiële steun moeten krijgen om hun oerwoud en andere natuur te beschermen. Dat moet komen van landen die al rijk zijn geworden en minder natuur over hebben.
De bijeenkomst in Yerevan is de zeventiende top over biodiversiteit. Al in 1992 spraken bijna alle landen ter wereld in Rio de Janeiro af hun natuur te beschermen. Op hetzelfde moment sloten ze ook het bekendere klimaatverdrag. De Verenigde Staten doen vanaf het begin niet mee, als een van de weinige VN-leden.
Emmer zeewater over Amalia bij benoeming tot sergeant
19 oktober 2026 14:01
Prinses Amalia is dit weekend van korporaal bevorderd naar sergeant bij de Koninklijke Marine. Op een schip in de haven van Den Helder kreeg ze haar strepen opgespeld door onder anderen commandant zeestrijdkrachten viceadmiraal Harold Liebregs.
De 22-jarige kroonprinses kreeg bij de promotie zoals gebruikelijk een emmer zeewater over zich heen, is te zien op foto's van defensie die de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) vrijgaf. Daarop is alleen het moment vlak voordat het water gegoten werd te zien.
De ceremonie vond plaats aan boord van de Statsraad Lehmkuhl, een Noorse driemaster uit 1914 die de marine geregeld gebruikt als opleidingsschip. Op een RVD-foto is te zien hoe Amalia samen met adelborsten (officieren in opleiding) op 48 meter hoogte salueert in de grote mast van het schip.
Amalia ging vorig jaar als eerste vrouwelijke lid van het Koninklijk Huis in militaire dienst toen ze begon aan haar opleiding tot reservist bij het Defensity College. Ze begon in de laagste rang: matroos derde klasse bij de marine en soldaat derde klasse bij de landmacht en luchtmacht.
In het deeltijdprogramma kunnen studenten in maximaal drie jaar werkervaring opdoen bij de strijdkrachten en een defensieopleiding krijgen. Amalia combineert het met haar bachelor Nederlands recht aan de Universiteit van Amsterdam. Na afronding van de basisopleiding begin dit jaar kreeg Amalia al de rang van korporaal. Voor de zomervakantie werkte ze enkele maanden bij de luchtmacht.
De emmer zeewater die Amalia over zich heen kreeg kent een lange traditie bij de marine als overgangsritueel. Het dopen komt voort uit het gebruik de fonkelnieuwe rangstrepen zo snel mogelijk te verouderen, om meer ervaring als officieer uit te stralen.
Minister Yesilgöz van Defensie noemt het "een mooie mijlpaal" voor de prinses. "Goed om te zien hoe zij zich inzet en ontwikkelt binnen onze krijgsmacht. Respect voor iedereen die zich inzet voor onze veiligheid."
Rob Jetten en vriend worden vader, 'heel speciaal iemand op komst'
19 oktober 2026 13:54
Rob Jetten wordt vader. De premier en zijn vriend Nicolás Keenan maken het nieuws bekend via Instagram.
"Er is een heel speciaal iemand op komst. Tot ziens in 2027, kleintje", schrijven ze.
Het stel bedankt in het bericht hun eiceldonor, "onze draagmoeder Lisa en hun gezinnen". "Zonder jullie was dit allemaal niet mogelijk."
Het bericht is geschreven in het Nederlands, in het Spaans en in het Engels. Keenan komt uit Argentinië, dus spreekt Spaans.
Bijdragen aan droom
Het kind wordt verwacht in het voorjaar van 2027. Op de website van D66, de partij van Jetten, zegt de premier dat de draagmoeder en het kindje het goed maken. "Dat is voor nu natuurlijk het allerbelangrijkste." Jetten doet een oproep om de privacy van de betrokkenen te respecteren.
Draagmoeder Lisa reageert hier zelf ook. "Ik ben warm en liefdevol opgegroeid en heb nu zelf een fantastisch gezin. Met de onvoorwaardelijke steun van onze naasten voelt het draagmoederschap als een heel speciale manier om bij te dragen en de droom van onze lieve vrienden waar te kunnen maken."
Lijnbus uitgebrand in Hoogersmilde, passagiers komen met de schrik vrij
19 oktober 2026 13:21
In Hoogersmilde is vanochtend een lijnbus van Qbuzz in brand gevlogen. Dat gebeurde op de N371, die door het Drentse dorp loopt.
De bus op de lijn Assen-Steenwijk kon op tijd worden stilgezet. Alle passagiers en de chauffeur konden het voertuig op tijd verlaten. Niemand raakte gewond.
Het voertuig, een gelede bus (ook wel harmonicabus genoemd), is uitgebrand. Volgens de brandweer gaat het om een dieselbus. De oorzaak van de brand is nog onbekend.
Opnieuw fataal ongeluk bij veerpontoprit Dordrecht, man (63) overleden
19 oktober 2026 12:55
Een 63-jarige man is overleden na een ongeluk bij de oprit naar de veerpont van Dordrecht naar Werkendam. De twee anderen inzittenden van de auto, een vrouw (62) en een tiener, liggen nog in het ziekenhuis.
De auto raakte gisteravond rond 21.30 uur te water. Hoe dat precies kon gebeuren, wordt nog onderzocht. Volgens de regionale omroep Rijnmond werden de drie inzittenden uit het water gehaald en ter plekke gereanimeerd. De man overleed later in het ziekenhuis. Hoe het met de vrouw en de tiener gaat, is onbekend.
Volgens de omroep ging het de afgelopen jaren vaker mis op de plek waar auto's het veer 'de Biesbosch' oprijden. In december 2024 kwam een vrouw om het leven die met haar auto in het water was beland. Na dat fatale ongeluk plaatste de gemeente extra waarschuwingsborden.
De situatie bij de oprit naar de pont:
De weg loopt over in de oprit naar de veerpont. Er is geen slagboom of hek. De nabestaanden van de 63-jarige vrouw zeiden in de media dat het zicht in het donker slecht is op die plek. Een vriendin van de vrouw zei namens de nabestaanden dat het "een zwart gat 's avonds" is. Volgens de gemeente voldoet de huidige verlichting aan de eisen.
Onder meer in 2020 en 2022 belandden ook auto's bij de oprit in het water, maar de bestuurders konden toen ongedeerd uit het water komen.
'Stem op de dochter van mijn vriendin': Criminelen kapen je WhatsApp met nieuwe truc
19 oktober 2026 12:44
Misschien heb je 'm zelf ook wel gehad: een WhatsApp-bericht van een bekende met het verzoek om op diens dochter te stemmen voor een gratis dansles. Het lijkt onschuldig, maar wie op de link klikt, loopt het risico de controle over zijn WhatsApp-account te verliezen.
Het werkt zo: na een klik op de link kom je op een website waar je je stem kunt uitbrengen. Om je stem te bevestigen, moet je je telefoonnummer invullen. Vervolgens krijg je een code te zien die je moet invoeren. Je denkt daarmee je stem te bevestigen, maar in werkelijkheid geef je criminelen toegang tot je WhatsApp-account.
Deze methode wordt GhostPairing (spookkoppeling) genoemd. Criminelen maken daarbij misbruik van de mogelijkheid om WhatsApp op meerdere apparaten te gebruiken, bijvoorbeeld op een laptop. Met de code koppelen ze hun eigen apparaat aan jouw account. Zo kunnen ze zonder dat je het doorhebt je berichten lezen en namens jou berichten versturen naar vrienden en familie.
Hoe check je of iemand in je WhatsApp zit?
Sophie ter Schure (40) is slachtoffer van de nieuwe oplichtmethode. "Een kennis vroeg me om te stemmen en ik dacht: natuurlijk, ik stuur ook weleens zoiets. Op de site stond dat er nog maar vijf stemmen nodig waren, dus het was zo gedaan."
Na het invullen van haar telefoonnummer en de verificatiecode ging het mis. De hackers stuurden het bericht uit haar naam door naar al haar contacten. "Ik kreeg allemaal appjes met 'Je bent gehackt!'. Ik kreeg er denk ik wel honderd. Mijn telefoon ontplofte."
Ook kreeg ze reacties van mensen die op de doorgestuurde link hadden geklikt. "Zo van: 'gedaan hoor'", vertelt Ter Schure, die zich schuldig voelt tegenover die mensen. "Ik ben juist heel voorzichtig, zeker als het gaat om geld en zo."
Ter Schure was naar eigen zeggen anderhalf uur bezig om mensen te waarschuwen voor de link die via haar account was verstuurd. Daarna werd haar account door WhatsApp geblokkeerd, waarschijnlijk uit voorzorg. "Ik kom nu WhatsApp helemaal niet meer in. Ik kan zelfs niet meer in de schoolappgroep."
Niet schuldig voelen
Bij de Fraudehelpdesk herkennen ze de truc. De afgelopen dagen kwamen er tientallen meldingen binnen. "Waar het precies mee te maken heeft, kunnen we niet zeggen", zegt een woordvoerder. "Maar dat de vele datalekken het voor oplichters makkelijker maken dit te doen, staat vast."
Ze noemt de werkwijze "verschrikkelijk misleidend". "Mensen willen een balletdanseres uit een goed hart steunen. Niemand doet het expres. De oplichter is degene die erachter zit."
De Fraudehelpdesk roept op voorzichtig te zijn met dit soort berichten. "We moeten met z'n allen heel alert zijn op de berichten die we binnenkrijgen. Een pas op de plaats maken en even de tijd nemen om het goed te lezen en erover na te denken."
Campagne
Die boodschap staat ook centraal in een overheidscampagne die vandaag begint. Onder het motto 'Laat je niet interneppen' roept de overheid Nederlanders op om drie tellen te nemen voordat ze ergens op klikken. "Twijfel je? Klik dan weg", adviseert het ministerie van Justitie en Veiligheid.
Volgens Aad Lensen, projectleider gedigitaliseerde criminaliteit van de politie, loopt iedereen het risico om online misleid te worden. Het moment en de situatie waarin je het bericht krijgt, spelen een doorslaggevende rol, zegt hij in een nieuwsbericht op de website van het ministerie.
"Het kan dus echt iedereen overkomen, vooral op momenten waarop je gehaast of afgeleid bent. Geef jezelf daarom altijd drie tellen voordat je klikt, reageert of betaalt."