Robot wint halve marathon in Peking, sneller dan menselijk record
19 april 2026 10:00
Een snelle tijd neerzetten bij de halve marathon leek vorig jaar nog een lastige opgave voor robots. Maar dit jaar heeft er een de mensheid zijn hielen laten zien.
De winnende robot, ontwikkeld door de Chinese smartphonefabrikant Honor, legde de ruim 21 kilometer af in 50 minuten en 26 seconden. Ter vergelijking: de snelste tijd gelopen door een mens staat op naam van de Ugandese atleet Jacob Kiplimo. Hij deed er in Lissabon in maart ongeveer 57 minuten over.
De race in Peking maakt deel uit van een nieuw evenement waarin robots het tegen elkaar opnemen, parallel aan een wedstrijd voor menselijke lopers. Botsingen werden voorkomen doordat beide groepen op gescheiden parcoursen liepen.
Verschillende soorten robots liepen mee:
Sneller dan vorig jaar
De vooruitgang ten opzichte van vorig jaar, de eerste editie, is groot. Toen hadden veel robots moeite om überhaupt van start te gaan en haalde een groot deel de finish niet. De snelste robot deed er uiteindelijk 2 uur en 40 minuten over. Dit jaar deden meer dan honderd robots mee en meerdere kwamen in de buurt van menselijke topprestaties.
Toch verliep de race niet zonder problemen. Sommige robots vielen bij de start of botsten tegen obstakels. Ook de winnende robot moest vlak voor de finish overeind worden geholpen nadat hij vol in de hekken was gelopen.
Liepen de robots allemaal zonder hulp? Dat niet. Volgens de organisatie navigeerde ongeveer 40 procent zelfstandig; de rest werd op afstand bestuurd.
Toeschouwers reageerden verrast op de prestaties. "Het is de eerste keer dat robots mensen hebben overtroffen, dat had ik nooit verwacht", zei een bezoeker tegen Chinese media.
De race staat niet op zichzelf, maar past bij een bredere ambitie van China om wereldwijd een leidende rol te spelen in geavanceerde technologie. De overheid stimuleert de sector met beleid en investeringen. Tijdens het populaire nieuwjaarsgala van staatsomroep CCTV eerder dit jaar werden robots al prominent gepresenteerd.
Hoewel praktische toepassingen van dit soort robots nog volop in ontwikkeling zijn, laten de prestaties in Peking zien dat ze hard vooruitgaan. Volgens experts kunnen zogenoemde humanoïde robots, robots die qua uiterlijk en beweging op mensen lijken, in de toekomst een rol spelen in bijvoorbeeld gevaarlijk en fysiek zwaar werk.
Uitkeringsstelsel WIA moet op de schop, lastige klus voor het kabinet
19 april 2026 09:27
Als er niets verandert, wachten over vier jaar 200.000 mensen op een keuring voor hun arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA), waarschuwde de bestuursvoorzitter van het UWV deze week.
Zo'n 600.000 mensen krijgen een WIA-uitkering en de instroom loopt op tot 90.000 per jaar. Het tekort aan keuringsartsen is voorlopig niet opgelost. Het uitkeringsstelsel is vastgelopen.
De afgelopen kabinetsperiodes heeft zich een grote hoeveelheid rapporten en adviezen opgestapeld. De herziening van dit arbeidsongeschiktheidsstelsel is dan ook een van de grootste klussen van het kabinet. Het is ook een ingewikkelde klus, zeker voor een minderheidskabinet dat zich populair wil maken bij de oppositie.
Valse start met vakbonden
Het kabinet-Jetten maakte meteen een valse start in de verhouding met de vakbonden. Die liepen boos van tafel omdat het kabinet wil terugkomen van afspraken over de AOW-leeftijd in het Pensioenakkoord, de vorige grote stelselwijziging.
Geen lekker begin als je die bonden juist nodig hebt voor een stelselherziening. Daar komt bij dat de helft van de toename van de WIA-instroom is veroorzaakt door de verhoging van de AOW-leeftijd. Die weer een oplossing moet zijn voor de vergrijzing. Zo grijpt alles in elkaar.
Slecht voor draagvlak
Waar het stelsel zekerheid moet bieden, biedt het juist onzekerheid. Werknemers met medische klachten die geen uitkering maar ander werk willen, wachten op begeleiding en omscholing. Mensen die niet meer kunnen werken, wachten op de zekerheid van hun WIA-uitkering.
Werkgevers weten door de lange wachtlijsten niet of ze een zieke werknemer mogen vervangen. Voor kleinere ondernemers is het nog lastiger om een werknemer een aangepaste functie aan te bieden. Op hen drukt de lange onzekerheid extra zwaar.
In de arbeidsongeschiktheidsspaarpot zit veel geld, terwijl de premiebetalers - dat zijn werkgevers en werknemers - vastlopen in het systeem. De overheid gebruikt de spaarpot intussen om boekhoudkundige gaten te dichten.
Allemaal slecht voor het draagvlak en de solidariteit onder het systeem, beaamde minister van Sociale Zaken Vijlbrief (D66) vorige week in de Tweede Kamer. Hij belooft te onderzoeken of dit anders kan.
Het probleem slaat neer op de hele Nederlandse economie. Voor veel betaald werk is er een tekort aan arbeidskrachten, banen waar met tijdige omscholing en goede begeleiding mensen met een arbeidshandicap aan de slag kunnen.
Vooral de instroom van jonge vrouwen met psychische klachten neemt toe:
Het kabinet heeft de afgelopen weken wat voorzichtige voorzetjes gedaan. Minister van Werk en Participatie Aartsen (VVD) heeft een wet voorgelegd aan de Raad van State. Daarin staat dat de UWV-arts niet meer oordeelt over het werk van de bedrijfsarts na twee jaar ziekte. Dit ontlast de overbezette UWV-artsen.
Het is opvallend dat het kabinet hiervoor kiest. In 2023 trok het kabinet-Rutte IV dit wetsvoorstel juist in omdat de vakbonden bezwaar maakten. Die verwachtten dat werkgevers meer mensen volledig laten afkeuren, terwijl die mensen liever voor hun baas blijven werken.
In de wet wordt verder geregeld dat werknemers die in afwachting van een beoordeling een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangen, niets hoeven terug te betalen als de uitkering achteraf gezien te hoog was ingeschat.
Tweede ziektejaar
Een ander stapje is een wetsvoorstel waarin staat dat als een zieke werknemer niet binnen een jaar kan terugkeren bij zijn eigen werkgever, er in het tweede ziektejaar een plek bij een ander bedrijf moet worden gezocht.
Dit moet het probleem van kleine en middelgrote bedrijven oplossen dat zij twee jaar lang een ziek personeelslid niet kunnen vervangen omdat zijn werkplek voor hem beschikbaar moet blijven.
In het regeerakkoord hebben D66, VVD en CDA verder afgesproken dat de IVA-uitkering wordt afgeschaft voor nieuwe gevallen. Dat is de hogere arbeidsongeschiktheidsuitkering voor mensen die volledig en blijvend arbeidsongeschikt zijn. En het maximumdagloon, de maximale hoogte van ook de WIA-uitkeringen, moet omlaag, zo spraken de partijen af.
Schone lei
Voor het zover is moet er nog heel wat water door de zee. Wat kan helpen, is dat er per 1 mei drie nieuwe bestuurders zijn aangetreden bij de vakbonden FNV en CNV en bij werkgeversorganisatie VNO-NCW. Zij zijn zelf niet boos weggelopen en beginnen met een schone lei.
De drie nieuwe bestuurders in 'de polder':
Deze 'nieuwe' hoofdrolspelers zullen uiteindelijk de onderhandelingstafel weer opzoeken om een Sociaal Akkoord te sluiten, in het belang van hun achterbannen. Al zullen ze misschien eerst laten merken dat met hen ook niet te spotten valt.
Ondertussen zal het minderheidskabinet ook het draagvlak in beide Kamers in de gaten houden. Het schaken op diverse borden over de belangrijkste inkomensvoorzieningen van werknemers kan dus dit voorjaar beginnen.
Wekdienst 19/4: 60ste Amstel Gold Race • Zenuwen bij fans AZ en NEC voor bekerfinale
19 april 2026 08:03
Goedemorgen! Vandaag staat in het teken van sport, want in Limburg staat de zestigste editie van de Amstel Gold Race op het programma en in De Kuip voetballen AZ en NEC om de KNVB-beker.
Eerst het weer: vandaag wisselen wolken en zonnige momenten elkaar af, vooral in het binnenland komen vanmiddag een paar buien tot ontwikkeling. Het wordt van noord naar zuid 12 tot 14 graden. De wind is matig uit noordelijke richtingen.
Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
President Trump kan voorlopig doorgaan met de bouw van de 400 miljoen dollar kostende balzaal in het Witte Huis. Dat heeft een Amerikaans federaal hof van beroep bepaald, nadat een rechter van een lagere rechtbank vorige maand had uitgesproken dat de bouw stil moest komen te liggen.
Trump liet afgelopen herfst de oostvleugel van het Witte Huis afbreken om daar een balzaal te bouwen, tot afgrijzen van de National Trust for Historic Preservation. Die stichting houdt zich bezig met monumentenzorg en is van mening dat de president voor zijn bouwplannen goedkeuring nodig heeft van onder meer het Amerikaanse parlement.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Vier Amsterdamse nachtclubs bieden sinds kort een nachtpas aan. Met dit maandabonnement kunnen liefhebbers onbeperkt uitgaan. Het doel is om jongeren meer het nachtleven in te trekken en uitgaan in clubs toegankelijker en betaalbaarder te maken.
Ook voor jongeren is de afgelopen jaren alles duurder geworden, van (festival)tickets en consumpties tot de huur. Sinds de coronapandemie zijn er meer huisfeestjes en is volgens het CBS minder drinken het nieuwe normaal geworden, om zo op de centen en de gezondheid te letten.
Lees hier verder:
Fijne zondag!
Van onze correspondent... Laura van Megen (China)
19 april 2026 07:01
Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Laura van Megen, correspondent China.
Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Laura van Megen volgde in 2024 Sjoerd den Daas op als China-correspondent, maar ze kent het land al veel langer en spreekt de taal ook goed. In de podcast vertelt ze hoe een "rockmuzikant", die in de jaren 80 met koffers vol westerse muziek naar China reisde, haar interesse en uiteindelijk ook liefde voor het land aanwakkerde. Maar wie is deze man?
Ook de wereldpolitiek komt uiteraard aan bod, de schuivende wereldorde en de manier waarop China daarvan probeert te profiteren.
En hoe kom je in een land waar burgers niet vrijuit kunnen praten aan je verhalen? Werken als journalist in China betekent dat Laura zelf ook moet inleveren op bepaalde zaken. "Ik heb regelmatig volgauto's achter me aan", vertelt ze. "Ik word continu in de gaten gehouden door de veiligheidsdiensten."
Reageren? Mail dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Elisabeth Steinz
Redactie: Lars Hulshof en Max Smedes
Bulgaren naar de stembus: pro-Russische oud-president grote kanshebber
19 april 2026 06:46
Stemden de Hongaren een week geleden nog hun premier Viktor Orbán weg, in een ander EU-land kan er vandaag toch weer een pro-Russische leider aan de macht komen. De Bulgaren gaan naar de stembus, en voormalig president Roemen Radev gaat aan kop in de peilingen. Hij wil de banden met Rusland aanhalen om de oorlog in Oekraïne te stoppen.
Intussen is het al de achtste keer in vijf jaar tijd dat er parlementsverkiezingen zijn in Bulgarije. In 2021 trad toenmalig premier Bojko Borisov af na in totaal negen jaar aan de macht te zijn geweest. Aanleiding waren de massale protesten tegen de wijdverbreide corruptie in het land.
Sindsdien zijn er dus al zeven keer verkiezingen geweest, waarvan er meerdere gewonnen werden door partijen die uit het niets opkwamen en als voornaamste belofte hadden de corruptie aan te pakken. Maar geen enkele keer is het tot nu toe gelukt een stabiele coalitie te smeden in het gefragmenteerde Bulgaarse landschap.
Afgelopen december waren opnieuw massale protesten die de regering ten val brachten, en weer gingen die over de wijdverspreide wanpraktijken binnen de overheid.
Populaire president
Al die tijd bleef één politicus onverminderd populair: president Radev. Hij trad in januari af om te kunnen meedoen aan de parlementsverkiezingen. Nog voor de naam van zijn beweging bekend was, schoot hij omhoog in de peilingen. Daar staat hij nog steeds bovenaan, met volgens de laatste schattingen ruim 30 procent van de stemmers achter zich. Ook hij belooft schoon schip te gaan maken in wat nu nog het meest corrupte land van de Europese Unie is.
Radev was als president formeel neutraal, maar kon dankzij de aanhoudende cyclus van vallende kabinetten gevolgd door nieuwe verkiezingen toch flinke macht uitoefenen. Volgens de Bulgaarse grondwet mag de president namelijk naar eigen inzicht een interim-regering benoemen. Volgens critici bestuurde Radev op die manier in feite het land. En zo weten de Bulgaren dat hij voor het hervatten van de dialoog met Rusland is.
'Liever vrede dan overwinning'
Wie daar ook op een pijnlijke manier achterkwam, is de Oekraïense president Zelensky. Hij bezocht drie jaar geleden de toen zittende pro-Europese regering in Sofia om te vragen om wapensteun. Uit beleefdheid ging Zelensky ook langs bij Radev.
"We horen steeds 'overwinning', maar we willen liever het woord 'vrede' horen en daar moeten alle inspanningen op gericht zijn", hoorde Zelensky uit de mond van zijn Bulgaarse ambtgenoot.
Daarop ontplofte de Oekraïense president, tijdens een op tv uitgezonden bijeenkomst. "God verhoede dat er een tragedie plaatsvindt en jij in mijn positie zit. Als anderen niet te hulp schieten, wat doe je dan? Zeg je: Poetin, pik maar Bulgaars grondgebied in?" Radev stuurde de cameraploegen daarop de vergadering uit.
Pro-Russische partijen
Veel Bulgaren zien wel wat in Radevs oproep tot dialoog in de Oekraïne-oorlog. Zij willen bovenal vrede en een einde aan de economische schade die het armste land in de EU lijdt. De afgelopen jaren kwamen meerdere, uiterst rechtse pro-Russische partijen in het parlement, maar die zijn voor veel Bulgaren te extreem. Radev stelt zich gematigder op, zuigt volgens de peilingen die rechtse partijen vrijwel leeg en weet daarnaast kiezers in het midden aan te spreken.
Voor de pro-Europese kiezer wordt het vandaag lastig. Die heeft grofweg de keus tussen de partij van oud-premier Borisov, en een jonge liberale partij die bij de oprichting als belangrijkste doel had Borisov en zijn beleid te bestrijden. Eenmaal aan de macht kwam daar weinig van terecht en de partij vormde vervolgens zelfs een coalitie met Borisov. Voor veel Bulgaren heeft de partij daarom afgedaan.
Neutraal
Mocht Radev aan de macht komen, dan is de vraag of hij zich net zo hard zal opstellen als Orbán in het verleden. Borjana Dimitrova van onderzoeks- en peilingbureau Alpha Research heeft haar twijfels.
"Meer dan 60 procent van de Bulgaren steunt de Europees gerichte oriëntatie van hun land. Met Radev aan de macht gaan we mogelijk zien dat Bulgarije zich neutraal probeert op te stellen. Niet uitgesproken pro-Russisch, maar ook niet elke beslissing uit Brussel steunen over bijvoorbeeld sancties tegen Moskou."
Dat Radev gaat winnen, staat volgens haar wel vast. De grote vraag is of hij een regering kan vormen. "Misschien haalt hij met zijn beweging een meerderheid in het parlement. Dat hangt onder meer af van het aantal partijen dat de kiesdrempel haalt. Als hij coalitiepartners nodig heeft, en die kans is groot, dan wordt een stabiele regering vormen opnieuw een lastig verhaal."
Bouw van Trumps balzaal kan voorlopig doorgaan, oordeelt hof van beroep
19 april 2026 04:34
President Trump kan voorlopig doorgaan met de bouw van de 400 miljoen dollar kostende balzaal in het Witte Huis. Dat heeft een Amerikaans federaal hof van beroep bepaald, nadat een rechter van een lagere rechtbank vorige maand had uitgesproken dat de bouw moest komen stil te liggen.
Trump liet afgelopen herfst de oostvleugel van het Witte Huis afbreken om daar een balzaal te bouwen, tot afgrijzen van de National Trust for Historic Preservation. Die stichting houdt zich bezig met monumentenzorg en is van mening dat de president voor zijn bouwplannen goedkeuring nodig heeft van onder meer het Amerikaanse parlement.
Districtsrechter Richard Leon stelde de stichting eind vorige maand in het gelijk en oordeelde dat de bouw binnen twee weken moest worden stilgelegd. In zijn voorlopige oordeel noemde hij de president een beheerder van het Witte Huis voor de toekomstige presidentsfamilies. "Hij is niet de eigenaar."
Geen vrijbrief
Leon stelde zijn uitspraak iets bij na bezwaar van de Amerikaanse regering. Door de bouw midden in Washington te pauzeren, zou de nationale veiligheid in het geding komen, redeneerde het Witte Huis. Daarop gaf Leon groen licht voor het voortzetten van de ondergrondse bouwwerkzaamheden.
Tegelijk bleef hij het werk aan de 8400 vierkante meter grote balzaal blokkeren. "Nationale veiligheid is geen vrijbrief om door te gaan met anderszins onwettige activiteiten", schreef hij. Hij bleef erbij dat de president toestemming nodig had van het Congres.
Drie rechters bij het hof van beroep in Washington hebben de bouwstop nu opgeschort. Daarmee kunnen de bouwwerkzaamheden in elk geval doorgaan tot 5 juni. Op die dag staat een nieuwe hoorzitting gepland.
De uitspraak is een opsteker voor Trump. Eerder verweet hij Leon dat die "probeert te voorkomen dat toekomstige presidenten en wereldleiders een veilige en beveiligde ontmoetingsplaats voor grote bijeenkomsten hebben".
De president stelt dat hij het recht heeft om de balzaal te bouwen omdat de donaties van rijke particulieren en bedrijven volgens hem de kosten dekken. De beveiligingskosten zijn wel voor rekening van de Amerikaanse belastingbetaler.