Ook zeepokken, algen en kwallen vertragen schepen voor de Straat van Hormuz
16 juni 2026 12:32
Een flinke laag zeepokken, algen en kwallen zit vastgeplakt aan de schepen die soms al maanden vastliggen voor de Straat van Hormuz. Een flinke schoonmaakbeurt is nodig om ze weer op volle snelheid te kunnen laten varen.
Naast zeemijnen en verzekeringspolissen is het zeeleven in het warme water van de Perzische Golf een bron van zorg voor rederijen en hun klanten. Want 'als het stilligt, gaat het stuk', zoals een alom bekende wetenschap in de scheepvaart luidt. Of, in de woorden van Alex Noordstrand: "Een schip moet een voorspelbaar operationeel profiel hebben om efficiënt te blijven."
De medeoprichter van het schoonmaakbedrijf Fleet Robotics doelt op de roodbruine coating op het onderste deel van schepen. Die coating, genaamd antifouling, weert de aangroei van zeeleven. Maar dat proces werkt alleen als het schip vaart, want dan slijt de hars in de coating. Door dat slijten komen biocides vrij, chemische stoffen die de aangroei verhinderen.
Operationeel profiel
"Bij het aanbrengen van de coating houden fabrikanten rekening met het operationeel profiel van het schip", legt Noordstrand uit. "Oftewel, hoe vaak vaart het en hoe vaak ligt het schip stil. Op basis daarvan maakt de coatingfabrikant de keuze voor een bepaald type coating."
Die planning raakt in de war als schepen niet varen maar stilliggen. Zoals bij de coronalockdowns en nu weer, bij de blokkade van de Straat van Hormuz. Het aangekoekte zeeleven kan in zeven weken groeien tot een dikte van twee centimeter. Een ruwe zijwand betekent dat een schip minder makkelijk door het water glijdt.
"Aangroei verhoogt het benodigde motorvermogen", zegt Noordstrand. "Sommige van onze klanten besparen na een schoonmaak 20 ton brandstof per dag."
Een tanker van een van die klanten ligt aangemeerd in de Rotterdamse haven. Ernaast een werkschip van Fleet Robotics. In de controlekamer in het werkschip geven monitoren weer hoe een schoonmaakrobot, ter grootte van een personenauto, onder water over de wand van het schip beweegt.
"Dat gaat volautomatisch", zegt Noordstrand. "Wij hebben onze installaties uitgevoerd met remote-technologie." Zo kan het dat vanuit het hoofdkantoor in Delft schoonmaakrobots over de hele wereld op afstand bestuurd kunnen worden.
De schoonmaakrobot werkt met een hogedrukspuit. Het water met de los gespoten aangroei en coatingdeeltjes wordt afgezogen en met een installatie op het werkschip gereinigd.
Wereldwijd
"Duurzaam en efficiënt", zegt Noordstrand, die het systeem tijdens z'n studie aan de TU Delft ontwikkelde, samen met een medestudent. Nu wordt het wereldwijd toegepast, aangestuurd vanuit het hoofdkantoor in Delft.
Daar komen nu ook informatieaanvragen binnen voor het reinigen van schepen die nog vastliggen in de Perzische Golf. "Rederijen en bedrijven die schepen charteren maken nu de afweging: laat ik ter plekke het schip schoonmaken door lokale duikteams of vaar ik met lagere snelheid naar de eerste haven waar de schoonmaak grondiger en sneller kan plaatsvinden."
Die afwegingen spelen dus ook een rol in welke mate "de olie weer kan gaan stromen", zoals president Trump het belooft.
Brabantse trappisten 'brouwen' nu ook frisdrank
16 juni 2026 11:44
De trappisten van Abdij Koningshoeven in Berkel-Enschot, bekend van trappistenbiermerk La Trappe, lanceren een alternatief voor hun trappistenbier: trappistenfrisdrank. Ze maken de drank op basis van een 75 jaar oud recept dat ze bij toeval op zolder vonden.
Op zoek naar spullen voor de viering van hun 140-jarig bestaan, kwamen de monniken oude flessen van de frisdrank - genaamd Ariston - tegen. De originele frisdrank werd tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog gebrouwen.
"We mochten tijdens de oorlog geen bier brouwen van de Duitsers", vertelt vader-abt Isaac Majoor aan Omroep Brabant. "En na de oorlog waren er te weinig grondstoffen." Om de teruglopende inkomsten op te vangen, werd overgeschakeld op het frisdrankje.
Mierzoet
De monniken doken in het archief en vonden de oude receptuur. Ze besloten dat recept niet te gebruiken. "Het was mierzoet en niet meer van deze tijd." Daarom ontwikkelden ze een nieuwe drank, met dezelfde naam, maar minder zoet.
"We zien een gezondheidstrend onder de jongeren. We begonnen met een 0.0-biertje en we zien dat veel mensen hier de voorkeur aan geven. Daarom vonden we het mooi om aan onze alcoholvrije lijn ook frisdrank met weinig suiker toe te voegen."
Buiten de muren
De frisdrank smaakt naar fruit en kruiden en kent verschillende varianten. Er is zo'n 10.000 liter geproduceerd, dat zijn ruim 36.000 flesjes.
Ariston wordt buiten de muren van het klooster gemaakt onder toezicht van de trappisten. Zij willen eerst aftasten of de frisdrank bij de mensen aanslaat. "Ik vind het zelf erg lekker, maar wij monniken zijn natuurlijk een beetje buitenaardse wezens." Als het de mensen bevalt, dan willen de trappisten Ariston weer binnen de muren van de abdij maken.
Ariston is alleen verkrijgbaar in het proeflokaal van brouwerij De Koningshoeven. Op een later moment zal het worden verkocht op meerdere plekken.
Sociale media vaak gebruikt, maar niet vertrouwd als 'bron' van nieuws
16 juni 2026 10:14
De interesse van mensen in nieuws daalt verder. Waar in 2018 nog 61 procent van de Nederlanders veel interesse had in nieuws, is dat in 2026 teruggelopen tot 45 procent. Dat blijkt uit het Digital News Report, een onderzoek dat het Commissariaat voor de Media (CvdM) jaarlijks uitvoert in samenwerking met het Reuters Institute for the Study of Journalism.
In het onderzoek is te lezen dat de dalende interesse in nieuws niet een typisch Nederlands verschijnsel is. Het is in alle onderzochte landen een trend. De interesse daalt in alle leeftijdsgroepen, maar met name onder jongeren.
Zij gebruiken in toenemende mate sociale media voor nieuws. Van de 18- tot 34-jarigen is voor 33 procent sociale media de belangrijkste bron van nieuws, waar dit nog 20 procent was in 2018, toen het onderzoek voor het eerst werd gedaan. Wel tekenen onderzoekers erbij aan dat jongeren naast sociale media ook nieuwssites en -apps gebruiken.
AI-chatbots sociale media
Sociale media worden niet doelbewust gebruikt voor nieuws; gebruikers zeggen dat ze ervan uitgaan dat het nieuws uiteindelijk bij ze terechtkomt en dat ze er niet actief naar hoeven te zoeken. Een andere opmerkelijke trend is dat de helft van de 18- tot 24-jarigen zogeheten nieuwsinfluencers volgt.
Dat zijn bijvoorbeeld influencers die over nieuws praten of accounts die nieuws van andere media verder verspreiden, zoals het Nederlandstalige kanaal Cestmocro, dat 1,2 miljoen volgers heeft maar waarvan onbekend is wie erachter zit.
Een deel van de Nederlanders van 18 jaar of ouder gebruikt ook AI-chatbots voor nieuws. Dat nam licht toe tot 7 procent. Jongeren doen dit met 13 procent vaker dan 35+'ers, van wie 4 procent AI-chatbots gebruiken voor nieuws.
Paradox
Dat sociale media steeds vaker gebruikt worden voor nieuws, betekent niet per se dat mensen het nieuws dat daar verschijnt vertrouwen. 51 procent maakt zich namelijk zorgen over het nieuws op dit soort platforms en maar 12 procent vertrouwt het nieuws op sociale media.
Het Commissariaat spreekt van een paradox. "Het nieuws op sociale media wordt niet vertrouwd, maar toch is sociale media van steeds groter belang voor het nieuwsgebruik." Datzelfde geldt voor AI-chatbots, schrijft het CvdM. Het gebruik daarvan neemt toe, ondanks het lage vertrouwen.
Een op de drie mensen die AI-chatbots gebruiken voor nieuws, klikt door op de link naar de nieuwssite of bron in het antwoord dat de AI heeft gegenereerd. Het Commissariaat voor de Media noemt dat risicovol, omdat het belangrijk is dat de weg wordt gevonden naar originele bronnen en journalistieke nieuwsmedia.
Vertrouwd
Als het om journalistieke nieuwsmedia gaat, is de NOS net als eerdere jaren het nieuwsmerk dat het meest vertrouwd wordt, gevolgd door persbureau ANP en RTL Nieuws. Net als bij deze nieuwsmerken, is bij de landelijke kranten de Volkskrant, NRC, Trouw en De Telegraaf een lichte stijging in het vertrouwen te zien.
Ook regionale dagbladen scoren hoog op vertrouwen. Volgens het Commissariaat komen deze als betrouwbaar over omdat iedereen de meeste feiten waarover deze media schrijven gemakkelijker zelf kan checken.
Wel wordt de groep mensen die het nieuws wantrouwt steeds groter. In 2018 ging dat om 11 procent van de ondervraagden, in 2026 was dat gegroeid tot 21 procent. Bijna de helft van deze groep vertrouwt het nieuws dat ze zelf gebruiken ook niet. Volgens de onderzoekers hangt het vertrouwen in nieuwsmerken samen met in hoeverre mensen denken dat het nieuws wordt beïnvloed door de eigenaren van mediabedrijven en bijvoorbeeld politici of werknemers van de overheid.
Al met al concludeert de voorzitter Amma Asante van het Commissariaat voor de Media dat het vertrouwen in Nederland in nieuws en nieuwsmerken hoog is, en dat het werk van journalisten hoger gewaardeerd wordt dan in andere landen. "Dat is positief. We hebben dus iets te verliezen dat we moeten beschermen."
Grootste Romeinse badhuiscomplex van Nederland opgegraven in Nijmegen
16 juni 2026 09:08
Archeologen hebben in Nijmegen het grootste Romeinse badhuiscomplex van Nederland blootgelegd. Bij opgravingen in het gebied Waalfront zijn woningen, straten, een toren en duizenden archeologische voorwerpen gevonden.
In 1992 was al een deel van de thermen (het badhuiscomplex) gevonden, nu er gebouwd gaat worden op het terrein is ook de rest van het gebied grondig onderzocht en het gehele badhuis blootgelegd. Het stond in de Romeinse stad Ulpia Noviomagus, zoals Nijmegen in de Romeinse tijd heette.
Projectleider Erik Verhelst wijst erop dat de stad rond het jaar 100 na Christus stadsrechten kreeg van keizer Trajanus. "En die werd toen meteen voorzien van grote publieke gebouwen die opgetrokken waren uit natuursteen."
Zo moet het badhuis er ongeveer uitgezien hebben:
Het complex had een oppervlakte van minimaal 4900 vierkante meter. Daarmee was het minstens twee keer zo groot als Romeinse badhuizen die eerder zijn onderzocht in Voorburg en Heerlen.
Uit het onderzoek blijkt dat de bewoners van dit deel van de stad ongeveer 1800 tot 1900 jaar geleden in grote welvaart leefden. Archeologen vonden onder meer sieraden, zegelringen, munten en delen van bronzen standbeelden.
Een van de opvallendste vondsten is een bronzen buste van de Romeinse wijngod Bacchus. Ook zijn honderden haarspelden van been opgegraven en een aantal dobbelstenen.
Hieronder zijn een aantal van de opgegraven vondsten te zien:
De resten van het badhuis laten zien dat het eens een sjiek gebouw was. De binnenwanden van de baden waren bekleed met marmer en de vloeren bestonden uit zwarte en witte kalkstenen tegels.
Delen van het complex zijn opmerkelijk goed bewaard gebleven. Zo vonden archeologen waterafvoerkanalen, vloeren en resten van een hypocaustum, het Romeinse systeem voor vloerverwarming. Twee stenen funderingen zijn tot twee meter hoog intact gebleven.
"Die hypocaustvloeren waren voor vloerverwarming, maar ook voor wandverwarming", zegt Verhelst. "Die baden bestonden uit een vast stramien van warme baden, lauwe baden, koude baden en saunaruimtes. In alle verwarmde ruimtes had je zo'n vloer- en wandverwarmingssysteem."
Volgens de onderzoekers behoren die muren tot het best bewaarde Romeinse muurwerk van Nijmegen.
Stad bleef langer bewoond dan gedacht
De opgravingen geven ook nieuwe inzichten in de geschiedenis van Nijmegen in de Romeinse tijd. Op basis van onder meer gevonden munten denken archeologen dat dit deel van Nijmegen tot ver in de derde eeuw na Christus in gebruik bleef.
Bijzonder zijn de vele munten uit de tijd van keizer Postumus, die regeerde tussen 260 en 269 na Christus. Ook zijn honderden haarspelden van dierlijk bot opgegraven. De haarspelden werden versierd met katfiguren. "Eén daarvan heb ik zelf gevonden", zegt Verhelst. "Dat is een staand katje met zijn staart omhoog. Misschien is hij boos, ik weet het niet." Volgens Verhelst zijn vele honderden van die haarnaalden gevonden. "Ze zien er vergelijkbaar uit, en zijn dus waarschijnlijk door dezelfde persoon gesneden."
Op de plek van de opgraving verrijst de komende jaren een nieuwe woonwijk. Er zijn plannen om de resten zichtbaar te houden in de toekomstige nieuwbouw.
Uitwerking cruciaal bij Iran-akkoord van 1,5 kantje: 'Nog veel uit te vogelen'
16 juni 2026 09:00
159 pagina's was het laatste atoomakkoord dat Iran tekende, in 2015. De nieuwe overeenkomst met de Verenigde Staten is volgens vicepresident Vance anderhalf kantje. Er valt dus nog veel uit te onderhandelen, geven beide zijden toe. En details over wat er wel is afgesproken, zijn spaarzaam.
De Iraanse president Pezeshkian noemde het document "een belangrijke stap", maar waarschuwde dat een volledig bestand "nog vorm moet krijgen". Vance beaamde dat: hij sprak van een "algemeen document" waarin slechts brede lijnen waren geschetst. "We zullen nog veel moeten uitvogelen tijdens onderhandelingen."
Dat de volledige tekst van de intentieverklaring nog niet openbaar is gemaakt, komt door "diplomatieke protocollen", legde Vance uit. "Er moeten nog wat technische dingetjes worden uitgewerkt." Hij verwacht in de loop van de week meer duidelijkheid.
Terug naar status quo
Officieel ondertekend is het document al wel: Trump en Vance hebben volgens de VS digitaal hun handtekening gezet, voor Iran deed parlementsvoorzitter Ghalibaf dat. Op vrijdag zou er in Genève nog een officiële ceremonie moeten volgen, waarna ook alle afspraken ingaan.
Duidelijk is dat dan direct de Straat van Hormuz weer open moet gaan. Iran zal de internationale scheepvaart niet meer frustreren, de VS heft zijn blokkade van Iraanse schepen daar op. Dat moet de weg vrijmaken voor zestig dagen verder onderhandelen over een definitief akkoord. Na ruim honderd dagen strijd keert de situatie daarmee voorlopig eigenlijk terug naar hoe het was.
Over wat de uitkomst zal zijn van de verdere onderhandelingen, zijn beide landen het grondig oneens. Zo wil Iran met Oman een tolsysteem opzetten voor de Straat van Hormuz, terwijl de VS absoluut terug wil naar een vrije doorvaart.
Libanon bottleneck
Daarnaast wil Iran ook veiligheidsgaranties voor Libanon, waar Israël nog steeds in een felle strijd is verwikkeld tegen Hezbollah. Tot nu wilde Iran die bondgenoot niet laten vallen en stond het erop dat onder een vredesdeal ook afspraken vallen over een einde aan de strijd daar. Volgens bemiddelaar Pakistan ligt die eis ook op tafel in het vervolgtraject.
Belangrijke vraag daarbij is hoeveel invloed de VS kan uitoefenen op bondgenoot Israël. Het oplaaien van de strijd daar zal meteen invloed hebben op de precaire balans tussen VS en Iran. Dat bleek dit jaar al meermaals toen aanvallen van Israël en Hezbollah voorzichtige pogingen tot toenadering tussen Washington en Teheran torpedeerden. Trump noemde daarop volgens bronnen premier Netanyahu knettergek: "Iedereen haat Israël hierom" was naar verluidt zijn analyse van de plotselinge Israëlische escalatie.
In reactie op de nieuwe Iran-overeenkomst zei Netanyahu al dat grote delen van Libanon bezet zullen worden gehouden, om te voorkomen dat Hezbollah aanvallen kan uitvoeren. Iran zegt vanmorgen dat dat in strijd is met de afspraken.
Terugkeer atoominspecteurs?
Ook over de Iraanse kern- en raketprogramma's zal nog hard onderhandeld worden. "Het belangrijkste is dat ze aantoonbaar niet meer werken aan een kernbom", onderstreepte Vance. Volgens hem is het daarom vanzelfsprekend dat Iran atoominspecteurs toelaat en zijn uraniumvoorraad opgeeft. "Dat hebben we duidelijk opgeschreven."
Iran heeft in een verleden juist altijd gezegd niet aan een kernwapen te werken. Hamvraag gaat worden hoever het land bereid is compromissen te sluiten over het opgeven van zijn hoogverrijkt uranium, dat voor kernwapens kan worden gebruikt. Is het bereid dat te verdunnen of uit handen te geven? Het zal moeten blijken.
Vance verzekert Iran dat meewerken lucratief zal zijn. Zodra er concrete resultaten worden geboekt, zal het land daar economisch van profiteren. Dat kan zijn door het verlichten van sancties of het vrijgeven van bevroren tegoeden. Er zou zelfs gesproken worden over een wederopbouwfonds van 300 miljard dollar, opgezet door de Golfstaten.
"Als ze meewerken, profiteren ze daarvan. Daar hopen we op", stelde Vance. "We willen dat ze zich gedragen als een normaal land. Ik wil dat ze succesvol zijn, maar alleen als ze zich committeren aan de afspraak geen kernbom te maken."
'Diep wantrouwen'
Zo'n hosanna-stemming heerst er nog niet in Teheran. Er is nog "diep wantrouwen" richting de VS, temperde het ministerie van Buitenlandse Zaken de verwachtingen. Deze eerste afspraken waren "slechts een stap in het verminderen van de spanningen".
Op de financiële markten temperen dat soort typeringen en het gebrek aan details de aanvankelijke blijdschap over het bereikte resultaat. Zakten aanvankelijk de olieprijzen naar de laagste prijs sinds maart, in de loop van de dag kropen ze door alle onduidelijkheid toch weer wat omhoog.
Juwelendieven gebruiken afstandsbediening om rolluiken te openen
16 juni 2026 08:54
Drie dieven die verdacht worden van inbraken bij juweliers in Emmeloord, Sneek en Hengelo, gebruikten vermoedelijk een afstandsbediening om rolluiken te kunnen openen. Zij stalen in december vorig jaar voor tonnen aan goud. Dat vertelde de politie in televisieprogramma Opsporing Verzocht.
De inbrekers sloegen vorig jaar in twee weken tijd drie keer toe. In alle gevallen gingen de inbrekers op eenzelfde manier te werk, schrijft Omroep Flevoland.
Op beelden is te zien dat inbrekers in een auto aankwamen bij de winkels. De mannen braken de deuren open of sloegen ruiten in en plotseling ging het rolluik omhoog. Vervolgens gingen ze naar binnen en haalden vitrines leeg, waarna ze in de auto wegreden.
Gecodeerd signaal
In het programma legt de politie uit dat rolluiken een goede extra barrière zijn om daders tegen te houden. Ze dienen als aanvulling op gewapend glas, een alarm en rampaaltjes. De bediening kan handmatig - met een app of een schakelaar - of met een afstandsbediening die werkt met een gecodeerd signaal.
De politie vermoedt dat de daders dit signaal wisten over te nemen of te 'clonen' en zo in staat waren de rolluiken te bedienen.
Volgens de politie kan dit niet bij alle rolluiken en zijn er goede oplossingen beschikbaar om manipulatie tegen te gaan.