Ook Amerikaans lagerhuis stemt in met omvangrijk sanctiepakket tegen Rusland
17 september 2026 04:14
Het Amerikaanse parlement is akkoord gegaan met een omvangrijk sanctiepakket tegen Rusland, bedoeld om de Russische geldstromen voor de oorlog in Oekraïne af te knijpen. De Senaat had vorige maand al ingestemd met het pakket en woensdag gaf ook het Huis van Afgevaardigden groen licht. Het is nu aan president Trump om de wet te tekenen.
Het wetsvoorstel is vernoemd naar de pas overleden Republikeinse senator Lindsey Graham, bondgenoot van Trump en steunpilaar voor Oekraïne. De invloedrijke politicus heeft ruim een jaar onderhandeld over de inhoud van het sanctiepakket en was kort voor zijn dood nog in Kyiv voor overleg met president Zelensky. Die was in juli bij Grahams uitvaart in de VS.
Als Trump zijn handtekening zet onder de sancties zou dat de grootste vorm van Amerikaanse steun aan Oekraïne zijn sinds Trumps terugkeer in het Witte Huis. Onder zijn voorganger Biden kwamen er grote financiële steunpakketten voor Oekraïne tot stand, maar onder de huidige regering raakte de verhouding met Zelensky bekoeld, met openlijk geruzie in het Witte Huis.
Heffingen als drukmiddel
Zelensky drong er in juli, uren nadat hij Grahams uitvaart had bijgewoond, bij politici in het Capitool op aan in te stemmen met het sanctiepakket, om zo het moreel in Oekraïne hoog te houden. Uiteindelijk stemden woensdag in het Amerikaanse lagerhuis 261 van de 435 leden voor de sancties, onder wie 58 Democraten die daarmee afweken van de partijlijn.
De sancties zijn gericht tegen Russische functionarissen, banken en de schaduwvloot die Russische energie ondanks handelsbeperkingen nog naar allerlei plekken in de wereld weet te varen. Ook geeft de wet Trump de macht om importheffingen tot 100 procent op te leggen aan de vijf grootste importeurs van Russische olie of aardgas, zoals China, India en Turkije.
Voor landen die minder dan 15 procent van het Russische aardgas importeren en stappen zetten om die import verder te verlagen is een uitzondering gemaakt. Die lijkt bedoeld voor bijvoorbeeld de Europese Unie. Eerder voerde Trump de druk op de EU op om de import van vloeibaar aardgas (Ing) sneller te beëindigen. Anders zou hij niet tot de nieuwe sancties willen overgaan.
Democraten verdeeld
De Democraten zijn verdeeld over het nieuwe sanctiepakket. Voorstanders zien hierin een manier om landen als China en India aan te moedigen elders hun energie te kopen. Tegenstanders vrezen dat Trump ook bondgenoten met importheffingen om de oren zal slaan als hem dat zo uitkomt, waardoor uiteindelijk Amerikaanse consumenten een hogere prijs betalen aan de kassa.
Extra heffingen voor bondgenoten spelen Poetin juist in de kaart, waarschuwde de Democratische afgevaardigde Don Beyer uit Virginia. Maar zijn collega Steny Hoyer uit Maryland hecht er meer aan dat de VS nu laat zien waar het staat in de oorlog. "Als we dit wetsvoorstel niet aannemen, zal er gejuich klinken in het Kremlin en zullen er tranen vloeien in Kyiv."
Cocktail van oorzaken werkte verwoestende vloedgolf in Nepal in de hand
17 september 2026 01:14
De rampzalige aardverschuiving en vloedgolf in Nepal had niet één, maar een cocktail van oorzaken. Mogelijk was de bergwand instabiel door een eerdere aardbeving; daarnaast namen gletsjers en bevroren rots af door de opwarming van de aarde en was het in augustus bijzonder warm.
Dat stelt een internationale groep wetenschappers, onder wie hoogleraar berghydrologie Walter Immerzeel van de Universiteit Utrecht. Hoeveel elke losse oorzaak bijdroeg aan het veroorzaken van de ramp kunnen de onderzoekers met de huidige informatie niet zeggen.
Afgelopen 26 augustus stortte een berghelling op meer dan 5 kilometer hoogte ineen. Een enorme massa van ijs en rots viel bijna anderhalve kilometer naar beneden. Die aardverschuiving ging over in een vloedgolf van puin, modder en water met snelheden van boven de 180 kilometer per uur.
Ramp zonder precedent
Veel bewoners waren overvallen en hadden geen schijn van kans. Er kwamen meer dan 1300 mensen om het leven, nog eens 5000 mensen zijn vermist. Het gebied was kwetsbaar. Sinds de jaren 80 nam het aantal inwoners toe. Zij wonen vooral bij de rivier omdat hier de beste bouwgrond en meeste bedrijvigheid is.
Het is niet voor het eerst dat een ramp de Himalaya treft. "Het mechanisme achter de ramp is vergelijkbaar met een ramp die in India is gebeurd", zegt hoogleraar Immerzeel, die de regio goed kent. Maar deze aardverschuiving was vijf keer zo groot als destijds in 2021. "Ik denk dat dit een ramp is zonder precedent."
Het onderzoeksteam benoemt meerdere zaken die mogelijk tot de ramp hebben geleid.
Ze leek de berg minder stabiel sinds een zware aardbeving Nepal in 2015 trof. Mogelijk ontstonden toen breuken in de rots. In ieder geval nam het aantal kleine aardverschuivingen sinds die tijd toe. In breuken kan weer water lopen. Op die hoogte bevriest en ontdooit het water in de breuken regelmatig, waardoor de rots nog instabieler wordt.
Smeltende gletsjers en permafrost
Ook het veranderde klimaat kan hebben bijgedragen, stellen de onderzoekers. Net als de rest van de wereld is de Himalaya de afgelopen eeuw opgewarmd. Gemiddeld is het hier nu bijna 2 graden Celsius warmer dan voordat mensen grootschalig olie, steenkool en gas gingen verbranden.
In de bergen verschuift de grens waar het 0 graden Celsius is en water bevriest per seizoen omhoog en omlaag. Maar door de opwarming komen deze grenzen wel steeds hoger te liggen. Elke 10 jaar kruipt hij met zo'n 100 meter omhoog.
In de Himalaya neemt zo de hoeveelheid permanent bevroren rots (permafrost) af. Ook krimpen gletsjers doordat er meer ijs smelt dan bij komt. Beide trends leiden ertoe dat bergwanden minder stabiel worden.
Wat ook niet hielp: in oktober vorig jaar vielen grote hoeveelheden sneeuw. In warme periodes daarna leidde dat tot veel smeltwater. Ook voor de aardverschuiving was het warm voor de tijd van het jaar.
Hoe de ramp gebeurde, is volgens de onderzoekers dus duidelijk. "De aardbeving heeft waarschijnlijk een grote rol gespeeld", zegt Immerzeel. "En we hebben in het rapport geschetst dat er veel processen gerelateerd aan klimaat en weer waren die een belangrijke rol kunnen hebben gespeeld."
Veel moeilijker is te zeggen hoe groot de bijdrage was van losse oorzaken. En wat de belangrijkste was. "Het is een goede vraag", zegt Immerzeel. "Maar bijna onmogelijk te beantwoorden, ben ik bang."
Nieuw rampen voorkomen
Wel denken de onderzoekers dat er mogelijkheden zijn te voorkomen dat een volgende aardverschuiving weer uitloopt op zo'n ramp. Dat zit hem vooral in het eerder waarschuwen van bewoners, omdat mensen in de regio bijna aangewezen zijn op bouwen bij de rivier.
In hun onderzoek zagen de wetenschappers dat een tot twee maanden voor de ramp rotsen in de bergwand al sneller begonnen te bewegen. Met dat soort gegevens kun je eerder waarschuwen.
Voor zo'n systeem is de grootste uitdaging dat je in de Himalaya een groot gebied in de gaten moet houden. "Het is makkelijk te analyseren als het is gebeurd", zegt Immerzeel. "Maar om dat operationeel te doen voor duizenden gletsjers is een enorme uitdaging."
Toch ziet Immerzeel mogelijkheden. Bijvoorbeeld door met radarsatellieten de gevaarlijkste plekken te zoeken. Daar kun je dan op de berg meetapparatuur plaatsen die opmerkt als de rotsen bewegen. "In potentie heb je dan een waarschuwing weken tot maanden voor zo'n aardverschuiving gebeurt."
Nederland zakt verder weg op wereldwijde ranglijst voor gendergelijkheid
17 september 2026 00:33
Nederland is opnieuw gedaald op de wereldwijde ranglijst voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Vorig jaar stonden we nog op plek 43, dit jaar op plek 46. Vorig jaar daalde ons land ook, toen met vijftien plekken.
De emancipatie van vrouwen staat in Nederland vrijwel stil, valt op te maken uit de Global Gender Gap Index, een jaarlijks onderzoek in opdracht van het World Economic Forum. Omdat andere landen wel vooruitgang boeken, zakt Nederland al jaren gestaag weg op de rangschikking.
Van koploper naar achterblijver
"Ik dacht dat we het dieptepunt vorig jaar hadden bereikt", zegt Henk Volberda, hoogleraar Strategie & Innovatie aan de Universiteit van Amsterdam. Volberda onderzocht met zijn team voor dit wereldwijde onderzoek de situatie in Nederland.
In het onderzoek zijn 145 landen met elkaar vergeleken. Daarbij wordt gekeken naar verschillen tussen mannen en vrouwen op vier onderwerpen: economische participatie, toegang tot onderwijs, gezondheidszorg/levensverwachting en politieke invloed.
"Qua toegang tot onderwijs en gezondheidzorg is er in Nederland geen kloof meer. Vrouwen scoren daar soms zelfs beter dan mannen, net als in bijna alle EU-landen", vertelt Volberda. Economisch gezien is er ook een lichte stijging te zien, maar lopen we achter op onze buurlanden die sneller vooruitgang boeken.
Nederland zou beter scoren als vrouwen hetzelfde zouden worden beloond voor hetzelfde werk en ook vaker leidinggevende functies zouden vervullen.
Juist doordat er weinig vooruitgang is op het gebied van politieke invloed, zakt Nederland "van koploper naar achterblijver", stelt Volberda. "Hoewel het aantal vrouwen in de Tweede Kamer licht is toegenomen, is het aantal vrouwen op ministerposten achteruit gegaan. We hebben ook nog nooit een vrouwelijke minister-president gehad."
Gratis kinderopvang
In IJsland is de genderkloof volgens het rapport het kleinst, dat land staat op nummer 1. Gevolgd door Finland, Noorwegen, Namibië en het Verenigd Koninkrijk. Buurland Duitsland staat op nummer 9.
Om de kloof tussen genders te verkleinen, pleit Volberda voor meer proactief emancipatiebeleid. Nu valt het thema onder het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. "Terwijl er geen onderwijskloof meer is. Op dit moment voelt niemand bij de overheid zich verantwoordelijk voor dit onderwerp."
De hoogleraar raadt de overheid ook aan de terugkeer in het arbeidsproces na zwangerschap beter te faciliteren "We kunnen hierbij een voorbeeld nemen aan de Scandinavische landen met gratis kinderopvang en ruimer zwangerschapsverlof." Volberda krijgt regelmatig signalen van vrouwen die wel meer willen werken, maar aangeven dat ze er dan economisch niet op vooruitgaan.
Een betere verdeling van zorgtaken vindt de hoogleraar ook een goed idee. Daarnaast denkt de hoogleraar aan normstellende quota voor overheidsfuncties en leidinggevende functies.
Tussen 2015 en 2026 nam het aandeel leidinggevende functies toe met bijna 3 procent, maar naarmate het functieniveau hoger wordt neemt de vertegenwoordiging van vrouwen af. Zo blijven vrouwen structureel ondervertegenwoordigd in functies die dienen als springplank naar CEO van een bedrijf.
Ook na eerste debatdag blijft de vraag: hoe krijgt kabinet een meerderheid?
16 september 2026 22:39
Ook na een lange dag debatteren is nog onduidelijk hoe het minderheidskabinet meerderheden gaat vinden voor de Prinsjesdagplannen. Komt er een totaaldeal over alle begrotingen, over links of over rechts, of komen er losse deals per begrotingsonderdeel?
Tot nu eisten de oppositiepartijen een duidelijke keus van het kabinet: over links met Pro, of over rechts met JA21 en de SGP. Maar omdat de coalitiepartijen vasthielden aan hun wens om met zo veel mogelijk partijen afspraken te maken leek de boel muurvast te zitten.
Totdat JA21-leider Eerdmans vanavond zei dat hij misschien niet alle begrotingen gaat steunen, maar per onderdeel gaat bekijken wat hij kan steunen. "Ik vrees dat een totaaldeal passé is. Dat hebben we geprobeerd, maar het lijkt erop dat die weg achter ons ligt." Daarmee opent hij de deur naar deelakkoorden.
Eerdmans maakte meteen duidelijk dat zijn partij zo goed als zeker niet akkoord zal gaan met de klimaatplannen van het kabinet. En ook de begroting van minister Van den Brink van Asiel zal JA21 niet steunen zolang de spreidingswet, die gemeenten kan dwingen om asielopvang te regelen, van kracht blijft.
'U wordt gepiepeld'
De draai van Eerdmans kwam voor veel partijen onverwachts en leidde tot verwarring in de Tweede Kamer. Volgens PVV-leider Wilders opereert Eerdmans niet slim door deelakkoorden mogelijk te maken. Hij denkt dat de oppositie dan tegen elkaar wordt uitgespeeld. "Ik kan u dan één ding voorspellen: dat u wordt gepiepeld door de coalitie", zei de nestor van de Kamer.
Pro-leider Klaver zei dat hij nog wel inzet op een volledig akkoord, zolang het kabinet maar een duidelijke keuze over links maakt. Als Jetten en de zijnen toch deelakkoorden gaan sluiten met JA21 en de SGP, dan hoeven ze niet bij Pro aan te kloppen voor steun aan de andere begrotingen. "Dan zeg ik: de groeten!"
Het leidde tot een fel debat tussen Eerdmans en Klaver:
De vraag is nu hoe het kabinet zal omgaan met de uitspraken van Eerdmans. Als het kabinet vasthoudt aan de wens voor een totaaldeal met zoveel mogelijk partijen kan JA21 wel eens voorlopig buitenspel komen te staan. Maar binnen de coalitie is het met name de VVD die er ook een uitweg uit de impasse in ziet.
'Stabiele meerderheden'
In het debat opperde VVD-fractievoorzitter Brekelmans ook al de mogelijkheid van losse deals per begroting als het niet lukt om tot een totaalakkoord met de oppositie te komen. De ene keer over links, de andere keer over rechts. Maar de coalitiepartners D66 en CDA kijken daar tot nu toe anders naar.
Zo streeft CDA-fractievoorzitter Bontenbal naar eigen zeggen nog steeds naar "brede, stabiele meerderheden" voor de plannen. Dat is een minderheidskabinet volgens hem verplicht. "Maar met wie? Dat moet het kabinet doen", zei hij in het debat.
En dus zijn alle ogen nu gericht op premier Jetten, die vandaag op alle vragen en standpunten in de Tweede Kamer zal reageren.
Britse koning verwerpt aantijging broer Diana: 'Verstand vertroebeld'
16 september 2026 22:36
De Britse koning Charles heeft gereageerd op een nog uit te komen boek van Charles Spencer. Dat is de broer van koning Charles' eerste vrouw, prinses Diana. In zijn boek is Spencer kritisch over de houding van de Britse koning in de dagen na Diana's dood in 1997.
Spencer beweert in zijn boek Swan Song dat koning Charles kort na Diana's dood tegen hem heeft gezegd: "Maak je geen zorgen, we zullen haar snel genoeg vergeten." De Britse tabloid Daily Mail publiceerde het fragment eerder vandaag.
Het is ongebruikelijk dat het Britse koningshuis reageert op kritiek of boeken. Een woordvoerder van de kroon zegt dat rouw invloed kan hebben op de herinnering: "Zijne Majesteit is zich ervan bewust is dat de pijn van broederlijk verdriet het verstand kan vertroebelen, het oordeel kan beïnvloeden en het geheugen kan kleuren op manieren die anderen niet herkennen, zelfs vele jaren na een dergelijk verlies."
Prinses Diana verongelukte in 1997 op 36-jarige leeftijd in Parijs, toen de auto waarin zij zat met haar nieuwe liefde Dodi al-Fayed wilde vluchten van paparazzi.
William en Harry
Prinses Diana en koning Charles zijn de ouders van kroonprins William en zijn broer prins Harry. Volgens Spencer zouden de uitspraken van koning Charles, die nu in het boek worden beschreven, zijn gedaan in een discussie over de vraag of William en Harry achter Diana's kist moesten lopen tijdens haar begrafenis. Spencer wilde dat voorkomen, hij stond erop dat zijn zus dat niet had gewild.
Het huwelijk van prinses Diana en koning Charles trok wereldwijd de aandacht. Diana werd gezien als 'prinses van het volk'. Het stel ging in 1992 uit elkaar, hun scheiding werd in 1996 officieel.
De 62-jarige Spencer zei eerder over zijn boek dat hij daarin "de waarheid over Diana" wilde vertellen vanuit zijn perspectief. Hij zei: "Ik wil namens Diana spreken en dat op een openlijk positieve manier doen." Op 22 september verschijnt Spencers boek over zijn zus.
Diefstal
The Daily Mail meldde vanochtend ook dat vier exemplaren van de Nederlandse vertaling van Spencers boek in Nederland zouden zijn gestolen. Die zouden uit een vrachtwagen zijn gehaald die op weg was van de drukkerij in Centraal-Europa naar een magazijn in Nederland.
"De bestuurder heeft alle veiligheidsmaatregelen in acht genomen en moest een verplichte pauze houden op een parkeerplaats. De bestuurder heeft in de cabine overnacht", zei een woordvoerder van de uitgeverij tegen persbureau ANP. Volgens de woordvoerder vond het incident plaats op die parkeerplaats.
Een bron binnen de uitgeverij zei tegen Daily Mail dat de gebeurtenis "buitengewoon verdacht" is, omdat de beveiliging rondom het boek "ongelooflijk streng" zou zijn. Er zouden veel maatregelen zijn genomen om te voorkomen dat de inhoud van het boek vroegtijdig uitlekt.
De Nederlandse politie zegt niet op de hoogte te zijn van de diefstal. De NOS belde daarover met verschillende eenheden.
Centrumlinkse oppositie in Zweden nipt groter dan rechts blok
16 september 2026 22:08
De Zweedse publieke omroep SVT heeft de centrumlinkse oppositiepartijen uitgeroepen tot winnaar van de verkiezingen. Daarmee komt een einde aan een spannende nek-aan-nekrace tussen links en rechts.
Rond 17.00 uur vanmiddag was het verschil tussen de twee blokken slechts 26.169 stemmen. Met 99 procent van de stemmen geteld, stevenen de partijen onder leiding van oppositieleider Magdalena Andersson van de Sociaaldemocratische Arbeiderspartij af op 175 zetels in het parlement.
Het Zweedse parlement telt 349 zetels en om te gaan regeren zijn minstens 175 zetels nodig. Het rechtse regeringsblok van de huidige premier Ulf Kristersson lijkt na de verkiezingen van zondag uit te komen op 174 zetels.
"De kans op een ommekeer in dit stadium is zo klein dat we met zekerheid kunnen stellen dat de oppositie de meeste zetels bij deze verkiezingen zal behalen", stelde de SVT.
De kiesraad telt nu nog de laat binnen gekomen stemmen uit binnen- en buitenland. Waarschijnlijk zijn in de loop van donderdag alle stemmen geteld en verwerkt.
Schrikbeeld
Voor de linkse partijen was de inzet van deze verkiezingen hoog: de huidige centrumrechtse minderheidsregering onder premier Kristersson regeert met gedoogsteun van het radicaal-rechtse Zweden Democraten. Kristersson beloofde de Zweden Democraten regeringsdeelname als rechts de verkiezingen zou winnen, een schrikbeeld voor het centrumlinkse blok.