Groot deel VS klaar met Iran-oorlog: 'Zeggen het één, maar doen iets anders'
6 augustus 2026 00:27
Oorlogsmoe was Amerika, na decennia van 'forever wars', de langdurige strijd van het Amerikaanse leger in andere landen, zoals in Vietnam en Afghanistan. Toch is het de president die beloofde daar een einde aan te maken, die nu de zesde maand ingaat van zijn oorlog met Iran. De onvrede onder Amerikanen groeit. Ook in Middletown, de stad in Ohio waar vicepresident JD Vance werd geboren.
"Het stuitert alle kanten op, we hebben geen duidelijk doel", verzucht veteraan John Cox. Hij is gepensioneerd sergeant eerste klasse en diende in Vietnam. "Toen was het idee ook dat we er snel in en ook weer uit zouden gaan." Die oorlog zou uiteindelijk negentien jaar duren. Zo lang loopt de oorlog met Iran nog niet. Maar bij Post 218, een organisatie voor veteranen in Middletown, is er weinig begrip voor de wispelturigheid van Donald Trump.
"De ene dag noemt hij het een oorlog, dan weer een schermutseling", zegt Cox aan de bar van Post 218, een soort clubhuis voor veteranen. "Wij horen geen land te zijn dat steeds van koers verandert. Wij moeten ergens naartoe gaan, de klus klaren en weer vertrekken."
Vier tot zes weken zou het duren volgens president Trump, de oorlog die hij samen met Israël voert tegen het Iraanse regime. Meermaals stelde hij de doelen en de timing bij, tientallen keren stelde Trump dat het einde van de oorlog nabij was. Gisteren stelde Trump opnieuw dat de heropening van de Straat van Hormuz en denuclearisatie van Iran nabij zijn, kort nadat hij opnieuw had gedreigd met "de grootste bombardementen ooit".
"Ze zeggen iets met hun mond en er komt iets heel anders uit hun achterwerk", zegt veteraan Jeff Manning. Of, vrij vertaald: ze zeggen het één, maar doen iets anders. "Ik zie geen oorlog", zegt Manning, die eerder bommen bouwde bij het leger. "Ik zie vooral onschuldige mensen die omkomen omdat regeringen hun macht willen uitbreiden."
Populair was deze oorlog nooit, maar nu het geweld na een staakt-het-vuren maar blijft oplaaien groeit het verzet onder Amerikanen. In een recente peiling van onafhankelijk onderzoekscentrum AP-NORC zei 64 procent van de Amerikanen de oorlog niet de moeite waard te vinden. Onder Republikeinen wordt de oorlog nog wel in meerderheid gesteund.
Hoge prijzen
Slinkende wapenvoorraden, een oplopend aantal slachtoffers aan Amerikaanse zijde en een gebrek aan transparantie zijn een aantal van de redenen tot zorg. Maar het zijn vooral ook de hogere prijzen aan de pomp die maken dat 'MAGA', Trumps doorgaans loyale achterban, meer begint te morren. Dat is niet welkom in een jaar waarin Amerika weer naar de stembus gaat voor de tussentijdse verkiezingen, en een nieuw parlement kiest.
In een peiling van Politico zei iets meer dan een derde (37 procent) bereid te zijn de economische pijn te dragen van deze oorlog. Afgelopen mei was dat nog de helft. "Veel mensen zijn het niet eens met wat er nu gebeurt in Iran", stelt Manning. "Ik zie wat dat betreft weinig verschil tussen Trump en Poetin: ze doen allebei gewoon waar ze zelf zin in hebben."
In eerdere fases probeerde JD Vance nog tegenwicht te bieden. "Ik denk dat we een fout maken", zei de vicepresident in aanloop naar eerdere bombardementen op de Houthi's, een door Iran gesteunde militie in Jemen die op de Amerikaanse terreurlijst staan. "Er bestaat een reëel risico dat het publiek niet begrijpt waarom dit nodig is en we te maken krijgen met stijgende olieprijzen," viel te lezen in een interne Signal-groep waar per ongeluk een journalist in zat.
Die boodschap bleek toen ook al aan dovemansoren gericht. Vance moest buigen voor zijn baas, de bombardementen kwamen er. In de straat waar Vance opgroeide, even verderop in Middletown, klinkt er daarom niet louter lof voor 'hun' vicepresident. Praten met de media wil niet iedereen. "Dat heeft de moeder van Vance ons gevraagd", zegt een van hen.
Wel wil deze buurman nog wat kwijt over het gedenkbankje, dat in het parkje voor het huis van de familie werd geplaatst. Ter nagedachtenis aan 'mamaw', zoals Vance de oma noemde die hem opvoedde. "Als het de naam van Vance had gedragen had iemand het bankje aan zijn pick-up truck gebonden, en was het al weggeweest", grinnikt de buurman, waarna hij zijn huis in verdwijnt.
Buurman Jerry Dobbins heeft meer zin om te praten. "Ik herinner me nog dat ze hem als baby het huis binnenbrachten", zegt Dobbins over de bekendste man uit Middletown. "Later groetten we elkaar, maakten we wel eens een praatje." Dobbins moet even nadenken als we hem vragen naar eerdere uitspraken van zijn voormalige buurman dat oorlog met Iran een vergissing zou zijn.
"Politiek gezien denk ik dat we het juiste proberen te doen", zegt Dobbins. "Als er één land is dat geen kernwapens mag bezitten, dan is het Iran wel. Hoe graag ik ook zou willen dat dat niet hoeft, als het nodig blijkt om grondtroepen te sturen dan is dat misschien wel wat nodig is om dit af te maken."
Terug bij Post 218 is dat ook waar Danny op hoopt, een voormalig marinier met een stevige handdruk. "Het zou eigenlijk niet moeten", zegt hij, gevraagd naar de gebroken verkiezingsbelofte dat Trump oorlogen zou beëindigen, niet opnieuw zou beginnen. "Iran is een taaie. Ik hoop gewoon dat hij de klus afmaakt en dat we dan kunnen inpakken."
Contouren zichtbaar van deal over Straat van Hormuz, maar veel onduidelijk
5 augustus 2026 23:20
Iran zegt dat een akkoord met Oman over de vrije doorvaart in de Straat van Hormuz nabij is. Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken stelt dat er wordt gewerkt aan een gezamenlijke verklaring. Vanuit Oman is geen update gegeven over de stand van de onderhandelingen.
Sommige internationale media melden ook dat een tijdelijk akkoord tussen de VS, Oman en Iran dichtbij is. Anonieme bronnen hebben details gelekt over een conceptversie. Daarbij moet worden benadrukt dat er veel onduidelijkheid is en nog niets officieel is bevestigd.
Vaarroute
Gezien de complexiteit van het dossier kunnen de onderhandelingen zomaar stuklopen op het laatste moment. Maar volgens het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken zijn Teheran en Muscat het ruwweg eens over de coördinaten van de geplande vaarroute door de Straat van Hormuz.
Als "derde partijen" geen roet in het eten gooien, kan er snel een overeenkomst worden gesloten met Oman, zo wordt woordvoerder Baghaei van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken geciteerd in staatsmedia. Volgens hem kan de beoogde vaarroute voor een periode van twee tot vier maanden worden gebruikt.
'Eerste zestig dagen geen tol'
Deze claim komt grofweg overeen met wat de Amerikaanse nieuwssite Axios meldt. Anonieme bronnen zeggen dat de geplande overeenkomst voor zestig dagen zou gelden, met de mogelijkheid tot verlenging. De eerste zestig dagen zou Iran geen tol heffen voor commerciële schepen in de belangrijke zeeroute.
De scheepvaart vanuit de Golf van Oman zou noordelijk door de zeestraat varen door Iraanse wateren. Andersom loopt de voorgestelde terugweg vanuit de Perzische Golf door Omaanse territoriale wateren. Er zouden ook afspraken worden gemaakt over het ruimen van zeemijnen.
Als de informatie klopt én wordt goedgekeurd, betekent het een overwinning voor Iran. De Verenigde Staten hebben herhaaldelijke geëist dat Iran geen controle krijgt over de toegang tot een van de belangrijkste toevoerroutes voor olie en gas ter wereld. Die concessie is nu min of meer al gedaan, stelt een anonieme bron uit een land in de regio tegenover persbureau Reuters.
Opperste leider
Volgens het Amerikaanse persbureau AP moet de conceptversie van de deal nog worden nog worden goedgekeurd door de Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei. Dat zeggen functionarissen uit niet nader genoemde landen in de regio tegen het persbureau.
Contact met de opperste leider is "erg moeilijk", zei president Pezeshkian vanavond op Iraanse staatstelevisie. Mojtaba Khamenei zou zwaar gewond zijn geraakt door luchtaanvallen aan het begin van de oorlog. Hij is sindsdien niet meer in openbaar gezien.
'Mogelijk morgen of de dag erna'
"Het kan morgen gebeuren of de dag erna. Er is veel vooruitgang geboekt", reageerde Trump toen hij in de staat Californië door journalisten werd bevraagd over de publicatie van Axios.
Het Iraanse regime blijft volhouden dat het niet direct onderhandelt met de VS, maar volgens de nieuwssite wordt dat wel degelijk gedaan. De Amerikaanse toponderhandelaar Witkoff zou herhaaldelijk hebben gebeld met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi en diens Omaanse ambtsgenoot Badr al-Busaidi.
Halverwege juli vielen de Iraanse strijdkrachten commerciële schepen aan in de Straat van Hormuz. De VS reageerde met zware bombardementen op Iraanse doelen. Deze geweldsescalatie betekende het einde van een tijdelijke wapenstilstand tussen de twee vijanden.
Man (67) verdrinkt na sprong van boot bij Waspik, andere opvarenden ongedeerd
5 augustus 2026 22:54
Een 67-jarige man uit Oisterwijk is vanmiddag verdronken nadat hij van een boot was gesprongen op de Bergsche Maas bij Waspik. Zijn lichaam werd na een urenlange zoektocht gevonden.
Rond 15.30 uur werden de hulpdiensten gealarmeerd, meldt Omroep Brabant. De man was samen met een aantal anderen onderweg op een boot op de Brabantse rivier, aldus de politie. Op een gegeven moment sprong het hele gezelschap overboord.
De politie vermoedt dat de opvarenden bang waren voor een aanvaring doordat de brandstof op was en de boot dus "mogelijk niet kon uitwijken". Op de 67-jarige man na wisten de andere opvarenden zichzelf in veiligheid te brengen.
Sonarboot
De man uit Oisterwijk kwam niet meer boven water. Aanvankelijk zocht de brandweer naar hem met duikers. Na 17.30 uur zocht de politie mee met een sonarboot, waarmee met speciale geluidsapparatuur de echo van mensen onder water kan worden opgevangen.
Ceuta vraagt hulp bij opvang van ruim 1000 achtergebleven minderjarige migranten
5 augustus 2026 22:47
De burgemeester van de Spaanse exclave Ceuta waarschuwt voor het grote aantal minderjarigen dat is achtergebleven na de massale oversteek van vorige week. Onder de ongeveer 2500 achterblijvers bevinden zich volgens hem 1100 alleenreizende minderjarigen.
De opvangcapaciteit in Ceuta, dat aan Marokko grenst, is ingericht op slechts negentig minderjarigen. Door het tekort aan opvangplaatsen slapen migranten noodgedwongen op het strand, op straat of op begraafplaatsen.
Volgens Juan Jesús Vivas, burgemeester en president van Ceuta, brengen de overvolle opvangcentra een groot risico met zich mee voor de openbare orde en veiligheid. Hij noemt de situatie "volstrekt onhoudbaar" en heeft de Spaanse regering om extra hulp gevraagd.
Voedsel en dekens
Liefdadigheidsorganisaties en buurtbewoners zien ook kinderen en zwangere vrouwen die op straat slapen. Hamza Sitouni Moreno, een 40-jarige bewoner van Ceuta, vertelt aan persbureau Reuters dat hij kinderen die op straat sliepen naar een opvang bracht, maar dat ze daar werden geweigerd.
Uit veiligheidsoverwegingen liet hij een jong meisje in zijn auto slapen en heeft hij geïmproviseerde schuilplaatsen gemaakt voor andere kinderen, die hij voedsel en dekens gaf. "Er zijn zoveel mensen aangekomen... de autoriteiten kunnen dit niet aan", zegt hij.
Van de ongeveer 72.000 mensen die vorige week illegaal vanuit Marokko Ceuta binnenkwamen, is het grootste deel inmiddels teruggekeerd. De Spaanse overheid heeft gisteren al 25 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de opvang van de minderjarigen. De Spaanse jeugdminister Sira Rego reist vrijdag naar de exclave om de situatie te beoordelen.
Alleenstaande minderjarige migranten mogen volgens de Spaanse wet niet zomaar worden teruggestuurd. Op basis van een hervorming van de Spaanse immigratiewet uit 2025 moeten alleenstaande minderjarigen uit overbelaste gebieden binnen vijftien dagen na afronding van hun dossier worden herverdeeld over andere regio's.
Die wetswijziging werd ingevoerd na de sterke migratiestroom naar de Canarische Eilanden van de jaren daarvoor, die de opvangcentra daar zwaar onder druk had gezet. De leider van Ceuta vindt dat andere regio's moeten doen wat er in de wet staat.
Maar de conservatieve en rechtse politieke partijen zijn daar faliekant tegen. Zo zei de leider van radicaal-rechtse partij Vox, Santiago Abascal, vandaag dat "geen enkele euro" van Spaans belastinggeld naar de minderjarige migranten mag gaan.
Gouden bergen bleken een illusie
Het is onduidelijk of de achtergebleven migranten asiel hebben aangevraagd en of Spanje ze daartoe de kans heeft gegeven. De Nederlandse asielminister Van den Brink zei dat Spanje dat in het EU-spoedberaad van gisteren niet verder heeft toegelicht. Asielaanvragen van Marokkanen worden meestal afgewezen, omdat de EU Marokko als een veilig land beschouwt.
Zeker 75 mensen kwamen vorige week om het leven tijdens de oversteek van de EU-grens met Marokko. De meesten verdronken tijdens het zwemmen. De grote toestroom leidde tot grote bezorgdheid binnen de EU.
Zoubeir was een van de velen die droomden van een beter leven in Europa, vertelde hij aan de NOS. Maar de gouden bergen die hem op sociale media als Instagram en TikTok waren voorgespiegeld, bleken een illusie. Volgens hem liet de mislukte migratiepoging vooral zien hoe misleidend sociale media kunnen zijn.
Beelden van de stormloop van afgelopen vrijdag:
Kind overleden bij aanrijding met bestelbus in Dordrecht, bestuurder opgepakt
5 augustus 2026 22:02
Een kind is vanavond om het leven gekomen toen het werd aangereden door een bestelbus in het centrum van Dordrecht.
De bestuurder van de bestelbus is aangehouden. Hij wordt verdacht van het veroorzaken van een verkeersongeluk met de dood tot gevolg, zegt een politiewoordvoerder.
Het ongeluk vond plaats rond 18.30 uur op de Voorstraat in Dordrecht, meldt omroep Rijnmond. Over de toedracht is nog niets bekendgemaakt.
Een omstander deed een reanimatiepoging, maar snel werd duidelijk dat niemand meer iets kon doen voor het slachtoffer. Een opgeroepen traumahelikopter met een medisch team landde niet, maar keerde onverrichterzake terug. Het kind bleek toen al te zijn overleden.
De politie wil nog niets zeggen over de identiteit en leeftijd van zowel het slachtoffer als de bestuurder van de bestelbus.
Energieprijs ook in Nederland omhoog door problemen met koelwater door droogte
5 augustus 2026 21:44
De problemen bij de energiecentrales in het oosten van Europa leiden tot een hogere energieprijs in Nederland. Vooral voor mensen met een dynamisch energiecontract is dat ongunstig: de energieprijs beweegt dan mee met de markt, anders dan bij een vast contract.
De prijs waarvoor stroom nu wordt ingekocht ligt in Nederland tussen de 150 en 200 euro per megawattuur. Dat was vorige maand nog rond de 80 euro.
Te warm
Door de lage waterstand van de rivieren komen energiecentrales in Europa in de problemen. Enerzijds kunnen de fabrieken minder of geen koelwater binnenhalen, anderzijds mogen ze ook geen gebruikt koelwater meer lozen, omdat de rivier dan te warm wordt.
Bij het opwekken van energie komt veel warmte vrij, om die warmte op te vangen gebruiken ze het koelwater. Dat water, dat dus warm wordt, belandt daarna weer in de rivieren. Althans, zo zou het normaal gaan. Door de lage waterstand is er onvoldoende koelwater en ook de hogere temperatuur van het water is een probleem.
De rivieren warmen sneller op door de lage waterstand. Als het water te warm is, mag het gebruikte koelwater volgens Europese regels niet meer geloosd worden. "Dat is om de ecosystemen te beschermen, de planten en vissen. Maar ook drinkwater: dat nemen we uit de rivier en willen we niet te warm hebben", vertelt Jasper Verschuur, universitair docent bij de TU Delft.
Stilgezet
De problemen spelen nu vooral in Frankrijk, Roemenië, Hongarije en Bulgarije. Centrales draaien op lagere capaciteit of helemaal niet, zoals in Hongarije. Daar is de kerncentrale van Paks stilgezet.
Het drijft de energieprijzen flink op. De landen gaan massaal op zoek naar nieuwe energie. Doordat de hele energiemarkt in Europa met elkaar is verbonden, leidt de grote vraag in die landen ook tot een hogere prijs in Nederland.
Gascentrales aangezet
Overdag geeft dat nog niet veel problemen want dan is er voldoende voorraad vanuit zonne-energie. "Maar 's avonds gaat de zon weg en dan wordt er ook meer stroom gebruikt want iedereen is thuis. Dat leidt er allemaal toe dat er meer vraag is en dan moeten de gascentrales hier aan", vertelt Jan Vorrink van netbeheerder Tennet.
Het opstarten van de gascentrale drijft de prijs nog verder omhoog, omdat dat duurder is. Daar komt nog eens bij dat vanwege de onrust in het Midden-Oosten ook de gasprijs is gestegen. "De gasprijs is de laatste bron die de energievraag afdekt en heeft een grote invloed op de prijs", vertelt René Peters van onderzoeksbureau TNO.
De Nederlandse energieproductie hoeft nog niet af te schalen door de lage waterstand. Dat zou wel kunnen gebeuren als het water boven de 28 graden komt. "In Nederland staat ongeveer de helft van de grote energiecentrales langs de zee. Die onttrekken zoutwater en dat lozen ze weer diep in de zee. Dat is minder kwetsbaar. De andere helft staat langs rivieren en die zijn wel kwetsbaar voor dit soort situaties. Vooral centrales langs de Maas zijn extra kwetsbaar", vertelt universitair docent Verschuur.
De Maas is momenteel behoorlijk warm. Bij Maastricht tikt die de 25 graden aan. Of die kritieke grens van 28 graden bereikt wordt, is nog afwachten. "Dat is lastig te voorspellen. Het is afhankelijk van hoeveel regen er gaat vallen en of er een grote hittegolf aankomt."
Als er een nieuwe energiecentrale wordt gebouwd, is het daarom handiger om die langs zee te bouwen, vindt Verschuur. Door klimaatverandering wordt het warmer, zowel op het land als in het water. "De voorspelling voor de rivieren laat zien dat de temperaturen veel vaker veel hoger zullen zijn. Dat zou betekenen dat centrales langs de rivieren in de toekomst vaker hiermee te maken krijgen."