Steeds meer landen betrokken bij de oorlog: 'Zelfbeheersing is nu heel belangrijk'
3 maart 2026 12:40
De afgelopen drie dagen is het ene na het andere land betrokken geraakt bij de nieuwe oorlog in het Midden-Oosten, niet alleen in de Golf-regio, maar ook in Europa. In hoeverre is het onvermijdelijk dat zij worden meegesleurd in deze oorlog?
Hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga verwacht niet dat de Golflanden zich actief zullen aansluiten bij de VS. "Dat heeft de VS niet nodig en zou de coördinatie alleen maar bemoeilijken, maar ze zijn al wel betrokken doordat de Straat van Hormuz wordt bedreigd, net als verschillende steden. En er zullen ook burgers omkomen."
"We staan op een moeilijk en cruciaal punt", zegt Midden-Oosten deskundige Paul Aarts. "De eerste impuls is vaak: 'ik moet terugslaan, want mijn land is aangevallen'." Zelfbeheersing is volgens hem nu heel belangrijk, want escaleren is makkelijker dan de-escaleren.
Risico op uitbreiding
Aarts verwacht dat die vergeldingsdrang gevoeld zal worden in alle getroffen landen, maar hoort verschillende inschattingen van deskundigen uit de regio.
"De een zegt: we moeten alles op alles zetten om te de-escaleren. Een ander zegt: wellicht gaat Iran echt alle grote olie-installaties in de regio opblazen als het met de rug tegen de muur staat. Dan zakt de wereldeconomie in elkaar en dat heeft catastrofale gevolgen voor ons allemaal."
"Iran houdt zich nog in, zou je kunnen zeggen, maar nu al ontstaan er problemen voor de economische moderniseringsagenda van de Golfstaten. Denk bijvoorbeeld aan handel- en vliegroutes", zegt Midden-Oostendeskundige Erwin van Veen van Clingendael. "Hoe langer dit duurt, hoe groter het effect en de schade is in de Golfregio."
Ook hij denkt dat de Golfstaten niet actief zullen meedoen. "Ik denk dat de Golfstaten niet snel offensief militair in actie komen, omdat hun energie-infrastructuur kwetsbaar is en de luchtverdediging niet optimaal functioneert, want daar komt nog het nodige doorheen."
Bovendien dreigt er dan nog meer gevaar, zegt Van Veen. "Ik denk dat Iran, als het wil, veel grotere bombardementen kan uitvoeren op allerlei olie- en gasinstallaties en dan zijn ze in de Golf nog veel verder van huis."
Het conflict dreigt zich ook verder uit te breiden, zegt Van Veen. "Behalve de Golfstaten is het duidelijk dat ook Libanon hierbij betrokken wordt, omdat Israël nog een rekening met Hezbollah heeft openstaan. Of dat ook geldt voor Irak, waar ook pro-Iraanse groepen actief zijn, zal afhangen van de duur van het conflict."
Internationaal recht
De deskundigen wijzen erop dat de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran weliswaar een schending van het internationaal recht vormen, maar dat veel Westerse landen dit lijken te accepteren.
"We weten allemaal dat dit in strijd is met het internationale recht.", zegt Osinga. Volgens hem kiezen de Europeanen "opportunistisch en strategisch" een positie. "Ook de Europeanen hebben er baat bij dat Iran geen nucleaire wapens krijgt en dat daar ten behoeve van de bevolking een ander regime komt."
"Maar de manier waarop dat gebeurt, is niet elegant", vindt hij, "en we moeten oppassen dat we Trumps manier normaal gaan vinden."
Liveblog
Volg de laatste ontwikkelingen in en rond Iran in ons liveblog.
Dat veel Europese landen alleen de vergeldingsaanvallen van Iran veroordeelden en niet die van Israël en de VS komt onder meer voort uit wat we oriëntalisme noemen, aldus Aarts. "Wij zijn Westers, dus alles wat zich verzet tegen de Westerse hegemonie, en zeker een land als de Islamitische Republiek Iran, wordt no matter what afgekeurd."
Bij Israël is dat vaak andersom, ziet hij. "Dat is de dubbele standaard in de politiek en dat geldt zeker ook voor Nederland."
Oorlogsrecht en Oekraïne
"Het eerste wat je zou moeten doen, is de Amerikaanse en Israëlische aanvallen veroordelen en dan de Iraanse aanvallen op civiele doelen. Dat Iran het recht heeft op tegenaanvallen, dat ligt vast in het oorlogsrecht", zegt Aarts. "Het Iraanse regime is een bloeddorstig regime, maar dat geeft een ander land niet het recht om zich met de interne aangelegenheden te bemoeien."
Osinga ziet nog een andere strategische overweging voor de Europese houding: "De Europeanen bekijken ook wat dit betekent voor de oorlog in Oekraïne. Er leven zorgen over de hoeveelheid afweerrakketen die de lucht in moeten worden geschoten, die hadden ze liever naar Oekraïne gestuurd."
De belangrijkste weg is nu de diplomatie, zegt Aarts. "Richting Israël zal dat een harde dobber worden, want dat heeft zijn zinnen gezet op het klein maken van Iran", zegt hij. "Maar misschien is Trump wel beïnvloedbaar, want de Golfstaten zijn aantrekkelijke zakenpartners. Als die landen eraan onderdoor gaan, is dat allesbehalve profijtelijk voor de zakenman Trump."
Rol aan de zijlijn of VS de les lezen over Iran? Merz op heikel bezoek bij Trump
3 maart 2026 12:37
Als eerste Europese leider sinds het begin van de oorlog in Iran bezoekt de Duitse bondskanselier Merz vandaag de Amerikaanse president Trump. Wat zijn boodschap is voor de Amerikanen blijft vooralsnog onduidelijk.
Het bezoek, dat al langer stond gepland, zou eerder vooral draaien om importheffingen, de oorlog in Oekraïne en de omgang met China. Inmiddels ligt de focus meer op Iran. Dat de oorlog ook de Duitsers kan raken is duidelijk, maar ook dat ze daarbij aan de zijlijn staan.
'Zielig en zwak'
Dat de Amerikaans-Israëlische aanvallen voor de Duitse regering niet vanzelfsprekend zijn, bleek afgelopen zaterdag. In een gemeenschappelijke verklaring met het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk steunde Merz de aanvallen niet. In plaats daarvan riepen de drie landen op om de onderhandelingen met Iran weer op te pakken.
Dat schoot in het verkeerde keelgat van de Republikeinse senator Lindsey Graham. In een bericht noemde de Amerikaanse politicus de drie "zielig" en "zwak".
Voor de Duitse regering zijn de aanvallen op Iran een politiek dilemma. Duitse rechtsgeleerden zijn het erover eens dat ze niet in lijn zijn met het volkenrecht, dat juist werd ontwikkeld na de Duitse gruweldaden in de Tweede Wereldoorlog.
Internationaal recht opzij geschoven
Tegelijk wil Merz Trump niet te veel tegen de haren instrijken, ook vanwege de steun in Oekraïne en zorgen over Amerikaanse importheffingen. Helemaal niet als zijn regering toch weinig aan de situatie lijkt te kunnen veranderen.
En dus was zijn boodschap zondag, na een bijeenkomst van de Duitse veiligheidsraad, ontnuchterend. "Het beoordelen van de gebeurtenissen naar internationaal recht zal relatief weinig effect hebben", aldus de bondskanselier.
Hij verwijst naar de decennialange veroordelingen door Europa van de Iraanse schendingen van het internationaal recht en uitgebreide sanctiepakketten, die tot weinig hebben geleid. "Ook omdat we niet bereid waren om fundamentele belangen zo nodig met militair geweld door te zetten."
Dan past alleen een rol aan de zijlijn, zo stelt Merz. "Dit is niet het moment om onze partners en bondgenoten de les te lezen. Ondanks onze bedenkingen delen we veel van hun doelen zonder dat we die daadwerkelijk zelf kunnen bereiken."
Tegelijk betwijfelt de Duitse regering openlijk of de Amerikanen en Israëliërs via deze aanvallen hun doel zullen bereiken: Iran van atoomwapens en ballistische raketten ontdoen. Dat geldt ook voor het omverwerpen van het regime. "Irans interne dynamiek is moeilijk te begrijpen", aldus de bondskanselier.
Over Duitse directe betrokkenheid zegt minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul nadrukkelijk dat de militaire inzet beperkt blijft tot zelfverdediging van Duitse militairen die op internationale bases in Jordanië en Irak zijn gestationeerd. Tegelijk voelt de regering zich verplicht om zich achter Israël te scharen, vanwege de Duitse verantwoordelijkheid voor de Holocaust.
"Het minste wat wij kunnen bieden is politieke steun voor de staat Israël, waarvoor wij een bijzondere verantwoordelijkheid dragen", aldus Wadephul zondagavond in de Duitse talkshow Caren Miosga. En, voegt hij toe, "voor onze nauwste bondgenoot: de VS". Opvallend, omdat Merz twee weken geleden in zijn toespraak op de veiligheidsconferentie in München nog concludeerde: "Er is een kloof ontstaan met de VS".
Beperkte inbreng
Hoe nauw dat bondgenootschap daadwerkelijk is, zal de Duitse regeringsleider ervaren als hij vanmiddag aanschuift voor een lunch in het Oval Office. Ook is er een persmoment gepland bij de beruchte open haard.
Toen de bondskanselier daar negen maanden geleden aanschoof, was Trump volgens Duitse berekeningen 90 procent van de tijd aan het woord, Merz 10 procent. Dat bezoek gold als een succes.
Correspondent Europese Unie en NAVO Kysia Hekster:
"De Duitse worsteling met de oorlog in Iran geldt voor meer Europese landen. De afgelopen dagen is duidelijk zichtbaar hoe het in veel EU-landen laveren blijft tussen begrip voor de Amerikaanse oorlog in Iran en voorzichtige kritiek op de Verenigde Staten omdat die zich niets aantrekken van het internationaal recht.
De Duitse bondskanselier heeft ook een Europees boodschappenlijstje in zijn zak voor Trump. Hij heeft overlegd met zijn EU-bondgenoten en zal ook andere gevoelige onderwerpen aan de orde proberen te stellen, is de verwachting.
Veel Europese leiders vrezen dat het conflict in het Midden-Oosten de aandacht van de Amerikaanse president afleidt van de oorlog in Oekraïne en dat het voor president Zelensky nu nog moeilijker wordt luchtafweerraketten te krijgen omdat die nodig zijn in het Midden-Oosten.
Daarnaast moet Merz ook nog de EU-zorgen over de Amerikaanse importheffingen aan de orde stellen, dus het wordt voor hem op eieren lopen. Vanuit veel Europese hoofdsteden zal daarom goed gekeken worden naar hoe zijn bezoek aan het Witte Huis verloopt."
Vredesoproep van Melania Trump bij VN is primeur, 'hypocriet' vindt Iran
3 maart 2026 11:01
De Amerikaanse first lady Melania Trump heeft bij een bijeenkomst van de VN-veiligheidsraad gehamerd op het belang van vrede en onderwijs voor de ontwikkeling van kinderen wereldwijd. Het was voor het eerst dat een presidentsvrouw een vergadering leidde van het belangrijkste beleidsorgaan van de Verenigde Naties. De VS vervult momenteel het maandelijks roulerende voorzitterschap.
Het bezoek van Melania Trump was al aangekondigd voordat de VS met Israël de aanval opende op Iran. Hoewel ze het in haar toespraak had over het leed van kinderen in conflictgebieden, zweeg ze over de huidige strijd. Wel sprak ze haar condoleances uit voor niet nader genoemde "helden die zijn gevallen voor de vrijheid" en wenste ze gewonden een snel herstel.
Iran sprak vooraf laatdunkend over het bezoek. VN-ambassadeur Amir Saeid Iravani noemde het "beschamend en hypocriet" om een vredesoproep te doen "terwijl de VS raketten afvuurt op Iraanse steden, scholen bombardeert en kinderen doodt".
'Conflicten door onwetendheid'
Melania werd bij de VN verwelkomd door secretaris-generaal António Guterres. Het bezoek werd ook voor de Amerikaans-Israëlische aanval al als saillant gezien, vanwege de uitgesproken kritiek van haar echtgenoot op de VN.
President Trump eist hervormingen, weigert miljarden aan contributie te betalen en trok de financiering in voor organisaties die juist werken aan de doelen waar Melania voor pleit, zoals Unicef en Unesco. "De VS steunt alle kinderen wereldwijd", zei Melania desalniettemin. "Ik hoop dat jullie snel vrede zullen kennen."
Ze onderstreepte het belang van algemeen onderwijs en opgroeien in vrede. "Conflict komt voort uit onwetendheid, maar kennis schept begrip. Angst maakt dan plaats voor vrede en eendracht", zei de presidentsvrouw.
Als kinderen opgroeien in conflict, groeien ze vaak uit tot starre denkers die zich vastklampen aan vooroordelen en weinig oog hebben voor de waardigheid van anderen, vertelde ze verder. "Als een land meningen belemmert, belemmert het zijn eigen toekomst."
Meisjesschool verwoest
De Iraanse VN-ambassadeur meent dat Trump boter op haar hoofd heeft vanwege het beleid van haar man. "De VS ziet 'het beschermen van kinderen' en 'het handhaven van internationale vrede en veiligheid' overduidelijk anders dan het VN-handvest bedoelt", smaalde hij vooraf tegen de pers.
Iravani verwees expliciet naar de verwoesting van een meisjesschool op de eerste dag van het huidige conflict. Volgens zijn land kwamen daarbij 165 mensen om door de inslag van een vijandelijke raket.
De VS en Israël onderzoeken wat er gebeurd is. Volgens de Amerikaanse minister Rubio van Buitenlandse Zaken is de school niet expres geraakt. Israël ontkent zelfs dat er op het moment van de explosie aanvallen in de buurt plaatsvonden. Onduidelijk is daarom nog wat er precies is gebeurd.
Grotendeels afzijdig
Hoewel Melania Trump zweeg over de oorlog in Iran, verwees VN-topdiplomaat Rosemary DiCarlo tijdens de zitting daar wel naar. Ze herinnerde eraan dat er sinds de Tweede Wereldoorlog niet zo veel gewapende conflicten worden geteld en dat ook de strijd in het Midden-Oosten het belang van het onderwerp onderstreept. "De realiteit is duidelijk: als er een conflict uitbreekt, lijden de kinderen het meest."
Melania Trump zette zich in het verleden vaker in voor kinderen. Zo viel ze al eens het harde migratiebeleid van haar man voor kinderen af en schreef ze vorig jaar een brief aan president Poetin om door Rusland ontvoerde Oekraïense kinderen terug te krijgen.
De first lady hield zich het afgelopen jaar tijdens de tweede presidentstermijn van haar man grotendeels afzijdig. Recent trad ze wat meer in de openbaarheid, bijvoorbeeld met een documentaire over haar eerste jaar terug in Washington die grotendeels flopte.
Barendrechter krijgt voor misbruik 18 jaar cel en tbs, meer dan geëist
3 maart 2026 10:20
Mels B., de 46-jarige man uit Barendrecht die tientallen jonge kinderen misbruikte, heeft 18 jaar cel en tbs met dwangverpleging gekregen. Dat is meer dan de 14 jaar cel en tbs met dwangverpleging die het OM had geëist.
De slachtoffers zijn vooral meisjes van tussen de 4 en 13 jaar oud. Uit onderzoek in het Pieter Baan Centrum is gebleken dat B. meerdere seksuele stoornissen heeft. Daarom hadden de deskundigen tbs met dwangverpleging geadviseerd. De rechtbank neemt dat advies over.
De rechter noemt de hogere straf en de behandeling "noodzakelijk ter bescherming van de maatschappij".
"Deze zaak is om veel verschillende redenen uitzonderlijk", zei de rechter. "Ten eerste vanwege de omvang en ten tweede vanwege de ernst van de feiten. Het gaat om zeer vergaand en langdurig fysiek seksueel misbruik van zeer jonge kinderen. Sommige meisjes zijn over meerdere jaren meerdere nachten lang misbruikt."
Gevoel van erkenning
Toen de rechter de hogere straf uitsprak, klonk er gejuich vanaf de tribune waar de ouders van de slachtoffers zaten. "Het is een stuk ontlading, want het is heel spannend geweest", zegt Evelien Ligthart, een van de ouders. "Ik kwam hier zonder verwachtingen, omdat ik me niet wilde laten teleurstellen. Nu voel ik een stuk erkenning. Dat vind ik wel heel bijzonder. Ouders voelen zich hierdoor gezien en dat is heel belangrijk."
"Het is blijdschap, maar ook verdriet als je weer hoort wat hij allemaal gedaan heeft", omschrijft een van de andere ouders het gevoel. Haar dochter was zelf ook aanwezig bij de uitspraak. "Dat wilde ze heel graag. Ze wilde met eigen ogen zien dat hij werd afgevoerd, dat ze nu echt veilig is."
Logeerpartijtje op camping
In totaal misbruikte Mels van B. 31 kinderen. Van hen zijn 18 slachtoffers fysiek misbruikt en 13 andere kinderen werden door hem gefilmd als ze naar het toilet gingen of onder de douche stonden.
Het merendeel van de slachtoffers werd misbruikt op een camping in Hoeven, tussen januari 2023 en september 2024. B. had daar een seizoensstandplaats voor zijn caravan, maar ook in B.'s huis in Barendrecht vond het misbruik plaats.
De meeste slachtoffers waren vriendinnetjes van zijn eigen kinderen die kwamen logeren. B. heeft zelf twee kinderen en is gescheiden. Hij bracht zijn slachtoffertjes is slaap met zeer hoge doses van het middel temazepam. Zodra de meisjes sliepen, misbruikte en filmde hij ze.
Het misbruik kwam aan het licht toen een van zijn slachtoffers, een meisje van 10, toch wakker was geworden. Ze vertelde het verhaal aan haar ouders en die deden aangifte. Van B. meldde zich daarna zelf op een politiebureau.
'Enorm veel spijt'
De Barendrechter bekende diezelfde maand dat hij ontucht had gepleegd met meisjes tegen het einde van de basisschoolleeftijd. "Jarenlang heb ik het slechtste deel in mij verborgen gehouden. Ik heb enorm veel spijt van wat ik heb gedaan", zei hij in 2024 tegen de rechter.
Uit onderzoek bleek dat het misbruik nog veel langer had gespeeld dan werd gedacht. Tussen 2014 en 2016 maakte hij ook opnames waarvoor hij zijn dochter, die toen nog geen 3 jaar oud was, seksueel misbruikte. Volgens Van B. zelf kwam het misbruik voort uit "een dwang".
Politieauto botst op berg asfalt bij werkzaamheden: twee agenten gewond
3 maart 2026 10:19
Bij een ongeval met een politieauto in Haelen, in Limburg, zijn gisteravond twee agenten lichtgewond geraakt. Ze reden tegen een berg asfalt.
Het ongeval gebeurde rond 22.40 uur op de N273, die vanwege wegwerkzaamheden is afgesloten. Bij de werkzaamheden was gisteren de bovenste laag van het asfalt verwijderd. Het afval daarvan lag op een berg op de weg.
De politiewagen kreeg van een verkeersregelaar toestemming om bij de afsluiting door te rijden, maar volgens de regionale omroep L1 hadden de agenten niet begrepen dat een deel van de weg was geblokkeerd. De politiewagen reed vervolgens met enige snelheid tegen de afvalberg.
De auto raakte zwaar beschadigd. De agenten zijn in een ambulance nagekeken. Ze hoefden niet naar het ziekenhuis.
VS roept Amerikanen op Midden-Oosten te verlaten, aanval op ambassade in Riyad
3 maart 2026 09:51
De VS vraagt alle Amerikanen in het Midden-Oosten om te vertrekken "vanwege ernstige veiligheidsrisico's". Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft die oproep gedaan.
Amerikanen krijgen het advies om via commerciële vluchten te vertrekken uit Bahrein, Egypte, Iran, Irak, Israël, de Westelijke Jordaanoever en Gaza, Jordanië, Koeweit, Libanon, Oman, Qatar, Saudi-Arabië, Syrië, de Verenigde Arabische Emiraten en Jemen. Als ze hulp nodig hebben bij het vinden van vervoer, kunnen ze contact opnemen met het ministerie.
"Aan alle Amerikaanse burgers in het Midden-Oosten: uw veiligheid is onze topprioriteit", zegt minister van Buitenlandse Zaken Rubio:
De oproep om te vertrekken vanwege de oorlog in het Midden-Oosten is ook gericht aan 'niet-essentieel' personeel van Amerikaanse ambassades en hun familie in Bahrein, Irak en Jordanië. Later kwamen daar ook Qatar, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten bij.
Liveblog
Volg de laatste ontwikkelingen in en rond Iran in ons liveblog.
De Amerikaanse ambassade in Riyad, de hoofdstad van Saudi-Arabië, is vannacht getroffen door twee drones. Er zou een kleine brand zijn uitgebroken. Het gebouw raakte bij de aanval licht beschadigd en blijft voorlopig dicht.
Er was niemand in het gebouw tijdens de aanval. Ook zijn er geen gewonden gemeld. Kort na de aanval riep de VS Amerikanen in Saudi-Arabië op om binnen te blijven en de ambassade te mijden.
Correspondent Midden-Oosten David Poort vanuit Doha:
"Er werd al van uitgegaan dat Amerikaanse bases zouden worden beschoten, maar het gaat nu allang niet meer alleen om militaire doelen. Ook de civiele infrastructuur moet er nu aan geloven, zoals ambassades en bepaalde hotels waarvan bekend is dat daar vaak Amerikanen worden ondergebracht.
Dus we zien echt een escalatie. Gisteren waren er hier in Qatar bijvoorbeeld aanvallen op lng-installaties, waar vloeibaar aardgas wordt opgeslagen, op olieraffinaderijen in Saudi-Arabië en op civiele doelen in Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten.
Daarom heeft Amerika ook al zijn ambassadepersoneel opgeroepen om weg te gaan uit de regio. Dat geeft aan dat het voorlopig nog wel even doorgaat hier.
Als het kan, moeten mensen een vliegtuig pakken, maar het luchtruim is op veel plekken natuurlijk nog steeds gesloten. In Qatar zou je weg kunnen gaan door naar Saudi-Arabië te rijden. Dat kan ook in de Verenigde Arabische Emiraten of Bahrein."
De Iraanse Rode Halve Maan meldt dat het dodental als gevolg van de Amerikaans-Israëlische aanvallen inmiddels is opgelopen naar 787. Gisteren werden nog 555 doden gemeld.
Op 504 verschillende locaties zouden aanvallen zijn gepleegd, schrijft de hulporganisatie, en er zouden ruim 1000 incidenten hebben plaatsgevonden.