Opnieuw meer meldingen van seksueel geweld: 'Thema is bespreekbaarder'
30 juni 2026 20:23
Het aantal meldingen bij het Centrum Seksueel Geweld (CSG) is opnieuw toegenomen. In 2025 klopten in totaal 4640 slachtoffers, naasten en hulpverleners aan. Dat aantal ligt 21 procent hoger dan een jaar eerder. Dat blijkt uit een jaarverslag van het centrum.
Sinds de oprichting van het centrum in 2012 komen er ieder jaar meer meldingen bij. Volgens Iva Bicanic, directeur kennisontwikkeling van het CSG, vormen die meldingen slechts het topje van de ijsberg. "De meeste mensen proberen hun ervaringen te vergeten of weg te stoppen, hoewel hulp vragen gelukkig steeds gewoner wordt."
Het expertisecentrum denkt dat het in de samenleving steeds normaler wordt om hulp te vragen. "En het liefst zo snel mogelijk", zegt klinisch psycholoog Bicanic. "Mensen snappen de impact beter. Het onderwerp is bespreekbaarder." Mede daardoor herkennen steeds meer mensen zichzelf als slachtoffer, zegt ze.
Volgens Bicanic weten mensen ook steeds beter wat de lichamelijke, seksuele en mentale gevolgen kunnen zijn op korte en lange termijn, al geldt dat lang niet voor iedereen. "Het is belangrijk dat deze kennis wordt verspreid. Dat is waar het écht om gaat in herstelgerichte zorg na seksueel misbruik. Als klachten als deze in de doofpot blijven, is herstel lastig."
Aandacht en kennis
Bicanic denkt dat seksueel geweld bespreekbaarder is geworden doordat er meer aandacht is voor het onderwerp. "Er zijn steeds meer films over seksueel geweld, documentaires, theaterstukken. En er zijn veel berichten in het nieuws", somt ze op. "Mensen worden er dagelijks mee geconfronteerd."
Ook ziet Bicanic een verband met het werk dat haar centrum verricht. "We maken veel berichten over wat seksueel geweld met je doet: bijvoorbeeld psychisch, lichamelijk en seksueel. En over wat het doet voor relaties. Verder is hulp vragen via het centrum laagdrempelig."
De nieuwe zedenwet maakt dat ook meer mensen naar de politie gaan om om hulp te vragen, ziet het centrum. Sinds juli 2024 is het niet meer nodig om te bewijzen dat er sprake was van dwang bij verkrachting of aanranding. Het negeren van lichaamstaal, zoals wegdraaien of verstijven van een slachtoffer, is nu ook strafbaar.
Dood van Lisa
Het Centrum Seksueel Geweld ziet een toename in het aantal meldingen bij ingrijpende gebeurtenissen in de samenleving die verband houden met seksueel geweld. Zo werd er vaker naar het centrum gebeld na de dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude vorig jaar. Zo'n nieuwsgebeurtenis werkt door in de samenleving, zegt Bicanic.
Trump teruggefloten door Hooggerechtshof: wie in de VS geboren is, is Amerikaan
30 juni 2026 19:03
Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft een streep gezet door een poging van president Trump om het recht op Amerikaans staatsburgerschap aan te passen. Trump wilde met een decreet voorkomen dat kinderen van illegale migranten bij hun geboorte automatisch Amerikaans staatsburger worden.
Daarvoor zou de grondwet moeten worden aangepast. Volgens de hoogste federale rechters van de VS is het niet aan de president om beperkingen op te leggen aan dat recht, dat voor iedereen geldt.
Ingrijpend decreet
Volgens het zogeheten birthright citizenship krijgen kinderen die in de VS worden geboren automatisch de Amerikaanse nationaliteit, ongeacht de afkomst of verblijfsstatus van hun ouders. Daarin wijkt de VS af van veel andere landen. Ook in Nederland krijgen kinderen niet automatisch de Nederlandse nationaliteit als ze hier geboren worden, dat hangt af van de nationaliteit van hun ouders.
Een lagere rechter zette begin vorig jaar al een streep door het plan van Trump om dit recht in te perken en de hoogste rechter houdt vast aan die beslissing. Het oordeel van het Hooggerechtshof was niet unaniem: van de negen rechters stemden er drie tegen. Dat waren alle drie conservatieve rechters.
Trump trad in januari 2025 aan als president en tekende direct enkele tientallen decreten, oftewel bindende aanwijzingen aan overheidsinstanties. Een ervan betrof het afschaffen van het geboorterecht. Het decreet maakte deel uit van ingrijpende maatregelen van de president om hard op te treden tegen immigratie.
Correspondent VS Ryan Hermelijn:
"De uitspraak van het Hooggerechtshof is een flinke tegenvaller voor president Trump, die met dit presidentiële decreet het burgerschap bij geboorte wilde inperken voor kinderen van ongedocumenteerde immigranten en personen die tijdelijk in het land verblijven. De rechters halen daar nu een streep door.
Ze bevestigen dat volgens het veertiende amendement van de grondwet vrijwel alle kinderen die op Amerikaans grondgebied zijn geboren, automatisch Amerikaans staatsburger zijn. En zo lichtte opperrechter Roberts toe: "Burgerschap, toen en nu, is het recht om rechten te hebben."
Het decreet had de kers op de taart moeten zijn voor Trump, die met zijn strengere immigratiebeleid zelf meer greep wil hebben op wie er allemaal de VS binnenkomt en mag blijven. Daar gebruikt hij ook andere maatregelen voor, zoals verscherpte grenscontroles, het makkelijker maken van deportaties van Haïtianen en Syriërs en door bijna alleen vluchtelingenstatus te verlenen aan witte Zuid-Afrikanen.
Trump is dus op de vingers getikt, maar toch zal hij door de bank genomen blij zijn met recente oordelen van het Hooggerechtshof, dat een conservatieve meerderheid kent. De trend dat dit hof steeds meer macht bij de president legt, is doorgezet.
Zo mag hij bijna elk hoofd van onafhankelijke overheidsdiensten ontslaan, behalve bestuurders van de centrale bank. Ook de versoepeling van campagnefinanciering en het afzwakken van de Voting Rights Act, die kiezers moet beschermen tegen discriminatie, worden gezien als successen voor de Republikeinen."
Tegenstanders van het decreet voerden aan dat het in strijd is met het veertiende amendement van de Amerikaanse grondwet. Daarin staat dat iedereen die in de Verenigde Staten is geboren of genaturaliseerd, Amerikaans staatsburger is en onder die rechtsmacht valt.
Het amendement werd aangenomen na de Amerikaanse Burgeroorlog van 1861 tot 1865. Volgens de Amerikaanse regering was dat specifiek bedoeld om te zorgen dat ook tot slaaf gemaakte mensen in aanmerking kwamen voor het burgerschap. Het Hooggerechtshof had het grondrecht in 1898 bekrachtigd.
Inheemse Amerikanen kregen pas in 1924 met de Indian Citizenship Act volledig staatsburgerschap, ook al waren ze op Amerikaanse bodem geboren. Dat was lange tijd een uitzondering op het veertiende amendement, omdat zij destijds niet vielen onder de rechtsmacht van de VS.
Kwart miljoen baby's per jaar
Trump kan de grondwet 128 jaar later niet zomaar veranderen, zo heeft het Hooggerechtshof bepaald. "Staatsburgerschap hield toen en nu het recht in om rechten te bezitten en deel te nemen aan onze politieke gemeenschap", zei opperrechter John Roberts namens het Hooggerechtshof. "Vandaag houden wij ons aan die belofte." Hij noemde de eigen interpretatie van de grondwet door de regering slecht onderbouwd.
President Trump betoogde dat de tekst van het amendement verkeerd wordt uitgelegd en niet zou betekenen dat iedereen die in de VS wordt geboren ook automatisch het staatsburgerschap moet krijgen.
Hoewel Trump in zijn retoriek grotendeels zijn pijlen heeft gericht op illegale immigranten, zou het decreet ook voor veel andere mensen gevolgen hebben. Ook kinderen van mensen die legaal in de VS verblijven, zoals studenten en aanvragers van een green card of permanente verblijfsstatus, zouden hun automatische staatsburgerschap zijn kwijtgeraakt. Zijn decreet zou gevolgen hebben gehad voor zo'n kwart miljoen baby's per jaar die in de VS zijn geboren.
Huisartsen stappen weer naar de rechter: nieuwe tarieven te laag
30 juni 2026 18:45
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft nieuwe huisartsentarieven vastgesteld nadat de zorgmarkttoezichthouder twee keer door de hoogste bestuursrechter op de vingers was getikt. De tarieven bleken sinds 2023 structureel te laag vastgesteld waardoor veel huisartsenpraktijken de gestegen bedrijfskosten steeds moeilijker kunnen dragen.
De NZa verhoogt nu weliswaar de vergoeding voor huisvestingskosten met gemiddeld 10.790 euro per huisartsenpraktijk, maar de waardering van de arbeidskosten voor praktijkhoudende huisartsen, die dus naast arts ook werkgever zijn, blijft nagenoeg ongewijzigd.
Dat de NZa op dit vlak voet bij stuk houdt is opmerkelijk omdat de bestuursrechter de laatste keer expliciet benoemde dat de zwaarte van de functie van huisarts financieel wordt ondergewaardeerd. Dat is problematisch omdat de tarieven op basis van deze waardering worden berekend. Huisartsen hoopten dat de NZa de tarieven met deze gerechtelijke terechtwijzing ruimhartiger zou gaan berekenen. Dat blijkt nu dus niet het geval.
Belangenorganisaties voor huisartsen, zoals de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) en De Bevlogen Huisartsen, zeggen daarom opnieuw naar de bestuursrechter te stappen. "De rechter gaf de NZa een duidelijke opdracht. Wij hadden verwacht dat de NZa deze kans zou benutten om de tarieven eerlijker en toekomstbestendig te maken. We hebben er alles aan gedaan om ze daartoe te bewegen. Dat is een grote teleurstelling voor ons en voor alle huisartsen", reageert LHV-voorzitter Marjolein Tasche.
Poortwachtersfunctie
Christof Zwart, voorzitter van De Bevlogen Huisartsen, zegt het positief te vinden dat de NZa meer geld uittrekt voor degelijke huisvesting van huisartsenpraktijken maar zegt ook dat de NZa weinig heeft gedaan met suggesties van huisartsen zelf. Bijvoorbeeld om met regionale tarieven te werken "Nu komt er één landelijke tariefverhoging voor de huisvesting. Maar in veel regio's is dat onvoldoende. Er is nogal een verschil tussen de huisvestingskosten in de provincie Groningen en de kosten die je maakt in Amsterdam."
Maar de steen des aanstoots blijft voor de huisartsenorganisaties dat de NZa de in taken alsmaar groeiende rol van de huisarts niet op waarde zou schatten. Ze wijzen erop dat de huisarts ook een poortwachter is die moet oordelen of een patiënt specialistische zorg nodig heeft. Daarnaast nemen huisartsen zorg van ziekenhuizen en de GGZ over. Dit betekent dat huisartsenpraktijken niet alleen meer patiënten moeten helpen, maar ook meer personeel in dienst hebben. Tussen 2015 en 2022 is het aantal personeelsleden in huisartsenpraktijken gemiddeld met 46 procent toegenomen.
'Gratis werk'
In de tariefberekening gaat de NZa volgens de LHV voorbij aan alle veranderingen. Want de toezichthouder blijft uitgaan van een fulltime werkweek van 36 uur. Volgens kennisinstituut Nivel werken huisartsen vanwege hun omvangrijke takenpakket gemiddeld 48 uur per week. "Die 12 uur moeten we kennelijk gratis werken", zegt ook Zwart van De Bevlogen Huisartsen.
De NZa schrijft in een persbericht dat bij het vaststellen van de tarieven naast het kunnen dekken van kosten ook rekening moet worden gehouden met het beheersen van de zorgkosten. "Want alle inwoners van Nederland moeten een huisarts hebben en houden", aldus NZa-directeur Johan Rijneveld.
Overal in het land al patiëntenstops
"Er zijn al heel veel mensen die geen huisarts hebben", reageert Zwart. Hij verwijst naar een recent onderzoek van de Algemene Rekenkamer waaruit bleek dat 700.000 mensen op zoek zijn naar een huisarts. Er zijn genoeg huisartsen maar te weinig huisartsenpraktijken waardoor bij 60 procent van de praktijken een patiëntenstop geldt.
"En dat tekort aan huisartsenpraktijken is mede het gevolg van de te lage tarieven, want je kunt er nauwelijks een praktijk beginnen of mee overnemen."
De LHV noemt het daarom onbegrijpelijk dat de NZa na de laatste rechterlijke uitspraak blijft vasthouden aan standpunten. "Het gevolg is dat opnieuw kostbare tijd en energie moeten worden besteed aan juridische procedures, terwijl die juist nodig zijn om samen te werken aan een bekostigingssysteem dat de huisartsenzorg toekomstbestendig maakt."
Treinverkeer tussen Rotterdam en Zuid-Nederland nog dagen langer ontregeld
30 juni 2026 18:40
Het treinverkeer tussen Rotterdam en het zuiden van het land is naar verwachting nog zeker tot zaterdagmiddag ontregeld. Aanvankelijk ging ProRail ervan uit dat de storing donderdagavond zou zijn verholpen.
"De herstelwerkzaamheden duren helaas een stuk langer dan voorzien", meldt de spoorwegbeheerder in een update. In de buurt van Rotterdam Stadion was gisteren schade ontstaan aan kabels na brand in een kabelgoot.
Ontroesten
Het inventariseren en herstellen van de ruim honderd kabels neemt meer tijd in beslag dan verwacht, aldus ProRail. Er zijn meerdere aannemers aan het werk.
Verder noemt de spoorwegbeheerder als complicerende factor dat de sporen moeten worden ontroest, omdat ze tijdelijk niet worden gebruikt. "De omvang van dat werk hangt weer af van de duur waarop de sporen buiten gebruik zijn."
Stopbussen
Tussen Rotterdam en Zwijndrecht is er geen treinverkeer mogelijk. Er rijden stopbussen tussen Rotterdam Centraal, Rotterdam Blaak, Rotterdam Zuid, Rotterdam Lombardijen, Barendrecht en Zwijndrecht.
De storing raakt ook de verbinding met steden als Breda en Vlissingen, en de dienstregeling van hogesnelheidstreinen. Via de reisplanner van NS kunnen reizigers zien wat de storing betekent voor hun reis.
Meerderheid stikstofplannen kabinet gloort in beide Kamers
30 juni 2026 18:17
Met de steun van Pro heeft het kabinet een meerderheid in de Tweede Kamer voor het pakket met stikstofmaatregelen. Pro (voorheen GroenLinks-PvdA) heeft laten weten de plannen te steunen, mits ze niet worden afgezwakt.
Met de 20 zetels van Pro en de 66 van de minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA komt het aantal Tweede Kamerzetels dat de maatregelen zeker steunt op 86 van de 150.
In de Eerste Kamer komen de coalitiepartijen met Pro tot 36 van de benodigde 38 zetels. Steun van bijvoorbeeld SP, Volt of de Partij voor de Dieren zou dan genoeg zijn. Daarnaast zijn er nog andere opties voor meerderheden in de senaat.
Pro zegt dat ze de plannen "graag ambitieuzer" hadden gezien, maar noemt het ook een stap in de goede richting . "De steun komt met een duidelijke boodschap aan het kabinet: een verdere afzwakking is voor de partij niet acceptabel."
Aanscherpingen
"De plannen van het kabinet zijn het minimale dat nodig is om de stikstofcrisis aan te pakken", zegt partijleider Klaver. Overigens waarschuwt Pro dat aanscherpingen nodig kunnen zijn als uit doorrekeningen of juridische analyses blijkt dat de plannen niet voldoende zijn om ruimte te maken voor vergunningen.
Afgelopen vrijdag gaf de ministerraad groen licht voor het ingrijpende pakket plannen om de stikstofuitstoot te verminderen. Het kabinet wil Nederland hiermee van het 'stikstofslot' halen, zodat er weer vergunningen kunnen worden verleend voor onder meer de bouw van nieuwe woningen.
Dit staat in de stikstofplannen:
De belangrijkste punten
Morgen debatteert de Tweede Kamer over de stikstofmaatregelen. Een aantal oppositiepartijen heeft aangekondigd te willen proberen om maatregelen over de stikstofarme zones te versoepelen. "Dat kan op deze manier niet doorgaan", zei ChristenUnie-leider Bikker.
Ze heeft vooral problemen met de zone van 1 kilometer die volgens haar niet wetenschappelijk verantwoord is. Partijleider Stoffer van de SGP zei zich af te vragen of boeren wel "recht wordt gedaan" met deze maatregel. Ook JA21 heeft laten weten vragen te hebben bij de 'zonering'.
Een afzwakking op dit gebied zou dus het einde betekenen van de steun van Pro voor de plannen. Maar coalitiepartijen D66, VVD en CDA hebben vandaag gezegd het pakket dat voorligt te steunen.
Zomertreinabonnement door 175.000 mensen gekocht
30 juni 2026 18:14
Treinreizigers maken gretig gebruik van het goedkope treinabonnement voor deze zomer. In twee weken tijd is het dalurenabonnement door 175.000 mensen gekocht. Zij hebben in deze periode ruim 9 miljoen kilometer gereisd, laat NS weten. Dat betekent dat de gemiddelde reiziger tot nu toe iets meer dan 50 kilometer heeft gereisd.
De site van NS raakte overbelast op de eerste dag dat het abonnement werd aangeboden. "Toen het inging was het zo druk dat de site het lastig aankon", zegt een woordvoerder. Het bedrijf heeft maatregelen genomen om dit probleem te voorkomen, want ook vandaag worden naar verwachting veel abonnementen afgesloten.
Twee volle maanden
Wie maximaal wil profiteren van het 'zomerkaartje' kan dat volgens NS het beste kopen voor 1 juli. Op deze manier kan de reiziger twee volle maanden goedkoop reizen buiten de spits. Wie morgen het abonnement aanschaft kan er maximaal een maand gebruik van maken. Het is namelijk alleen per volledige maand af te sluiten en de actie loopt tot 1 september.
Het zomerkaartje kost maandelijks 49 euro en geldt naast NS ook voor regionale treinvervoerders. De overheid betaalt eraan mee; normaal is een dalurenabonnement ongeveer 2,5 keer zo duur. Het kabinet hoopt burgers te stimuleren om vaker de trein te pakken in plaats van de auto.
Wat zijn daluren bij NS?
Daluren zijn de tijden buiten de ochtend- en middagspits, wanneer het over het algemeen rustiger is in de trein. Doordeweeks is dat voor 06.30 uur, tussen 09.00 en 16.00 uur en na 18.30 uur. Zaterdag en zondag vallen helemaal onder de daluren.