Minister Sjoerdsma naar China: een beladen bezoek
6 juli 2026 12:55
Minister van Handel en Ontwikkelingssamenwerking Sjoerd Sjoerdsma begint morgen aan zijn bezoek aan China. Tegen een achtergrond van een sluimerende Europees-Chinese handelsoorlog, zitten tussen Nederland en China ook hete hangijzers in de relatie.
Zoals rond chipmaker Nexperia, waar de Nederlandse overheid vorig jaar tot grote woede van China drastisch ingreep. En door de technologische machtsstrijd tussen China en Amerika blijft Nederland met chipmachinemaker ASML tussen twee vuren staan.
Sjoerdsma zal drie dagen in China doorbrengen, vergezeld door een handelsdelegatie. Morgen spreekt hij met zijn Chinese ambtgenoot Wang Wentao in Peking, daarna hij door naar Shanghai.
De nasleep van Nexperia
Vorig jaar barstte de bom toen minister van Economische Zaken Karremans plotseling ingreep bij Nexperia. Een Nederlandse bedrijfsrechter zette de Chinese CEO op non-actief. Nadat China de chipexport had geblokkeerd, liepen Europese automakers tegen productieproblemen aan. Volgens Karremans was het nodig om de chipproductie in Europa te houden.
Na weken van overleg schortte Nederland de uitzonderlijke maatregel op, wat de gemoederen in China iets bedaarde.
Maar voorbij is het nog lang niet. De zaak bij de Nederlandse rechtbank loopt nog en dus heeft moederbedrijf Wingtech de controle over Nexperia niet terug. Ondertussen stapelen nieuwe rechtszaken zich op. Zo eist Wingtech in een Zuid-Chinese rechtbank compensatie voor de financiële verliezen.
De hele affaire heeft de naam van Nederland als betrouwbare handelspartner geen goed gedaan in China. Omdat Karremans' geplande bezoek aan China op het laatste moment werd afgezegd, is het nu aan Sjoerdsma om dat eerste gesprek in China te voeren.
Tussen twee vuren
Waar China en Nederland elkaar meer kunnen vinden, is in het verzet tegen een nieuw Amerikaans wetsvoorstel. Met de wet wil de VS bepalen wat andere landen naar China mogen exporteren op het gebied van computerchips. Het zou de Nederlandse overheid buitenspel zetten en grote financiële gevolgen hebben voor ASML, dat goed verdient aan Chinese klanten. Kortgeleden was Sjoerdsma in Washington om de Nederlandse zorgen te uiten.
Ondanks grote investeringen in eigen alternatieven, blijven de ASML-machines onmisbaar voor Peking. De Amerikaanse wet zou ook de bestaande handel en het onderhoud van de al verkochte machines kunnen dwarsbomen.
Voor China is het van groot belang om te voorkomen dat het Amerikaanse wetsvoorstel wordt aangenomen. Maar ook China heeft het eigen wetgevingsarsenaal uitgebreid om zich te verzetten tegen wat het ervaart als oneerlijke buitenlandse wetten. Daarmee staat Nederland tussen twee vuren. Want dan zou China Nederland kunnen straffen als Nederland de Amerikaanse wetgeving zou volgen.
Sluimerende handelsoorlog
Tussen de EU en China lopen de spanningen over handel met de dag op. De Chinese export, gedeeltelijk vanwege staatssteun, blijft groeien en de Europese Commissie wil maatregelen nemen ter bescherming van de eigen industrie.
Ook Nederland wil dat Brussel sterker optreedt zoals met heffingen of sancties. Dat blijkt uit een recentelijk gelekt discussiedocument waarin Frankrijk, Italië, Spanje, Litouwen en Nederland zich uitspreken tegen de oneerlijke Chinese handelspraktijken.
De Chinese economie heeft Europa hard nodig als afzetmarkt. Binnenlands krijgen producenten hun goederen niet genoeg verkocht. Minister Wang zal ongetwijfeld in de gesprekken duidelijk maken dat steun voor Europese handelsbeperkende maatregelen Nederland duur zal komen te staan.
Sanctielijst
Deze moeilijke gesprekken zullen worden gevoerd door een minister die niet in China komt met een schone lei. Als Tweede Kamerlid initieerde hij in 2021 een motie om de behandeling van Oeigoeren 'een genocide' te noemen. Pekings reactie was hem op de sanctielijst plaatsen.
Maar in Chinese ogen heeft hij nog meer op zijn kerfstok. Een jaar later bezocht Sjoerdsma namelijk Taiwan. Aldaar riep hij op tot een groot sanctiepakket tegen China om een invasie van het eiland af te schrikken.
Minister Sjoerdsma zal niet de eerste minister op de Chinese sanctielijst zijn die toch het land mag bezoeken. In mei was de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, die sinds 2020 op de sanctielijst staat, in China. China's uitleg was dat de sancties ingesteld waren tegen Rubio als senator en niet tegen een kabinetslid.
Woordvoerder Mao Ning van het Chinese Ministerie van Buitenlandse Zaken weigerde vandaag te zeggen of minister Sjoerdsma nog op de sanctielijst staat. Wel noemde ze Nederland en China "belangrijke partners voor wie dialoog en samenwerking in beider belang is".
Man die acht dagen onder puin in Venezuela lag doet verhaal: 'Waarom ik?'
6 juli 2026 12:10
Hij groeide in korte tijd uit tot een symbool van hoop voor Venezuela: Hernán Gil, de man die acht dagen na de verwoestende aardbevingen levend onder het puin vandaan werd gehaald. Drie dagen na de spectaculaire reddingsactie doet hij zijn verhaal.
Het gaat naar omstandigheden goed met Gil. Hij zit alweer in een stoel, zijn arm nog in een mitella. De afgelopen dagen zijn meerdere journalisten bij hem langs geweest in het ziekenhuis en is hij ook een aantal keer op televisie geweest. "Ik ben wedergeboren", zegt hij tegen persbureau AFP.
Gil (43) werkte op 24 juni als beveiliger bij een winkelcentrum in de kustplaats La Guaira. Op het moment van de aardbeving zat hij in zijn wachthokje. Het gebouw van acht verdiepingen stortte in, maar de cabine beschermde hem.
Gil herinnert zich de laatste minuten voor de aardbeving nog. Hij hoorde een man op de parkeerplaats zeggen dat er een beving was, waarna alles instortte.
"Ik verloor even het bewustzijn. Toen ik wakker werd, was alles donker en was alles onzeker", vertelt Gil. Hij probeerde nog contact te krijgen met de persoon die hij op de parkeerplaats had gehoord, maar kreeg geen reactie. "Op dat moment werd ik overmand door wanhoop."
In het donker maakte hij de ene naschok na de andere mee, terwijl hij nauwelijks kon bewegen of lucht kreeg. "Ik had het gevoel dat de muur mij volledig verpletterde."
Dodental verder opgelopen
Het dodental van de aardbevingen in Venezuela is opgelopen tot 3342, meldt het ministerie van Informatie. Het aantal gewonden staat volgens de autoriteiten nu op 16.470.
De regering laat zich niet uit over het aantal vermisten. Een online overzicht met vermiste personen, opgezet door de beweging van oppositieleider Machado, telde vrijdag 36.000 mensen. Ook andere partijen gaan uit van tienduizenden vermisten in het land.
Gil zegt dat zijn geloof hem hielp tijdens de vele uren onder het puin. "Ik heb veel gebeden. Ik riep God aan en zei: waarom ik? Waarom op deze manier? Laat me alsjeblieft mijn kinderen nog zien."
Hij probeerde in de beperkte ruimte op zijn zij te liggen, maar slapen lukte niet. Ook raakte hij elk besef van tijd kwijt. Na ongeveer drie dagen hoorde hij voetstappen in de verte. Opnieuw begon hij om hulp te schreeuwen, en dit keer kwam er antwoord.
Telescoopcamera
De reddingsoperatie die volgde, omschrijft Gil als "een hevige strijd". Reddingswerkers uit zeven landen werkten meer dan drie dagen om hem te bevrijden.
Door het verschuivende puin raakte hij intussen steeds verder bekneld. Via een telescoopcamera werd contact met hem gehouden. Hij kreeg water en vloeibare voeding via een smalle schacht.
Bekijk hier beelden van de reddingsactie:
"Ik ben wedergeboren", zegt Gil, die overtuigd is dat zijn redding een levensveranderend wonder is. Maar hoe hij zijn nieuwe leven gaat indelen, weet hij nog niet.
Tegen AFP zegt hij dat graag op vakantie gaat, naar het strand. Ook hoopt hij voor 15 juli uit het ziekenhuis te zijn: dan is zijn zoon jarig.
Zeker 25 doden bij gevangenisopstand in Sri Lanka
6 juli 2026 12:04
Bij een opstand in een gevangenis in Sri Lanka zijn tot nu toe 25 mensen om het leven gekomen. Dat melden lokale functionarissen aan persbureau Reuters. Ook raakten zo'n honderd mensen gewond. Onder de slachtoffers zijn zowel gevangenen als gevangenispersoneel, zeggen lokale media.
De opstand begon zondagochtend lokale tijd en duurde tot vanochtend. Reuters schrijft dat de politie en bewakers nog niet de controle over de hele gevangenis terug hebben.
De rellen vonden plaats in de gevangenis van Negombo, zo'n 35 kilometer ten noorden van Colombo, de belangrijkste stad van het Zuid-Aziatische land. Onduidelijk is wat de aanleiding was voor de ongeregeldheden.
Het Sri Lankaanse News Center deelde onderstaande beelden van de oproerpolitie bij de gevangenis:
Sterrenkundigen komen met ruimtetelescoop dichter bij 'kindertijd van het heelal'
6 juli 2026 11:58
Wetenschappers hebben 31 extreem verre quasars ontdekt met ruimtetelescoop Euclid. Dat zijn heldere kernen van sterrenstelsels. Niet eerder werden quasars op zulke afstanden ontdekt.
Twee van deze kernen schenen toen het heelal pas 670 miljoen jaar oud was. Dat is zo'n 5 procent van de huidige leeftijd van het heelal. Ze liggen op ruim 13 miljard lichtjaar afstand van de aarde.
De ontdekking, waaraan ook Nederlandse wetenschappers meewerkten, is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Astronomy & Astrophysics.
Quasars zijn volgens sterrenkundigen de helderste objecten van het universum. Ze kunnen schijnen met de helderheid van 1 biljoen (1.000.000.000.000) sterren. Quasars ontstaan als een superzwaar zwart gat in het centrum van een sterrenstelsel veel materiaal naar zich toetrekt. Daarbij komt een grote hoeveelheid energie vrij, doordat het materiaal opwarmt. Ze bevinden zich vrijwel overal in het heelal.
Kindertijd van het heelal
Om te ontdekken wat er gebeurde toen de eerste sterrenstelsels en zwarte gaten ontstonden, zijn wetenschappers al jarenlang op zoek naar de verste quasars. Die zijn moeilijk te vinden, doordat ze niet vaak voorkomen en vanwege de afstand weinig licht geven.
"Deze quasars dateren uit de kindertijd van het heelal", zegt onderzoeker Daming Yang van de Sterrewacht van de Universiteit Leiden. "Door ze te bestuderen kunnen we beter begrijpen hoe dit soort enorme systemen zo snel zijn ontstaan en gegroeid. Vooralsnog is dat een groot vraagstuk in de astrofysica."
Nieuwe inzichten
Uitgebreidere bestudering van de op een na verste quasar laat zien dat die is ingebed in een met as en stof gevuld sterrenstelsel dat in hoog tempo nieuwe sterren vormt, laten de onderzoekers weten. Dat leidt tot nieuwe inzichten over de eerste sterrenstelsels en de invloed op hun omgeving.
De onderzoekers verwachten dat ze nog honderden verre kernen zullen vinden, waaronders quasars die bestonden toen het universum maximaal 640 miljoen jaar oud was. Met de gegevens van de Euclid-telescoop hopen ze een begin te maken met de verklaring hoe sterrenstelsels en zwarte gaten zo snel zo enorm zwaar konden worden.
De ESA Euclid-ruimtetelescoop werd gelanceerd in 2023 en gaf al eerder bijzondere inkijkjes in het heelal. Zo werd in mei 2024 een foto gepubliceerd met meer dan 50.000 sterrenstelsels. Veel van die sterrenstelsels werden vanwege de afstand niet eerder waargenomen.
Gelijkvloers en in een hofje: 420 miljoen extra voor seniorenwoningen
6 juli 2026 11:48
Het kabinet geeft in de komende jaren 420 miljoen euro extra uit aan nieuwe woningen voor ouderen. Veel senioren willen verhuizen naar een kleinere, gelijkvloerse woning, maar kunnen geen geschikte plek vinden. De bouw van nieuwe huizen gaat niet snel genoeg, volgens onderzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De nieuwe bouwsubsidie moet dat veranderen.
Volgens het ministerie is er vooral een tekort aan woningen voor senioren die zorg nodig hebben en aan zogenoemde clusterwoningen. Dat zijn bijvoorbeeld knarrenhofjes, waar ouderen deels samenwonen.
"Als je een rolstoelgeschikt appartement wil bouwen, dan kost dat meer dan een gemiddelde woning", zegt een woordvoerder van woonminister Boekholt-O'Sullivan. "Of als je een pand met extra gemeenschappelijke ruimtes wilt ontwikkelen. Voor dat soort doeleinden kan dit geld worden gebruikt."
Vorig jaar concludeerden consultants van PwC dat er meer verzorgingshuizen nodig zijn in Nederland. Die zijn geschikt voor ouderen die niet meer zelfstandig thuis kunnen wonen, maar die te fit zijn voor het verpleeghuis. De nieuwe subsidie kan worden aangevraagd om dit soort panden te bouwen.
Dubbele kosten
Projectontwikkelaars en woningcorporaties kunnen het extra geld aanvragen in de komende vier jaren. Het komt boven op de 120 miljoen die dit jaar al is uitgetrokken voor seniorenwoningen.
Maar bijbouwen is niet de enige manier om de problemen op de woningmarkt op te lossen. Er is ook sprake van een mismatch: jonge gezinnen zijn op zoek naar een groter huis, terwijl veel ouderen juist iets kleiners zoeken. Maar de doorstroom komt niet op gang. Deels omdat doorstromers bang zijn voor dubbele woonlasten als ze even met twee huizen zitten.
Daar wil minister Boekholt-O'Sullivan een oplossing voor vinden samen met de hypotheekverstrekkers. Misschien dat de overwaarde van de woning kan worden ingezet om de dubbele kosten te dekken, suggereert haar ministerie. Later dit jaar zal de minister haar conclusies delen met de Tweede Kamer.
Belgische kinderen aangehouden die dreigden met aanval op hun middelbare school
6 juli 2026 11:28
In België zijn zes kinderen opgepakt die op TikTok dreigden met een aanslag op hun middelbare school in Hasselt en op de directieleden. De arrestaties waren al half juni, maar zijn nu pas bekendgemaakt
Volgens politie en Openbaar Ministerie is door snel ingrijpen mogelijk voorkomen dat de school enkele dagen later slachtoffer werd van een aanval. De zaak kwam vorige maand aan het licht, toen directieleden van de Hasseltse school HAST aangifte deden.
De school zegt geschokt te zijn en benadrukt dat de veiligheid van leerlingen en medewerkers vooropstaat. Directeur Tom Cox bedankt de autoriteiten voor het snelle optreden, maar reageert vanwege het lopende onderzoek verder niet inhoudelijk. "We hebben er alle vertrouwen in dat de bevoegde diensten het onderzoek zorgvuldig afhandelen", zegt hij in een verklaring.
Chemische stoffen
In de TikTok-groep werd gedreigd met brandstichting en een aanval met chemische stoffen. Ook werd verwezen naar school shootings, extremistische groeperingen en andere gewelddadige gebeurtenissen uit het verleden, schrijft de politie.
De verdachten verscholen zich achter anonieme accounts. Met hulp van internetproviders konden de identiteiten worden achterhaald. Binnen 24 uur werden de zes minderjarigen aangehouden, allemaal leerlingen van de school in Hasselt. Hun leeftijden, woonplaatsen en de naam van de school zijn niet bekendgemaakt.
Bedreiging met aanslag
"Door de snelheid waarmee we hebben gehandeld, is er mogelijk erger voorkomen", zegt korpschef Philip Pirard in de politieverklaring. "Het parket heeft erg snel voor de nodige vorderingen en arrestatiebevelen gezorgd, waardoor we snel konden optreden."
"Jongeren en bij uitbreiding de volledige maatschappij moeten zich ervan bewust zijn dat het posten van extremistische berichten en bedreigingen absoluut niet door de beugel kan en het gepaste gevolgen krijgt door politie en justitie", aldus Anna Degraen van het OM.
De verdachten zijn voorgeleid aan de jeugdrechter in Hasselt en Tongeren en worden volgens de politie verdacht van bedreiging met een aanslag.