Afsluiting Twentekanaal dreigt veel vaker voor te komen, geen oplossing in zicht
19 september 2026 06:26
Het Twentekanaal werd afgelopen zomer voor het eerst volledig afgesloten voor de scheepvaart, maar zeer waarschijnlijk niet voor het laatst. De waterstand waarop de afsluiting dit jaar plaatsvond, kan rond 2050 iedere twee jaar voorkomen, blijkt uit berekeningen die Rijkswaterstaat twee jaar geleden liet uitvoeren.
Waterschappen, provincies en Rijkswaterstaat noemen de situatie intern al jaren "niet robuust" en ongewenst. De renovatie van een groot gemaal bij Zutphen had de problemen moeten oplossen, maar die renovatie is grotendeels mislukt.
Dat blijkt uit onderzoek van de NOS, onder meer op basis van door Rijkswaterstaat verstrekte documenten. Die documenten hadden openbaar toegankelijk moeten zijn, maar dat waren ze tot nog toe niet.
Klap voor economie
De afsluiting van het Twentekanaal kostte bedrijven deze zomer tientallen miljoenen. Ze konden hun grondstoffen en producten niet meer via het kanaal aan- en afvoeren. Vervoer over de weg is veel duurder of soms zelfs onmogelijk.
Als het Twentekanaal vaker wordt afgesloten, zou dat een enorme klap zijn voor de economie in Oost-Nederland, zegt Anne-Ruth Scheijgrond van het Twentse havenbedrijf. "Het betekent dat voor een groot aantal bedrijven het niet meer interessant is om hier aan het water gevestigd te zijn."
Het grote probleem zit in de sluizen en gemalen bij het Gelderse Eefde, vlak bij Zutphen. Daar wordt water van de IJssel naar het Twentekanaal gepompt. Dat gemaal werd tien jaar geleden nog voor miljoenen verbouwd, maar bij die verbouwing werd geen rekening gehouden met de lage rivierstanden die we deze zomer hebben gezien.
Het pas gerenoveerde gemaal zou eigenlijk moeten worden afgebroken om plaats te maken voor een geheel nieuw moderner gemaal, blijkt uit een onderzoek dat vier jaar geleden al in opdracht van Rijkswaterstaat werd uitgevoerd. Het huidige gemaal opnieuw renoveren was volgens de onderzoekers nauwelijks een optie. Het zou inefficiënt zijn en lost de problemen niet definitief op.
Rijkswaterstaat weet al sinds het zeer droge jaar 2018 dat deze problemen spelen, maar er gebeurde tot nu toe weinig om ze daadwerkelijk op te lossen. Er volgde onderzoek op onderzoek, maar een concreet plan voor een nieuw gemaal ligt er nog niet. Ook dit jaar kondigde minister Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) weer een nieuw onderzoek aan, dat twee jaar gaat duren. Pas daarna kan er aan een nieuw gemaal worden gebouwd.
Een woordvoerder van het ministerie van I&W verwacht wel dat het onderzoek dat nu wordt gedaan, het laatste onderzoek zal zijn. "Dit is de laatste stap voordat de schop daadwerkelijk de grond in gaat." Of dat echt gebeurt, is nog wel afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek. Als alles mee zit, zou een nieuw gemaal er in 2033 kunnen staan.
Te laat
Voor de bedrijven in Twente is dat veel te laat, zegt Scheijgrond van het havenbedrijf. "Wat mij betreft hadden we gisteren al moeten beginnen. We weten al sinds 2018 dat dit gemaal niet geschikt is voor deze lage waterstanden, dus dat moet aangepast. We zijn nu veel te lang bezig met onderzoeken en afwachten."
In de tussentijd kost het gebrekkige gemaal elk jaar veel geld. Niet alleen doordat er minder scheepvaart mogelijk is voor bedrijven, maar ook doordat er jaarlijks noodpompen moeten worden aangelegd. Dat kost miljoenen, maar is nodig om het oosten van Nederland toch van water te voorzien.
Rijkswaterstaat liet zowel in 2022 als in 2024 uitrekenen hoe vaak de IJssel in de toekomst te maken zal krijgen met zeer lage rivierstanden. Er waren gunstige scenario's, maar die lijken inmiddels al niet meer realistisch. Met een zomer als die van dit jaar werd in die scenario's geen rekening gehouden.
Klimaatverandering
De ongunstige scenario's voor 2050 lijken nu al uit te komen. Daarin zou het water iedere twee jaar lager komen te staan dan het niveau waarop afgelopen zomer het Twentekanaal werd afgesloten.
Dat de waterstanden in de IJssel steeds verder zakken, is deels het gevolg van klimaatverandering, maar niet alleen. De bodem van de rivier de Waal speelt ook een rol. Die bodem slijt steeds verder uit, waardoor het water in die rivier lager komt te staan. De IJssel is verbonden met de Waal en het waterniveau van die rivier wordt daardoor mee naar beneden getrokken.
Daar komt het opwarmende klimaat bij. Daardoor smelten gletsjers af en valt er in de Alpen in de winter minder sneeuw. In het verleden stroomde veel gesmolten sneeuw in de zomer door de Rijn en de IJssel, die hoeveelheid is minder groot geworden. Ook verdampt er onderweg meer rivierwater door de hogere temperaturen.
Dichter Jules Deelder heeft nu eigen plein in zijn Rotterdam
19 september 2026 05:01
Zes jaar na zijn overlijden heeft de Rotterdamse dichter Jules Deelder een plein gekregen in zijn geliefde stad. Sinds gisteren draagt een plein midden in het centrum de naam J.A. Deelderplein.
Het idee om een plein naar Deelder te vernoemen, leefde al langer in Rotterdam, maar kon vanwege de regels nu pas worden uitgevoerd. Een van die richtlijnen is dat iemand niet binnen vijf jaar na zijn of haar overlijden in aanmerking komt voor een straatnaam. "Dat geldt helaas ook voor Jules Deelder natuurlijk", zegt Thijs Bijpost, secretaris van de Straatnamen- en Gedenktekencommissie, tegen Rijnmond.
Het plein had jarenlang geen naam. Volgens Bijpost past de locatie goed bij de dichter. "Vanwege de nabijheid van zijn woning en omdat het dicht bij zijn stamcafé Ari is, natuurlijk."
'Liever een plein dan een straat'
De dochter van Deelder, Ari Deelder, is trots dat haar vader nu een eigen plein heeft. "Hij heeft hier flink wat passen liggen op dit plein", zegt ze. "Jules waardeerde het enorm als mensen zijn werk lazen. Hij heeft nooit geleefd met de gedachte dat ze later een plein naar hem zouden vernoemen, al zei hij al in 1984 dat hij liever een plein dan een straat kreeg."
Ook is er een beeld onthuld dat op het plein staat. Ari Deelder: "Wat mij betreft moet het plein ook zoveel mogelijk gebruikt worden, al parkeren ze fietsen tegen zijn beeld. Het moet een bruisende plek zijn."
Jules Deelder overleed in december 2019 op 75-jarige leeftijd na een kort ziekbed.
Verdachte van autobrand aangereden op A2 bij Maastricht
19 september 2026 03:23
Vannacht is een persoon aangereden op de A2 bij Maastricht. Diegene wordt ervan verdacht kort daarvoor een auto in brand te hebben gestoken.
De politie kreeg rond 01.00 uur een melding van een voertuigbrand op de Kasteel Hillenraadweg in Maastricht die pal aan de A2 ligt. Agenten troffen daar een auto aan die nog in brand stond.
Getuigen en omwonenden vertelden de politie dat de verdachten na de brandstichting te voet waren gevlucht in de richting van de A2. Kort daarna vond op de snelweg een aanrijding plaats. Een personenauto botste daar op een overstekende voetganger. Later bleek dat deze voetganger betrokken zou zijn geweest bij de brandstichting.
De man was aanspreekbaar en is naar een ziekenhuis overgebracht, meldt de politie.
De politie is nog op zoek naar twee andere personen die worden verdacht van betrokkenheid bij de brandstichting. De A2-tunnel richting het zuiden is afgesloten voor politieonderzoek.
Russen naar stembus voor de Doema, maar kiezers hebben weinig te kiezen
19 september 2026 02:37
Sinds gisterochtend kunnen Russische kiezers naar de stembus om een nieuw Lagerhuis te kiezen, de Staatsdoema. Voor het eerst doen ook de door Rusland geannexeerde gebiedsdelen van Oekraïne mee aan deze verkiezingen. De stemming is uitgesmeerd over drie dagen. President Vladimir Poetin maande in zijn traditionele televisietoespraak aan de vooravond van de verkiezingen de burgers vooral te gaan stemmen. "Ik ben ervan overtuigd, dat met uw steun en vertrouwen de allerbeste kandidaten zullen winnen. Echte patriotten van Rusland," aldus Poetin.
Poetin rekent op een klinkende overwinning voor de Kremlinpartij Verenigd Rusland, die moet aantonen dat de Russische bevolking zijn 'speciale militaire operatie' in Oekraïne volmondig blijft steunen. De cijfers moeten uitstijgen boven het resultaat van vijf jaar geleden. Toen behaalde de partij volgens de officiële uitslag iets minder dan de helft van de stemmen. Maar net als in voorgaande decennia was bij die verkiezingen sprake van aantoonbaar grootschalige fraude. Onafhankelijk toezicht op de verkiezingen is vrijwel afwezig.
De Staatsdoema telt 450 zetels, waarvan er momenteel 324 in handen zijn van Verenigd Rusland. De overige zetels zijn verdeeld over vier andere partijen, waaronder de Communistische Partij. Formeel zijn die partijen in oppositie tegen de regeringspartij, maar in werkelijkheid staan zij schouder aan schouder in hun steun voor de Kremlinpolitiek. Veel wetsontwerpen worden unaniem aangenomen, zonder een enkele tegenstem.
Snakken naar vrede
In de aanloop naar de verkiezingen blijkt uit opiniepeilingen dat steeds meer Russen snakken naar vrede. Een kwart tot een derde van de ondervraagden vindt dat het land op de verkeerde weg is. De voortdurende Oekraïense droneaanvallen op doelen ver in Rusland, zoals olieraffinaderijen en magazijnen van Russische internetwinkels, hebben hun uitwerking niet gemist.
Vele tienduizenden Russische reizigers hebben last ondervonden van de aanvallen, doordat vliegvelden werden stilgelegd en vluchten afgelast of omgeleid. Ook is er groeiende onrust over een mogelijke op handen zijnde mobilisatie na de verkiezingen. Een 'gedeeltelijke mobilisatie' werd al eens afgekondigd in het najaar van 2022, wat toen leidde tot grote onrust in de samenleving en een exodus van honderdduizenden mannen.
De verkiezingen van 2026 zijn vanaf de eerste dag gekenmerkt door opmerkelijke incidenten. Meermalen kwamen kandidaten voor live uitgezonden televisiedebatten helemaal niet opdagen, wat bizarre beelden opleverde. Maar veruit het grootste schandaal was de uitsluiting van deelname van de links-liberale oppositiepartij Jabloko, die zich profileerde als de enige partij die zich verzette tegen het militaire optreden in Oekraïne.
Jabloko werd op 29 juli door de kiescommissie geregistreerd en kreeg op het stembiljet nummer twee. Maar nog geen twee weken later trok het Russische hooggerechtshof de registratie weer in, na een klacht van een nationalistische partij. Volgens Jabloko was dat een reactie op de snel groeiende populariteit van de partij. Het programma van Jabloko telt slechts 43 woorden, waarin wordt opgeroepen tot een staakt-het-vuren en een eind aan censuur, internetblokkades, angst en repressie.
Kandidaten gedwarsboomd
Individuele kandidaten van Jabloko doen nog wel mee aan de verkiezingen, maar zij worden op alle mogelijke manieren gedwarsboomd. Sommigen zijn aangehouden, of kregen een oproep voor het leger. Jabloko is een van Ruslands oudste partijen, maar al meer dan twintig jaar niet meer vertegenwoordigd in het parlement. Verschillende peilingen sinds de zomer laten zien dat het aantal Russen dat op Jabloko wil stemmen fors is toegenomen en dat de partij voor het eerst in decennia de kiesdrempel van 5 procent met gemak zou halen.
Volgens Jabloko-oprichter Grigori Javlinski zou de partij zelfs kunnen rekenen op 25 procent en daarmee de tweede partij zijn na Verenigd Rusland. Javlinski zag de doemaverkiezingen eerst en vooral als een referendum. "We wilden de burgers vragen wat ze denken over vrijheid, over leven zonder angst, over een staakt-het-vuren," zei Javlinski afgelopen week op een bijeenkomst met zijn achterban. Dat Jabloko al snel uit de race werd gehaald komt volgens hem omdat het Kremlin danig was geschrokken van de jongste peilingen. "Ze zagen plotseling dat we de steun hadden van tientallen miljoenen mensen."
Net als bij de presidentsverkiezingen van 2024 hebben vertegenwoordigers van de Russische oppositie hun aanhangers opgeroepen op om morgenmiddag precies om twaalf uur naar het stembureau te gaan, ongeacht van wat ze met hun stembiljet zullen doen. Dat zal leiden tot lange rijen, die aanschouwelijk moeten maken dat veel Russen ondanks propaganda en repressie het niet eens zijn met de koers van het Kremlin.
Trump: akkoord over uitbreiding Amerikaanse militaire aanwezigheid in Groenland
19 september 2026 01:19
President Donald Trump zegt dat hij een akkoord heeft gesloten met Denemarken en Groenland over het versterken van de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Groenland. Trump maakte het akkoord bekend in een bericht op zijn platform Truth Social.
Volgens Trump geeft de overeenkomst de Verenigde Staten "permanente controle over de veiligheid in Groenland". Hij spreekt van een overeenkomst met een oneindige looptijd. "Er komt geen einde aan!", schrijft de president.
Hij voegde eraan toe dat zijn regering dankzij het akkoord "onmiddellijk" zou beginnen met het proces om een grotere militaire aanwezigheid op het Deense grondgebied te ontwikkelen.
Goedkeuring
De Deense premier Mette Frederiksen heeft inmiddels bevestigd dat er een akkoord ligt. De overeenkomst moet tijdens de komende Algemene Vergadering van de Verenigde Naties worden ondertekend en vervolgens nog worden goedgekeurd door de parlementen van Denemarken en Groenland. Volgens Frederiksen respecteert het akkoord de soevereiniteit en territoriale integriteit van Denemarken en Groenland.
Maandenlang had Trump gedreigd het eiland met geweld in te nemen, ook al is Denemarken een NAVO-bondgenoot van de Verenigde Staten. De president wilde dit naar eigen zeggen doen om ervoor te zorgen dat het Deense eiland niet in handen valt van Rusland of China. Trump benadrukte daarbij steeds dat Groenland van cruciaal belang is voor de Amerikaanse veiligheid.
Grondstoffen
Deskundigen denken echter dat Trump andere drijfveren heeft. Groenland is namelijk rijk aan zeldzame grondstoffen en heeft een strategische ligging. Begin dit jaar gingen in Denemarken duizenden mensen de straat op uit solidariteit met Groenland. Ook in Groenland werd er gedemonstreerd.
Eerder maakte correspondent Rolien Créton een reportage over Trumps plannen met in Groenland:
Twee arrestaties om mensensmokkel en uitbuiting bij Indiase restaurants
18 september 2026 22:25
De Opsporingsdienst van de Nederlandse Arbeidsinspectie heeft vandaag twee eigenaren van een aantal Indiase restaurants aangehouden op verdenking van mensensmokkel en uitbuiting. Europol, dat bij de actie betrokken was, spreekt van ruim zeventig slachtoffers.
De eigenaren hebben acht restaurants die onderdeel zijn van meerdere Indiase horecaketens, onder meer gevestigd in Utrecht, Amsterdam, Den Haag, Hoofddorp en Hilversum. Bij een eerdere controle van de Arbeidsinspectie waren ernstige misstanden ontdekt.
De ondernemers worden ervan verdacht op grote schaal misbruik te hebben gemaakt van de voormalige regeling Aziatische horeca. Die regeling maakte het makkelijk om specialistische Aziatische koks naar Nederland te halen.
De voorwaarden van die regeling zijn door de verdachten vermoedelijk in tientallen gevallen overtreden. Een deel van de naar Nederland gehaalde 'koks' werkte als afwasser, schoonmaker of in de bediening. Als dat met opzet was, verbleven de medewerkers hier illegaal en is er sprake van mensensmokkel.
'Dreiging met geweld'
In de restaurants lijken ook andere arbeidswetten te zijn overtreden. Volgens de inspectie werkte het voornamelijk uit India overgekomen personeel vermoedelijk 60 tot 80 uur per week in plaats van de toegestane 38 uur. Zij kregen niet het loon zoals ze volgens de aanvraag bij de IND hadden moeten krijgen.
Voor de gewerkte uren boven de maximale 38 uur kregen ze helemaal geen loon. Op die manier zouden de restauranteigenaren zo'n 4 miljoen euro hebben opgestreken.
De eigenaren hadden volgens het onderzoek van de inspectie veel macht over de buitenlandse werknemers. Zo regelden zij de huisvesting van het personeel en moesten medewerkers waarschijnlijk boetes betalen bij vroegtijdig vertrek.
"Ook zijn er aanwijzingen voor druk op familie in het thuisland en dreiging met geweld vanuit de verdachten om de slachtoffers harder te laten werken en om te voorkomen dat zij klachten zouden indienen tegen de managers van de restaurantketen", schrijft de inspectie.
Internationale actie
De arrestaties vonden plaats tijdens een internationale actie gericht tegen alle restaurants van de verschillende ketens in Europa. Die werd gecoördineerd vanuit Utrecht. De Arbeidsinspectie werkte daarbij samen met politie-eenheden en arbeidsinspecties in België, Duitsland, Luxemburg en Zwitserland.