Hangars, schepen, bruggen en tunnels: dit hebben Iran en de VS gebombardeerd
22 juli 2026 07:30
Ruim twee weken woedt in het Midden-Oosten nu weer een luchtoorlog tussen Iran en de VS. Dagelijks zijn er raket- en droneaanvallen, maar wat is bekend over getroffen doelwitten? "Iran lijkt een duidelijkere strategie te hebben dan de VS", zegt oud-luchtmachtcommandant Patrick Bolder.
Bij de Iraanse aanvallen valt onder meer op dat Jordanië vaak is bestookt. Net als de andere onder vuur genomen landen huisvest het koninkrijk militairen en materieel van het Amerikaanse leger.
Luchtmachtbasis Muwaffaq Salti in het noorden van Jordanië werd eind vorige week in 48 uur tijd tweemaal getroffen. Op satellietbeelden is te zien dat tenminste één hangar op het vliegveld is verwoest. Een hangar ernaast is beschadigd. De NOS heeft de locatie van deze satellietbeelden gecontroleerd:
Zeker twee Amerikaanse militairen werden bij de aanval gedood, heeft het leger bevestigd. Waarschijnlijk is ook een vermiste militair omgekomen; er zijn stoffelijke resten gevonden die worden onderzocht.
Tientallen militairen raakten bij de raketaanvallen op Jordanië gewond en helikopters raakten beschadigd. Dat meldde The New York Times onlangs op basis van anonieme functionarissen. Het Pentagon zou deze informatie om strategische redenen hebben achtergehouden.
Wendbare raketten
De VS lijkt militair materieel te hebben verplaatst van de Golfregio naar Jordanië, dat verder van Iran weg ligt. Iran zet extra snelle en manoeuvreerbare raketten in om langs de luchtafweer te kunnen komen, zeggen legerbronnen tegen krant The Wall Street Journal (WSJ).
Het is zorgelijk voor de VS dat Iran op grote afstand dit soort gevoelige militaire doelwitten raakt, zegt Bolder. "Het lijkt een combinatie van innovatie door Iran en buitenlandse hulp. Om zoiets te raken heb je namelijk goede inlichtingen nodig." Iran krijgt mogelijk hulp van Rusland of China, schrijft WSJ.
Satellietfoto's tonen ook dat in Koeweit brand was in de haven van Al-Ahmadi. De Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) beweert dat de Amerikaanse marine deze pier gebruikte, maar die bewering is niet onafhankelijk gecontroleerd.
Onder meer een ontziltingsinstallatie, waar van zeewater drinkwater wordt gemaakt, is volgens de Koeweitse autoriteiten getroffen door Iran. Kolonel buiten dienst Peter Wijninga benadrukt dat er vooral veel onduidelijk blijft over dit soort aanvallen. "Of het een misser was door Iran en er een Amerikaanse basis in de buurt ligt, dat vertelt het verhaal niet." Alles bij elkaar is er vooral nog veel onduidelijk over wat er allemaal is getroffen.
Twaalf schepen beschadigd
De recente escalatie van geweld begon op 6 juli met Iraanse aanvallen op commerciële schepen in de Straat van Hormuz. Sindsdien zijn er volgens VN-cijfers zeker twaalf schepen beschadigd geraakt.
Iran heeft de verantwoordelijkheid voor zeker negen aanvallen opgeëist, waarbij zestien opvarenden gewond raakten en een burgerdode viel. De vlam sloeg in de pan door tegenstrijdige opvattingen van de afspraken die Washington en Teheran hadden gemaakt over scheepvaart in de zeestraat.
Het beschieten van schepen heeft geleid tot Amerikaanse bombardementen op honderden locaties in Iran. Met name kustplaatsen waar de IRG leger- en marinebases heeft zijn onder vuur genomen. Ook werden raketlanceerinstallaties verder landinwaarts aangevallen.
Maar net als Iran heeft de VS naast militaire doelen ook civiele infrastructuur getroffen. Zo zijn rondom havenstad Bandar Abbas tunnels, bruggen en telecominstallaties gebombardeerd.
"Het is bij militaire campagnes heel normaal om bruggen van de vijand aan te vallen, om te voorkomen dat ze snel troepen kunnen verplaatsen of bevoorraden", legt Wijninga uit. Dat beaamt Bolder, maar hij erkent ook dat het gevoelig ligt. "Het is altijd een discussie of dit burgerdoelen zijn of niet, want ook het leger maakt er gebruik van. Feit is wel dat de burgerbevolking er eveneens last van heeft."
Zeker twintig burgers zijn gedood bij de Amerikaanse aanvallen, meldt mensenrechtenorganisatie Hrana, die in de VS is gevestigd. Tientallen vissersboten en verschillende spoorwegen en voedselwarenhuizen zouden zijn verwoest of beschadigd zijn geraakt. Duizenden mensen zitten zonder water doordat een ontziltingsinstallatie werd geraakt, stellen de Iraanse autoriteiten.
Het Iraanse regime zegt dat er in totaal zeker vijftig doden zijn gevallen en dat ruim 500 mensen gewond zijn geraakt. In deze cijfers is geen onderscheid gemaakt tussen burgers of militairen.
Aan tafel dwingen
Defensieanalist Bolder vraagt zich af of de VS, behalve het verzwakken van Irans leger, wel een strategie heeft. Het brede pallet aan getroffen doelen doet hem denken van niet. "Als je geen helder einddoel hebt, hoe wil je het dan bereiken? Deze aanvallen lijken er vooral op gericht om Iran weer aan de onderhandelingstafel te dwingen."
Dat laatste vermoedt ook Wijninga. "Trump heeft de aanvallen op de tankers mogelijk gezien als welkome reden om het bestand op te heffen. Na de internationale kritiek dat de afspraken neerkwamen op Amerikaanse capitulatie kan hij nu proberen te streven naar een situatie waar de VS meer als overwinnaar uit de bus komt. Maar uiteindelijk weten we nog niet goed wat de bedoeling van het nieuwe luchtoffensief is."
Ondertussen wil Iran volgens Bolder "de Amerikanen het leven zo zuur mogelijk maken in het Midden-Oosten, door bases aan te vallen en de landen die de aanwezigheid van het leger van de VS faciliteren. Dat er extra slachtoffers in Iran vallen zal het regime niet zo veel interesseren."
Man aangehouden voor dodelijk schietincident bij Vierdaagsefeesten
22 juli 2026 06:57
De politie heeft vannacht een 18-jarige man uit Rotterdam aangehouden voor een dodelijk schietincident in Nijmegen. Net buiten het gebied waar de Vierdaagsefeesten waren, werd gisteravond rond 22.00 uur een andere 18-jarige man uit Rotterdam neergeschoten. Hij overleed in het ziekenhuis.
De aangehouden man wordt verdacht van betrokkenheid, meldt de politie. Zijn rol wordt onderzocht.
Vanwege de Nijmeegse Vierdaagse en de Vierdaagsefeesten was het op het moment van de schietpartij druk in de stad. De politie zei niet direct een link te zien tussen de schietpartij en het evenement, maar kan dat ook niet uitsluiten.
Omgeving nog afgezet
De schietpartij was op de Graafseweg. De omgeving is nog steeds afgezet voor forensisch onderzoek.
De politie bekijkt onder meer of er meer betrokkenen zijn en is ook nog steeds op zoek naar getuigen. Mensen die iets gezien hebben wordt gevraagd om zich te melden.
Wekdienst 22/7: 15 jaar na aanslag op Noors Utøya • Tweede dag Nijmeegse Vierdaagse
22 juli 2026 06:46
Goedemorgen! Vandaag wordt een politiebureau geopend in het huis waar Adolf Hitler werd geboren in Oostenrijk. En lopers zijn begonnen aan de tweede dag van de Nijmeegse Vierdaagse.
Eerst het weer: vandaag is het overwegend bewolkt en af en toe valt er een bui. Bij een matige tot vrij krachtige noordwestenwind wordt het 19 tot 22 graden.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
In Nijmegen is een jonge man doodgeschoten tijdens de Vierdaagsefeesten. Het gebeurde rond 22.00 uur gisteravond, net buiten het festivalgebied. De man werd nog naar het ziekenhuis gebracht, maar daar overleed hij.
Er is nog geen verdachte opgepakt. De politie roept getuigen op zich te melden. Er was op dat moment veel publiek in het centrum van Nijmegen.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Studenten van de TU Eindhoven hebben een zonne-ambulance ontwikkeld voor landen waar medische hulp niet vanzelfsprekend is. Het is zover bekend is het de eerste ambulance die op zonnestroom rijdt. Onze verslaggever reed een klein stukje mee en kreeg van alles te zien.
Fijne dag!
Vorig jaar flink minder Amazoneregenwoud afgebrand
22 juli 2026 04:36
Na jaren van alarmerende berichten over het Braziliaanse Amazoneregenwoud is er nu een beetje goed nieuws. Sinds het begin van de metingen, in 1985, brandde er nog nooit zo weinig bos af.
Volgens MapBiomas, dat de ontbossing monitort, ging het in 2025 om een gebied van zo'n 3,1 miljoen hectare. Dat is een sterke daling met 2024, toen er nog 15,8 miljoen hectare Amazoneregenwoud in vlammen op ging.
In 2024 werd het Amazonegebied getroffen door de ergste bosbranden in meer dan twintig jaar. Volgens de BBC is de daling in het jaar erna te verklaren door La Niña, de tegenhanger van El Niño die nu voor hoge temperaturen zorgt in grote delen van de wereld.
Wat is El Niño?
El Niño is een weerfenomeen dat om de twee tot zeven jaar ontstaat. Het water in de Stille Oceaan warmt dan op en verstoort de gebruikelijke wind- en zeestromingen. Dat brengt wereldwijd gemiddeld een hogere temperatuur met zich mee en kan in meerdere regio's leiden tot extreem weer, zoals droogte of juist veel regenval.
De risico's op die extremen nemen al toe door klimaatverandering, en El Niño komt daar nog eens bovenop.
Het weerfenomeen wordt afgewisseld door La Niña, die juist een afkoelende werking heeft. De laatste La Niña liep afgelopen voorjaar ten einde, gevolgd door een vrij snelle omslag naar El Niño. De vorige El Niño bracht in 2023 allerlei weerrecords met zich mee. Geen El Niño is hetzelfde, maar in de regel neemt het risico op extremen toe bij een zwaardere El Niño.
Een van de onderzoekers van MapBiomas zegt dat Brazilië steeds beter voorbereid is op bosbranden. Zo is er steeds meer zicht op waar branden terugkeren en welke gebieden meer risico lopen. Daardoor kunnen er eerder preventieve maatregelen genomen worden.
Het tegengaan van de branden in het regenwoud is een speerpunt van president Lula. Bij zijn aantreden, op 1 januari 2023, benadrukte hij dat het doel was om de ontbossing in het Amazonegebied "volledig te stoppen".
De branden komen voor een deel doordat ze door mensen zijn aangestoken. Zo zijn er boeren die gebieden platbranden om ze geschikt te maken voor landbouw. Lula kondigde vlak na zijn aantreden aan dat het regenwoud met behulp van satellieten strenger zou worden gemonitord.
Toch is er ook kritiek op zijn beleid; milieuactivisten zijn boos vanwege de goedkeuring die Lula gaf voor olieboringen aan de monding van de Amazonerivier.
Man die uit vliegtuig gezogen werd: 'Hoofd en nek doen pijn, maar ik leef nog'
22 juli 2026 02:43
De man die eerder deze maand aan de dood ontsnapte nadat hij bijna door een kapot raam in een vliegtuig naar buiten werd gezogen, is uit het ziekenhuis. Ljubisa Karovic heeft verwondingen over zijn lichaam: "Ik heb geluk gehad."
De Serviër doet zijn verhaal bij de Britse krant The Guardian. Hij zegt dat hij zich niet veel van het incident kan herinneren, behalve "de explosie": "Mijn hoofd en nek doen nog steeds pijn, maar ik leef nog."
Eerder deze maand ging het bijna gruwelijk mis op een Ryanair-vlucht van het Griekse Thessaloniki naar het Duitse Memmingen. Vlak na het opstijgen was er volgens passagiers een knal, veroorzaakt doordat een raam brak. Karovic werd volgens getuigen tot zijn schouders naar buiten gezogen.
Medepassagiers konden hem naar binnen trekken. Volgens zijn vrouw, Svetlana Grkovic, kwam het cabinepersoneel niet in actie. Wel prijst ze het optreden van een vermoedelijk Albanese medepassagier. "Hij deed alles wat hij kon om hem terug te trekken. Daarna probeerde hij het raam te blokkeren met een tas. Die werd eruit gezogen, maar met een koffer lukte het. We zijn hem eeuwig dankbaar."
Karovic zegt dat zijn gezicht er door de druk en de luchtstroom opgezwollen en misvormd uitzag toen hij weer het vliegtuig in getrokken werd. "Misschien heeft de gordel mijn leven gered. Maar misschien is het het lot. Ik dank God iedere dag."
Karovic moet de komende zes weken een brace om zijn nek dragen. Daarna wordt bepaald of er een operatie nodig is. Verder heeft hij brandwonden en kneuzingen op zijn rechterarm, die doorlopen tot aan zijn oksel en borst.
'Keek de dood in de ogen'
Volgens de advocaat van Karovic is het een wonder dat hij het overleefd heeft. "Zijn hoofd en rechterarm hingen uit een vliegtuig op een snelheid van 600 kilometer per uur. Hij keek de dood in de ogen, maar kwam terug."
Ook de advocaat stelt na gesprekken met ooggetuigen dat het personeel aan boord niet in actie kwam. "Iedereen was het erover eens dat het personeel in shock leek te verkeren. Ze waren bang dat het vliegtuig zou crashen."
Het is niet duidelijk of er ook daadwerkelijk een aanklacht komt tegen Ryanair. De vliegtuigmaatschappij zegt dat er volgens protocol is gehandeld. Bij een plotselinge drukverlaging of snelle daling zijn passagiers en cabinepersoneel verplicht hun gordels om te doen en hun zuurstofmaskers op te zetten. Toen het vliegtuig weer op veilige hoogte vloog, hebben ze geholpen om de man naar een andere plek te verplaatsen, stelt Ryanair.
De Amerikaanse onderzoeksraad NTSB gaat onderzoek doen naar het incident. Ook een Europees luchtvaartagentschap doet al onderzoek.
Slapeloze nachten
Karovic kan het allemaal nog navertellen, al heeft hij er slapeloze nachten van. "Het lawaai van de explosie. Dat lawaai is er iedere keer als ik probeer te slapen." Hij zegt dat hij gecompenseerd wil worden door Ryanair. Vooralsnog ontving hij alleen mails over het omboeken van zijn vlucht.
Reisadviezen Midden-Oosten aangescherpt vanwege opgelaaid geweld Iran en VS
22 juli 2026 01:07
Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de reisadviezen voor een aantal landen in het Midden-Oosten aangescherpt. Volgens het ministerie is de situatie er verslechterd.
Voor Qatar, Jordanië, Saudi-Arabië, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten geldt nu een oranje reisadvies. Dat betekent dat vakanties naar die landen worden afgeraden en dat geadviseerd wordt alleen naar die landen te reizen als dat noodzakelijk is. De oranje code betekent ook dat Nederlandse ambassades bij problemen minder goed kunnen helpen.
Het reisadvies voor Bahrein is zelfs rood. "Wat uw situatie ook is: reis er niet heen. Het is er te gevaarlijk", zegt het ministerie.
Vier kleurcodes
Het ministerie van Buitenlandse Zaken hanteert vier kleurcodes bij reisadviezen:
Aanleiding voor de aanscherping van de reisadviezen is volgens het ministerie de opgelaaide oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran. Iran voert als reactie op Amerikaanse aanvallen weer aanvallen uit op bondgenoten van de VS in het Midden-Oosten.