Delen van Berlijnse spionagetunnel na 70 jaar teruggevonden
29 augustus 2026 11:22
Op een legerkazerne in het oosten van Duitsland zijn delen teruggevonden van een CIA-spionagetunnel. De drie buizen hoorden bij een tunnel die Amerikaanse en Britse geheime diensten in de jaren 50 bouwden tussen het democratische West-Berlijn en communistisch Oost-Duitsland.
De tunnel van 450 meter liep van de West-Berlijnse wijk Rudow naar het dorp Altglienicke, dat in de invloedssfeer lag van de Sovjet-Unie. Ruim 300 meter van de tunnel lag aan de Oost-Duitse kant van de grens. Doel was om telefoonkabels af te tappen en zo berichten van de Sovjet-legerleiding te onderscheppen.
Het lukte om bij de telefoonkabels te komen, maar echt geheim was de tunnel nooit: een Amerikaanse dubbelspion had de Russen geïnformeerd over het bestaan ervan. Om de dubbelspion niet in gevaar te brengen, lieten de Russen de Amerikanen en Britten hun gang gaan.
50.000 tapes
De spionagetunnel is zo'n elf maanden gebruikt door de Amerikaanse CIA en de Britse dienst SIS. In die tijd zijn bijna een half miljoen telefoontjes onderschept. Zo'n 50.000 banden met opnames zijn naar de VS en Engeland gestuurd. Honderden medewerkers waren druk met de analyse ervan, al is het de vraag hoe spannend de gesprekken waren.
Toen in het voorjaar van 1956 door noodweer een storing optrad aan de telefoonlijnen, stuitten Oost-Duitse monteurs op de 'geheime' buizen. In de maanden daarna werd het Oost-Duitse deel van de tunnel afgebroken.
Oefenmateriaal
Naar nu blijkt is een deel van de buizen naar een kazerne in Storkow gebracht. Daar zijn ze ingegraven en door het Oost-Duitse leger gebruikt bij oefeningen. Bij grondwerkzaamheden kwamen ze nu tevoorschijn. De drie buizen zijn samen 11 meter lang en wegen enkele tonnen. Ze zijn gisteren overgebracht naar Berlijn.
In 2012 waren ook al delen van de tunnel ontdekt, bij een andere kazerne. Daar zou volgend jaar verder worden gezocht. "Dat is nu overbodig geworden", zegt de voorzitter van de Berlijnse vereniging Berliner Unterwelten, die gangenstelsels uit de Tweede Wereldoorlog en Koude Oorlog conserveert.
In en rond Berlijn worden nog geregeld vondsten gedaan uit de tijd dat de stad opgedeeld was in een westers en een sovjetdeel. Drie jaar geleden werd in de binnenstad nog een tunnel ontdekt die was gebruikt als vluchtroute van Oost- naar West-Berlijn.
Berliner Unterwelten wil de ontdekte tunnelbuizen tentoonstellen. Eén buis komt bij het eigen museum, een ander wordt gedoneerd aan het Berlijnse DDR Museum. Het laatste deel moet op de plek komen waar de tunnel ooit heeft gelegen - maar dan wel boven de grond.
IJslanders naar de stembus: wel of niet onderhandelen over EU-lidmaatschap?
29 augustus 2026 11:15
In IJsland is vandaag een referendum over de vraag of de gesprekken over toetreding tot de Europese Unie (EU) moeten worden hervat. In de peilingen voorafgaand aan de stemming gingen het ja-kamp en nee-kamp gelijk op.
IJsland behoort al wel tot de Schengenzone, de Europese Economische Ruimte en de NAVO. Naar aanleiding van de economische crisis diende het land in 2009 een verzoek in om lid te worden van de Europese Unie, op zoek naar meer economische stabiliteit. Maar in 2013 zette de eurosceptische regering de onderhandelingen stop.
De huidige regering wil de gesprekken hervatten vanwege de geopolitieke onrust. IJslanders kunnen vandaag tot 22.00 uur lokale tijd hun stem uitbrengen.
Hoge inflatie
Het ja-kamp wordt aangevoerd door premier Kristrún Frostadóttir. Ook de minister van Buitenlandse Zaken Thorgerdur Gunnarsdottir is voor nieuwe onderhandelingen over toetreding.
"De internationale orde die decennialang onze veiligheid en welvaart heeft gewaarborgd, staat onder zware druk", zei ze tegen persbureau Reuters. "In tijden als deze moeten kleine landen goed nadenken over hun standpunt en wie hen steunt."
Voorstanders stellen ook dat toetreding tot de EU zal leiden tot een minder hoge inflatie en lagere rentetarieven. De rente van de IJslandse centrale bank is 8 procent, terwijl die bij de Europese Centrale Bank 2,25 procent is.
Discussie over visserijsector
Volgens oppositieleider Gudrun Hafsteinsdottir, aanvoerder van het nee-kamp, worden deze economische argumenten overdreven. Tegenstanders vrezen bij toetreding tot de EU voor de soevereiniteit van IJsland. Zij willen zelf de regie houden over de wetten die gelden in het land.
De nee-stemmers willen voorkomen dat andere landen ook mogen vissen in de IJslandse wateren. Dat zou volgens hen problemen opleveren voor de IJslandse visserijsector.
Bekijk hier de explainer van NOS op 3 over de rol van de vis in de IJslandse EU-discussie:
Deze vrees is volgens voorstanders van EU-toetreding niet gegrond. Zij stellen dat de visquota gebaseerd zijn op de manier waarop er in de geschiedenis is gevist. Omdat geen enkel ander land al decennia vist in de IJslandse wateren, zou het land daar zelf de controle houden.
Maar Hafsteinsdottir liet zich niet hierdoor overtuigen. "Ik weet dat de Europese Unie met een aantal beloftes van flexibiliteit zal komen, vooral in het begin, maar we weten dat dit niet voor altijd zal zijn."
In gesprek
Een meerderheid die voor ja stemt, betekent niet direct toetreding tot de EU. Er zullen in eerste instantie gesprekken worden gevoerd.
Volgens een memo van het ministerie van Buitenlandse Zaken zouden de onderhandelingen eind dit jaar kunnen beginnen. De gesprekken zouden vervolgens 18 tot 24 maanden kunnen duren.
Rattenplaag in woonzorgcomplex Eindhoven: NVWA deelt waarschuwing uit
29 augustus 2026 10:59
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft een Eindhovense zorginstelling een waarschuwing gegeven na de vondst van rattenuitwerpselen in de keuken. Inspecteurs van de NVWA voerden na klachten een controle uit bij het seniorencomplex.
Bij een bewoonster werden weken geleden al ratten in haar kamer gezien. Ook werd ze gebeten in haar vinger, schrijft Omroep Brabant.
"Wij houden alleen toezicht op plaatsen waar voedsel wordt bewaard en bereid, dus de keukens. Daar lagen uitwerpselen op een paar moeilijk bereikbare plekken", laat een NVWA-woordvoerder aan de omroep weten.
Keutels in bed
De kamer van de dementerende moeder van Liesbeth van der Kuijlen-Vos lag onlangs bezaaid met keutels. Die lagen zelfs in bed. "Ze vreten het papier van de schoonmaakflessen en het incontinentiemateriaal op", zei de dochter eerder deze week. De bewoonster werd tijdelijk naar een andere kamer verplaatst.
De gevolgen zijn volgens Van der Kuijlen-Vos groot. "De medewerkers van Vitalis durfden niet meer naar binnen. Ik moest haar zelf eten geven, douchen en aankleden."
Bestrijders
De zorginstelling schakelde voor de controle al professionele bestrijders in. Ook werden vallen geplaatst.
"Daarna nam Vitalis de zorg weer over. De zorgverleners hadden denk ik het idee dat het probleem daarmee was opgelost", vertelt de vrouw. Dat bleek niet het geval: een week geleden liep er weer een rat door de kamer van de 82-jarige bewoner. Ook werd ze gebeten.
Een deel van de ratten is gevangen:
Vitalis biedt zorg in het appartementencomplex, maar het pand is eigendom van Wooninc. De woningcorporatie zegt er "samen met Vitalis alles aan te doen om de overlast zo snel mogelijk op te lossen".
Ook op andere plekken in en rond Eindhoven wordt geklaagd over rattenoverlast. Zo pakt het nabijgelegen Geldrop een rattenplaag aan met slimme vallen, die een seintje geven als ze dicht springen. Dat bespaart de tijd die nodig is voor het handmatig controleren.
In andere steden in het land neemt ook het aantal meldingen door particulieren toe, ziet het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen. Mogelijk houdt dat verband met de langdurige droogte van deze zomer. Als gevolg van droogte zoeken ratten vochtige plekken op, dichter bij mensen.
Russische luchtaanval op Boetsja, zeker 27 doden gemeld
29 augustus 2026 10:53
Bij een grote Russische luchtaanval op een voorstad van Kyiv zijn volgens de Oekraïense autoriteiten zeker 27 mensen gedood. Tientallen inwoners van de stad Boetsja raakten gewond.
Volgens de gouverneur van de gelijknamige regio Boetsja worden 380 mensen uit het getroffen gebied geëvacueerd.
Ook Kyiv zelf werd getroffen door Russische raketten en drones, is te zien op foto's van internationale persbureaus. Het is niet duidelijk of en hoeveel slachtoffers er zijn.
Slachting in Boetsja
Boetsja lig op ongeveer 25 kilometer van Kyiv. Kort na de Russische inval in Oekraïne in februari 2022 namen de Russen de voorstad in. Inwoners die in de ogen van het Russische leger een snelle doortocht naar Kyiv in de weg stonden, moesten dit met de dood bekopen. De gruwelijke beelden van op straat liggende lichamen, sommigen met boodschappentassen ernaast, gingen de wereld over.
Het Kremlin zei vrijwel direct dat de wreedheden in scène waren gezet, maar verschillende onderzoeken die sindsdien zijn uitgevoerd door uiteenlopende organisaties komen tot eenzelfde conclusie: de moorden kwamen voort uit een doelbewuste strategie.
Boete voor Witte Huismedewerker die gokte op woorden uit Trump-toespraken
29 augustus 2026 10:33
Een medewerker van het Witte Huis die gokte op welke woorden president Trump in toespraken zou zeggen, moet anderhalve ton betalen aan een financiële waakhond. Gabriel Perez kon makkelijk binnenlopen bij de weddenschappen, omdat hij de speeches vooraf al te zien kreeg.
Het was namelijk Perez' taak om de toespraken van Trump in diens teleprompter te laden, het apparaat dat de president gebruikt om zijn speech te kunnen voorlezen zonder papier. Tussen december en februari sloot Perez meerdere weddenschappen af op woorden waarvan hij wist dat ze voorkwamen in de toespraken.
Daarvoor gebruikte Perez de site Kalshi, die gebruikers laat gokken op uiteenlopende nieuwsgebeurtenissen, van de uitslag van het WK tot de vraag wanneer de Straat van Hormuz weer veilig begaanbaar is. Perez verdiende in totaal ruim 100.000 dollar met zijn valsspel.
Ontslag
Toen het bedrog uitkwam, werd Perez op onbetaald verlof gestuurd. Hij is inmiddels niet meer werkzaam voor het Witte Huis, al wil een woordvoerder niet zeggen of hij is ontslagen of zelf is opgestapt. Waakhond CFTC zegt dat Perez zich welwillend opstelde in het onderzoek en daarom een relatief lichte boete krijgt van 65.000 dollar. Daarnaast moet hij zijn winst inleveren.
Volgens de CFTC heeft Perez voor eigen gewin misbruik gemaakt van zijn positie. "Hij schond daarmee het vertrouwen dat in hem was gesteld."
Omstreden
Voorspellingssites als Kalshi en Polymarket liggen al langer onder vuur, precies vanwege dit risico van handel met voorkennis. Zo bleek ook iemand die betrokken was bij de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro geld had ingezet op de kans daarop. Doordat er cryptovaluta gebruikt kan worden, is dergelijk misbruik moeilijk te ontdekken.
De Nederlandse Kansspelautoriteit verbood de site eerder al als goksite.
Noorwegen rouwt om overleden koning Harald, rouwregister geopend in Oslo
29 augustus 2026 09:49
Het overlijden van koning Harald V heeft Noorwegen in diepe rouw gedompeld. Vanaf 10.00 uur is het stadhuis van Oslo geopend voor publiek die het condoleanceregister wil ondertekenen. Ook op andere plaatsen in het land is dat mogelijk.
Tot 18.00 uur kunnen mensen op het stadhuis in Oslo terecht. De gemeente zegt dat mensen rekening moeten houden met wachttijd. Harald V, ook wel de koning van het volk genoemd, overleed gisterenochtend op 89-jarige leeftijd.
De burgemeester Anne Lindboe van Oslo zal het register als eerste ondertekenen, vervolgens is ook publiek welkom. Lindboe zou eigenlijk gisteren trouwen, maar besloot na het overlijden van Harald haar huwelijk te verplaatsen.
Mensen kwamen gisteren al massaal samen op het Slottsplassen, het grote plein voor het Koninklijk Paleis in Oslo. Volgens de Noorse politie waren er zo'n 20.000 mensen op de been. Ook werden bloemen gelegd en kaarsen aangestoken.
Geliefd onder de bevolking
Harald V zat sinds 1991 op de troon en was geliefd onder de bevolking. Zijn regeerperiode werd gekenmerkt door modernisering en hervorming van het Noorse koningshuis. Vandaag zou Harald zijn 58-jarige huwelijksjubileum met koningin Sonja hebben gevierd.
Gisteren werd aan het begin van de avond de kist met daarin het lichaam van de overleden koning overgebracht van het ziekenhuis naar het Koninklijk Paleis. De koninklijke familie volgde de rouwwagen in een stoet. Aan de kant van de weg keken duizenden mensen, velen met Noorse vlaggen in hun hand, in de regen toe.
De kist blijft tot de dag van de uitvaart in het Koninklijk Paleis. Het publiek krijgt daarvoor nog de kans om een laatste groet te komen brengen. Dat zal gebeuren als Haralds baar is opgesteld in de paleiskapel, wanneer is nog onduidelijk.
De datum van de uitvaart is eveneens nog niet bekendgemaakt. De eerste plechtigheden zullen in besloten kring plaatsvinden, daarna vertrekt op de dag van de begrafenis de rouwstoet volgens traditie vanaf het Koninklijk Paleis door het centrum van Oslo naar de laatste rustplaats van Harald, naar verwachting de crypte van de vesting Akershus, waar ook zijn voorgangers liggen.
Morgen worden al in alle elf de Noorse domkerken en veel andere kerken rouwdiensten gehouden, waarvan de meesten om 11.00 uur beginnen. Op de dag van de uitvaart zal er ook in het hele land een minuut stilte zijn, is al bekendgemaakt.
In Noorwegen is een periode van nationale rouw van kracht. Op regerings- en overheidsgebouwen hangen de vlaggen halfstok en diverse evenementen, zoals bijvoorbeeld het grootschalige militaire muziekfestival Norsk Militaer Tattoo werden afgelast.
Gisteren trokken Noren massaal naar het Slottsplassen om te rouwen:
De 53-jarige Haakon werd gisteren automatisch koning en staatshoofd van Noorwegen toen zijn vader overleed. Dinsdag wordt hij beëdigd, wanneer hij de eed heeft afgelegd. Gekroond wordt hij niet, dat gebeurt al sinds 1906 niet meer.
Koning Haakon VIII heeft vandaag een ontmoeting met onder meer de voorzitter van het parlement en die van de Noorse kerk. In de komende dagen wordt een toespraak van hem verwacht.
Zijn dochter Ingrid Alexandra (22) is sinds gisteren de kroonprinses. Ze moet nog een schriftelijke eed afleggen, zodat ze als regent kan optreden wanneer haar vader ziek is, of op vakantie. Mette-Marit, de vrouw van Haakon, is officieel de nieuwe koningin van Noorwegen. Koningin-weduwe Sonja behoudt haar titel koningin, maar zal niet meer Hare Majesteit worden genoemd, die aanspreektitel is nu voor haar schoondochter.
Sonja reed gisteren in de loop van de avond na een dag in het ziekenhuis en het koninklijk paleis terug naar Kongsgård, de residentie buiten de hoofdstad. Daarbij werd de weg naar het verblijf verlicht met kaarsjes die de buren hadden aangestoken als eerbetoon aan Harald.