Chemische fabriek Rusland geraakt bij Oekraïense aanval, ook Krim bestookt
26 juni 2026 11:35
Bij een grote droneaanval vannacht heeft Oekraïne een chemische fabriek ten zuiden van Moskou geraakt, melden Russische en Oekraïense Telegramkanalen. Het zou gaan om de Azot-fabriek in de stad Novomoskovsk in de westelijke regio Toela, waar volgens Oekraïne explosieven voor het Russische leger worden gemaakt.
De aanval zou de grootste droneaanval van Oekraïne zijn sinds de Russische invasie van dat land. De Russische luchtverdediging zou vannacht 660 Oekraïense drones hebben onderschept in twaalf regio's. Dat gebeurde onder meer boven de Zwarte Zee, de Zee van Azov en de door Rusland bezette Krim. Volgens de burgemeester van Moskou zijn ook 47 drones die onderweg waren naar de Russische hoofdstad uit de lucht gehaald.
De gouverneur van Toela zegt dat een industriecomplex beschadigd raakte bij een Oekraïense aanval, maar hij verduidelijkt niet of het gaat om de Azot-fabriek. Wel is bekend dat in de Azot-fabriek met ammoniak wordt gewerkt. Bewoners uit de omgeving zeggen dat zij een ammoniakgeur hebben geroken na de aanval. Eerder deze maand had Oekraïne de fabriek ook al bestookt met drones, waardoor er brand uitbrak.
Ook zegt de gouverneur dat een vrouw gewond is geraakt bij de aanval. Verder is er weinig bekendgemaakt over eventuele schade of slachtoffers.
Aanvallen op Krim
Op de Krim werden onder meer explosies gehoord bij de haven van Kertsj, waar Oekraïne eerder een olieterminal wist te raken.
Gisteren kondigde de Oekraïense president Zelensky een operatie van veertig dagen aan, die volgens hem bedoeld is om Rusland ertoe te dwingen de oorlog te beëindigen. De aanval van vannacht lijkt de eerste zet van deze wekenlange operatie.
De droneaanval past eveneens in de strategie van Kyiv om de Krim te isoleren door verbindingen met het Russische vasteland aan te vallen. Onder meer bruggen worden geregeld door Oekraïne bestookt; zo werd deze week een belangrijke spoorbrug op het schiereiland opgeblazen bij een droneaanval.
Op het schiereiland, dat Rusland in 2014 annexeerde, zijn daarnaast veel olie- en energiefaciliteiten. Door aanvallen op deze doelen was deze week een tekort aan brandstof ontstaan waarop alleen overheidsdiensten benzine konden afnemen. Vanwege de grote hoeveelheid Oekraïense droneaanvallen op Russische olieraffinaderijen waren al verkoopbeperkingen opgelegd in Rusland.
Noodtoestand op Krim
De Russische autoriteiten hebben vanochtend de noodtoestand voor de Krim uitgeroepen, naar eigen zeggen "om economische problemen aan te pakken". Wat daarmee wordt bedoeld, wordt niet verduidelijkt, maar de noodmaatregel lijkt te wijzen op de aanhoudende brandstoftekorten in Rusland, die met name op de Krim nijpend zijn.
Toch beweert de Russische vicepremier Novak dat Rusland voldoende brandstofvoorraden heeft. Wel erkent hij tegen het Russische staatsbureau TASS dat de Russische brandstofmarkt "uitdagend" is. Over de Oekraïense aanvallen op de Russische energie- en oliefaciliteiten op de Krim en de rest van Rusland, melden Novak en het staatspersbureau niets.
Ook aanvallen op Charkiv
In de afgelopen 24 uur zijn bij Russische aanvallen op de noordoostelijke regio Charkiv twee mensen gedood. Volgens de Oekraïense luchtmacht heeft Rusland vannacht 198 drones afgevuurd, waarvan er 174 door de luchtafweer zijn neergehaald. Vier Russische ballistische raketten braken door de luchtafweer en troffen volgens de Oekraïense luchtmacht meerdere locaties. Er wordt schade gemeld aan energiecentrales en woningen.
Kabinet akkoord over ingrijpend stikstofplan, steeds meer details bekend
26 juni 2026 11:03
Het kabinet is het vannacht na lange onderhandelingen eens geworden over een ingrijpend plan om de stikstofstuitstoot te verminderen. Dat melden bronnen aan de NOS. Een definitief akkoord moet er vandaag in de minsterraad gegeven worden. De grote lijnen van het pakket lekten vorige week al uit, de afgelopen week zijn daar nog wijzigingen in aangebracht.
In eerste instantie wilde het kabinet rond twintig grote natuurgebieden, zoals de Veluwe en de Peel, zones van 1 kilometer maken waarin veel minder stikstof mag worden uitgestoten. In het definitieve plan zijn dat uiteindelijk vijftien zones geworden.
Rondom 85 andere natuurgebieden komt een kleinere zone, van 500 meter. Voor veel boerenbedrijven in deze zones betekent het dat ze moeten verdwijnen, verhuizen of innoveren om minder stikstof uit te stoten.
Het kabinet heeft er lang over nagedacht om ook een strengere norm voor grondgebonden veehouderij in deze zones in te voeren. Het gaat dan om het maximum aantal koeien per hectare dat op de grond gehouden mag worden. Uiteindelijk is er toch gekozen voor één landelijke norm. In plaats daarvan komen er in de zones rond natuurgebieden wel stevigere eisen voor de stikstofuitstoot.
Vandaag stikstofplannen kabinet naar buiten
Minister Van Essen (Landbouw) presenteert vandaag samen met minister Karremans (Infrastructuur) en staatssecretaris De Bat (Klimaat en Groene Groei) alle plannen om de stikstofneerslag in Nederland om laag te brengen. De verwachting is dat zij die om 15.00 uur presenteren.
Er is ook lang gesproken over de 'stok achter de deur': hoe wordt ervoor gezorgd dat bedrijven de stikstofuitstoot echt omlaagbrengen? Het kabinet wil daarvoor een landelijke generieke korting invoeren. Dat ligt gevoelig: als de beloofde vermindering van stikstofuitstoot er niet komt, betekent dat in het uiterste geval dat alle bedrijven in Nederland minder koeien mogen houden.
Er komt daarnaast een rekenkundige ondergrens voor de stikstofuitstoot per provincie. In de ene provincie zal die eerder ingevoerd kunnen worden dan in de andere, afhankelijk van hoe de staat van de natuur is. Het betekent dat provincies waar minder stikstofgevoelige natuur is of waar de natuur al is hersteld al eerder de ondergrens mogen gebruiken dan provincies waar de opgave groter is.
Om de boeren tegemoet te komen, wordt de kritische depositiewaarde uit de wet gehaald. Dat is het mechanisme waarmee wordt bekeken hoeveel stikstofneerslag een natuurgebied aankan. Het kabinet moet dan wel op zoek naar een andere manier om het effect van de uitstoot op de staat van de natuur te meten.
Landelijk moet de stikstofuitstoot in de landbouw met 42 tot 46 procent verlaagd worden ten opzichte van 2019, zo is afgesproken. Daarvan is de afgelopen jaren al 18 procent behaald, zo berekende de Algemene Rekenkamer deze week. Vooral in de kippen- en varkenssector is de uitstoot al verlaagd, rundveebedrijven bleven daar tot nu toe bij achter.
Waarom zitten we op een stikstofslot?
Nederland is volgens Europese afspraken verplicht om ruim 160 natuurgebieden te beschermen. Maar dat lukt niet, doordat de stikstofuitstoot hoog is. Daardoor verdwijnen planten, insecten en vogels.
In 2015 werd een oplossing bedacht: het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Bedrijven die stikstof wilden uitstoten, bijvoorbeeld om meer koeien te houden of een weg aan te leggen, kregen alvast toestemming om dat te doen. De compensatie voor de natuur zou later komen.
Alleen werd die laatste belofte niet nagekomen want de stikstofneerslag bleef te hoog. De Raad van State zette daarom in 2019 een streep door de PAS-regeling, waardoor in één klap duizenden bedrijven illegaal werden. Ook vergunningen voor nieuwe projecten zijn sindsdien lastig te krijgen: rechters oordelen vaak dat daarvoor de stikstofuitstoot te hoog is.
Nederland zit daardoor al jaren grotendeels op slot: bedrijven kunnen niet uitbreiden, woningen kunnen niet worden gebouwd en wegen kunnen niet worden aangelegd. Volgens verschillende schattingen loopt de schade voor de economie intussen in de miljarden tot tientallen miljarden per jaar.
Limburgers met minimuminkomen kunnen gratis met Arriva reizen in Limburg
26 juni 2026 10:58
Meer Limburgers kunnen voortaan gratis reizen met het openbaar vervoer tijdens daluren in hun provincie. Vanaf 14 juli kunnen inwoners met een inkomen tot maximaal het sociaal minimum een digitale aanvraag doen daarvoor.
De provincie startte vorig jaar al met de regeling 'Arriva Dal Vrij Limburg', waardoor Limburgers met een bijstandsuitkering aanspraak kunnen maken op gratis reizen in de regio tijdens de weekenden en daluren. De regeling geldt alleen voor bussen en treinen van Arriva.
Volgens de provincie maken veel inwoners met een bijstandsuitkering daar al gebruik van: er zijn bijna 27.000 passen aangevraagd. De provincie schatte eerder dat zo'n 60.000 mensen in aanmerking komen voor de regeling.
"Er is nog een kleinere groep inwoners met een inkomen dat ook binnen de gestelde grens valt, maar die geen bijstandsuitkering hebben. Zij kunnen het product vanaf nu ook aanvragen", schrijft de provincie in een persbericht.
Vanaf maandag kunnen inwoners van de gemeente Maastricht gebruikmaken van het digitale loket. Twee weken later opent het loket voor de rest van Limburg.
Gebruikers moeten bij hun aanvraag wel een digitale inkomenstoets doen. De aanvraag via het digitale loket en de toets worden beide uitgevoerd door een extern bedrijf. "De inkomensgegevens komen niet bij de provincie of Arriva terecht en worden alleen gebruikt voor deze toets", zegt de provincie daarover.
Experimenten op allerlei plekken
Door het land lopen verschillende proeven. Zo kondigde de NS in mei een tijdelijke proef aan in Amersfoort, waardoor inwoners van de stad met een laag inkomen met een zogenoemde Vooruitpas een halfjaar gratis met de trein kunnen reizen. Ook Nijmegen is inmiddels bij de proef aangesloten.
De provincie Zuid-Holland startte begin dit jaar een soortgelijke proef voor mensen met een minimuminkomen. Amsterdammers met AOW en weinig geld kunnen al gratis reizen in Amsterdam en Weesp met openbaar vervoer van het GVB, Connexxion en EBS.
Porsche-telg zet villa in de verkoop na kritiek op plan voor privétunnel
26 juni 2026 10:41
Wolfgang Porsche heeft zijn villa in het Oostenrijkse Salzburg in de verkoop gezet na aanhoudende kritiek op een plan om een privétunnel aan te leggen. Die tunnel moest volgens Oostenrijkse media dwars door een berg lopen richting de villa van de voorzitter van de raad van commissarissen van automerk Porsche.
De 83-jarige automiljardair kocht het Paschinger Schlössl, zoals de villa heet, in 2020 voor 8,4 miljoen euro. De Porsche-telg wilde er een ondergrondse tunnel aanleggen, omdat de smalle toegangsweg naar de villa in de winter moeilijk begaanbaar was, schrijft de Oostenrijkse krant Der Standard.
Vergunning
Het plan voor de 500 meter lange tunnel kreeg groen licht van de gemeente. Porsche betaalde eenmalig 48.000 euro voor het gebruik van de grond. Milieuactivisten en sommige politici waren boos dat de gemeente het plan toestond en vonden het bedrag te laag. Een petitie tegen de tunnel werd 19.000 keer ondertekend.
Sinds een paar dagen staat de villa te koop op een Franse vastgoedsite. Het pand, inclusief tuin van 7800 vierkante meter, wordt voor 12,7 miljoen euro aangeboden. In de woonadvertentie staat ook vermeld dat er nog een bouwvergunning ligt voor de aanleg van een tunnel. De nieuwe eigenaar van de villa heeft nog tot 2028 de kans om een tunnel te graven.
Levenslang voor dader aanslag kerstmarkt Maagdenburg
26 juni 2026 10:27
De man die in 2024 zes mensen doodde bij een aanslag op de kerstmarkt van Maagdenburg moet levenslang de gevangenis in. De rechter acht Taleb al-Abdulmohsen (51) onder meer schuldig aan moord.
Abdulmohsen reed op 20 december 2024 met een auto in op bezoekers van de kerstmarkt in de Oost-Duitse stad. Hij gebruikte daarbij een zware huurauto en reed zeker 48 kilometer per uur.
Zes bezoekers kwamen om het leven. Zo'n 300 mensen raakten gewond. Abdulmohsen werd ter plekke gearresteerd. De aanslag leidde tot nog strengere veiligheidsmaatregelen op kerstmarkten in Duitsland.
Psychiater met persoonlijkheidsstoornis
Abdulmohsen is afkomstig uit Saudi-Arabië. Hij woont al lang in Duitsland en werkte tot kort voor de aanslag als psychiater voor gedetineerden. Het Duitse Openbaar Ministerie zegt dat Abdulmohsen de aanslag lang van tevoren had gepland en handelde uit persoonlijke motieven, niet uit ideologische.
Volgens een deskundige heeft de dader een zware persoonlijkheidsstoornis. Tijdens het proces ging hij tijdelijk in hongerstaking. Vanuit de cel stuurde hij ook brieven naar slachtoffers, wat tot grote verontwaardiging bij hen leidde.
Ruim 200 overlevenden en nabestaanden waren mede-aanklager bij het proces. Vanwege de enorme belangstelling is voor de zaak een tijdelijke rechtbank gebouwd, waarin meer mensen konden worden gehuisvest.
Abdulmohsen kan tegen de uitspraak in beroep gaan.
Kort na de aanslag, toen er nog sprake was van vijf doden, maakten we deze reconstructie:
Podcast De Dag: het geheim van een succesvolle ochtendshow
26 juni 2026 09:57
Het was een rumoerige week in radioland. Mattie en Marieke stoppen met hun ochtendshow op Qmusic en Jan-Willem Roodbeen en Jeroen Kijk in de Vegte verhuizen hun ochtendshow naar Radio 10. Dat die transfers het nieuws halen, laat zien hoe belangrijk de ochtenduren nog altijd zijn voor radiostations.
"Het mooie van ochtendradio is dat de mensen met je opstaan. Je trekt de mensen naar je zender en krijgt een band", zegt radio-dj Gerard Ekdom, die zelf een ochtendshow maakt voor Veronica.
Met Ekdom kijken we naar wat een ochtendshow succesvol maakt. Hoe maak je elke ochtend de beste uitzending voor honderdduizenden mensen die onderweg zijn naar werk of school?
Luisteren?
Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Volgens de dj is humor een belangrijk ingrediënt voor ochtendradio. En is het belangrijk dat je vaste rubrieken op vaste tijdstippen hebt. "Je bent heel aanwezig op de bijrijdersstoel of aan de ontbijttafel. Als je op vaste tijdstippen altijd hetzelfde doet, heb je als luisteraar een referentiekader. Dan weet je: ik ben op tijd." Of Gerard Ekdom ook een scoop te delen heeft in deze transferweek? "Mijn scoop is: ik ben dolgelukkig!"
Reageren? Mail dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Lars Hulshof en IJsbrand Terpstra
Eindredactie: Rosanne Sies