Bemanningslid neergehaald Amerikaans gevechtsvliegtuig gered, zoekactie nog gaande
3 april 2026 22:38
Een bemanningslid van een boven Iran neergeschoten Amerikaans gevechtsvliegtuig is gered door het Amerikaanse leger. Het gaat om de piloot van het toestel. Dat hebben bronnen bevestigd aan persbureau AP. Naar een ander bemanningslid wordt nog gezocht.
De gevonden piloot is in veiligheid gebracht met twee helikopters, melden bronnen aan het Amerikaanse CBS News. De helikopter die de straaljagerpiloot vervoerde is bij de reddingsactie onder vuur genomen. Bemanningsleden raakten daarbij gewond, maar de helikopter kon volgens de bronnen veilig landen.
The Washington Post heeft beelden geverifieerd van een vliegtuig en twee helikopters die ergens boven Iran vliegen. Te zien is hoe de helikopters in de lucht worden bijgetankt:
Het gevechtsvliegtuig, een F-15E, werd vanochtend door de Iraanse luchtafweer naar beneden gehaald. Het is een toestel voor twee bemanningsleden: een piloot en iemand die het wapensysteem bedient. Iraanse berichten spraken in eerste instantie over het neerhalen van een F-35, die één piloot aan boord heeft.
Al snel werd door Iraanse bronnen ook gemeld dat zeker één bemanningslid het toestel met zijn schietstoel had kunnen verlaten voordat het neerstortte. De presentator van een tv-station in het zuidwesten van het land zei dat er een beloning klaarligt voor wie de piloot aan de politie overdraagt, "dood of levend".
Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt bevestigde dat president Trump op de hoogte was gebracht van het incident. Het is de eerste keer dat een Amerikaans gevechtsvliegtuig is neergeschoten sinds de aanvallen op Iran bijna vijf weken geleden begonnen.
Een Israëlische bron heeft aan persbureau AP laten weten dat het Israëlische leger vanwege de nog lopende zoekactie op dit moment geen luchtaanvallen uitvoert in "relevante" gebieden.
Tweede toestel
The New York Times meldt op basis van bronnen dat vandaag rond dezelfde tijd een tweede Amerikaans gevechtsvliegtuig in het Midden-Oosten is neergestort. Het zou gaan om een A-10 'Warthog' die crashte in de buurt van de Straat van Hormuz. Het enige bemanningslid, de piloot, zou zijn gered.
De oorzaak van de crash wordt door de Amerikanen niet vermeld. De Iraanse staatstelevisie claimt dat ook dit toestel door Iran is neergehaald.
Twee keer eerder ontslagen GGZ-begeleider voor rechter voor seksueel misbruik cliënten
3 april 2026 21:12
Een 50-jarige man uit Zierikzee hoorde vandaag drie jaar cel tegen zich eisen voor ontucht, aanranding en verkrachting van cliënten in de zorginstelling waar hij werkte. Tijdens zijn carrière werd hij twee keer eerder ontslagen wegens grensoverschrijdend gedrag. Dat verleden was bekend bij de instelling waar hij werkte.
De verdachte werkte in 2023 en 2024 als begeleider bij de Zeeuwse zorginstelling Emergis op een afdeling waar mensen met langdurige mentale of psychosociale problemen verblijven. Met twee cliënten, die al een trauma hadden uit het verleden, zocht hij seksueel contact via e-mail en door stiekem op hun kamers te komen.
Beide vrouwen wezen in hun slachtofferverklaring op de rol die Emergis hierin heeft gespeeld. De zorginstelling wist dat de man bij een andere ggz-instelling in Halsteren al eens op staande voet was ontslagen vanwege grensoverschrijdende opmerkingen en het versturen van dickpics.
Daarvoor werkte hij als wijkagent bij de politie. Ook daar werd hij ontslagen, omdat hij in de wijk waarvoor hij verantwoordelijk was met verschillende vrouwen seksueel contact had.
'Goede en veilige zorg'
Emergis zegt in een reactie tegen Omroep Zeeland dat de medewerker al geruime tijd niet meer bij de zorginstelling werkt. "Toen de eerste signalen bij ons binnenkwamen, hebben wij deze met de grootst mogelijke ernst en urgentie behandeld. We staan voor goede en veilige zorg en het raakt ons dan ook diep wanneer cliënten zich onveilig hebben gevoeld."
"Juist daarom hebben we direct de noodzakelijke stappen gezet, waaronder het doen van aangifte en het nemen van maatregelen om een veilige omgeving voor cliënten en medewerkers te blijven waarborgen." Over de afwegingen die de zorginstelling bij het aannemen van de man heeft gemaakt, wordt niets gezegd.
Kwetsbare mensen
In de rechtbank zei de verdachte vandaag dat hij hecht was met de twee vrouwen en dat hij bijvoorbeeld voor het versturen van een dickpic aan een van hen had gevraagd of ze dat "oké" vond. Ook zei hij dat het in die tijd slecht met hem ging en dat hij nu in therapie is.
Volgens de officier van justitie wist de man dat het niet goed was wat hij deed. "Hij wist dat hij niet op de kamers mocht komen, maar hij zei dat het hem geen reet kon schelen. Hij zei telkens dat ze de mailtjes moesten verwijderen."
De officier wees naar de verantwoordelijkheid die de man had als begeleider. "Hij had veel beter moeten weten. Hij was hun begeleider en zorgverlener. Het gaat om zeer kwetsbare mensen die meerdere malen in hun vertrouwde omgeving zijn lastiggevallen."
Die jaar cel
Daarom eiste de officier een straf van drie jaar cel, waarvan één jaar voorwaardelijk. Ook zou de man vijf jaar geen contact mogen hebben met de betrokken vrouwen en geen beroep mogen uitoefenen in de zorg.
De rechter doet over twee weken uitspraak in de zaak.
Crisis in Cuba: hoe overleef je in een land dat op instorten staat?
3 april 2026 20:51
Twee grote tassen vol medicijnen en medische apparatuur, gedoneerd uit Chili en Costa Rica, worden uit een auto geladen van ICAP, de Cubaanse nationale organisatie die de humanitaire hulp coördineert. De afgelopen weken kwam met hulpkonvooien over het water en door de lucht internationale hulp voor Cuba op gang. Veel wordt gedoneerd vanuit Latijns-Amerika.
Ik ga mee naar een ziekenhuis waar de lading met medische producten naartoe wordt gebracht. Het verplegend personeel pakt de spullen uit en is blij met de steun, want sinds de algehele olieboycot, opgelegd door de Amerikaanse president drie maanden geleden, komt er geen druppel olie Cuba binnen.
Enige verlichting kwam afgelopen week toen een Russische olietanker met 730.000 liter ruwe olie toestemming kreeg om aan te meren, en een tweede tanker is onderweg.
Ondertussen staat het land praktisch stil. Ziekenhuizen, scholen, ze functioneren nog met moeite. Er zijn grote stroomstoringen, er is een tekort aan brandstof en prijzen in de winkels worden alsmaar hoger.
Al decennialang is er een embargo van kracht dat de VS oplegde na de revolutie van Fidel Castro (1959), toen Cuba communistisch werd. Daardoor is de import van medicijnen en apparatuur beperkt. Na de val van de communistische Sovjet-Unie, begin jaren negentig, droogde de steun voor Cuba op en raakte het land in de problemen. De recente olieboycot door president Trump verergert alles.
Niet eerder trof ik Cuba, waar ik nu voor de zevende keer ben, in deze toestand aan. Ik zie lege straten waar nauwelijks auto's rijden. Af en toe toeft er nog een karakteristieke oldtimer voorbij, maar de meeste auto's staan stil in het centrum van hoofdstad Havana. Toeristen zijn er niet.
Zelf heb ik maar een fiets gehuurd waarmee ik me verplaats over de brede, doodstille avenida's en de smallere straten in het centrum waar de ooit statige koloniale panden er nu verpauperd bijstaan. Ik moet uitwijken voor de zoveelste berg afval want door het brandstoftekort wordt vuilnis zeer onregelmatig opgehaald.
Er hangt een stinkende walm in de straten en vliegen zoemen boven het afval. Als er wel een vuilniswagen langskomt om de troep op te ruimen beginnen mensen spontaan te juichen en te applaudisseren.
Hoe overleef je in een land dat op instorten staat? Ik vraag het de Cubanen die ik ontmoet. Uit eerdere bezoeken weet ik dat de mensen hier een enorme veerkracht hebben en zich al decennialang door verschillende grote crises heen hebben moeten worstelen. Maar de treurnis die ik nu in het land aantref is erger dan eerder.
Een man die ik in zijn huis bezoek, die twee universitaire titels heeft en op een school werkt als beveiliger, vertelt hoe hij overleeft dankzij het afval. Daar zoekt en vindt hij waardevolle spullen om te verkopen. Daarmee probeert hij een maaltijd bij elkaar te sprokkelen.
Bij zijn benedenburen is er na dagen zonder stroom plotseling weer elektriciteit. Dus worden snel telefoons opgeladen, wordt de ijskast aangezet en worden emmers gevuld met water. Ieder moment kan het weer anders zijn. Daarom leven de Cubanen van moment naar moment, vertellen ze.
Ineens pikkedonker
Want het is ook onveiliger dan tijdens voorgaande bezoeken. Als 's avonds de stroom ineens uitvalt in de straat waar ik loop en alles pikkedonker wordt, zie ik hoe mensen snel proberen naar huis te lopen. Cuba was altijd een van de veiligste landen in de regio met een zichtbaar aanwezig en streng politieapparaat. Ook dat lijkt tot stilstand te zijn gekomen.
Er zijn veel meer overvallen, hoor ik van Cubanen. Dat houdt verband met de crisis. 90 procent leeft inmiddels in armoede in een land waar alles steeds duurder wordt. Een liter benzine is nu 6000 Cubaanse pesos, ongeveer een maandloon hier.
Met Venezuela als voorbeeld, waar de Verenigde Staten begin januari binnenvielen en president Maduro gevangennamen, hoopt Trump nu ook Cuba naar zijn pijpen te laten dansen. Het nieuws over de dreigementen van Trump, die al een paar keer heeft geroepen dat hij Cuba "zal innemen", zoemt hier inmiddels rond.
"Er moet verandering komen, maar we willen onze soevereiniteit niet opgeven", hoor ik veel. Veel jongere Cubanen maakt het niet eens uit wie er aan de macht is, zeggen ze. "Als de situatie maar radicaal verandert".
Onderdeel van Tata Steel wordt stilgelegd om te hoge uitstoot chroom-6
3 april 2026 20:30
Tata Steel in IJmuiden legt een bedrijfsonderdeel tijdelijk stil omdat na metingen is gebleken dat het te veel van de kankerverwekkende stof chroom-6 uitstoot.
Het gaat om de gietwalsinstallatie, die de Direct Sheet Plant wordt genoemd. Daar wordt vloeibaar staal omgevormd tot rollen staal. Het bedrijf voerde metingen uit waaruit het verhoogde chroom-6-gehalte bleek. Het bedrijf meldde de resultaten aan de toezichthouder Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied die het bedrijf verzocht om de installatie te sluiten.
'Aanzienlijk boven de norm'
Om welke hoeveelheid het gaat, melden de dienst en Tata Steel niet. Wel zegt de dienst dat de uitstoot "aanzienlijk boven de geldende norm" ligt. De omgevingsdienst meldt dat het fabrieksonderdeel uiterlijk morgen om 12.00 uur wordt stilgelegd.
Wanneer de installatie weer in gebruik wordt genomen is nog niet bekend. Tata Steel zegt te werken "aan aanvullende technische en organisatorische maatregelen om de chroom-6-emissies te reduceren". Pas na testen waaruit blijkt dat de uitstoot weer aan de norm voldoet, kan de installatie weer normaal draaien.
Effecten voor omgeving
Het is nog onbekend of de omgeving gevaar heeft gelopen door de verhoogde concentratie chroom-6. De omgevingsdienst heeft de GGD geïnformeerd. Die kan pas advies geven over mogelijke effecten als de omgevingsdienst heeft berekend hoe de stof zich door de lucht heeft verspreid.
Chroom-6 is een vorm van het metaal chroom dat een roestwerende werking heeft. De stof vormt in vaste vorm geen gevaar, maar wel als er kleine deeltjes vrijkomen, bijvoorbeeld bij schuren en lassen. Dan is de stof kankerverwekkend als mensen ermee in contact komen en niet goed beschermd zijn.
'In de bergen moet je geen haast hebben' en meer tips tegen oplichting in Nepal
3 april 2026 20:21
Ze komen er allebei al tientallen jaren: René de Bos en Katja Staartjes. Zij was de eerste Nederlandse vrouw die de Mount Everest wist te beklimmen en kwam daarna nog zo'n dertig keer in het bergland. Hij was überhaupt de eerste Nederlander die de berg bedwong. Daarnaast heeft hij een reisbureau dat zich richt op Nepal.
De verhalen over oplichting in de toerismesector kennen De Bos en Staartjes allebei, maar vooral van horen zeggen. Ook zij kregen mee dat in Nepal deze week 32 mensen zijn aangeklaagd voor hun rol in een grote fraudezaak waarbij toeristen tijdens trektochten onnodig per helikopter werden geëvacueerd.
Volgens justitie werkten trekkingbureaus, helikoptermaatschappijen en ziekenhuizen samen en incasseerden zij miljoenen dollars aan verzekeringsgeld door medische noodgevallen te verzinnen of te overdrijven.
Dergelijke oplichting speelde al in 2018, herinneren beide ervaren klimmers zich. Toen kondigde de Nepalese overheid maatregelen aan, maar daarna gebeurde er weinig om de misstanden écht aan te pakken. Na corona werd het zelfs nog erger.
Toch is het nu anders, verwacht Staartjes. De nieuwe regering voelt de druk van een jongere generatie die klaar is met de corruptie in het land. Volgens Staartjes lijkt het nu menens.
Wandelaars vaakst slachtoffer
Het vaakst gaat het mis bij de wandelaars, zeggen De Bos en Staartjes allebei. Met wandelaars bedoelen ze de mensen die niet de Mount Everest beklimmen, maar lopen tot aan het basiskamp. Dat klinkt makkelijker dan het is: het is een meerdaagse tocht tot een hoogte van 5300 meter.
Op zulke hoogtes kun je hoogteziekte oplopen. Je lichaam is dan nog niet gewend aan de veel lagere hoeveelheid zuurstof in de lucht. Mensen worden ziek als ze te snel stijgen.
Vaak zijn de klachten relatief onschuldig. Geen eetlust, hoofdpijn en duizeligheid. Maar het wordt gevaarlijk wanneer er een zwelling van de hersenen optreedt, soms met vocht in de longen. De remedie is dan zo snel mogelijk afdalen en naar een ziekenhuis gaan. Terug naar beneden gaat op dat moment meestal alleen nog per dure helikopter.
Van die angst voor hoogteziekte maken sommige reisgidsen handig gebruik. Ze zetten mensen met relatief milde klachten onder druk om zich te laten evacueren. "De verzekering betaalt toch wel."
Wat de toeristen dan niet weten: iedereen profiteert mee. De gids, het helikopterbedrijf en zelfs het ziekenhuis.
'Neem de tijd'
De oplossing is vrij simpel, schetst Staartjes. "Zorg dat je de tijd hebt. Iedereen heeft haast, maar juist op hoogte moet je geen haast hebben." Dat betekent dat je voor de tocht naar het basiskamp ruim een week uittrekt.
Toch bieden reisorganisaties in Nepal de tocht nog steeds aan op een manier waarbij wandelaars in slechts enkele dagen het basiskamp bereiken. Daarmee nemen ze het risico dat mensen ziek worden. Staartjes noemt die praktijken "zeer schadelijk en verwerpelijk".
Als mensen worden geëvacueerd, wordt de vlucht soms gedeeld met anderen. Aan boord zitten dan meer geëvacueerden, maar de verzekeringsmaatschappijen weten dat niet. Vanuit Nepal wordt dezelfde vlucht meerdere keren in rekening gebracht. Zo verdient de helikoptermaatschappij de vlucht soms wel vijf keer terug.
Goede voorbereiding
Het is dus zaak om met betrouwbare mensen op pad te gaan. Veel ellende kun je voorkomen door een reis via een Nederlands bureau te boeken, zegt Staartjes. En, benadrukt ze: "wanneer je het goed regelt en de tijd neemt, heb je de reis van je leven, waarin je echt kunt genieten".
Ook De Bos hamert erop: een goede voorbereiding voorkomt een hoop problemen. Weet als wandelaar of klimmer wat normaal is, hoe snel je mag stijgen en wat een gids behoort te kosten. "Als je voor een koopje naar het basiskamp wordt gestuurd: vraag je dan af of het wel klopt."
Iraniërs vrezen Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op burgerdoelen
3 april 2026 20:18
De Amerikaans-Israëlische oorlog in Iran richt zich niet alleen op militaire doelen. Ook woonhuizen, universiteiten, infrastructuur en winkel- en kantoorpanden worden geraakt. De verschuiving naar deze doelwitten heeft grote gevolgen voor Iraniërs.
"We gaan ze de komende weken extreem hard raken", zei president Trump gisteren in zijn televisietoespraak. "We gaan ze terugbrengen naar het stenen tijdperk, waar ze horen." Kort daarna bombardeerde het Amerikaanse leger de belangrijke B1-brug tussen Karaj en Teheran.
Op de schaarse aanvalsbeelden uit Iran, geverifieerd door de NOS, is te zien hoe woonhuizen en bedrijfspanden in drukke wijken van de hoofdstad doelwit zijn:
De aanvallen hebben grote gevolgen voor het Iraanse leven. Volgens mensenrechtenorganisatie HRANA zijn er sinds het begin van de oorlog zo'n 1600 burgers gedood. Dat zijn er honderden meer dan het aantal militaire slachtoffers dat de organisatie tot nu toe identificeerde.
'Niet naar het ziekenhuis'
De Iraans-Nederlandse Sara Nozohour hoort van haar familie in Iran dat de angst toeneemt. "Zij merken dat doelwitten in en rond Teheran worden aangevallen, die eigenlijk weinig of niets te maken hebben met militaire doelen. Er is veel angst."
Toen Nozohours oma door een gebroken been in het ziekenhuis belandde, probeerden familieleden haar zo snel mogelijk naar huis te halen. "De laatste tijd horen wij vaker dat ook ziekenhuizen direct of indirect zijn aangevallen", vertelt ze. "Om haar daar weg te halen moest mijn familie een verklaring ondertekenen die de gezondheidsrisico's bij hen legt. Dat hebben we gedaan, want ik had haar liever thuis dan in een ziekenhuis."
Historicus en Iran-deskundige Peyman Jafari herkent de verhalen die Nozohour van haar vrienden en familie hoort. "Er worden bommen van honderden kilo's op Iran gegooid. Dat houdt de bevolking wakker in angst. Kinderen en volwassenen raken getraumatiseerd omdat de grond onder hun voeten letterlijk elke nacht trilt."
Economische verzwakking
Daarnaast ziet Jafari dat de VS en Israël hun aanvalsdoelen verschuiven. "In de eerste dagen waren het vooral militaire doelen. Zoals productieplekken voor langeafstandsraketten, barakken van de Revolutionaire Garde", zegt hij. "Nu zien we dat gasvelden en raffinaderijen geraakt worden, maar ook fabrieken waar medicijnen worden geproduceerd. En vandaag zelfs een bedrijf dat vaccins ontwikkelt."
Volgens de historicus draaien deze aanvallen voornamelijk om de economische verzwakking van het land. "Het doel voor met name Israël is om Iran tot een heel erg zwak en gefragmenteerd land te bombarderen. Waardoor het land economisch minder aantrekkelijk is voor China en Rusland."
Bovendien, stelt Jafari, kan Iran zich minder focussen op de Israëlische operaties in Gaza en de Westelijke Jordaanoever, als het straks jarenlang de eigen economie moet opbouwen.