Brand op militair terrein 't Harde veroorzaakt door oefening met springstoffen
7 mei 2026 15:19
De natuurbrand die op 29 april uitbrak op het militaire oefenterrein in 't Harde is veroorzaakt door een oefening met springstoffen. Dat heeft de Koninklijke Marechaussee bekendgemaakt.
"Het meest aannemelijke scenario is dat tijdens het springen van de mijnen er vermoedelijk gloeiend hete deeltjes, zoals glasvezelresten van oudere mijnen en resten van de gebruikte brandfakkels, uit de springkuil zijn geslingerd", zegt een woordvoerder van de marechaussee. In zo'n springkuil worden explosieven tot ontploffing gebracht.
Dronebeelden van de oefening ondersteunen dat scenario, zegt de marechaussee. Daarop is volgens hen te zien dat direct na de ontploffing op verschillende plekken rondom de springkuil brandhaarden ontstonden. "Het vuur breidde zich zeer snel uit tot een grote vuurzee."
Geen strafbare feiten
Uit het onderzoek bleek ook dat er geen strafbare feiten zijn gepleegd bij de oefening. "De brand ontstond tijdens een geplande oefening. De eenheid had de oefening correct aangevraagd en het was vooraf goedgekeurd door de relevante autoriteiten."
Omdat er dus geen aanwijzingen liggen dat er strafbare feiten gepleegd zijn, stoppen de marechaussee en het Openbaar Ministerie nu met het onderzoek. "De resultaten worden overgedragen aan defensie met het oog op mogelijke aanpassingen van de protocollen en voorschriften."
Andere branden
Na een natuurbrand vorig jaar in de buurt van Ede besloot defensie nog dat veiligheidsprotocollen niet hoefden worden aangepast.
De marechaussee doet nog wel onderzoek naar drie andere natuurbranden op militaire oefenterreinen vorige week: de brand op de Ederheide van 21 april en de branden op de Oirschotse Heide en Weerterheide op 30 april. Daarvan moet de oorzaak nog worden vastgesteld.
'Overheid moet stoppen met algoritmes die leiden tot discriminatie'
7 mei 2026 14:58
De overheid moet stoppen met het gebruiken van algoritmes om fraude en criminaliteit op te sporen. Steeds meer overheidsinstanties maken gebruik van zogenoemde datagedreven profilering, maar dit leidt in de praktijk vaak tot discriminatie, stelt de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme vast. De commissie komt volgende maand met een rapport hierover.
De commissie noemt de toeslagenaffaire als voorbeeld, maar ook DUO. Tussen 2012 en 2023 werden zo'n 10.000 studenten op basis van een discriminerend algoritme gecontroleerd op fraude met studiefinanciering. De overheidsinstantie hanteerde een selectieprocedure voor fraude waarbij uitwonende studenten met een migratieachtergrond eerder in beeld kwamen dan autochtone studenten.
Volgens de voorzitter van de commissie, Joyce Sylvester, kunnen allerlei groepen getroffen worden. "Het kunnen jongeren zijn, maar ook ouderen of mensen in bepaalde wijken. Over het algemeen raakt het mensen die sociaal-economisch zwakker en kwetsbaar zijn."
Verouderde data
Volgens de commissie is het gebruik van zulke algoritmes in strijd met de belangrijkste principes van goed bestuur. Zo ontbreken er wettelijke kaders waarin staat hoe datagedreven profilering gebruikt mag worden. Ook baseren algoritmes hun opsporing voor fraude op verouderde data. Als er in de oude gegevens al sprake was van discriminatie, kan het algoritme dat gaan herhalen en zelfs versterken.
Overheidsinstanties zeggen vaak de algoritmes in te zetten omdat dat efficiënter zou zijn dan andere methoden om fraude vast te stellen, maar volgens de commissie is daar weinig overtuigend bewijs voor. "Ze denken dat ze efficiënt bezig zijn, maar wij zeggen: kijk wat het kost als het misgaat", zegt Sylvester.
Daarnaast is het een probleem dat burgers vaak niet weten dat ze geprofileerd worden door de algoritmes, en welke algoritmes en criteria daarvoor worden gebruikt. Het Algoritmeregister dat overzicht moet bieden aan burgers over hoe de overheid algoritmes gebruikt en wanneer, is gebrekkig.
'Stop met algoritmes'
De commissie roept de overheid daarom dus op om te stoppen met de datagedreven profilering, zolang discriminatie niet kan worden voorkomen. Er zijn andere methodes die de overheid kan gebruiken om fraude op te sporen, zoals aselecte controles of willekeurige steekproeven.
"Omdat profilering raakt aan kernprincipes van de rechtsstaat, democratie en goed bestuur, moet de overheid transparant zijn over haar keuzes en aantonen dat de inzet van profielen effectief is en geen schade veroorzaakt. Dit vraagt om extra waakzaamheid en terughoudendheid", zegt Sylvester.
Het verzamelen van data kan wel een belangrijke manier zijn om ongelijkheid in kaart te brengen en tegen te gaan, maar dan moeten mensen hier toestemming voor geven "en vervolgens volwaardig worden betrokken bij beleid."
Lagere straf in zaak dubbele moord in McDonald's Zwolle
7 mei 2026 14:00
Veysel Ü., die in 2022 twee mannen heeft doodgeschoten in een McDonald's in Zwolle, krijgt in hoger beroep een iets lagere straf. Hij moet 26 en een half jaar de cel in, terwijl de rechter eerder nog tot een straf van 30 jaar kwam.
Het hof stelt dat Ü. tijdens zijn gevangenisstraf een stoornis heeft opgelopen. Uit onderzoek blijkt dat hij lijdt onder de spanning die de gevangenisstraf oplevert. Bovendien heeft hij te lang moeten wachten op zijn rechtszaak.
Ü. had in maart 2022 een afspraak met de broers Ali (57) en Hüseyin (62) Torunlar in een filiaal van McDonald's in Zwolle. Het was rond etenstijd en het restaurant zat helemaal vol. Het gesprek escaleerde en plots klonken er schoten. Ü. schoot de broers dood, hij vuurde elf keer
In het restaurant brak paniek uit. Er zaten op dat moment veel ouders met kinderen in de McDonald's.
Vloekend en tierend
Waarom Veysel Ü tot de moordpartij overging, blijft deels onduidelijk. Ü. zegt dat hij werd afgeperst, maar volgens het hof is zijn verhaal hierover ongeloofwaardig. Hierdoor is het voor nabestaanden moeilijker om het verlies te verwerken, verwijt het hof de veroordeelde.
Na de rechtbank komt ook het hof dus tot een veroordeling voor moord.
Volgens de regionale omroep RTV Oost reageerde Ü. "vloekend en tierend" op de uitspraak, waarna hij is afgevoerd naar de gevangenis.
Ali B gaat naar Hoge Raad, mag procedure afwachten in vrijheid
7 mei 2026 13:39
Ali B gaat in cassatie bij de Hoge Raad, de hoogste rechter in Nederland. Die procedure mag hij in vrijheid afwachten. Volgens het Openbaar Ministerie is er geen gevaar dat de rapper zal vluchten, omdat zijn gezin in Nederland is.
De rapper werd vanochtend in hoger beroep veroordeeld tot drie jaar cel voor twee verkrachtingen. De straf is zwaarder dan die B eerder kreeg. Ook is die hoger dan de strafeis. B wil het oordeel aanvechten.
Swier zegt dat zijn cliënt de uitspraak "pijnlijk" vindt. Ook reageerde B "verrast, teleurgesteld, maar strijdbaar".
"We zijn het niet eens met het feit dat het hof een heel aantal verweren niet heeft gevolgd of daar überhaupt niet op is ingegaan", legt Swier uit. "En we zijn het niet eens met de waardering met wat door het hof als steunbewijs is gebruikt. Ook dat is aanvechtbaar bij de Hoge Raad."
De advocaat schat dat de cassatie een jaar duurt. Tot die tijd hoeft Ali B nog niet de gevangenis in.
Wat is in cassatie gaan?
Als iemand in cassatie gaat, betekent dit dat diegene in beroep gaat bij de Hoge Raad tegen een oordeel van een lagere rechter. Het is de laatste juridische stap die B kan nemen.
Het is geen gewoon hoger beroep, want bij deze procedure wordt de zaak niet helemaal opnieuw behandeld.
De zogenoemde cassatierechter is "een hoogste rechter die niet alle aspecten van een zaak kan beoordelen", legt de Hoge Raad uit. Er wordt alleen gecontroleerd "of de feitenrechter (een rechtbank of een gerechtshof) het recht juist heeft toegepast en of deze de regels voor de procedure goed heeft gevolgd". Zo wordt gecheckt of een wet of regel goed is uitgelegd. Ook wordt onder meer de onderbouwing van een uitspraak gecontroleerd.
"Het recht heeft gesproken", reageerde Ellen ten Damme vanmiddag op NPO Radio 5. Zij is verkracht door Ali B. "Mijn verhaal was nooit een geheim. Mensen in mijn omgeving hebben het altijd geweten."
"Het Openbaar Ministerie heeft daar blijkbaar feiten in gezien en gehoord, waarmee zij een aangifte hebben gedaan", legt de zangeres uit. "En daar is dit uitgekomen. Het recht moet zijn werk doen en dat is het enige dat geldt." Ten Damme deed nooit aangifte, maar legde wel verklaringen af. Ze hoopte dat die de andere vrouwen zouden steunen.
Naomi, de andere vrouw die door Ali B is verkracht, doet vanavond haar verhaal in de talkshow RTL Tonight. Dat zei haar advocaat Bernard Sprenger. Zijn cliënt is "dolgelukkig" met de uitspraak.
'Dankbaar'
Jill Helena wil de uitspraak van het hof in rust verwerken. Voor het aanranden van Helena werd Ali B vrijgesproken. Haar advocaat Sébas Diekstra laat aan het ANP weten dat de zangeres ervoor heeft gekozen geen interviews of andere mediaoptredens te geven.
"Voor mij is pijnlijk duidelijk geworden wat zo'n langdurig proces met iemand als mens doet", laat Helena in een verklaring weten. "De stress, de onzekerheid en de voortdurende spanning hebben veel invloed gehad op mijn leven, zowel privé als professioneel. Tegelijkertijd ben ik dankbaar dat er opnieuw erkenning is geweest voor mijn verhaal en ervaring. Dat betekent veel voor mij."
In de video zie je hoe de rechter het vonnis tegen B uitspreekt en motiveert:
Dodelijke explosie zet toekomst van vuurwerkstad Liuyang op scherp
7 mei 2026 13:09
De enorme explosie in een vuurwerkfabriek in Zuid-China heeft deze week aan 26 mensen het leven gekost. Tientallen mensen raakten gewond. Fabriekshallen zijn met de grond gelijkgemaakt en in de wijde omtrek zijn door de kracht van de ontploffing de ramen van huizen gebroken. "Het was als een regen van glas," vertelt een buurtbewoner.
Al meer dan duizend jaar wordt er vuurwerk gemaakt in de stad Liuyang, ook wel de 'vuurwerkhoofdstad van China' genoemd. De sector is de levensader van de regio. Maar het gaat ook geregeld fout: jaarlijks gebeuren er ongelukken in een van de honderden vuurwerkfabrieken, zeggen mensen daar.
De overheid heeft nu alle fabrieken gesloten voor veiligheidsinspecties. Naast het verlies van levens en de angst na deze ramp, zullen daarom ook de economische consequenties voor het stadje groot zijn.
Bij huizen in de buurt van de fabriek is de schade groot. Vensters zijn er half uit geslagen, plafonds zijn naar beneden gekomen en overal ligt glas van de gebroken ramen. "Onze achterdeur is kapotgeslagen, boven is het stucwerk naar beneden gekomen en alle lampen zijn kapot," zegt diezelfde buurtbewoner. Haar huis staat op een paar honderd meter van de fabriek.
Zodra ze het nieuws hoorde, is ze meteen naar huis gereden om haar schoonmoeder te helpen, die wel thuis was. "Het glas viel zo op mijn armen," vertelt die. Ze hoefde gelukkig niet naar het ziekenhuis, maar haar buren hadden wel medische verzorging nodig voor hun verwondingen.
Dichter bij de fabriek kan je nu niet komen. De politie heeft de wegen afgezet. Op het terrein staan ook grote pakhuizen vol met buskruit, dus de autoriteiten vrezen voor verdere explosies. Het zal nog lang duren voordat de politie het gebied weer vrijgeeft.
Vuurwerkhoofdstad van China
In de 'vuurwerkhoofdstad van China' werken zo'n 300.000 mensen in de sector, meer dan twintig procent van de bevolking. "Bijna elk huishouden heeft wel iemand die in de vuurwerksector werkt," vertelt vuurwerkexporteur Li Muzi.
Volgens de Chinese legende werd vuurwerk hier uitgevonden toen een man genaamd Li Tian aan het experimenteren was met bamboe en buskruit. Wat begon als een traditie om boze geesten te verdrijven en voorspoed te brengen, groeide uit tot een wereldwijde industrie.
Maar die industrie ligt nu stil. Op last van de overheid moesten alle fabrieken voor onbepaalde tijd sluiten. Sommigen schatten dat het misschien wel een half jaar kan duren. "We gaan grote verliezen lijden," verwacht een vuurwerkgroothandelaar, ook genaamd meneer Li. "De leveringen zullen vertraging oplopen en het zal het inkomen van mensen sterk raken."
Ondertussen is het onderzoek naar de precieze toedracht in volle gang. Volgens Li Muzi had het ongeluk te maken met de nieuwe nationale veiligheidsnormen voor vuurwerk. Fabrieken moesten hun productieproces aanpassen, wat leidde tot fouten en verwarring.
Dat lijkt ook het geval bij de Huasheng fabriek waar het afgelopen week misging. Het bedrijf was eerder dit jaar al op de vingers getikt. Inspecteurs constateerden in januari dat werknemers onzorgvuldig omgingen met explosieve stoffen. Het bedrijf kreeg een boete en moest een veiligheidscursus volgen.
Li Muzi heeft een familielid verloren in de ontploffing, iemand die op dat moment aan het werk was in de fabriek. "Het management van de fabriek heeft een grote verantwoordelijkheid hierin," zegt hij stellig. "Natuurlijk zullen ze naar de gevangenis moeten."
Tientallen beoogd wethouders twijfelen vanwege onzekerheid over pensioen
7 mei 2026 12:59
"Het is een grote eer, maar misschien zie ik er toch vanaf", zegt een beoogd wethouder van een gemeente in het oosten van het land. Omdat de onderhandelingen over het nieuwe bestuur in zijn gemeente nog lopen, mag zijn naam nog niet naar buiten.
Na 30 jaar ambtenarij kan hij nu wethouder worden, maar hij vreest dat die stap leidt tot een pensioengat van zo'n 40.000 euro. Dat komt uit op ongeveer 170 euro per maand minder. Hij is niet de enige ambtenaar die wethouder kan worden en sterk twijfelt vanwege de financiële gevolgen.
Langzamerhand worden de eerste wethouders in verschillende Nederlandse gemeenten geïnstalleerd, na de verkiezingen van maart. Maar bij de Wethoudersvereniging kloppen tientallen bezorgde ambtenaren aan.
Nu overstappen naar het beroep van wethouder kan duizenden of tienduizenden euro's schelen. Dat heeft te maken met de onzekerheid over de pensioenen van politieke ambtsdragers. Uiterlijk 1 januari 2028 moeten alle pensioenregelingen over zijn naar het nieuwe stelsel, maar de regeling voor politici is daar nog niet klaar voor.
Politieke pensioenen
Bij de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel hoort financiële compensatie voor sommige leeftijdsgroepen. Maar die geldt alleen voor werknemers die actief deelnemen in het fonds op het moment van overstappen naar het nieuwe stelsel. Zogeheten 'slapers', die nog wel pensioenvermogen hebben staan bij een fonds, maar niet meer opbouwen, komen niet in aanmerking voor dat bedrag.
Politici zoals ministers, raadsleden en wethouders bouwen pensioen op via de Algemene Pensioen- en uitkeringswet Politieke Ambtsdragers (APPA). Bij het fonds van hun vorige werkgever worden zij een slaper. Als dat fonds de compensatie nog moet uitdelen, lopen zij die als slapende deelnemer dus mis. Bij de APPA is voor die compensatie nog niets geregeld.
Pensioencompensatie
In het oude pensioensysteem dragen jonge werknemers meer af om zo de oudere generatie de zekerheid te kunnen geven van een stabiel pensioen. Naarmate die jongere werknemers zelf ouder worden, zorgen de generaties onder hen weer voor hun pensioen door meer in te leggen.
Maar die systematiek verdwijnt en dat levert een nadeel op voor werkenden in het midden van hun loopbaan. Zij hebben jarenlang extra geld ingelegd voor de generatie boven hen, maar kunnen niet meer rekenen op die hogere inleg van de generaties onder hen.
Daarvoor moeten zij worden gecompenseerd bij de overstap naar het nieuwe stelsel. Per pensioenfonds spreken werkgevers en werknemers met elkaar af hoe hoog die compensatie is. Om die compensatie te kunnen betalen, moet een fonds voldoende geld in kas hebben op het moment van overstappen.
Het ministerie van Sociale Zaken gaat ervan uit dat "enkele tienduizenden" Nederlanders compensatie zullen mislopen. Daarbij wordt vooral naar ambtenarenpensioenfonds ABP gekeken dat per 2027 overstapt. Met 1,3 miljoen actieve deelnemers is de kans reëel dat daar ambtenaren tussen zitten die dit jaar van baan wisselen.
Wethouders komen nogal eens uit de ambtenarij, zegt de Nederlandse Wethoudersvereniging, die vreest dat kandidaten hierdoor afzien van het wethouderschap. "De vraag over het pensioengat is dé vraag aan onze vereniging, al maanden", zegt directeur Hatte van der Woude. "Sinds februari klopten al zeker veertig beoogd wethouders aan met hun zorgen. Het gaat om serieuze bedragen."
Door zijn leeftijd (50-plus) en ruime ambtenarensalaris zou de beoogd wethouder voor de gemeente in het Oosten van het land mogelijk zo'n 40.000 euro aan compensatie bij ambtenarenpensioenfonds ABP mislopen - zo'n 170 euro per maand. "Ik klaag niet over mijn inkomen, en wethouder worden is een fantastische uitdaging, maar zo'n bedrag is ook voor mij een grote opoffering."
De NOS sprak nog een andere kandidaat-wethouder. De schooldirecteur bouwt nu pensioen op bij het ABP. Door het wethouderschap zou hij zo'n 36.000 euro aan compensatie mislopen.
"We herkennen de signalen", laat het ABP weten. Het pensioenfonds laat weten veel vragen te krijgen van deelnemers over compensatie.
Vrijwillig voortzetten
Door vrijwillig geld in te blijven leggen in een pensioenfonds, kan iemand actief blijven en vervalt de compensatie niet. Maar een ambtenaar die wethouder wordt, kan niet kiezen voor vrijwillige voortzetting bij het ambtenarenpensioenfonds ABP. Fiscaal is dat niet mogelijk, zeggen zowel het ministerie van Binnenlandse Zaken als het ABP.
Wel is het idee dat het ABP per 1 januari 2028, een jaar na zijn eigen overstapdatum, ook de APPA-regelingen voor politieke ambtsdragers gaat overnemen. Dan moeten min of meer dezelfde compensatieregels van ABP ook gaan gelden voor politici zoals ministers, raadsleden en wethouders.
Maar dat moet nog wel geregeld worden. Het ministerie verwacht dat dat nog op tijd lukt. De Tweede en Eerste Kamer moeten het nog goedkeuren.
Dat maakt het onzeker voor de beoogde wethouders. Daarnaast is het voor een wethouder onzeker of hij er op 1 januari 2028 nog wel zit. "Een raadslid zit er meestal wel vier jaar, maar een wethouder soms veel korter", zegt Van der Woude van de Wethoudersvereniging. Volgens het ministerie krijgt een wethouder de helft van de compensatie als hij of zij voor 2028 moet aftreden.