Huisartsen getroffen door Chipsoft-hack, 'geen gevolgen voor ziekenhuizen'
8 april 2026 12:05
De impact van de hack op leverancier van medische software Chipsoft is voor ziekenhuizen beperkt. Tegelijkertijd is een relatief klein aantal huisartsenpraktijken en apotheken wel getroffen.
Dat melden bronnen van binnen en buiten Chipsoft, die van de details op de hoogte zijn. Ze benadrukken dat het onderzoek nog loopt en nog niet alle informatie boven tafel is.
De hack kwam gisteravond aan het licht. Aanvallers wisten toegang te krijgen tot systemen van Chipsoft, dat software voor patiëntendossiers maakt. Daarbij wisten ze ook toegang te krijgen tot servers met data van huisartsen. Of ze gegevens hebben buitgemaakt, is onbekend. Huisartsen moeten er wel rekening mee houden dat dat is gebeurd, zeggen betrokkenen.
Hoe ver de hackers hebben weten door te dringen in de data van huisartsenpraktijken, is ook nog onbekend. Het gaat sowieso om een relatief klein aantal: waar Chipsoft de marktleider is onder ziekenhuizen, met een marktaandeel van zeventig procent, is dat onder huisartsen veel minder, laat branchevereniging LHV weten.
Patiëntendossiers
Chipsoft maakt software waarmee ziekenhuizen en huisartsen patiëntendossiers kunnen opslaan. Ook levert het systemen waarmee die dossiers op afstand toegankelijk kunnen worden gemaakt, zodat patiënten hun dossier kunnen inzien of kunnen communiceren met hun zorgverlener.
De vrees bestond dat ook ziekenhuizen via de systemen van Chipsoft zouden kunnen zijn gehackt. Dat lijkt dus niet te zijn gebeurd, hoewel bronnen benadrukken dat het onderzoek nog niet is afgerond.
Onderzoek
De NOS doet onderzoek naar deze en andere ransomware-aanvallen. Wil je vertrouwelijk praten met onze journalisten? Dat kan via mail, maar beter nog via de versleutelde chat-app Signal.
Vijftien ziekenhuizen hebben sinds gistermiddag, toen de ransomware-aanval aan het licht kwam, zelf preventief de webtoegang tot hun patiëntendossiers geblokkeerd. Daarvan zijn er op dit moment nog twaalf offline. In de meeste gevallen ging het daarbij om ziekenhuizen die hun patiëntendossiers meer dan gemiddeld aan de Chipsoft-systemen hadden gekoppeld.
Ziekenhuizen laten weten aan de NOS dat de patiëntenzorg niet in het geding is geweest en dat het ging om voorzorgsmaatregelen.
Andere informatie
Het is nog niet duidelijk of de aanvallers wel andere informatie van de Chipsoft-systemen hebben buitgemaakt. Ook is nog niet bekend of daarbij ook bijvoorbeeld gegevens van Chipsoft-medewerkers in het geding zijn.
Ransomware-aanvallers vallen bedrijven en andere organisaties aan en stelen daarbij doorgaans gevoelige informatie, zoals persoonsgegevens van medewerkers of klanten en bedrijfsgeheimen. Als organisaties niet betalen, worden de gegevens gepubliceerd.
Onlangs gebeurde dat bij Odido. Het bedrijf betaalde niet, waarna gegevens van miljoenen klanten werden gepubliceerd. Het ging daarbij ook om gevoelige gegevens, bleek uit onderzoek van de NOS.
Ook een laboratorium dat voor Bevolkingsonderzoek Nederland uitstrijkjes verwerkte, werd afgelopen jaar gehackt. Het ging daarbij om het onderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarbij lijkt een betaling te hebben voorkomen dat alle gegevens zijn gepubliceerd, al heeft het bewuste laboratorium dat nooit bevestigd.
'Basta' met aansmeren van boottours of restaurants op Capri: boetes tot 500 euro
8 april 2026 12:03
Op het Italiaanse eiland Capri heeft de gemeente een nieuwe maatregel ingevoerd die korte metten moet maken met agressieve verkooppraktijken richting toeristen. Wie dat toch doet, riskeert een boete uiteenlopend van 25 tot 500 euro.
Verkopers mogen toeristen niet ongevraagd of opdringerig benaderen op openbare plekken om boottours, excursies, rondleidingen of restaurants aan te prijzen. De maatregel is bedoeld om verkopers te ontmoedigen toeristische diensten aan te bieden en zo de overlast te verminderen. Met de verordening wil Capri het groeiende probleem van massatoerisme aanpakken.
Zo wil de gemeente meer grip krijgen op de bezoekersstroom door het historische centrum en het havengebied. Door de maatregel zal het voetgangers- en autoverkeer vlotter verlopen, zo is het idee.
Tienduizenden dagjesmensen
Capri is een van de bekendste en meestbezochte vakantiebestemmingen in Italië. Het eiland in de Golf van Napels staat bekend om zijn villa's, luxe hotels en de rotsachtige kust met baaien. Op Capri wonen ongeveer 13.000 mensen. In de zomermaanden komen dagelijks duizenden mensen met de boot naar het eiland.
In veel toeristische Italiaanse steden is opdringerige reclame voor restaurants of andere diensten een probleem. Het vakantieoord Torri del Benaco aan het Gardameer voerde afgelopen zomer een soortgelijke maatregel in als Capri. Sindsdien is het er verboden om actief en opdringerig toeristen met flyers naar restaurants en bars te lokken.
Theatermaker Norman de Palm overleden, grondlegger van Curaçaose film en theater
8 april 2026 09:54
Film- en theatermaker Norman de Palm is op 78-jarige leeftijd overleden. Hij behoorde tot de grondleggers van de Curaçaose film en het theater en speelde een belangrijke rol in het zichtbaar maken van Curaçaose en Caribische verhalen via film en toneel.
Zijn bekendste werken waren onder andere Almacita di Desolato, Desiree en Ava & Gabriel. Die laatste film werd in 1990 onderscheiden met een Gouden Kalf, de belangrijkste Nederlandse filmprijs.
Papiaments
Norman de Palm (1948) werd geboren in Oranjestad, Aruba, als zoon van een Nederlandse moeder en een Curaçaose vader. Hij groeide deels op op Curaçao. Op zijn achttiende verhuisde hij naar Nijmegen om klinische psychologie te studeren en later keerde hij terug naar Curaçao om het beroep uit te oefenen. In zijn vrije tijd werkte hij als acteur.
In 1976, toen De Palm 28 jaar was, ontmoette hij Felix de Rooy. Daarmee kreeg zijn carrière en leven een andere wending. Hij ging werken voor De Rooys stichting Ilushon Kosmiko, die zich richtte op dans, theater en filmproducties. Het duo maakte invloedrijke stukken zoals E tres kriayanan en speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van het Papiamentstalige toneel.
Het duo maakte in 1980 de tragische en succesvolle toneelproductie Desirée, over een jonge zwarte vrouw die opbokst tegen uitsluiting en institutioneel racisme. De voorstelling bleef relevant en was afgelopen jaren opnieuw te zien, zo ook in 2024 in Haarlem. Het stuk werd ook opgevoerd in New York, Edinburgh en Amsterdam en later bewerkt tot een film, geregisseerd door De Rooy.
Ave & Gabriel gaat over een liefdesdrama op Curaçao eind jaren 40:
De Palm richtte eind jaren negentig Teatro Luna Blou op in Willemstad, dat inmiddels geldt als het grootste theater van Curaçao. Daarmee kreeg het eiland een plek waar nieuwe generaties makers theaterproducties konden ontwikkelen en mochten experimenteren.
Theatermaker en oud-politicus John Leerdam noemt De Palm een "voorbeeldfiguur". Volgens Leerdam tilde hij de kunst en cultuur van Curaçao en de Antillen naar een hoger niveau en gaf hij jonge makers kansen die bepalend waren voor hun ontwikkeling. "Wat hij heeft gedaan aan de infrastructuur en het niveau van kunst en cultuur is van onschatbare waarde", aldus Leerdam.
Voor zijn bijdrage aan de theatercultuur ontving De Palm in 2013 op Curaçao de Cola Debrotprijs, de hoogste culturele onderscheiding binnen het Caribisch deel van het Koninkrijk. Hij nam deze prijs in ontvangst voor zijn rol in het vormgeven van de culturele identiteit van Curaçao en voor het stimuleren van het Papiamentstalige toneel op het eiland.
De Palm was al enige tijd ziek; hij leed aan de ziekte van Parkinson.
Dick Drayer, correspondent Caribisch Gebied:
"De betekenis van Norman de Palm ligt in zijn rol als culturele bruggenbouwer tussen Curaçao en Nederland. Hij behoorde tot de eerste generatie makers die Caribische verhalen, taal en identiteit een volwaardige plek gaf binnen het professionele theater en de film, zowel op de eilanden als in Nederland.
De betekenis van De Palm wordt ook zichtbaar in de context van de makers en prijzen waarmee hij zich heeft omringd. In Nederland opereerde hij in dezelfde culturele voorhoede als onder anderen Jörgen Raymann en Gerda Havertong, die net als hij een belangrijke rol speelden in het zichtbaar maken van Caribische en Surinaamse stemmen op het Nederlandse toneel en televisie.
Voor zijn bijdrage aan de kunsten en culturele ontwikkeling ontving hij verschillende onderscheidingen, waaronder een Gouden kalf en erkenning in zowel Curaçao als Nederland voor zijn pioniersrol in het Papiamentstalige theater en zijn inzet voor culturele educatie. Daarmee behoort hij tot de kleine groep Caribische makers die niet alleen artistiek, maar ook structureel invloed heeft gehad op hoe het Nederlandse culturele veld zich heeft verbreed."
Trimbos: meeste vapende jongeren gebruiken nog steeds smaakjesvapes
8 april 2026 09:25
Ondanks het verbod op de verkoop van vapes met smaakjes gebruiken veel jongeren in Nederland deze producten nog steeds. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Trimbos-instituut, gebaseerd op een vragenlijst die begin vorig jaar is ingevuld door jongeren van 12 tot en met 25 jaar.
Sinds 1 januari 2024 is de verkoop van smaakjesvapes verboden. Alleen e-sigaretten met tabakssmaak zijn nog toegestaan. Desondanks geeft 85 procent van de jongeren die maandelijks vapen aan weleens een vape met een smaakje te gebruiken.
"Dit is zorgelijk omdat smaakjes zoals fruit of snoep vapes aantrekkelijk maken voor jongeren", zegt tabaksexpert van het Trimbos-instituut Esther Croes. "Uit eerdere rapportages weten we dat veel jongeren juist door die smaakjes beginnen met vapen of langer blijven vapen."
Dealer
Kennis over de risico's leidt niet automatisch tot ander gedrag, zo blijkt. Zo'n driekwart van de jongeren denkt dat vapen schadelijk is voor hun gezondheid en hersenontwikkeling. Toch blijft het gebruik hoog. Daarbij weten bijna alle ondervraagde jongeren dat de verkoop van vapes met smaakjes verboden is.
Het onderzoek laat ook zien hoe jongeren aan vapes komen. Van de groep die zegt maandelijks te vapen, zegt bijna eenderde ze via vrienden of bekenden te krijgen. Ongeveer 30 procent van de jongeren koopt ze in een tabakswinkel of vapeshop, en 20 procent via een dealer.
Niet representatief
De jongeren zijn geworven via panels, waarbij deelnemers onder de 16 jaar via hun ouders meededen. Het onderzoek is bedoeld als verdieping op bestaande landelijke cijfers en niet om nieuwe representatieve cijfers vast te stellen.
Minderjarigen geven vaker aan dat ze via vrienden aan vapes komen, terwijl 18-plussers ze vaker zelf kopen in winkels. Volgens Croes laat dit zien dat er meer nodig is dan alleen voorlichting. Ze pleit voor strengere handhaving, betrokkenheid van ouders en meer verantwoordelijkheid bij verkopers om te voorkomen dat jongeren verslaafd raken aan nicotineproducten.
Veel producten bevatten nicotinezouten, een vorm van nicotine die minder scherp aanvoelt in de keel en snel in de hersenen wordt opgenomen. Daardoor kunnen jongeren ongemerkt afhankelijk worden. Ook bestaat nog vaak het beeld dat vapen minder schadelijk is dan roken, terwijl de langetermijneffecten nog niet volledig bekend zijn. Bovendien is het zo dat veel jongeren die vapen ook sigaretten roken.
Onderzoek Stories
Dat jongeren ondanks het verbod nog makkelijk aan vapes met smaakjes komen, kwam ook naar voren uit onderzoek van NOS Stories eind 2024. In een online vragenlijst gaven honderden jongeren aan dat ze in de maand ervoor nog vapes met smaken als cola, mango, bubblegum of suikerspin hadden gekocht. Een groot deel van hen was minderjarig. Veel jongeren zeiden dat het verkrijgen van vapes "net zo makkelijk" was als vóór het verbod.
Jongeren kochten hun vapes vaak via vrienden, klasgenoten of dealers die ze kenden via sociale media zoals Snapchat. Ook werden vapes over de grens gehaald of besteld via buitenlandse webshops. Daarnaast zeiden jongeren dat sommige winkels de producten nog steeds illegaal verkochten, bijvoorbeeld onder de toonbank.
Tegenstrijdige berichten over of het staakt-het-vuren ook voor Libanon geldt
8 april 2026 09:22
Het waren tegenstrijdige berichten vannacht over het tijdelijke bestand in het Midden-Oosten. De Pakistaanse premier, die bemiddelt in het conflict, zei dat het staakt-het-vuren tussen Iran en de VS geldt voor de hele regio, "inclusief Libanon". Vier uur daarna ontkrachtte de Israëlische premier Netanyahu deze bewering al; volgens hem geldt het staakt-het-vuren niet voor de strijd tussen Israël en Hezbollah in Libanon.
"Israël steunt het besluit van de Amerikaanse president Trump om de aanvallen op Iran te staken", is te lezen in een verklaring van de Israëlische premier. Ook Israël stopt voorlopig met aanvallen op Iran. Maar, zo schrijft Netanyahu, "het staakt-het-vuren van twee weken geldt niet voor Libanon."
Correspondent Midden-Oosten David Poort:
"Het is de vraag hoe solide dit bestand is. De Pakistaanse premier Sharif heeft gezegd dat het staakt-het-vuren overal geldt, maar Netanyahu kwam vannacht al snel met een andere lezing. Volgens Israël valt Libanon buiten de deal. Het verschil tussen deze lezingen van het staakt-het-vuren is cruciaal. In de uren na de aankondiging, ook nadat Trump het bestand bekendmaakte, gingen Israëlische aanvallen in Libanon gewoon door.
Daarmee ligt het grootste struikelblok meteen op tafel. Iran zal moeilijk accepteren dat het bombarderen van hun bondgenoten in Libanon doorgaat. De vraag is nu of Trump genoeg druk kan zetten op Israël en Netanyahu onder controle kan krijgen om het staakt-het-vuren ook daar te handhaven."
Nadat eind februari de Iraanse opperste leider ayatollah Khamenei werd gedood bij Israëlisch-Amerikaanse aanvallen, mengde de sjiitische militie zich in de oorlog in het Midden-Oosten. Sindsdien valt Israël geregeld doelen aan in Libanon, met name in het zuiden van het land. Volgens Israël zijn deze aanvallen gericht op Hezbollah-doelen, maar ook burgers zijn geregeld doelwit. De militante beweging is onderdeel van de As van Verzet, een groep van trouwe bondgenoten van Iran in het Midden-Oosten.
Persbureau Reuters meldt op basis van bronnen dat Hezbollah zegt dat het vanwege het bestand geen aanvallen meer uitvoert op doelen in het noorden van Israël. Ook stopt de militie naar eigen zeggen met de aanvallen op Israëlische strijdkrachten in Libanon. Naar verwachting komt de sjiitische beweging later vandaag met een verklaring over de positie van Hezbollah in het tijdelijke staakt-het-vuren en een reactie op de bewering van Netanyahu dat het bestand niet voor Libanon zou gelden.
Israëlische aanvallen
Dat Israël oordeelt dat het bestand niet geldt voor Libanon, werd vannacht al duidelijk toen Israël verschillende aanvallen uitvoerde op dat land. Bij een luchtaanval op een café in de Zuid-Libanese stad Sidon kwamen acht mensen om het leven en ook waren er luchtaanvallen op Mashgara in de Bekaa-vallei, artilleriebeschietingen op Khiam en aanvallen op Tyrus.
Al weken wordt Libanon hevig gebombardeerd en ook is Israël een grondoffensief gestart. Israël heeft een groot deel van het zuiden bezet om een bufferzone te creëren. Zo heeft het Israëlische leger meerdere bruggen vernietigd, die gebruikt zouden worden door Hezbollah om militaire goederen te vervoeren en operaties uit te voeren. De aanvallen hebben tot dusver geleid tot zeker 1500 doden en ruim een miljoen vluchtelingen in Libanon. Ongeveer 4000 mensen raakten gewond.
Expert stellen dat Israël in Libanon dezelfde tactiek gebruikt als bij de oorlog in Gaza. Ook de Verenigde Naties en mensenrechtenorganisatie Oxfam Novib vrezen dat Libanon een tweede Gaza wordt. Vanuit Israël zelf komen uitspraken die die vrees bevestigen. Zo zei de ultrarechtse minister Smotrich dat "de zuidelijke wijken van de Libanese hoofdstad er spoedig komen uit te zien als Khan Younis in Gaza".
Het Libanese regeringsleger heeft inwoners die gevlucht zijn uit het zuiden gewaarschuwd om nog niet terug naar huis te gaan. Volgens het het leger zijn de Israëlische strijdkrachten er nog steeds actief en kunnen er nog onontplofte bommen liggen.
Correspondent Israël Nasrah Habiballah:
"Pakistan zei dat het tijdelijke bestand ook geldt voor Libanon, maar vanuit Israël horen we een ander verhaal. Premier Netanyahu zegt dat Israël meedoet aan de gevechtspauze in Iran, maar niet in Libanon. Of de Israëlische strijd met dezelfde intensiteit doorgaat als we de laatste weken hebben gezien, is nog onduidelijk. Dat gaan we de komende uren zien en hangt ook van Hezbollah af.
De aanvallen op Iran waren samen met de VS, maar in de strijd tegen Hezbollah zit dat anders. Hoewel Israël altijd zegt dat Iran achter de Hezbollah-dreiging zit, trekken ze dit nu juist los van het staakt-het-vuren met Iran."
Jongetje betuigt spijt tegen politie voor onnodig bellen 112: 'Sori'
8 april 2026 07:39
Een jongetje dat meerdere keren onnodig naar 112 belde, heeft gisteren samen met zijn moeder persoonlijk excuses gemaakt op het politiebureau in Ridderkerk. Hij had een handgeschreven briefje bij zich met 'sori' erop.
De wijkagenten in Ridderkerk waarderen de actie enorm, zeggen ze. "Nu konden wij voor deze jonge stoere bink alleen maar lof hebben dat, ondanks zijn fouten, hij de consequenties kon inzien", schrijft de politie op sociale media.
Op het briefje stond: 'Sori dat ik gister 5 x hep gebelt naar 112. Ik ga dat nooit meer doen. Groetjes'
De politie waarschuwt dat onnodig 112 bellen serieuze gevolgen kan hebben en strafbaar is, schrijft Rijnmond.