Overleden influencer Jade 'was van iedereen', maar is dat ook zo?
12 september 2026 23:17
"Jade was van iedereen", zeiden de ouders van de in april overleden Jade Kops. Jade deelde haar ervaringen met honderdduizenden volgers op sociale media. Na haar overlijden volgde er een zee aan reacties, steunbetuigingen en condoleances. Vandaag werd duidelijk dat het daar niet bij bleef.
De familie ontvangt dreigementen, de politie voerde stopgesprekken. Behoorlijk wat mensen accepteren niet dat de familie geen contact wil, stellen de ouders. "Die mensen denken ook écht dat Jade van iedereen was", zei vader René Kops. Waar ligt die grens tussen het betuigen van medeleven als fan en mensen lastigvallen?
Fans hebben een buitengewoon emotionele connectie met hun idool, zegt sociaal wetenschapper Linda Duits, verbonden aan de Universiteit Utrecht. Een deel van hen heeft het gevoel dat ze hun idolen echt kennen. In dat geval is sprake van een zogenoemde parasociale relatie.
Zo'n relatie beschrijft de band die een persoon voelt tussen zichzelf en een beroemdheid die zij niet kennen, of met een personage uit een boek, een film of zelfs met kunstmatige intelligentie.
John Lennon en Britney Spears
Vergaande betrokkenheid bij beroemdheden is niet nieuw. John Lennon werd vermoord door een geobsedeerde fan. Fans van Britney Spears gingen massaal in protest met de #FreeBritney-beweging. En na de dood van voormalig One Direction-lid Liam Payne zeiden aanhangers dat het bijna voelde "alsof je een familielid verloren bent".
Die parasociale relatie bestaat ook met influencers, zoals in het geval van Jade Kops. "Het is een eenzijdige relatie, die mensen kennen jou als fan helemaal niet", zegt Duits. Toch is er een gevoel van nabijheid. "De mensen die je volgt of adoreert voelen misschien als je buurmeisje of als je nichtje. Ondertussen zie je ze tussen posts van je eigen vrienden of vriendinnen en loopt alles door elkaar heen."
Ook Elly Konijn, hoogleraar mediapsychologie aan de Vrije Universiteit, herkent het fenomeen. Toch spreekt ze liever over een media-gebaseerde relatie. "Een parasociale relatie suggereert dat het geen echte relaties zijn, alsof het minderwaardig is of ondergeschikt", zegt Konijn.
Maar die verbintenis gaat volgens haar wel degelijk twee kanten op. De influencer en de volger delen iets met elkaar, spreken elkaar aan en soms volgen er berichten heen en weer, zegt de hoogleraar. "Ook al is het via sociale media, dat gevoel is heel echt."
Ook Duits ziet die band als betekenisvol. Een grote betrokkenheid hoeft niet per definitie zorgelijk te zijn. "Het kan ook positief en betekenisvol zijn voor mensen die iemand volgen. Er zijn vast veel mensen die Kops gevolgd hebben die aanknopingspunten hebben uit hun eigen leven."
Dat beaamt Konijn. "Er is sprake van een emotionele verbinding. Maar het is heel ingewikkeld als iemand opeens wegvalt".
'Denken dat ze er recht op hebben'
Voor veel fans lijken grenzen een grijs gebied. "Je kan nu iemand volgen, liken, reageren. Soms krijg je reacties. Er is meer interactie en je krijgt er iets voor terug, je houdt contact", zegt Duits. "Het voelt wel degelijk wederkerig, daarom is het veel makkelijker om die grens over te gaan."
Veel volgers zullen denken dat hun reacties naar de ouders goedbedoeld zijn. "Als een vriendin overlijdt, stuur je de ouders ook een bericht. Ze denken dat het meerwaarde heeft", zegt Duits. "Fans vinden dat ze ergens aanspraak op kunnen maken, dat ze recht hebben op een foto, een glimlach, een aardig woordje. En zodra dat niet gebeurt, worden fans boos."
Dat de boosheid leidt tot bedreigingen vinden Duits en Konijn verschrikkelijk, maar niet verrassend. Dat ligt onder meer aan de verharding van de maatschappij. "Online haat is toegenomen, politici schelden elkaar de huid vol", zegt Duits.
Daar is Konijn het mee eens. "Politici en rolmodellen laten grensoverschrijdend gedrag zien en zijn brutaal." Dat is hier ook aan de hand, zegt ze. "De volgers verliezen compleet het perspectief van de familie uit het oog."
Fans moeten op een andere manier leren meeleven, stellen beiden. Dat kan bijvoorbeeld via online condoleanceregisters, of op een fysieke herdenkingsplek.
Konijn benadrukt: "Houd in de gaten wat je plek is, dat geldt ook voor offline relaties. Iedereen zou die moeten respecteren." Duits: "Het besef moet komen: dit gaat niet over mij als volger, maar over een familie."
Persoon overleden bij aanhouding door politie in Rotterdam
12 september 2026 22:44
In Rotterdam is vanavond iemand overleden bij een aanhouding door de politie. Volgens de regionale omroep Rijnmond gaat het om een man op een fatbike, die in Rotterdam-Zuid staande was gehouden na een achtervolging.
De politie zegt op X dat de persoon werd aangehouden omdat die zich niet kon legitimeren. Vervolgens werd de arrestant onwel. Reanimatie mocht niet baten.
De arrestatie was aan de Vaarnerkamp in Rotterdam. De plek werd afgezet met blauwe doeken. Behalve de politie kwamen ook ambulances en een wagen van de brandweer ter plaatse.
De Rijksrecherche doet onderzoek naar het incident, zoals gebruikelijk als een arrestant komt te overlijden.
Ajax pakt draad op met ruime zege in Sittard, Kehrer scoort en geeft assist
12 september 2026 22:06
Ajax heeft de uitwedstrijd tegen Fortuna Sittard met 1-5 gewonnen. Bij de Amsterdammers greep verdediger Thilo Kehrer de hoofdrol door bij zijn basisdebuut te scoren en een assist te geven.
Ajax herstelt zich zodoende van de 1-3 nederlaag in de topper tegen PSV van vorige week. Door de driepunter van vandaag komen de Amsterdammers op tien punten na vijf eredivisiewedstrijden.
Aanstaande dinsdag speelt de ploeg van trainer Míchel Sanchez in de eigen Johan Cruijff Arena een inhaalduel met Willem II.
Ajax opende sterk en stichtte direct gevaar via onder anderen Steven Berghuis. Fortuna kwam na de openingsfase wat onder de druk uit en na een half uur rook Ole Romény aan de 1-0. Niet veel later schoot Brandt, die al twee kansen gemist had, wél hard de 0-1 binnen.
Vlak na rust miste Mokio een grote mogelijkheid om de Amsterdamse voorsprong te verdubbelen. Kort daarna kwam Fortuna Sittard op gelijke hoogte dankzij Anthony Descotte na geklungel in de Ajax-defensie.
Verdedediger Kehrer zette Ajax vervolgens weer op voorsprong door raak te koppen nadat Tolu Arokodare de bal tegen de lat werkte. Ajax heerste in het vervolg en liep verder uit via treffers van Davy Klaassen, Kasper Dolberg en Youri Baas.
China en India spreken elkaar op BRICS-top, willen oplossing voor grensconflict
12 september 2026 21:11
China en India willen gezamenlijk toewerken naar een oplossing voor het grensgeschil tussen de twee landen. Dat meldt het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken na een ontmoeting tussen de Indiase premier Narendra Modi en de Chinese president Xi Jinping.
De twee spraken elkaar vandaag op de BRICS-top in New Delhi. Het ministerie verklaarde na de ontmoeting dat "de twee leiders zich hebben uitgesproken voor een eerlijke, redelijke en voor beide partijen aanvaardbare oplossing".
Al decennia speelt tussen China en India een conflict over de grens die dwars door het Himalaya-gebergte loopt. In 2020 was daar nog een militaire confrontatie. Twintig Indiase en vier Chinese militairen sneuvelden daarbij.
De betrekkingen tussen de twee landen zijn sindsdien weer verbeterd, maar aan beide kanten van de 3500 kilometer lange grens is er nog altijd een forse militaire aanwezigheid.
Recordbedrag aan handel
De Chinese en Indiase industrie hebben bovendien last van regelgeving en logistieke problemen als ze handel met elkaar willen drijven, terwijl de economische betrekkingen steeds sterker worden. Volgens gegevens van de Chinese douane verhandelden de landen vorig jaar voor een recordbedrag van ruim 155 miljard dollar met elkaar.
"De twee leiders benadrukten de noodzaak om culturele uitwisselingen, zakelijke verbanden en mobiliteit tussen de twee landen te bevorderen", aldus het Indiase ministerie in een verklaring.
Vanwege de BRICS-bijeenkomst is president Xi voor het eerst sinds 2019 in India. Dat gegeven alleen al wordt gezien als een geleidelijke verbetering van de relatie tussen de buurlanden.
Verklaring over Midden-Oosten
BRICS is een samenwerkingsverband tussen elf landen, opgericht door Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika. Ook Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, bondgenoten van de VS, zijn lid, net als Iran.
Op de top kwamen de aanwezige landen tot een gezamenlijke verklaring. Daarin roepen ze de strijdende partijen in het Midden-Oosten op tot terughoudendheid, zonder landen bij naam te noemen.
Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten worden rechtstreeks getroffen door de oorlog tussen de VS, Israël en Iran. Op de top spraken de Iraanse president Pezeshkian en de kroonprins van het emiraat Abu Dhabi voor het eerst met elkaar sinds de start van het conflict.
De Chinese president Xi riep de BRICS-landen op om als vredestichter op te treden in het conflict in het Midden-Oosten, omdat de oorlog "niet in het algemeen belang van de internationale gemeenschap is", citeerde de staatszender CCTV hem.
Helft van wereldbevolking
Het BRICS-samenwerkingsverband werd in 2009 opgericht met als doel de onderlinge economie te versterken en een tegenwicht aan het Westen te bieden. De groep is afgelopen jaren flink uitgebreid. Onder meer Egypte, Ethiopië en Indonesië kwamen erbij.
De groep landen vertegenwoordigt nu meer dan de helft van de wereldbevolking en een kwart van de wereldeconomie.
Ook Belarus, Bolivia, Kazachstan, Cuba, Maleisië, Nigeria, Thailand, Uganda, Oezbekistan en Vietnam zijn in 2025 als partnerlanden toegetreden tot BRICS.
Grondstofwinning in Tibet: 'Het is slecht voor onze gezondheid, maar ze luisteren niet'
12 september 2026 20:18
Voor China is het Tibetaanse Plateau een strategische regio vol grondstoffen en natuurlijke hulpbronnen. Al 75 jaar is China er de baas. Voor zijn hongerige economie delft Peking er mineralen en bouwt het er bijna 200 waterkrachtcentrales.
Over die grondstofwinning "hebben de Tibetanen zelf helemaal niks te zeggen", vertelt Kate Saunders van de ngo Tibet Watch. Voor hen betekent het een krimpend en vervuild leefgebied, en gedwongen verhuizingen. Gescheiden van huis en haard worden ze soms honderden kilometers verderop in opvanglocaties geplaatst.
Wat is Tibet?
China duidt Tibet aan als de Tibetaanse Autonome Regio, maar historisch was Tibet veel groter. Voor deze reportage bezochten we de Tibetaanse gebieden die nu vallen onder de Chinese provincies Sichuan en Qinghai en waar nog steeds bijna alleen Tibetanen wonen.
De rivier Jinsha is de bovenstroom van de Yangzi, de levensader van China. De paar bruggen daar worden streng bewaakt door gewapende agenten. Aan de andere kant ligt de Tibetaanse Autonome Regio. Hier en daar schittert het gouden dak van een Tibetaans boeddhistisch klooster of liggen stapels beschilderde mani-stenen.
Land onteigend
De bewoners van Wosecun en Nizhu hebben deze zomer gehoord dat hun land wordt onteigend. Vanwege de Boluo-waterkrachtcentrale wordt het gebied waar ze zijn opgegroeid onder water gezet.
Een ambtenaar uit Wosecun wijst naar de gebouwtjes het dichtst aan de oever en zegt dat negen huishoudens weg moeten. "Zij begrijpen ook wel dat hier blijven gevaarlijk is", verklaart ze. Waar mensen dan heen moeten en hoeveel compensatie ze krijgen, weet ze nog niet: "Dat moeten we nog nader verifiëren."
De ngo Global Energy Monitor telt zeventien waterkrachtcentrales in de Jinsha. De Boluo-centrale moet ongeveer een miljoen huishoudens van stroom gaan voorzien. Voor China draagt het bij aan de klimaatambities en het doel om zo veel mogelijk energie zelf op te wekken.
Niet zo groen als gedacht
Zelfs in de geïsoleerde en zwaar gecontroleerde Tibetaanse gebieden breken soms protesten uit, zoals twee jaar geleden tegen de Gangtuo Dam. De Chinese overheid schuwde geweld niet om de opstand neer te slaan.
"De Tibetanen daar zien dammen als een bron van vervuiling", zegt Tenzin Choekyi van Tibet Watch. Volgens de Tibetanen is het helemaal niet zo groen, als je de vervuilende bouw, de vernietiging van het ecosysteem en de hogere kans op overstromingen in dit aardbevingsgevoelige gebied meerekent.
China verhuist honderdduizenden Tibetanen van de graslanden of langs rivieren naar stedelijke opvanglocaties. Dat is beter voor hun eigen economische ontwikkeling, zegt China. Meerdere Tibetanen in zogeheten "armoedeverminderingsdorpen" vertelden de NOS dat de verhuizing geen vrije keuze was.
Armoede en frustratie
Aan de armoede is moeilijk te ontkomen voor de voormalige nomaden en herders, wiens ervaringen en vaardigheden slecht aansluiten bij de stedelijke economie. Teruggaan naar de graslanden gaat niet.
De frustratie zit diep bij de Tibetanen. Als ons gesprek met een vrouw van middelbare leeftijd in zo'n dorp in Garze wordt onderbroken door partijbonzen, roept ze hen toe: "De overheid kent alleen maar het onderdrukken van de normale mensen, maar geld geven, ho maar!" Ze sist erachteraan: "De overheid weet alleen hoe ze ons moeten bedriegen."
In de zomer wonen jakherders op de graslanden van Tagong. Daar ligt ook de Jiajika-lithiummijn en een groot chemisch meer voor de zuivering. Deze lithiumsoort is relatief duur en vervuilend om te verwerken.
Leven naast lithiummijn
Een herder van in de 30 zet net zijn tent op. Kauwend op een stokje zegt hij: "De Chinezen weten het en zullen niet stoppen. We zeggen dat het slecht is voor onze gezondheid, maar ze luisteren niet."
Bijna al China's lithium bevindt zich op het Tibetaanse Plateau. In beleidsdocumenten is te lezen dat de overheid verdere exploitatie van de mijnen stimuleert. De vraag naar lithium gaat alleen maar toenemen, volgens het Internationale Energie Agentschap zelfs verviervoudigen in de komende jaren.
Ook Gabriel Lafitte, specialist in de biodiversiteit en economie van Tibet, verwacht grotere investeringen. Want naast elektrische auto's "heb je de nieuwe aanjager van de lithiumvraag door de enorme AI-datacentra die de hele dag draaien", zegt hij.
Voortvluchtige Nederlandse wapenhandelaar Guus Kouwenhoven (84) overleden
12 september 2026 18:19
De voortvluchtige Nederlandse zakenman Guus Kouwenhoven, die veroordeeld is voor medeplichtigheid aan oorlogsmisdrijven in Liberia, is op 84-jarige leeftijd overleden. Dat melden Liberiaanse media op basis van een verklaring van zijn familie.
Kouwenhoven kreeg in 2017 van het gerechtshof in Den Bosch negentien jaar cel voor illegale wapenhandel en medeplichtigheid aan oorlogsmisdrijven in Liberia en Guinee. Dat gebeurde bij verstek omdat hij in Zuid-Afrika verbleef. Kouwenhoven vocht de veroordeling aan, maar de Hoge Raad hield het vonnis in stand.
Charles Taylor
De zakenman bouwde vanaf eind jaren 80 een houtkapimperium op in Liberia. In 2000 en 2001 leverde 'Mr. Gus' wapens aan de dictator van het land, Charles Taylor, in ruil voor een voorkeursbehandeling voor zijn bedrijven. Met de wapenleveranties schond hij de embargo's tegen Liberia die waren ingesteld door de Verenigde Naties.
Taylor voerde in die jaren een burgeroorlog waarbij zo'n 150.000 mensen zijn gedood. Hij werd in 2003 afgezet en uiteindelijk veroordeeld tot vijftig jaar cel.
Kouwenhoven werd eind 2017 aangehouden in Kaapstad, maar op borgtocht vrijgelaten. Uitlevering aan Nederland werd uitgesteld omdat hij korte tijd later met een gecompliceerde botbreuk in het ziekenhuis lag.
Nieuwe pogingen van justitie om hem naar Nederland te halen leverden om uiteenlopende redenen niets op, ook niet nadat Zuid-Afrika hem tot ongewenst persoon had verklaard en zijn visum had ingetrokken.
Langslepende zaak
Kouwenhoven was ook in 2006 al eens tot acht jaar cel veroordeeld voor wapensmokkel. In hoger beroep sprak het hof hem twee jaar later vrij wegens gebrek aan bewijs. In 2010 bepaalde de Hoge Raad dat het beroep over moest.
Kouwenhoven heeft altijd volgehouden onschuldig te zijn.