Hongaars parlement stemt in met maximale ambtstermijn premier
15 juni 2026 22:59
Het parlement van Hongarije heeft voor een grondwetswijziging gestemd die ervoor zorgt dat de premier een maximale ambtstermijn van acht jaar heeft.
Volgens de grondwetswijziging moet de premier na twee ambtstermijnen vertrekken. De maatregel geldt met terugwerkende kracht voor iedereen die na 2 mei 1990 premier is geweest.
Dat betekent dat Victor Orbán nooit meer premier kan worden. De grondwetswijziging wordt door de Fidesz-partij van Orbán daarom neergezet als een persoonlijk aanval op de oud-premier. Zij spreken ook wel over het amendement als "wet-Orbán".
De president van Hongarije, Tamás Sulyok, moet de wet nog ondertekenen. Hij is aangesteld door de partij van Orbán.
Democratie herstellen
Het amendement werd woensdag door de Tisza-partij van premier Magyar ingediend en is vandaag met 135 stemmen voor en 50 stemmen tegen goedgekeurd door het Hongaarse parlement.
In april veroverde Tisza bij de verkiezingen een twee derde meerderheid in het parlement. Dit maakte een einde aan het 16-jarige bewind van Orbán, onder wie Hongarije een van de meest corrupte landen van Europa is geworden.
Bij zijn verkiezingszege in april zei Magyar zijn meerderheid in het parlement te zullen gebruiken om (grond)wetten aan te nemen die de Hongaarse democratie herstellen.
Over de desbetreffende wet zei Tisza-parlementslid Márton Melléthei-Barna "Het herstel van de rechtsstaat zal niet voortkomen uit één enkele wet, maar elke ware democratische wederopbouw heeft symbolische en constitutionele pijlers. Dit voorstel beoogt zo'n pijler te zijn."
Dissidente Russische performancekunstenaar doodgeschoten in Polen
15 juni 2026 22:48
Poolse media melden dat de Poetin-kritische Russische performancekunstenaar Semjon Skrepetski vanochtend is doodgeschoten in de stad Biala Podlaska.
Lokale autoriteiten kregen iets voor 10.00 uur een melding dat er iemand op straat was neergeschoten. Vanmiddag maakten de autoriteiten bekend dat het slachtoffer een 44-jarige Rus is die in Biala Podlaska woonde. Naar de schutter wordt nog gezocht.
Het Poolse stadje ligt dicht bij de grens met Belarus. Het Belarussische Telegramkanaal Dzik Media schrijft dat er meerdere daders waren en dat zij door een Belarussische taxichauffeur werden vervoerd. Later zou de chauffeur naar het Belarussische consulaat in de stad zijn gevlucht. Die informatie is niet bevestigd.
De autoriteiten hebben de naam van het slachtoffer niet bekendgemaakt. Ook is er geen informatie naar buiten gebracht over het aantal verdachten. Wel zei de politie rekening te houden met meerdere scenario's.
"Als iemand een specifiek persoon benadert en schoten lost, wijst alles erop dat diegene van plan was die persoon te doden. We kennen de motieven van de dader echter nog niet", zegt een lokale politiewoordvoerder.
Kritische kunstenaar
Koezovkov verliet Rusland in 2021 en emigreerde naar Polen. Hij reisde voor zijn performancekunst door Europese landen, waarin hij de spot dreef met de Russische president Poetin. Ook de Belarussische president Loekasjenko en de Tsjetsjeense leider Kadyrov moesten het vaak ontgelden. Daarnaast liet hij zich kritisch uit over de oorlog tegen Oekraïne.
Vrijdag, op de Russische feestdag Dag van Rusland, hield Skrepetski een protestactie voor de Russische ambassade in Berlijn. Hij trok een Russische vlag uit zijn broek en gooide die in een vuilnisbak. Daarna liep hij met een schilderij waarop Sovjetdictator Stalin stond, samen met Poetin als baby.
Bedreigingen na protestactie
Vanochtend rond 08.00 uur deelde Koezovkov dat hij door mensen bedreigd werd vanwege zijn vlagactie. "De vlagstunt viel erg in smaak bij de Russische patriotten", schreef hij sarcastisch op zijn Telegram-kanaal.
Hij deelde daarbij een greep uit de reacties die hij op sociale media ontving. "Je vinden is een kwestie van zes seconden", is een van die reacties.
Russische dissidenten lopen ook in het buitenland gevaar. Eind april deelden de Litouwse autoriteiten dat ze een complex internationaal netwerk hadden ontdekt dat als doel had om moorden te plegen in Litouwen in opdracht van de Russische militaire inlichtingendienst GROe.
Er werden meerdere verdachten gearresteerd. De Litouwse politie liet weten twee geplande moorden te hebben verijdeld.
Democratische gouverneur Californië: Trump gaf Justitie opdracht mij te onderzoeken
15 juni 2026 21:32
De Democratische gouverneur van Californië, Gavin Newsom, zegt dat het Amerikaanse ministerie van Justitie een onderzoek naar hem is gestart. Volgens Newsom heeft president Trump het onderzoek opgedragen.
"Mijn vrouw en ik zijn vandaag op de zwarte lijst van Donald Trump beland", schrijft Newsom. "Ze hebben geen misdaden ontdekt - ze proberen er alleen maar een te vinden."
De gouverneur zegt dat Trump achter hem aanzit, omdat hij overweegt zich op te werpen als kandidaat voor het presidentschap. Een anonieme bron spreekt dat tegen, schrijft The New York Times. Volgens de bron zouden er meerdere federale onderzoeken lopen naar de gouverneur, waaronder een onderzoek naar de financiën van zijn vrouw.
Het ministerie van Justitie heeft nog niet bevestigd dat Newsom en zijn vrouw worden onderzocht. De FBI en het ministerie weigerden commentaar te geven aan Amerikaanse media.
Politieke vijanden
Het is niet de eerste keer dat de Amerikaanse president het ministerie van Justitie op tegenstanders afstuurt: eind mei werd een strafrechtelijk onderzoek gestart naar E. Jean Carroll, een oud-columniste die Trump aanklaagde voor verkrachting en aanranding.
Voormalig FBI-directeur James Comey werd in april opnieuw aangeklaagd voor een 'schelpendoodsbedreiging'. Eerder werd ook openbaar aanklager Letitia James, die Trump vervolgde voor fraude, voor de rechter gesleept.
Vaker ruzie
Newsom en Trump vliegen elkaar vaker in de haren, vooral online: zo drijft de gouverneur geregeld de spot met Trumps meme-achtige stijl van communiceren. Trump op zijn beurt noemt Newsom 'Newscum'.
Ook nu haalt Newsom uit: hij noemt Trump "de meest corrupte president in de Amerikaanse geschiedenis".
Oekraïense vlag gehesen op tweede Nederlandse mijnenjager: 'Bedankt'
15 juni 2026 21:20
De Oekraïense marine heeft een tweede schip van Nederlandse makelij gekregen om Russische zeemijnen mee te ruimen. Het marineschip Zr.Ms. Makkum, omgedoopt tot de Henitsjesk, is officieel overdragen aan Oekraïne. Dat heeft de bevelhebber van de Oekraïense marine, Oleksi Nejizjpapa, bekendgemaakt.
"Ik had de eer om de vlag van de Oekraïense marine te hijsen op de nieuwe mijnenjager Henitsjesk in het bijzijn van de commandant van de Koninklijke Nederlandse Marine", zegt Nejizjpapa op sociale media. "Ik bedank de Nederlandse bemanning voor hun diensten."
Nederlandse bevelhebber aanwezig
De Oekraïense commandant vermeldt niet waar of wanneer de ceremonie was. Hij heeft foto's van de bijeenkomst gedeeld waarop ook Harold Liebregs, de Nederlandse Commandant Zeestrijdkrachten, te zien is. Ook van België, Roemenië, Litouwen en Letland waren de bevelhebbers van de marine aanwezig.
Tegen de NOS zegt de Koninklijke Marine desgevraagd geen uitspraken te doen "over wat er militair wordt overgedragen om te voorkomen dat iets een militair doelwit wordt". Er wordt wel bevestigd dat Nederland vorig jaar een mijnenjager heeft overgedragen aan Oekraïne. Dat was de Zr.Ms. Vlaardingen, die omgedoopt werd tot Melitopol.
De twee marineschepen waren in 2023 toegezegd aan Kyiv door toenmalig minister van Defensie Ollongren. Beide schepen zijn ruim veertig jaar oud en werden in 2024 uit dienst genomen. Oekraïense matrozen hebben in het geheim wekenlang geoefend met de besturing van de twee schepen.
Namen van bezette steden
Bevelhebber Nejizjpapa zegt dat Oekraïne nu vijf mijnenjagers heeft. Naast Nederland hebben ook het Verenigd Koninkrijk en België deze schepen geleverd. De namen Henitsjesk en Melitopol verwijzen naar Oekraïense steden die Rusland bezet houdt.
In een groot deel van de Oekraïense wateren liggen mijnen en niet ontplofte bommen. De VN schat dat het in totaal gaat om een gebied van zo'n 13.500 vierkante kilometer in de Zwarte Zee, rivieren en meren.
Trump over akkoord met Iran: 'Kan wereld veel succes brengen'
15 juni 2026 21:05
De Amerikaanse president Trump heeft de overeenkomst met Iran bevestigd bij aankomst voor de G7-top in Frankrijk. Details worden waarschijnlijk vrijdag gedeeld. Trump noemt het voorlopige akkoord een "succes voor de hele wereld".
Gisteren werd duidelijk dat Iran en de VS een memorandum zijn overeengekomen dat moet leiden tot een einde aan de oorlog met Iran, die op 28 februari begon met Amerikaanse-Israëlische aanvallen.
Volgens een hooggeplaatste Amerikaanse functionaris is de overeenkomst gisteren al digitaal ondertekend door Trump, vicepresident Vance en de Iraanse parlementsvoorzitter Ghalibaf. Laatstgenoemde gold bij eerdere onderhandelingen als toponderhandelaar namens Iran. Op X omschrijft hij het akkoord "als een grote stap richting een uiteindelijke overwinning".
De Iraanse president Pezeshkian bevestigt tegenover staatsmedia dat het officiële tekenmoment vrijdag in Zwitserland plaatsvindt. Bij de ondertekening zal waarschijnlijk niet Trump, maar vicepresident Vance aanwezig zijn.
Nieuw hoofdstuk
Trump is in Frankrijk voor de G7-top, waarop wereldleiders de komende dagen verschillende uitdagingen op economisch en geopolitiek gebied bespreken. In het bijzijn van zijn Franse ambtsgenoot Macron zei Trump dat "er nu veel goede dingen gaan gebeuren in het Midden-Oosten. Het is heel belangrijk dat de olieprijs keldert en de aandelenmarkt als een raket omhoogschiet."
Ook zei Trump te hopen op een nieuw hoofdstuk in de relatie met Iran. Macron noemde het akkoord "een zeer belangrijke kwestie voor de vrede in de hele wereld".
Straat van Hormuz
Een cruciaal onderdeel van het memorandum is de heropening van de Straat van Hormuz voor in ieder geval de komende zestig dagen. Volgens Trump is de zeestraat, waar voor de oorlog 20 procent van de wereldwijde oliehandel doorheen ging, op vrijdag weer volledig toegankelijk voor scheepvaartverkeer.
Macron bood aan te helpen bij de heropening, maar die handreiking sloeg Trump af. "Ik denk niet dat we veel hulp nodig zullen hebben", zei hij. Later voegde Trump eraan toe dat het "geen slecht idee" is als bondgenoten toch een of twee schepen sturen en dat Frankrijk daarvoor "een geweldig land" zou zijn. Eerder liet minister Berendsen van Buitenlandse Zaken weten dat Nederland bereid is een bijdrage te leveren.
Libanon
Volgens de Amerikaanse functionaris is een staakt-het-vuren in Libanon onderdeel van het akkoord, maar staat er niets in over Israëlische terugtrekking uit Zuid-Libanon. Teheran en bemiddelaar Pakistan spraken dit eerder nog tegen en beweerden dat vrede in Libanon wel degelijk onderdeel is van het akkoord.
Iran heeft in eerdere onderhandelingen vaker gezegd dat vrede in Libanon een integraal onderdeel moet zijn van een bredere vredesovereenkomst met de VS.
Hezbollah heeft het memorandum inmiddels verwelkomd. Israël, dat niet betrokken is bij de gesprekken, is niet van plan om troepen uit Zuid-Libanon terug te trekken, zei de minister van Defensie.
Zinloosheid was handelsmerk overleden Wim T. Schippers, 'jammer, maar helaas'
15 juni 2026 20:35
De naam Wim T. Schippers zal jonge mensen weinig tot niets zeggen, maar in de naoorlogse Nederlandse cultuurgeschiedenis is het wel degelijk een grote naam en de kans is groot dat jongeren in elk geval zijn stem kennen. Het is namelijk de stem van Ernie (van Bert en Ernie) en van Kermit de Kikker. Vandaag werd bekend dat stemacteur, televisiemaker en kunstenaar Wim T. Schippers vorige week op 83-jarige leeftijd is overleden.
In de jaren zeventig was hij bekend als maker van absurdistische programma's voor de VPRO, als de Fred Haché show en Van Oekels discohoek voor televisie en Ronflonflon met Jacques Plafond voor radio.
De wat viezige, immer opgewonden zwetende Sjef van Oekel was waarschijnlijk het bekendste door hem verzonnen typetje.
Het leven is zinloos
Centraal in Schippers werk als programmamaker en kunstenaar was het idee dat het leven onzinnig is. Kunst was volgens hem net zo onzinnig en kon dus ook alles zijn, of niets. Het slaat nergens op, maar het is wel de moeite waard.
In de jaren zestig begon Schippers met "de A-dynamische beweging", een groep kunstenaars van wie hij voortrekker was. Het werk was doelbewust saai, verwarrend en ogenschijnlijk zonder inhoud. De kunstenaars maakten bijvoorbeeld 'plastieken ter stadsontsiering' of 'tijdelijke bemoeilijking van het betreden en het verlaten van gebouwen'. In Scheveningen werd Het concert voor belegde broodjes gehouden. Het publiek verliet in verwarring de zaal.
Bekend werd ook een manifestatie waarbij Schippers een flesje limonade in zee leeggoot.
Pindakaasvloer
De pindakaasvloer dateert ook uit deze tijd. "Waarachtig oninteressant", noemde Schippers dat. De vloer werd in 1969 voor het eerst gelegd in een galerie, in 1997 nog eens in het Centraal Museum in Utrecht en werd in 2010 aangekocht door Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam. Het is een vloer binnen een raamwerk van ongedefinieerde afmetingen, met een laag pindakaas van een zekere dikte en van een zelf te bepalen merk.
In de jaren 60 begon Schippers ook met tv-werk en later ook met radio. Het programma Hoepla kende maar drie afleveringen, maar bracht veel commotie omdat Phil Bloom als eerste vrouw in de Nederlandse tv-geschiedenis naakt te zien was, zittend met het toen nog zeer christelijke dagblad Trouw.
Daarna volgden de Fred Hachéshow en programma's met Barend Servet (een rol van IJf Blokker). De programma's waren de doorbraak voor Dolf Brouwers, die Sjef van Oekel speelde. Vooral progressieve jongeren konden het absurdisme waarderen. Middelbare scholieren deden Van Oekel dag-in, dag-uit na.
Bij het conservatief-christelijke deel van de bevolking werden Schippers' programma's juist verafschuwd, alleen al doordat er veelvuldig in werd gevloekt.
Er volgden nog veel meer absurdistische programma's, zoals De lachende scheerkwast en We zijn weer thuis, bij elkaar tientallen afleveringen. Hij werkte bij vrijwel al zijn programma's samen met zijn echtgenote Ellen Jens, die ze produceerde, regisseerde en deels ook schreef. Jens, die ook tientallen jaren een relatie had met de schrijver Adriaan van Dis, overleed in 2023.
In de programma's kwam ook Jacques Plafond ten tonele. Deze figuur werd door Schippers zelf gespeeld. Later werd het de dragende figuur in het radioprogramma Ronflonflon met Jacques Plafond.
Daarin werkte Schippers veel samen met componist Clous van Mechelen, die als pianostemmer/organist Jan Vos ook een rol had in diverse programma's. Bekend werd het wat ranzige 'Lied van verlangen' van Jan Vos met Gé Braadslee, waarin zijn bezongen hoe zij "in elkander gleden".
VPRO-hoofdredacteur Sarah Sylbing zegt in een reactie geschokt te zijn
"Wat Wim T. Schippers voor de VPRO heeft betekend is onbeschrijflijk. Het is veel meer dan zijn geestige, hoogst originele en absurdistische oeuvre dat hij in al die jaren op radio en tv bij ons maakte. Het is een wijze van kijken, scheppen en schoppen waar wij tot op de dag van vandaag een voorbeeld aan proberen te nemen.
Wim T rommelde aan het beeld, de taal, de structuur en alle andere conventies. Alles moest anders. Hij wilde de mensen dingen voorzetten waar ze niet van gediend waren om ze te ontregelen en anders naar de dingen te laten kijken.
Zijn kunstwerk Stationnement Genant, een vier meter hoge drol in de tuin van de VPRO, herinnert ons er iedere dag aan dat kunst in alle vormen komt en wij onszelf niet al te serieus moeten nemen."
Herdershonden
Schippers maakte ook toneel. Zijn stuk Going to the dogs had een groep herdershonden in de hoofdrol, die op het toneel naar een tv keken. Het stuk trok internationale belangstelling en omdat er subsidie voor was verstrekt kreeg het ook politieke aandacht. Bezoekers liepen boos weg omdat ze alleen de honden te zien kregen en er verder niets gebeurde. Maar volgens Schippers hielden de honden zich precies aan het script en waren het uitstekende acteurs omdat zij helemaal zichzelf bleven.
Schippers deed ook conventioneler werk, zoals het presenteren van Zomergasten en van de Nationale Wetenschapsquiz. Wetenschap kwam ook geregeld terug in zijn werk als beeldend kunstenaar, bijvoorbeeld Het is me wat waarbij een kei in de hal van een ministerie lijkt te zweven.
Als stem was Schippers al vanaf het begin betrokken bij Sesamstraat. Hij sprak de teksten van Ernie in (Paul Haenen deed Bert), en ook was hij de stem van Kermit de Kikker en Graaf Tel.
Gekte
Schippers heeft de Nederlandse taal verrijkt met woorden die nu normaal zijn, zoals gekte.
Zeer kenmerkend voor hem en zijn opvattingen over kunst was ook de uitspraak: "Verdomd interessant. Maar gaat u verder."
Sjef van Oekel werd bekend van steeds herhaalde stopwoorden en uitdrukkingen als "Pardon reeds", "Potverdomme, ik word niet goed", "Wordt het toch nog gezellig" en "Mag ik even braken?" Van Oekels veelvuldige vloekende tegenspeler Henk Pal onderbrak zichzelf vaak met de zin: "Leuke lamp overigens".
En misschien dat Schippers over zijn eigen dood zou kunnen zeggen: "Jammer, maar helaas."