Onderzoek: inwoners Caribisch Nederland worden structureel achtergesteld
23 april 2026 16:57
De Nederlandse staat faalt als het gaat om de behandeling van inwoners van Caribisch Nederland, concludeert de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR). Caribische Nederlanders worden niet hetzelfde behandeld als Europese Nederlanders terwijl dat wel zou moeten. Dat staat in het onderzoeksrapport 'Gelijkwaardigheid als Grondwettelijke Opdracht'.
Sinds 2010 zijn Bonaire, Saba en Sint-Eustatius bijzondere gemeenten van Nederland en hebben de inwoners van deze eilanden dezelfde rechten en plichten als Europese Nederlanders.
Veel armoede
Toch bestaan er in Caribisch Nederland geen werkloosheidsuitkeringen, is er geen kindgebonden budget, voldoen meerdere middelbare scholen niet aan de basiskwaliteit en staat de medische zorg al lange tijd onder druk. Ook is de infrastructuur verouderd en kunnen veel Caribische Nederlanders het niet betalen om tussen de eilanden te reizen.
De kosten van het levensonderhoud liggen er bovendien ver boven het gemiddelde inkomen. Een op de drie inwoners van de eilanden leeft hierdoor in armoede en zelfs mensen die meerdere banen hebben komen vaak niet rond, aldus NCDR Rabin Baldewsingh.
Ook gelden enkele internationale mensenrechtenverdragen niet voor Caribisch Nederland terwijl ze wel voor Europees Nederland gelden. Als voorbeeld wordt het Verdrag van Istanbul genoemd, dat vrouwen moet beschermen tegen (huiselijk) geweld.
Schending artikel 1 van de Grondwet
Van gelijkwaardigheid tussen Europees Nederland en Caribisch Nederland is dan ook geen sprake, aldus de Nationaal Coördinator. "Inwoners van Caribisch Nederland ervaren structurele achterstelling op meerdere terreinen tegelijk", schrijft hij. "Een deel van hen beschrijft dit als discriminatie en als schending van artikel 1 van de Grondwet."
Om alle problemen op te lossen, geeft de coördinator meerdere aanbevelingen. Er moet wat hem betreft een prijsplafond voor alle nutsvoorzieningen inclusief internet komen en alle schoolgebouwen moeten worden gerenoveerd. Ook moeten studieschulden van "eilandkinderen" die in Europa zijn gaan studeren worden kwijtgescholden, zodat een terugkeer naar Caribisch Nederland wordt gestimuleerd.
Een wetenschappelijke adviesraad moet zich gaan buigen over gelijkwaardige zorg op Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
Koloniaal verleden
Baldewsingh schrijft in het rapport: "De huidige ongelijkheden staan niet op zichzelf, maar zijn geworteld in een koloniaal verleden dat doorwerkt in hedendaagse verhoudingen. Wie gelijkwaardigheid serieus neemt, kan deze geschiedenis niet negeren."
Eerder deze maand concludeerde de Onderwijsraad al dat het onderwijs op de Caribische eilanden verbeterd moet worden. En de rechtbank in Den Haag oordeelde begin dit jaar dat de Nederlandse staat onvoldoende heeft gedaan om de inwoners van Bonaire te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. De staat ging tegen deze uitspraak in hoger beroep.
Youtuber bekent alsnog prankgesprek, kort voor de dood van twee Syrische tieners
23 april 2026 16:43
Youtuber RouandYT voerde op nieuwjaarsdag wel degelijk een 'prankgesprek' met Efe Y., de 25-jarige man die ervan wordt verdacht kort daarna twee onschuldige Syrische tieners te hebben doodgeschoten in een park in Amsterdam Nieuw-West. Nadat De Telegraaf de hand wist te leggen op opnames van het gesprek, besloot de youtuber vandaag terug te komen van zijn ontkenning van gisteren.
RouandYT stelt dat bij hem "onduidelijkheid" bestond over de datum van de opname, zo laat hij via zijn advocaat Gerald Roethof weten. Dat zou de reden zijn dat hij gisteren in een video, opgenomen in een resort in Egypte, ontkende dat hij achter de prank call zat. Dat is een telefoongesprek waarbij iemand een ander in de maling neemt. In dit geval zou dat zijn gebeurd nadat een familielid van Y. RouandYT een klein bedrag had betaald.
De youtuber zei gisteren dat hij op nieuwjaarsdag "helemaal niet actief" was geweest. "Ik was niet live en heb dus nooit dat belletje kunnen doen", stelde hij, eraan toevoegend dat hij die dag het nieuwe jaar vierde met familie en vrienden. "Bij een nadere analyse van de inmiddels bij cliënt bekende informatie, moet hij deze ontkenning rectificeren", laat advocaat Roethof schriftelijk weten. "Cliënt betreurt de ontstane verwarring."
In de verklaring benadrukt de advocaat dat zijn cliënt geen verdachte is in de zaak en dat RouandYT enkel is opgeroepen als getuige. Op dit moment kan volgens hem niet worden geconcludeerd dat de prank de aanleiding vormde voor de schietpartij. "Dit alles neemt niet weg dat cliënt reflecteert over zijn eigen gedrag en dat hij het vreselijk vindt dat deze schietpartij heeft plaatsgevonden."
Uitgedaagd
De verklaring komt een dag nadat het Openbaar Ministerie meer informatie deelde over de dood van de twee Syriërs die in een opvanglocatie voor minderjarige asielzoekers verbleven. Het OM maakte bekend dat de verdachte kort voor het afvuren van de kogels was gebeld door RouandYT, die hem voor de gek hield. Y. daagde daarop de beller uit om naar de blauwe brug in het Piet Wiedijkpark te komen en deed dat vervolgens zelf ook, aldus justitie.
Eenmaal daar zou hij direct het vuur op de drie slachtoffers hebben geopend, die op twee fietsen zaten. De Syriërs Mohammad Nor (16) en en Mohammed Al Mukrasi (18) overleden ter plaatse, de derde 17-jarige jongen wist ternauwernood te ontkomen. De drie waren volgens de officier van justitie "op het verkeerde moment, op de verkeerde plaats". Er was voor hen geen tijd om tot een gesprek te komen met de verdachte, aldus het OM.
Tijdens de eerste zitting van gisteren ontkende de advocaat van Y. dat zijn cliënt de schutter was. Het OM stelde daar een getuigenverklaring, camerabeelden en telefoongegevens tegenover. De rechtbank zag daarmee voldoende bewijs om de verdachte tot 8 juni vast te houden. Ook zal Y. worden onderzocht door het Pieter Baan Centrum.
Hackersgroep dreigde patiëntgegevens van ChipSoft te publiceren
23 april 2026 16:29
Een hackersgroep met de naam Embargo heeft deze week gedreigd om patiëntgegevens van zorgleverancier ChipSoft te publiceren. ChipSoft levert systemen aan onder meer huisartsen. Eerder deze maand werd bekend dat het bedrijf is gehackt. Daarbij zijn persoonlijke gegevens van een onbekend aantal patiënten gestolen, waaronder medische data.
Hackersgroep Embargo plaatste maandag een bericht op het darkweb, een verborgen gedeelte van het internet. In het bericht beweren de hackers dat zij 100 GB aan gegevens van ChipSoft in handen hebben. Op de site stonden twee aftelklokken die deze week zouden aflopen.
"Die klok is erop gericht om hun slachtoffers onder druk te zetten", zegt Harm Teunis van cybersecuritybedrijf ESET. "Dat is ook het doel van zo'n site op het darkweb. Daarmee laten ze zien dat ze gegevens in handen hebben en dreigen die te publiceren."
Het dreigement is inmiddels verwijderd van de website op het darkweb. "Vaak gebeurt dat pas als het bedrijf heeft betaald om te voorkomen dat de gegevens worden gepubliceerd", zegt Teunis. "Maar het kan ook dat Embargo de naam heeft weggehaald omdat dat onderdeel was van de onderhandelingen."
ChipSoft bevestigt aan de NOS dat onderhandelingen met de cybercriminelen nog lopen. Het bedrijf wil verder niet reageren. "Ter bescherming van de belangen van alle betrokkenen kunnen wij op dit moment geen verdere uitspraken doen", laat een woordvoerder weten.
Gijzelen en chanteren
Embargo is een vrij onbekende hackersgroep. Het is niet bekend wie erachter zitten of waar ze vandaan komen. Op het darkweb omschrijft de groep zichzelf als een "internationaal team zonder politieke banden".
Uit een lijst met recente slachtoffers blijkt dat Embargo vaker de zorgsector aanvalt. Tussen de namen staan onder meer ziekenhuizen uit de Verenigde Staten, maar ook bedrijven uit andere sectoren wereldwijd.
ESET volgt de groep sinds juni 2024. "Dat is vlak nadat we ze voor het eerst hebben gezien. Hun werkwijze is in die jaren niet veel anders geworden", zegt Teunis. "Wat ze doen, noemen we dubbele afpersing. Daarbij worden bestanden van het bedrijf niet alleen versleuteld, maar downloaden de hackers ook gegevens om het bedrijf af te persen."
ChipSoft maakte eerder zelf bekend dat het bedrijf slachtoffer is geworden van een ransomware-aanval. In het Nederlands wordt dat vaak gijzelsoftware genoemd. Daarbij maken criminelen bestanden ontoegankelijk door ze te versleutelen: de bestanden worden 'gegijzeld'. Daarna vragen de hackers losgeld, in ruil voor de digitale sleutel. Daarmee kan het slachtoffer zijn bestanden weer toegankelijk maken.
Met de gestolen gegevens kunnen zij het slachtoffer ook chanteren door te dreigen om die te publiceren. "Het slachtoffer wordt dus twee keer onder druk gezet: om weer aan het werk te kunnen, en om te voorkomen dat er gegevens openbaar worden. Medische gegevens zijn extra gevoelig. De druk om te betalen kan daardoor hoger worden. Maar het kwaad is natuurlijk al geschied: de criminelen hebben de gegevens al in handen."
Exacte omvang onbekend
De Landelijke Huisartsen Vereniging heeft alle huisartsen die getroffen zijn door de hack bij ChipSoft geadviseerd om hun patiënten daarover te informeren, maar weet niet of dat inmiddels is gebeurd. De vereniging zegt dat er mogelijk gegevens van "enkele tientallen huisartsenpraktijken" zijn gestolen, maar zegt niet te weten hoeveel het er precies zijn.
Behalve bij huisartsen zijn ook bij andere zorginstellingen patiëntgegevens gestolen. Om welke instellingen het precies gaat en om hoeveel personen, maakt ChipSoft niet bekend. Het bedrijf zegt dat mensen die vragen hebben over de hack daarmee naar hun eigen huisarts of zorgverlener moeten gaan.
Auto raast door Kwintsheul: dode en gewonden bij meerdere aanrijdingen
23 april 2026 16:07
In Kwintsheul heeft een automobilist vanochtend een reeks ongelukken veroorzaakt waarbij een dode is gevallen. De man raakte zelf gewond en is aangehouden als verdachte. De politie onderzoekt of hij onder invloed was.
De ongelukken in het dorp ten zuiden van Den Haag gebeurden rond 08.45 uur, meldt Omroep West. De automobilist kwam volgens de politie vermoedelijk met hoge snelheid aanrijden en botste op een andere auto. Die raakte daardoor van de weg en kwam tot stilstand tegen de gevel van een woning. De bestuurster van die auto raakte gewond, de drie kinderen die ook in de auto zaten bleven ongedeerd.
De verdachte reed door in de richting van Wateringen en raakte zo'n tweehonderd meter verderop weer een auto. Die auto belandde door de klap in het water. De gealarmeerde brandweer takelde die auto weer op de kant, zodat hulpverleners beter bij het slachtoffer konden komen, Maar al snel bleek dat hulp niet meer baatte.
Inmiddels was ook de verdachte automobilist het water in gereden. Hij werd gewond overgebracht naar het ziekenhuis. Het is onduidelijk hoe het nu met hem is en of hij naar het politiebureau is gebracht.
Podcast De Dag: hoe piepjonge kalfjes - nog steeds - naar Nederland komen
23 april 2026 15:18
Kalfjes uit Ierland komen nog steeds naar Nederland. De dieren komen met de boot en zijn zo'n 50 tot 80 uur onderweg.
Sommige zijn nog baby's, een paar weken oud. Maar melk is er op de boot niet voor ze. Zo'n 24 uur krijgen ze niet te drinken.
Luisteren?
Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Nederlandse kalverenbedrijven beloofden al een paar jaar geleden om de allerjongste stiertjes niet meer zo ver te vervoeren. Maar, ontdekten NOS-redacteuren Sarah Bürmann en Joost Schellevis, het gebeurt nog steeds. Zij volgden meer dan 10.000 Ierse kalfjes, die in februari, maart en april bij 85 Nederlandse bedrijven terechtkwamen. In deze podcast vertellen zij over hun onderzoek, en over de reactie van de kalversector.
Reageren? Mail naar dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra
Redactie: Max Smedes
Minister verdedigt Schijf van Vijf: 'Het is slechts een advies'
23 april 2026 14:40
Minister Hermans van Volksgezondheid is niet van plan in te grijpen bij het Voedingscentrum, dat de Schijf van Vijf maakt over gezonde voeding. Over de laatste versie van de schijf is veel ophef ontstaan, omdat de adviezen ook gaan over de milieu- en klimaatimpact van bepaalde voedingsmiddelen.
Maar Hermans benadrukt dat de schijf alleen tips geeft aan consumenten. Iedereen kan zelf bepalen of hij zich aan de adviezen houdt. "Wat u straks in uw supermarktkarretje legt, is aan uzelf", hield ze Kamerleden voor in een debat over leefstijlpreventie.
Een deel van de Tweede Kamer vindt dat het Voedingscentrum buiten zijn boekje gaat. De Schijf van Vijf moet alleen gaan over wat gezonde voeding is, en niet over de gevolgen van de productie van voedsel voor het klimaat, vinden partijen als de PVV, JA21, Groep Markuszower, FVD en BBB. "Ik wil de oude Schijf van Vijf terug", zei FVD-Kamerlid Van Houwelingen.
In de laatste versie, die eerder deze maand werd gepresenteerd, is de aanbevolen hoeveelheid rood vlees per week gehalveerd naar 100 gram, omdat dat beter is voor het milieu.
Noten uit Californië
De partijen vinden dat het Voedingscentrum te veel sturend bezig is en vooral een klimaatagenda heeft. "Doorgeslagen ideologie", stelde Kamerlid Moinat van de Groep Markuszower. En de conclusies over het milieu kloppen ook niet, betoogde BBB-Kamerlid Wiersma.
Te veel zuivel en vlees wordt afgeraden, onder meer omdat bij de productie heel veel water wordt verbruikt. Tegelijkertijd wordt geadviseerd elke dag een handje ongezouten noten te eten. Die noten komen volgens Wiersma bijna allemaal uit Californië, waar bij de teelt grote hoeveelheden grondwater worden gebruikt.
Het Voedingscentrum krijgt elk jaar tien miljoen euro van de ministeries van Landbouw en Volksgezondheid. Sommige rechtse oppositiepartijen vinden dat die subsidie helemaal gestopt moet worden. Anderen suggereerden dat het ministerie van Klimaat en Groene Groei maar moet gaan meebetalen.
"Ik heb vertrouwen in het systeem", stelde minister Hermans daartegenover. Het Voedingscentrum baseert zich bij zijn adviezen op wetenschappelijke inzichten van de Gezondheidsraad. Omdat de wetenschap altijd weer tot nieuwe inzichten komt, wordt de Schijf van Vijf elke tien jaar geactualiseerd.
Toekomstige generaties
En die adviezen gaan sinds 2016 niet alleen over gezond voedsel, maar ook over veilig en duurzaam voedsel, benadrukte ze. "We zijn ook verantwoordelijk voor veilig en gezond voedsel voor toekomstige generaties."
Een meerderheid van de Tweede Kamer is het met Hermans eens, al riep coalitiepartij CDA de minister wel op om haar boodschap duidelijker uit te dragen. "Neem de maatschappelijke discussie wel serieus. Er is hier, maar ook bij consumenten niet altijd duidelijk wat de achtergrond is van deze update van de Schijf van Vijf", zei Kamerlid Lohman.