Rechtbank Amsterdam doet aangifte na geweldsuitbarsting tijdens rechtszaak
18 november 2026 15:54
De rechtbank van Amsterdam doet aangifte tegen twee mensen die gisteren een verdachte aanvielen tijdens de behandeling van een strafzaak over een dodelijke steekpartij. Dat laat de rechtbank aan de lokale Amsterdamse televisiezender AT5 weten.
De verdachte werd aangevallen door een nabestaande van de 30-jarige man die bij een fatale steekpartij in 2024 in Amsterdam-Oost om het leven kwam. De nabestaande sloeg hard op de verdachte in, terwijl een andere nabestaande een beveiliger vasthield.
Zelfs toen de verdachte zich achter de rechters in veiligheid wilde stellen, bleef de nabestaande slaan. Extra beveiliging moest een einde aan de aanval maken.
Ondanks kritiek gaat Rijksuniversiteit Groningen door met omstreden onderzoek Dode Zeerollen
18 november 2026 15:30
Ondanks kritiek gaat de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) door met onderzoek naar de Dode Zeerollen. Achttien hoogleraren hadden het universiteitsbestuur gevraagd dit besluit te herzien. Volgens hen kan de RUG niet neutraal blijven in een samenwerking met een Israëlische overheidsinstantie.
De Dode Zeerollen behoren tot de belangrijkste archeologische vondsten van de vorige eeuw. Het is een verzameling van ruim tweeduizend jaar oude Joodse teksten, die ook licht werpen op teksten uit de Bijbel.
Wereldnieuws
In een vijfjarig onderzoek analyseert projectleider Mladen Popovic van de RUG, samen met Europese collega's en het laboratorium van de Israel Antiquities Authority (IAA) in Jeruzalem, honderden monsters van perkament, papyrus, inkt, stofdeeltjes en mineralen om de exacte herkomst van de rollen te achterhalen.
In 2025 werd het onderzoek van de RUG wereldnieuws. De onderzoekers ontdekten toen door middel van kunstmatige intelligentie dat sommige rollen ouder zijn dan gedacht.
Geen toegang voor Palestijnen
Toen er medio 2026 voor het onderzoek 2,5 miljoen euro subsidie werd toegekend, trokken critici aan de bel. In augustus dit jaar stuurden Stichting Groningen-Jabalya, Apartheid Vrije Zone Groningen en RUG4Palestine een open brief aan het College van Bestuur. Hierin drongen ze aan op het stopzetten van het onderzoek.
Zij wezen op het feit dat Arabische woestijnbewoners en archeologen de tekstfragmenten tussen 1947 en 1956 bij de Dode Zee vonden, met name bij de elf grotten bij Qumran. Dit ligt op de Westelijke Jordaanoever.
Kort nadat Israël in 1967 dit gebied bezette, werd de collectie Dode Zeerollen overgebracht van het Palestijnse Archeologische Museum naar het Israël Museum in West-Jeruzalem. De Palestijnen hebben hierdoor geen toegang meer tot de rollen.
Hier ligt een belangrijk deel van de kritiek. Door met de Israëlische IAA samen te werken, legitimeert volgens de critici de RUG de bezetting van Palestijns gebied.
Ook staat in de brief dat in Israël een wet in de maak is waardoor archeologie op de Westelijke Jordaanoever en in Gaza volledig onder Israëlische wetgeving zou vallen. Volgens de critici kan Israël zich zo makkelijker land toe-eigenen en zijn claim op de Westelijke Jordaanoever rechtvaardigen onder het mom van archeologie.
Onderzoek gaat door
Het College van Bestuur reageerde eind augustus op de brief dat de gebeurtenissen in de regio 'hartverscheurend' zijn, maar geen direct verband houden met het onderzoek naar de Dode Zeerollen, schrijft RTV Noord.
Het besluit om toch met het onderzoek door te gaan bewoog achttien hoogleraren om in oktober nog een brief aan het College van Bestuur te sturen met het dringende verzoek het besluit te heroverwegen.
"Door samen te werken geeft de RUG de Israëlische instelling erkenning, legitimiteit en aanzien. Wie in een situatie van onrecht neutraal blijft, heeft de kant van de onderdrukker gekozen", licht Marcel Brus, emeritus hoogleraar internationaal publiekrecht en een van de ondertekenaars, toe.
Het College van Bestuur liet vorige week weten toch door te gaan met het onderzoeksproject. Volgens het bestuur dient het "een duidelijk wetenschappelijk doel" waarbij de samenwerking met Israël noodzakelijk is voor de toegang tot de manuscripten. Het bestuur stelt verder dat de oude Joodse geschiedenis bestudeerd moet kunnen worden zonder die aan het huidige conflict te koppelen.
Niet publiekelijk
Een RUG-woordvoerder laat weten dat de universiteit openstaat voor een gesprek met de hoogleraren, de onderzoekers en andere geïnteresseerden, maar wil verder niet publiekelijk op de kritiek ingaan. Projectleider Popovic wil zelf ook niet reageren.
Briefschrijver Brus zegt dat hij en zijn collega's het hier niet bij laten zitten en kritische vragen zullen blijven stellen.
Podcast De Dag: poging twee voor het minderheidsexperiment
18 november 2026 15:11
Het minderheidskabinet gaat door na een lang weekend crisisoverleg. Vicepresident van de Raad van State Sybrand Buma moet de drie coalitiepartijen helpen om de samenwerking met de Kamer te verbeteren. Wat is er nodig om de doorstart van het minderheidskabinet Jetten te laten slagen?
Luister hier:
Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.
Claes de Vreese adviseerde het kabinet bij de formatie over regeren in minderheid, zoals ze in Denemarken al decennia doen. Hij is hoogleraar politieke communicatie aan de Universiteit van Amsterdam.
D66, CDA en VVD waren het vanaf het begin oneens met elkaar over waar meerderheden gezocht kunnen worden. En het parlement staat ook nog niet in de stand van regeren met een minderheidskabinet.
Als het op deze manier verder gaat, heeft een minderheidsregering geen kans, zegt de Vreese. Maar hij kan zich dat eigenlijk niet voorstellen in een land als Nederland dat groot werd met polderen.
Reageren: mail naar dedag@nos.nl
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Rosanne Sies
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek
Vier vrouwen vrijgesproken van grafschennis na seance bij kindergraven in Leusden
18 november 2026 15:06
Vier vrouwen die werden verdacht van grafschennis op begraafplaats Rusthof in Leusden zijn door de rechtbank Midden-Nederland vrijgesproken. De groep probeerde in 2021 in een spirituele sessie contact te leggen met overledenen, onder wie kinderen.
Volgens de rechtbank is niet bewezen dat de vier vrouwen zich schuldig hebben gemaakt aan grafschennis.
In september 2021 bezocht een groep van zes vrouwen de begraafplaats om er een "paranormaal onderzoek" te doen. Vier van hen werden vervolgd, omdat zij volgens het OM een actieve rol speelden in de seance.
De toenmalige directeur gaf de vrouwen toestemming om na sluitingstijd de begraafplaats te bezoeken. Een medewerkster liep met hen mee. Nabestaanden waren niet op de hoogte van de bijeenkomst.
Sessies bij kindergraven
De groep bezocht onder meer de Kinderhof, een speciaal gedeelte van de begraafplaats waar overleden kinderen liggen begraven. De vrouwen raakten graven aan en gebruikten voor hun onderzoek onder meer oplichtende balletjes, een K2-meter die elektromagnetische straling detecteert en een muziekdoosje. Ook stelden ze vragen aan overledenen en maakten ze filmopnames.
De sessie kwam enkele weken later aan het licht toen de vader van een overleden kind een camera met beelden van de sessie vond. "De seance is voor ons een heel heftige gebeurtenis. Ik wil geen voodoo-figuren bij het graf van mijn kinderen", zei een van de ouders.
Aangiftes
Uiteindelijk deden 57 nabestaanden gezamenlijk aangifte en was er een aantal afzonderlijke aangiftes. Ook deed de Nationale ombudsman onderzoek. De directeur werd naar aanleiding van de gebeurtenissen op non-actief gesteld door de gemeente.
Drie weken geleden eiste het OM taakstraffen van 40 tot 200 uur tegen de vrouwen. De centrale vraag die de officier van justitie de rechtbank voorlegde, was of paranormaal onderzoek een vorm van grafschennis is. "Er is op geen enkele wijze toestemming aan nabestaanden gevraagd. Het onderzoek was volstrekt ongepast", zei de officier. "Een graf dient respect en rust te krijgen."
Maatschappelijke onrust
De rechtbank Midden-Nederland erkent dat de bijeenkomst veel maatschappelijke onrust heeft veroorzaakt. "Dat is voorstelbaar, in het bijzonder voor de ouders die hun overleden kind op Rusthof hebben begraven." Ook begrijpt de rechtbank dat nabestaanden het onderzoek als "zeer kwetsend en oneerbiedig" kunnen hebben ervaren.
Maar de strafrechter gaat niet over vraag of gedrag maatschappelijk geaccepteerd is, benadrukt de rechtbank. Volgens de rechtbank is niet bewezen dat de vrouwen bewust de nagedachtenis van overledenen of de gevoelens van nabestaanden wilden krenken. De vrouwen waren vooraf open over hun bedoelingen, hadden toestemming gevraagd en communiceerden tijdens de sessie op een respectvolle manier.
Geen grafschennis
Ook woog de rechtbank mee dat de gebruikte apparatuur na afloop werd meegenomen en de gemaakte filmopnames niet bedoeld waren om openbaar te maken. Om die reden kon volgens de rechtbank niet worden bewezen dat de vrouwen zich schuldig maakten aan grafschennis.
China zet deur open voor ontmoeting tussen Donald Trump en Kim Jong-un
18 november 2026 14:42
De Chinese president Xi Jinping heeft vandaag zijn steun uitgesproken voor een top tussen Donald Trump en Kim Jong-un, meldt het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap. De Zuid-Koreaanse president Lee sprak vandaag met Xi op de APEC-top in China. Als belangrijkste partner van Noord-Korea bepaalt China de facto of een ontmoeting plaatsvindt.
Trump is al lange tijd open over zijn wens om de Noord-Koreaanse leider weer te treffen. Noord-Korea gaf eerder aan daarvoor open te staan onder de voorwaarde dat de VS accepteert dat het land nooit zijn kernwapenprogramma opgeeft. Tot voor kort was het ondenkbaar dat de VS akkoord zou gaan met deze voorwaarde, maar daar lijkt verandering in te komen.
Mogelijke ontmoeting
Lang hielden Noord-Korea-experts een ontmoeting tussen Trump en Kim voor onmogelijk. Maar daar kwam begin deze week verandering in. Op maandag opperde Trump de mogelijkheid van een bijeenkomst met Kim op de APEC-top in China. Of Kim wel of niet mocht komen, "ligt aan Xi", voegde hij daaraan toe.
Gisteren begon de Amerikaanse president opnieuw over Kim. Dit keer wist hij te vertellen dat Kim graag de APEC wil bijwonen. Of dat ook gebeurt, "dat moeten we gaan zien", stelde Trump.
Trump is sinds het begin van zijn tweede termijn open over zijn wens de Noord-Koreaanse dictator weer te ontmoeten, hoewel het in zijn eerste temijn, in 2019, een fiasco werd. Trump was destijds de eerste Amerikaanse president die een ontmoeting had met een Noord-Koreaanse leider. De drie gesprekken leidden destijds tot niets.
Voor Trump waren de bijeenkomsten alleen al genoeg bewijs van zijn "diplomatieke vaardigheden". Voor Kim leidden ze vooral tot gezichtsverlies.
Kernwapens
Toch lijkt Kim opnieuw bereid het gesprek aan te gaan. Hij heeft wel een eis: het beëindigen van het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma moet buiten de gesprekken blijven. Decennialang gold nucleaire ontwapening als een absoluut niet-onderhandelbaar internationaal uitgangspunt in de omgang met Pyongyang. Maar dat is aan het verschuiven.
Zo spreekt China zich de laatste tijd steeds minder nadrukkelijk uit voor de nucleaire ontwapening van Noord-Korea. En Rusland, dat voorheen voorstander was van nucleaire ontwapening van het Koreaanse schiereiland, onthoudt zich sinds een aantal jaar ook van kritiek op het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma. Er zijn sterke vermoedens dat Rusland zelfs kennis deelt ter bevordering van Noord-Korea's kernwapenprogramma in ruil voor de steun van dat land aan het front in Oekraïne.
Ook Washington matigt zijn toon over het Noord-Koreaanse programma. Op een congres in Washington vorige week maakte minister Rubio van Buitenlandse Zaken duidelijk dat de nucleaire ambities van Pyongyang anders moeten worden benaderd dan die van Iran. Volgens Rubio richt Kim zich immers met name op het voortbestaan van zijn regime, en niet op territoriale expansie.
Zuid-Korea
Het nieuws over China's bereidheid om een gesprek tussen de twee leiders te faciliteren, werd gebracht door Zuid-Koreaanse media. Onder president Lee probeert Zuid-Korea de betrekkingen met Noord-Korea te verbeteren. Het stimuleren van een gesprek tussen Noord-Korea en de VS is daarin een belangrijk onderdeel.
Lee heeft herhaaldelijk om steun van de Chinezen gevraagd, maar zonder resultaat. Tijdens de twee eerdere ontmoetingen tussen de leiders werd er in de Chinese verklaring met geen woord over Noord-Korea of kernontwapening gerept.
Noord-Korea heeft nog niet gereageerd op het nieuws. Ook heeft het land nog niets laten weten over het mogelijk afreizen van Kim naar China.
APEC-top van start in China: Trump, Poetin en Xi samen, Europa ver weg
18 november 2026 14:30
Bij de start van de grote economische APEC-top in China hebben de Amerikaanse president Trump en de Russische president Poetin elkaar de hand geschud, onder het toeziend oog van gastheer Xi, de Chinese president. Het was voor het eerst in meer dan een jaar tijd dat Trump en Poetin elkaar ontmoetten.
De APEC-top (Azië-Pacifische Economische Samenwerking) in de Zuid-Chinese stad Shenzhen draait om het bevorderen van economische samenwerking tussen de 21 economieën rond de Stille Oceaan, maar geopolitiek voert hier de boventoon.
Als gastheer heeft de Chinese president Xi Jinping de regie in handen. Wie mag er komen, wie mag er spreken en, vooral ook, wie niet? Met bijna alle leiders heeft hij een ontmoeting, behalve naar het lijkt met de Taiwanese vertegenwoordiger, de Japanse premier Takaichi en de Filipijnse president Marcos. Ook daarmee maakt Xi van dit economische samenwerkingsforum een persoonlijk en politiek gekleurd feestje.
De presidenten en premiers van China, Rusland, Thailand, Australië, Maleisië, Canada en Vietnam beklommen om beurten het podium. Meer samenwerking en handel in deze onzekere tijden, klinkt het in elke speech.
Voor deze economieën ligt Europa ergens ver weg, aan de andere kant van de Euraziatische landmassa. Uitzondering is Rusland, waarvan president Poetin in zijn speech flink uithaalde naar de EU. "De pogingen om Rusland te isoleren zijn mislukt", zei hij ten overstaan van honderden hoogwaardigheidsbekleders.
Xi behandelt Poetin op dag 1 als eregast. Hij haalde hem niet, zoals bij Trump, persoonlijk in, maar stuurde wel zijn vertrouweling Cai Qi om de Russische leider van het vliegveld te halen en gaf. Poetin mocht de tweede speech van de dag geven, na die van hemzelf.
Poetin gebruikte zijn tijd om Europa vegen uit de pan geven. "De EU verliest haar industriële capaciteit en concurrentievermogen," zei hij, verwijzend naar groeiende inflatie en schuldenlasten. "Een uitzonderlijk vernederende ontwikkeling voor de Eurozone", concludeerde de Russische autocraat.
De vraag blijft hoe deze boodschap overkomt bij andere APEC-landen. De grote afhankelijkheid van Aziatische landen van de vrije doorvaart in de Straat van Hormuz, maakt dat het Russische olie en gas lonken. Op deze strak geregisseerde APEC-top kreeg Poetin van Xi de vrije ruimte voor zijn marketingpitch.
De Canadese premier Carney komt ook om economische en geopolitieke zaken te doen. Eerder dit jaar zei hij dat de oude wereldorde niet meer terugkomt. Vandaag benadrukte hij dat hij naar de APEC-landen kijkt voor handel en samenwerking.
In de geschiedenis waren historisch de VS en Europa belangrijk voor Canada, zei hij. "Laat ik duidelijk zijn, die partnerschappen blijven cruciaal, maar Canada is ook een land aan de Stille Ocean."
Kruisbogen verboden
Intussen staat "techhoofdstad" Shenzhen bol van de veiligheidsmaatregelen. Op elke straathoek patrouilleert politie en beveiliging. Op manshoge borden voor het APEC-perscentrum staat dat het verboden is kruisbogen, infectieziekten ziekteverwekkers, [politieke] slogans en ballonnen mee te nemen naar binnen.
Voor China moet deze top tot een goed einde worden gebracht. Maar voor Peking doet de economie niet onder voor politiek.
China als 'baken van vrijhandel'
"In de wereld verweven de sociale onrusten zich, is de economische groei onvoldoende en groeien het unilateralisme en protectionisme," begon Xi zijn openingsspeech. De zinspelingen naar het agressieve Amerikaanse handelsbeleid zijn weinig subtiel.
Xi positioneert China als een baken van vrijhandel en etaleert de Chinese technologische innovaties, "van robots die 'het werk doen', tot robothonden die 'op het land werken' en zelfrijdende auto's en dronebezorging". Door vol in te zetten op technologie wil Xi ook de economische malaise in eigen land bezweren. Meer handel, investeringen, openheid en samenwerking met het buitenland is het antwoord, zei Xi.
Het zijn mooie woorden, maar de realiteit is dat een groeiend aantal landen zich zorgen maakt om China's dominante positie in de wereldhandel.
De Chinese export neemt zulke volumes aan - een handelsoverschot van 1000 miljard Amerikaanse dollar in de eerste tien maanden van 2026 - dat steeds meer landen maatregelen nemen. Tussen China en Europa lopen de handelsconflicten op. Maar ook APEC-lid Thailand voelt zich vanwege China genoodzaakt de importheffingen op elektrische auto's te verhogen.


