Paus zegent toren Sagrada Família in, maar er is ook kritiek op voltooiing basiliek
10 juni 2026 09:50
Vraag mensen naar het bekendste werk van Antoni Gaudí en je krijgt als antwoord: de Sagrada Família. Precies 100 jaar na de dood van de architect zegent paus Leo XIV vandaag in Barcelona de Toren van Jezus Christus in. Met het kruis op die toren en een voltooide constructie komt het einde van de bouw na bijna 125 jaar ook eindelijk in zicht. Maar critici vragen zich af of het nog wel het gebouw is wat Gaudí voor ogen had.
De bouw begon in 1882 onder leiding van architect Francisco de Paula del Villar. Een jaar later nam Gaudí het werk als hoofdarchitect over. Tot zijn dood in 1926 was het zijn voornaamste werk.
Carolina García-Estévez deed als architect en kunsthistoricus uitgebreid onderzoek naar het werk van Gaudí. "Hij had een manier van werken met zijn handen, waarbij hij materialen bewerkte die heel dicht bij de natuur stonden, heel dicht bij de oorspronkelijke inspiratiebronnen van de architectuur."
Bij Gaudí's overlijden was de bouw nog maar voor een kwart voltooid. Met de tekeningen en ideeën van de kunstenaar in de hand namen andere architecten het werk over. In de volgende honderd jaar werden er technieken ontwikkeld waar Gaudí nooit van had kunnen dromen. Al denkt Jordi Barbany dat Gaudí daar rekening mee hield, toen hij de instructies schreef voor na zijn dood.
Barbany heeft een steenhouwersbedrijf in de buurt van Barcelona. Zijn familiebedrijf werkt al generaties lang mee aan de bouw van de Sagrada Família. "Werken voor een kunstenaar en architect als Gaudí brengt veel verplichtingen met zich mee. Het is een grote verantwoordelijkheid", vindt Barbany. Hij legt uit hoe het proces door de jaren heen is veranderd.
"Vroeger bestond het machinale proces nog niet. Alles werd volledig handmatig gemaakt, waardoor de rol van de steenhouwers belangrijker was dan nu." Maar dat betekent niet dat het proces nu helemaal mechanisch is geworden.
De sculpturen worden bijvoorbeeld eerst door kunstenaars in het klein gemaakt. Het grove steenhouwwerk gebeurt met machines, maar het werk wordt afgemaakt door beeldhouwers.
Toch denken critici zoals architect García-Estévez dat in het moderne proces een deel van de mystiek van Gaudí verloren gaat. "Verhoudingen zijn wiskundig berekend, en zijn niet gemaakt op basis van echte lichamen. Als je voor het gedeelte staat dat Gaudi heeft gemaakt, dan is het alsof je echt in de natuur staat." Ze noemt de veranderingen en toevoegingen van na zijn dood erg controversieel.
Volgens haar was er te veel haast bij het afbouwen de Sagrada Família, omdat er dan meer aan verdiend kon worden. "Voor een afgebouwde basiliek kan je toeristen een hogere prijs vragen dan als het nog niet af is."
Gemiste kans
Wat haar betreft hadden ze het gebouw beter onaf kunnen laten en er een plein van moeten maken, zodat iedereen van het meesterwerk zou kunnen genieten. Ze is vooral teleurgesteld over het kruis op de hoogste toren.
Daar kunnen bezoekers met een lift naar boven en volgens haar kan dat nooit de visie van Gaudí zijn geweest. "Je moet niet in een symbool kunnen komen. Een symbool is slechts iets om naar te kijken en inspiratie uit te putten."
Het is een gemiste kans voor de architectuur, vindt ze. "De mooiste dingen blijven per definitie onafgemaakt, want moderniteit heeft daar juist mee te maken. We maken nooit iets af. De tijd haalt ons altijd in", is haar mening.
Maar Barbany kijkt er anders naar. Dat de werkwijze is veranderd, betekent voor hem niet dat de betekenis of de essentie van het werk is veranderd. "Voor mij is het belang van de Sagrada Família dat het gebouw in beweging is geweest, dat het is geëvolueerd, dat het samen met de maatschappij is ontwikkeld."
Hij denkt dat Gaudí de financiële mogelijkheid heeft gehad om de bouw van de Sagrada Família te versnellen, maar daar bewust niet voor heeft gekozen. Voor hem blijkt daaruit dat de "architect van God" precies wist hoe het zou moeten lopen. Want, zegt Barbany "tijd was voor hem niet belangrijk, het moest zo eindigen."
Derde explosie in paar weken tijd in zelfde straat Poortugaal
10 juni 2026 09:14
Bij een woning in Poortugaal is afgelopen nacht een explosief afgegaan. Na de ontploffing brak brand uit. Het is de derde explosie in een paar weken tijd in de straat.
De explosie aan de Warnaar was even na 04.00 uur. De voordeur en gevel van de woning raakten beschadigd. Voor zover bekend is niemand gewond geraakt.
De bewoners zouden thuis zijn geweest op het moment van de ontploffing. Een buurvrouw zou het vuur hebben geblust, schrijft de regionale omroep Rijnmond.
Meerdere keren raak
De explosies in de straat gebeuren iedere keer op een ander adres. In de vroege ochtend van 15 mei ging bij een paar huizen verderop een explosief af.
Een deel van de gevel van het huis raakte beschadigd. Buurtbewoners schrokken wakker van de klap en stonden in pyjama's en gehuld in dekens op straat.
Op 30 mei was het opnieuw raak in de straat, opnieuw een paar deuren verderop. Ook toen ontstonden vlammen en raakte de voordeur beschadigd. De bewoonster schrok wakker van het brandalarm en wist het vuur zelf te blussen.
Wat er achter de explosie zit, is niet bekend. De politie onderzoekt of er een verband is tussen de drie ontploffingen.
12 doden bij schietpartij in Johannesburg, klopjacht op schutters
10 juni 2026 09:08
Bij een schietpartij in een township in de Zuid-Afrikaanse stad Johannesburg zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen. Negen mensen raakten gewond.
De politie van de provincie Gauteng is massaal uitgerukt en is bezig met een klopjacht op de schutters. Over hun identiteit of motief is niets bekend.
Het is niet duidelijk wat er precies gebeurd is, maar de politie zegt dat het verhaal rondgaat dat tien schutters met een busje bij een tankstation in de buurt van het township werden afgezet, waarop ze de wijk vanaf meerdere ingangen binnendrongen. Vervolgens zouden ze daar op verschillende plekken bewoners hebben beschoten, waarna de schutters weer vertrokken.
De politie meldt dat agenten gisteravond iets na 23.00 uur uitrukten na een melding van een schietpartij in het township in het oosten van de stad. Eenmaal daar troffen ze meerdere dodelijke slachtoffers aan, mannen en vrouwen.
De politie heeft mensen die de schietpartij hebben gezien opgeroepen zich te melden.
Vaker beschietingen
Townships zijn een erfenis van de apartheid, die begin jaren negentig werd afgeschaft. Het zijn nog altijd wijken met eenvoudige huizen van slechte kwaliteit. Veel van dit soort "informele nederzettingen" worden geteisterd door geweld van criminele bendes, die gewapende conflicten met elkaar uitvechten.
In dit soort armere gebieden en townships komen geregeld schietpartijen voor. In december vorig jaar werden bij een schietpartij in een café in de buurt van Johannesburg negen mensen doodgeschoten. Bij aanslag openden schutters het vuur op cafébezoekers, ogenschijnlijk willekeurig.
Het was de tweede schietpartij in een café in korte tijd. Twee weken daarvoor kwamen twaalf mensen, onder wie drie kinderen, om het leven bij een schietpartij in een illegale bar.
Zuid-Afrika is een van de landen waar de meeste moorden ter wereld worden gepleegd. In 2024 kwamen er 26.000 mensen om het leven door moord of doodslag. Dat zijn er ongeveer 70 per dag.
Pakistaanse luchtaanvallen op Afghanistan, Taliban melden dood 11 kinderen
10 juni 2026 08:41
In het noordoosten van Afghanistan, bij de grens met Pakistan, zijn bij Pakistaanse luchtaanvallen gisteravond zeker dertien mensen omgekomen. Onder de slachtoffers zijn elf kinderen, melden Afghaanse autoriteiten. Veertien mensen raakten gewond.
Pakistan heeft de luchtaanvallen niet bevestigd.
Volgens Zabihullah Mujahid, woordvoerder van de Taliban, waren de aanvallen gericht op de Afghaanse provincies Khost, Kunar en Paktika. Naast de elf kinderen zijn volgens de Taliban ook een vrouw en een oudere man om het leven gekomen. De Talibanwoordvoerder noemt de aanvallen een "misdaad".
Een Afghaanse regeringsfunctionaris van de provincie Khost zegt tegen het Franse persbureau AFP dat een Pakistaanse raket is ingeslagen in een woonhuis in het district Spera. Daarbij alleen al zouden negen mensen zijn omgekomen en raakten volgens hem tien mensen gewond.
Volgens AP zijn de luchtaanvallen een reactie op een aanval van de Pakistaanse Taliban op een veiligheidspost in het Hasan Khel-gebied, in het noordwesten van Pakistan.
Regelmatig aanslagen
Pakistan beschuldigt Afghanistan ervan leden van de Pakistaanse Taliban, de TTP, te huisvesten en van wapens te voorzien. Zij plegen in Pakistan geregeld aanslagen op burgers en openbare voorzieningen als markten en religieuze bijeenkomsten. Ook politiebureaus, militaire konvooien en wegen vormen een doelwit.
De TTP is een op zichzelf staande gewapende groepering, maar is wel verbonden met de Afghaanse Taliban. De TTP streeft naar de invoering van streng-islamitische wetgeving in Pakistan. De Taliban in Afghanistan, sinds 2021 weer aan de macht, ontkent dat het TTP-strijders onderdak biedt.
Honderden doden
De recente aanvallen zijn de dodelijkste in weken en volgen op een periode van relatieve rust. Pakistan en Afghanistan zijn sinds eind februari verwikkeld in voortdurende gevechten waarbij inmiddels al honderden mensen zijn omgekomen. De Verenigde Naties rapporteerde vorige maand dat tussen 1 januari en 31 maart zeker 372 burgers om het leven zijn gekomen door het geweld. Vele tienduizenden mensen uit de grensregio zijn op de vlucht geslagen.
Bij een Pakistaanse luchtaanval op een afkickkliniek zouden in maart honderden doden zijn gevallen.
Trump-resort brengt premier Albanië in lastig parket
10 juni 2026 06:47
Ondanks aanhoudende protesten houdt de Albanese premier Edi Rama vast aan de plannen voor een luxeresort van de dochter en schoonzoon van de Amerikaanse president Trump, midden in beschermd natuurgebied.
Eerder dit jaar prikten Ivanka Trump en haar man Jared Kushner nog een vorkje met premier Rama in een restaurant in de buurt van Zvernec, in het gebied waar een deel van de 10.000 hotelkamers van het resort moeten komen. De rest staat gepland voor het eilandje Sazan vlak uit de kust, voormalig militair gebied en nu nog onbewoond.
Het echtpaar was gevallen voor de ongereptheid en prachtige natuur tijdens een eerdere tocht op een luxe jacht van een bevriend zakenman, vertelde Ivanka Trump in een podcast. Zvernec ligt in een rivierdelta. Op de goudgele stranden en in de bosachtige omgeving leven nu nog onder meer flamingo's en andere vogelsoorten, schildpadden en de monniksrob, een bedreigde soort zeehond.
Milieubeschermers stonden anderhalf jaar geleden al op hun achterste benen, nadat Kushner en Trump hun plannen hadden bekendgemaakt. Zij vrezen onherstelbare schade aan het kwetsbare leefgebied van de zeldzame dieren. Al snel meldden zich ook de bewoners van het dorp Zvernec: zij zeggen dat Kushner de grond voor het project koopt van mensen die helemaal geen eigenaar zijn, en stapten naar de rechter.
Flamingo's
Het was een gevecht in de achterhoede waar vooral buitenlandse media over berichtten, vanwege de betrokkenheid van de familie Trump. Dat veranderde toen eind mei de eerste bulldozers het strand en aanpalend groen begonnen om te ploegen.
Even buiten Zvernec verscheen een hek; milieuactivisten filmden hoe een privaat beveiligingsbedrijf hen hardhandig afvoerde. Dat was het startschot voor de massale protesten die elke avond duizenden mensen in Tirana op de been brengen. "Albanië is niet te koop", scanderen ze, en ze dragen plastic flamingo's mee als mascotte.
Megaprojecten
Premier Rama piekert er niet over de investering van 4 miljard euro aan zich voorbij te laten gaan. "Dit project gaat door zolang ik aan de macht ben", zei hij vorige week. Hij wijst op de economische voordelen en honderden extra banen in een van de armste landen van Europa, dat tijdens het communisme en de nasleep ervan lang achterbleef.
Tegenstanders vinden dat de toeristische ontwikkeling en de daarmee gepaard gaande bouw aan de kust te snel gaat, en hebben ook vraagtekens bij de ene na de andere woontoren die in Tirana verrijst. Verder hekelen ze de niet-transparante besluitvorming en contracten. Rama besluit over megaprojecten zonder discussie in het parlement, laat staan met bewoners of andere belanghebbenden.
Aanklager
Op die autoritaire stijl en schimmige constructies is al langer kritiek, maar veel Albanezen zien tot nu toe geen geloofwaardig alternatief voor Rama. Zijn grootste tegenstander, oud-premier Sali Berisha, zit zelf tot over zijn oren in corruptiebeschuldigingen en staat voor de rechter. De protesten waarvoor die zijn aanhang regelmatig optrommelt, zijn dan ook weinig geloofwaardig.
Dat ligt anders voor de demonstraties van nu: daar zit geen politieke beweging achter. Dat maakt ze gevaarlijker voor Rama, helemaal omdat zich ook Albanezen aansluiten die niet zozeer zorgen hebben over het milieu, maar de premier om andere redenen zat zijn.
Wat hem ook niet helpt, is dat de gezaghebbende speciaal aanklager voor corruptie begin deze maand een onderzoek heeft geopend naar de gang van zaken rond het project. Die staat bekend als onafhankelijk en heeft meerdere hoge politici tot aftreden gedwongen of achter de tralies gekregen.
Oorlog
Rama slaat intussen wild om zich heen. Hij spreekt van een hybride oorlog, rept van buitenlandse inmenging en beschuldigde nieuwszender CNN in een rechtstreeks uitgezonden interview op barse toon van het verspreiden van nepnieuws. Het definitieve ontwerp van het project staat nog helemaal niet vast, en de milieueffecten moeten nog onderzocht, briest hij.
Maar wie er dan bij Zvernec is begonnen met ploegen en waarom, kon hij niet duidelijk maken. Onderzoeksjournalisten diepen intussen vergunningen op waarop wel degelijk de namen van een bedrijf van Kushner staat. Dat is eigendom van een hele trits houdstermaatschappijen die zijn ondergebracht bij een Nederlands trustkantoor.
De demonstranten gaan intussen vastbesloten door en plannen later deze maand ook een grote bijeenkomst in Zvernec. Intussen moet het Kushner ook duidelijk zijn dat zijn projecten op de Balkan niet per se met gejuich worden ontvangen. Zijn plannen voor een Trump Tower in de Servische hoofdstad Belgrado trok hij in december in. Toen ook daar bewoners de straat op gingen, en de verantwoordelijk minister werd aangeklaagd voor de vervalsing van documenten.
Wekdienst 10/6: Moet Mauritshuis werk van Rembrandt inleveren? • Koeman spreekt in Kansas City
10 juni 2026 06:40
Goedemorgen! De voormalige ministers Koolmees en Van Ark worden gehoord door de parlementaire enquêtecommissie naar de coronacrisis. Er komt een uitspraak in een rechtszaak tegen het Mauritshuis en bondcoach Koeman geeft een persconferentie.
Eerst het weer: de dag start droog en zonnig. In de middag volgen lokaal stevige regen- en onweersbuien. Het wordt 15 tot 17 graden bij een matige zuidwestenwind. Ook de komende dagen verlopen wisselvallig bij 18 graden. Vanaf zaterdag wordt het droger.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten:
Dit is er vannacht gebeurd:
Het Amerikaanse leger heeft luchtaanvallen uitgevoerd op Iran. Op meerdere plekken in het zuiden van het land zijn explosies gehoord, melden Iraanse staatsmedia. Het is een vergelding voor de crash van een helikopter voor de kust van Oman. Iran heeft geantwoord met drone- en raketaanvallen op Amerikaanse bases in Bahrein, Jordanië en Koeweit.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
In de Japanse stad Utsunomiya, gelegen ten noorden van Tokio, is de beer gevangen waar bijna honderd scholen voor werden gesloten. Het dier werd aangetroffen in de buurt van een woning en uiteindelijk uitgeschakeld met een verdovingsgeweer. Er was dagenlang gezocht naar het wilde beest. Tijdens de zoektocht werd de beer gespot bij een lokaal regeringskantoor, een lagere school, een winkelcentrum en bij de universiteit. Wilde beren vormen een groeiend probleem in Japan.
Fijne dag!