Ook Democratische sheriffs, aanklagers en regiobestuurders gekozen, wat doen ze?
7 november 2026 11:30
"Blue, blue, blue, blue", kleurde de landkaart van de VS met de uitslagen van de tussentijdse verkiezingen. De Democraten wisten niet alleen in het Congres zetels van de Republikeinen over te nemen, ook op lokaal niveau versloegen ze hun tegenstanders.
Bij de tussentijdse verkiezingen wordt ook altijd gestemd voor bestuursfuncties in de Amerikaanse staten. Zo worden er gouverneurs, sheriffs, hoofdaanklagers en bijvoorbeeld voorzitters van de onderwijsraad gekozen. Op die manier zijn de Democraten doorgedrongen tot in de haarvaten van Amerika.
Uitvoerende macht
In Texas, Nevada, Iowa, Ohio en Georgia namen de Democraten de gouverneurspost van de Republikeinen over en mogelijk komen daar de dieprode staten Alaska en Kansas nog bij.
Gouverneurs hebben veel macht. Ze zijn een soort president in hun staat, die allemaal ook een eigen Huis van Afgevaardigden en een Senaat hebben. Een gouverneur gaat over de budgetten en kan wetsvoorstellen zowel introduceren als vetoën.
Een belangrijk thema in de Democratische campagne in Texas, Georgia en Ohio was de komst van datacenters. De nieuwe Democratische gouverneurs in Georgia en Ohio willen restricties voor datacenters instellen. En Gina Hinojosa, die werd verkozen als eerste Latina-gouverneur in Texas, beloofde dat er een moratorium komt op het ontwikkelen van datacenters in haar staat.
Juist in Texas was de afgelopen jaren goed te zien hoe ver de macht van een gouverneur reikt. Twaalf jaar lang maakte de Republikein Greg Abbott er de dienst uit. Hij was een van de belangrijkste partners van president Trump bij het keiharde immigratiebeleid en deed er vaak nog een schepje bovenop.
Abbott lanceerde Operation Lone Star State, een grensoperatie waarvoor hij miljarden uittrok en duizenden militairen van de Nationale Garde inzette. Ook stuurde hij als vorm van protest bussen met tienduizenden immigranten naar Democratische steden als New York en Washington.
Sheriffs en rechters
In veel staten wonnen de Democraten ook de race om de functie van luitenant-gouverneur (een soort vicepresident), minister van Financiën en sheriff.
Zo werd in een district in Maryland voor het eerst in twee decennia een Democratische sheriff gekozen. De Republikein Chuck Jenkins was daar sinds 2006 hoofd van politie en stond bekend om zijn anti-immigratiebeleid. Jenkins werkte veel samen met immigratiedienst ICE. Zijn Democratische tegenstander heeft gezegd dat niet meer te zullen doen.
Ook de rechterlijke macht op lokaal niveau wordt gekozen. Het Hooggerechtshof is het hoogste gerechtelijk orgaan in elke staat. Het beslist over zaken als abortus, de doodstraf en wie met wie mag trouwen. Zo blokkeerde het Hooggerechtshof van Texas pogingen om de abortuswet te verruimen. Op dit moment mag er alleen abortus gepleegd worden wanneer de moeder in levensgevaar is.
In Texas wonnen de Democraten dinsdag voor het eerst sinds 1994 zetels in het Hooggerechtshof. Daardoor zijn vier van de negen zetels nu in Democratische handen.
Nieuwe hoofdaanklager
Deze overwinning krijgt mogelijk nog een staartje. De Republikeinse rechter James Sullivan verloor van een Democraat en raakt zijn positie in het Texaanse Hooggerechtshof kwijt. Volgens persbureau Reuters zou president Trump hem nu het nog kan snel willen benoemen tot federale rechter, een functie die Sullivan voor het leven mag bekleden.
Hoofdaanklager Ken Paxton, die ging voor een Senaatszetel, maar verloor van James Talarico, laat ook een vacature achter. Hij wordt opgevolgd door een Democraat.
Trump-loyalist Paxton klaagde in 2020 de staten Georgia, Michigan, Pennsylvania en Wisconsin aan, nadat Joe Biden de presidentsverkiezingen had gewonnen. Hij beweerde dat er verkiezingsfraude was gepleegd, een claim waar hij nooit overtuigend bewijs voor heeft geleverd.
Onderwijs en cultuuroorlog
Texas ging ook voorop in de cultuuroorlog tussen conservatieven en progressieven. Samen met Florida vormde Texas het ground zero van de ideeënstrijd in het onderwijs. Bij deze verkiezingen gingen zeker vier zetels in het onderwijsdepartement naar de Democraten.
Dat departement stelt het beleid vast voor publieke scholen in Texas. De leden van de onderwijsraad beslissen wat er op scholen wordt onderwezen, welke leermiddelen worden goedgekeurd en aan welke eisen leerlingen moeten voldoen voor een diploma.
De Republikeinen hadden lang de meerderheid in het onderwijsdepartement. Ze stonden verplichte bijbellezingen voor alle leerlingen op openbare scholen toe en keurden lesmethoden goed waarin de Amerikaanse slavernij wordt gebagatelliseerd.
Verboden boeken
Ook werden vorig jaar ruim 8000 boeken verboden op publieke scholen in de staat. Op die lijst van verboden boeken staat de biografie van Michelle Obama en ook bijvoorbeeld de Harry Potter-reeks. Die zou hekserij promoten.
De Democraten hinten al op een koerswijziging in het klaslokaal. Zo moet religie weer meer naar de achtergrond verdwijnen en richten ze zich liever op de financiering van het onderwijs. Hoog op de wensenlijst: meer geld voor openbare scholen en leraren.
Voormalig Midden-Oostencorrespondent Thomas Loudon (56) overleden
7 november 2026 10:38
Journalist en oud-correspondent Thomas Loudon is overleden. Hij kampte met neuro-endocriene tumoren (NET), een langzaam groeiende vorm van kanker. Vorig jaar kreeg hij de diagnose en deze week overleed hij daaraan. Hij was 56 jaar.
In 2001 werd Loudon de eerste Nederlandse (video)journalist die zich na de Islamitische Revolutie in Iran vestigde. Hij deed in diverse talen verslag van ontwikkelingen in Iran, Afghanistan en het noorden van Irak voor onder meer de NOS, Trouw en Elsevier, maar ook voor buitenlandse media als CNN, het Chileense Canal 13 en Asia TV in Singapore.
Egypte en Jordanië
In 2003 trok hij naar de Egyptische hoofdstad Caïro, waar hij Midden-Oostencorrespondent werd voor de NOS. Daarna deed hij dat vanuit Jordanië. Hij maakte onder meer verhalen over de Amerikaanse oorlog in Irak. Correspondent bleef hij tot begin 2007, waarna hij terugkeerde naar Nederland.
In de jaren daarna was hij actief als docent journalistiek in Groningen en Rotterdam. Ook richtte hij zijn eigen organisatie op om journalisten te ondersteunen in landen waar de persvrijheid onder druk staat. Daarnaast ontwikkelde Loudon platforms voor videojournalisten en voor politieke cartoons.
De laatste jaren was Loudon actief als documentairemaker. Hij spitste zich toe op thema's als economische groei, afval en duurzaamheid.
Meer mensen met verward gedrag, drukken op hulpverlening en rechtspraak
7 november 2026 10:31
De overlast van mensen met verward gedrag neemt elk jaar toe. Moest de politie in 2015 nog ruim 66.000 keer in actie komen, vorig jaar was dat al bijna 170.000 keer. Ook dit jaar, gekeken naar de cijfers tot september, loopt het aantal meldingen weer op, met een tussenstand van 149.519 incidenten.
Strafrechters Elmy Elderman en Joyce de Ruiter van de rechtbank Overijssel zijn bezorgd over dit toenemende probleem in de maatschappij. "Wij kunnen het niet oplossen. Bestuurders denken: zet ze maar vast, dan zijn ze van de straat. Maar daarna komen ze terug op straat, onbehandeld en zonder zorg", legt De Ruiter uit.
Het gaat om een kleine groep mensen met ernstige psychiatrische problemen, vaak in combinatie met een verslaving. Koepelorganisatie Raad voor de rechtspraak onderschrijft wat de twee strafrechters aankaarten.
Naakt over straat
Vaak gaat het om kleine vergrijpen, van winkeldiefstal tot naakt over straat lopen, schreeuwen en de deur van de nachtopvang slopen, maar de druk op de hulpverlening en het rechtssysteem is er groot door. Strafrechter Elderman: "Met dit soort incidenten is de hele strafketen druk: politie, justitie, reclassering en tot slot de gevangenissen. En we zien deze mensen vaak weer terug."
Zowel de strafrechters als de Raad voor de rechtspraak vinden dat er eerder moet worden ingegrepen, en niet door een rechter. "Strafrecht als interventie is niet altijd geschikt of effectief. Door in een eerder stadium met niet-strafrechtelijke interventies te komen, kan voorkomen worden dat mensen in de strafrechtketen belanden. Dat draagt ook bij aan het voorkomen van onnodig slachtofferschap en ook onnodig daderschap. Daar is de hele samenleving bij gebaat", aldus een woordvoerder van de raad.
Ook psychiater Josephine Lenssen, geneesheer-directeur bij ggz-aanbieder Dimence Groep in Overijssel, deelt de zorgen over deze mensen, die niet de juiste hulp krijgen. "Onze zorgverleners zijn dagen bezig om stad en land af te bellen voor geschikte woonplekken. Je kunt je voorstellen dat je die tijd anders kunt besteden." Deze kwetsbare mensen worden vaak weer dakloos zodra ze uit detentie komen en dan beginnen de problemen weer van voren af aan.
Beschermd wonen
Beschermd wonen biedt deze mensen de houvast die nodig lijkt om niet in een negatieve spiraal te vervallen, zegt Lenssen. "Als ze meer continuïteit in wonen hebben, is die terugval er niet. Daar krijgen ze de bescherming die nodig is, zodat ze niet telkens van de wagen vallen." De wet biedt mogelijkheden om beschermd wonen op te leggen bij de strafbepaling, maar vaak is daar geen plek.
Het gaat in veel gevallen om intensieve langdurige hulpverlening, waar mensen misschien hun hele leven blijven. 't Kastheel in Kampen is zo'n locatie, waar mensen hun leven lang onder begeleiding kunnen wonen.
Oprichter Bas de Greef vergelijkt het met het dragen van een korset. "Als het goed met iemand gaat, laten we de touwtjes wat losser, heeft iemand een terugval dan trekken we de touwtjes aan. Maar het korset blijft aan, daar is deze groep mensen bij gebaat."
Woongroepen nodig
De Greef is in gesprek met de ministeries van Volksgezondheid en Justitie en Veiligheid. Ook daar is volgens hem het besef dat dergelijke woongroepen nodig zijn om de toenemende groep overlastgevende mensen met verward gedrag opvang te bieden.
Op dit moment zijn de locaties nog schaars, zien ook Elderman en De Ruiter. "Zeer zorgwekkend, we zien deze groep verwarde mensen steeds meer terugkomen op de zittingen. En er komen ook nieuwe groepen bij, dat wil je eigenlijk voor zijn."
Beluister onze podcast
Hulporganisaties waarschuwden al in maart dat de druk op de zorg, de opvang en de politie door mensen met verward gedrag toeneemt.
Beluister de aflevering van podcast De Dag hierover via NPO Luister of een ander podcastkanaal.
Politie Mexico schiet meisje (7) dood bij protest tegen arrestatie drugscrimineel
7 november 2026 09:48
Bij een actie tegen drugscriminaliteit in Mexico heeft de politie een meisje van 7 doodgeschoten. Dat gebeurde in de stad Matamoros, die aan de Amerikaanse grens met Texas ligt. Het doodgeschoten meisje heeft de Amerikaanse nationaliteit.
In delen van de stad was het al dagen onrustig. Vorige week hield de politie een plaatselijke drugscrimineel aan en uit protest daartegen hielden gewapende mannen wegen geblokkeerd.
Om die blokkades op te breken kwam de politie gisteren in actie. Volgens justitie werden agenten in helikopters daarbij beschoten vanaf de grond en schoten ze terug. Het meisje, dat in een auto zat, overleefde dat niet.
Achtervolging
De moeder van het slachtoffer zegt tegen Mexicaanse media dat ze met haar gezin in de auto zat toen een helikopter hen begon te achtervolgen. Haar man zou zijn uitgestapt om duidelijk te maken dat ze burgers waren en dat er kinderen in de auto zaten, maar er zou desondanks zijn geschoten.
Tegen de betrokken agenten is een onderzoek ingesteld. Ze zijn niet aangehouden.
Zeven inbrekers met hoogwerker van dak gehaald in Groningen
7 november 2026 08:58
Op het dak van een bedrijf in Groningen zijn zeven inbrekers aangehouden. De verdachten zijn met een hoogwerker van de brandweer naar beneden gehaald, melden lokale media.
Alle verdachten zijn meegenomen naar het politiebureau. Hun identiteit is niet bekend.
Ook is niet bekend of er verdachten gevlucht zijn. Na de aanhouding van de zeven heeft de politie het pand nog doorzocht, maar daarbij is niemand meer aangetroffen.
Wekdienst 7/11: CDA houdt partijcongres • EK veldrijden in Zeddam
7 november 2026 08:23
Goedemorgen! CDA-leider Bontenbal spreekt zijn partij toe op een precair moment voor zijn minderheidscoalitie en de vrouwen rijden in Zeddam het EK veldrijden.
Eerst het weer:
De dag start lokaal met mist. Het is wisselend bewolkt en op de meeste plaatsen droog. Bij weinig wind wordt het 7 tot 10 graden.
In het oosten van het land blijft het lange tijd vrij zonnig. Elders komt meer bewolking voor en in het noorden is ook eerst mist mogelijk. Afhankelijk van de hoeveelheid zon wordt het 6 tot 10 graden. De wind is zwak en komt uit het zuiden.
De verwachting voor de komende dagen; kijk hier het NOS Weer van gisteravond terug:
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
Het Amerikaanse leger heeft vannacht een aanval uitgevoerd op Iran. Het was de eerste sinds de tussentijdse verkiezingen afgelopen dinsdag. President Trump heeft de aanval bevestigd. Volgens hem was het "een kleine aanval".
Iraanse staatsmedia melden op basis van getuigen dat twee projectielen zijn ingeslagen in het gebied Suza op het eiland Qeshm. Dat eiland ligt op een strategische positie in de Straat van Hormuz en herbergt belangrijke legerbases. Voorafgaand aan de inslagen was volgens de getuigen het geluid van een vliegtuig boven het eiland te horen.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Paus Leo is aangekomen voor een rondreis door enkele Zuid-Amerikaanse landen. In zijn tweede vaderland Peru kan hij zichzelf uitvergroot tegenkomen: in de hoofdstad Lima is een 14 meter hoog standbeeld van hem geplaatst, volgens de kunstenaar het grootste van deze paus wereldwijd.
Fijne dag!