Raad van State: mensen kunnen straks te makkelijk alsnog vuurwerk afsteken
1 juni 2026 11:33
Als straks het landelijk vuurwerkverbod ingaat, kunnen mensen te makkelijk aan een vergunning komen om alsnog vuurwerk af te steken, vindt de Raad van State. Die adviseert het kabinet daarom om de regels voor die ontheffing strenger te maken.
Het kabinet wil vanaf komende jaarwisseling het afsteken van vuurwerk door particulieren verbieden. Clubs, buurtverenigingen en andere groepen mogen het nog wel, als ze van hun gemeente daarvoor een ontheffing krijgen.
Voor die ontheffing gelden er een aantal landelijke voorwaarden. Zo mag er maximaal 200 kilo vuurwerk afgestoken worden, op een terrein dat goed bereikbaar is voor de hulpdiensten. Ook mag het vuurwerk pas op 31 december worden aangeleverd.
'Te laagdrempelig'
De Raad van State vindt deze regels te "laagdrempelig", waardoor de ontheffingen op "gespannen voet staan" met het doel van het landelijke vuurwerkverbod: een veiligere jaarwisseling. De adviseur van het kabinet somt daarbij meerdere zwakke punten in de wet op.
Zo komt er geen landelijke richtlijn voor de afstand tussen de plaats waar het vuurwerk wordt afgestoken en het publiek, waardoor dit per gemeente kan verschillen. Ook hoeft iemand die de ontheffing aanvraagt, geen binding te hebben met de gemeente. "Op die manier kunnen landelijke verenigingen overal ontheffingen aanvragen en op grotere schaal vuurwerk aankopen", is in het advies te lezen.
'Te gevaarlijk voor boa's'
Daarnaast schrijft de Raad van State dat het onduidelijk is hoe de regels te handhaven zijn. Dat is in beginsel een taak van boa's. "Maar deze boa's zijn volgens de gemeenten rond de jaarwisseling niet of nauwelijks op straat vanwege de gevaarlijke situatie", zegt het adviesorgaan.
Meerdere burgermeesters maken zich daar ook zorgen over. Zij waarschuwen dat als er door heel veel kleine groepen ontheffingen worden aangevraagd, handhaving erg lastig wordt. Ook kunnen er grote verschillen ontstaan tussen gemeentes, waardoor je in de ene gemeente veel makkelijker een ontheffing krijgt dan in de andere.
De Tweede en Eerste Kamer hebben eerder met een ruime meerderheid voor een landelijk vuurwerkverbod gestemd. De partijen hadden nog wel een aantal voorwaarden voordat het verbod ingaat. Eén van die voorwaarden is de ontheffingsregeling.
De Raad van State adviseert dringend de regels rond de ontheffing niet zo invoeren. Het is nu de vraag wat de Eerste en Tweede Kamer daarmee doen. Alleen als daar bij partijen geen grote bezwaren zijn tegen het plan dat er nu ligt, kan het landelijk verbod alsnog komende jaarwisseling ingaan.
President Hongarije weigert op te stappen, premier wil grondwet aanpassen
1 juni 2026 10:54
In Hongarije is een conflict tussen premier Magyar en president Sulyok in een nieuwe fase beland. Magyar vindt Sulyok ongeschikt en eist dat hij opstapt. Het ultimatum dat hij Sulyok had gesteld, liep om middernacht af.
De premier en minister van Justitie Görög kwamen vanmorgen aan bij het presidentieel paleis voor een gesprek met Sulyok. Daar werden ze toegejuicht door eigen aanhangers en uitgescholden door aanhangers van de president. Het gesprek heeft niets opgeleverd, Sulyok houdt vol dat hij alle recht heeft om aan te blijven.
Magyar zei na afloop dat hij binnen een maand de grondwet zal aanpassen, zodat de president kan worden weggestuurd. In afwachting daarvan zal de voorzitter van het parlement - een partijgenoot van Magyar - de taken van de president overnemen, aldus Magyar.
Geen ceremoniële functie
In april maakten Magyar en zijn Tisza-partij met een klinkende verkiezingszege een einde aan de zestien jaar durende regering van Fidesz-leider Orbán. Magyar eiste onmiddellijk het vertrek van functionarissen die door zijn voorganger waren benoemd. Hij ziet ze als "marionetten" van het oude, populistische regime. Magyar noemde Sulyok, partijgenoot van Orbán, bij naam.
Volgens Magyar is het presidentschap meer dan een ceremoniële functie. "De grondwet is heel duidelijk", zei hij vandaag. "De president symboliseert de eenheid van de natie en ziet toe op het democratisch functioneren van het staatsapparaat." Sulyok zou wat dat betreft hebben gefaald. "Toen moreel gezag nodig was, koos president Sulyok voor zwijgen, in elk voorbeeld, zonder uitzondering."
Sulyok zei eerder al dat de president alle Hongaren vertegenwoordigt, ook de democratische minderheid. Ook zouden in de grondwet geen redenen staan waarom hij nu zou moeten opstappen.
Nederlandse industrie profiteert van hamstergedrag bedrijven
1 juni 2026 10:07
De vraag naar producten die in Nederland zijn gemaakt, steeg vorige maand het hardst in vier jaar tijd. Dat blijkt uit cijfers die beroepsvereniging van inkoopmanagers Nevi maandelijks publiceert. De grote toename in productie en het aantal bestellingen houdt sterk verband met de onzekerheid over de situatie in het Midden-Oosten, zegt Nevi.
De beroepsvereniging kijkt elke maand naar verschillende factoren die iets zeggen over de industrie. Bijvoorbeeld het aantal orders dat is binnengekomen, maar ook hoelang de levertijden zijn en wat de voorraad bij bedrijven is van ingekochte materialen.
Binnen deze index valt op dat vooral de chemiesector flink in de lift zat. Chemische producten uit het Midden-Oosten worden op andere plekken ingekocht. Ook de productie van plastics en kunststoffen is gestegen. "Voor de industrie goed nieuws, maar niet alle bedrijven zijn er blij mee. De prijzen van deze kunststoffen zijn echt behoorlijk gestegen", zegt sectoreconoom Albert Jan Swart bij ABN Amro.
Hamsteren
Klanten van grote industriële bedrijven halen bestellingen naar voren om een voorraad op te bouwen. "Bedrijven hamsteren producten nu de Straat van Hormuz al maandenlang praktisch gesloten is en er tekorten aan bepaalde materialen ontstaan", zegt Swart.
Het duurde wel langer om spullen geleverd te krijgen, zegt beroepsvereniging Nevi. Gemiddelde levertijden in mei waren langer doordat bedrijven hun voorraad willen aanvullen, juist terwijl de toeleveringsketen verder is verstoord.
Datacenters
De snelle groei van de Nederlandse industrie komt niet alleen doordat bedrijven nu voorraden opbouwen. "Een deel is ook te verklaren door investeringen in datacenters door chipfabrikanten. De Nederlandse chipmachinefabrikant ASML profiteert daarvan en daarmee ook vele honderden toeleveranciers", zegt Swart.
Hij zegt erbij dat het hamsteren een tijdelijk effect lijkt, dat de komende maanden ook weer zal wegebben. "Als dit afneemt, zien we pas hoe bestendig de vraag naar Nederlandse goederen is."
Vijf doden door explosie en brand in raketfabriek Zuid-Korea
1 juni 2026 09:29
In Zuid-Korea zijn vijf mensen omgekomen bij een explosie en brand in een raketfabriek. Twee mensen raakten gewond, zeker een van hen is er slecht aan toe.
Het ging mis in een fabriek van wapenfabrikant Hanwha Aerospace in Daejeon, in het midden van het land. Door nog onbekende oorzaak ontstond er een explosie tijdens het schoonmaken van apparatuur die wordt gebruikt voor het maken van raketbrandstof.
De twee overlevenden konden op eigen kracht uit het gebouw wegkomen. Een van hen liep wel zware brandwonden op. Door het felle vuur is het nog niet mogelijk geweest de vijf doden te identificeren.
Staatsgeheim
Hanwha is een grote speler in de defensie-industrie van het land. In de fabriek in Daejeon worden vooral raketmotoren en -brandstof gemaakt voor grond-grondraketten. Volgens de autoriteiten was het vuur moeilijker te bestrijden doordat de plattegronden van de fabriek gelden als staatsgeheim.
De directeur van de fabriek heeft zijn excuses aangeboden aan de nabestaanden van de slachtoffers. Hij zegt volledig te zullen meewerken met het onderzoek naar de oorzaak van de brand.
Nieuwe test voor borstkanker kan zorgen voor minder chemotherapie
1 juni 2026 09:16
Een nieuwe genoomtest kan ertoe leiden dat mensen met borstkanker minder vaak onnodig chemotherapie moeten ondergaan. Dat blijkt uit een onderzoek onder leiding van University College London. Zaterdag is het onderzoek gepresenteerd op het jaarlijkse congres van de American Society of Clinical Oncology in Chicago, de grootste conferentie over kanker ter wereld.
Meer dan 4000 patiënten die recent werden gediagnosticeerd met hormoonpositieve borstkanker, de meest voorkomende vorm van borstkanker, deden mee. Ze kwamen uit het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Zweden, Australië, Nieuw-Zeeland en Thailand en waren tussen de 40 en 60 jaar oud.
De deelnemers werden ingedeeld in twee groepen, waarbij de ene groep chemotherapie en hormoonbehandeling kreeg en de andere groep de genetische Prosigna-test. Die analyseert vijftig genen uit het tumorweefsel en bepaalt op basis daarvan hoe groot het risico is van terugkeer van borstkanker.
Patiënten die hoog scoorden op de test kregen chemo- en hormoontherapie, mensen met een lage score kregen alleen hormoontherapie. De uitkomsten waren vrijwel gelijk: bijna 95 procent van de proefpersonen die chemo kregen was na vijf jaar in leven en kankervrij, tegenover bijna 94 procent van de groep die geen chemo kreeg. Daaruit concluderen de onderzoekers dat patiënten met een lage risicoscore vaker chemotherapie kunnen overslaan.
Ook voor jongere vrouwen
In Nederland worden de gentesten voor het bepalen van de vervolgbehandeling voor borstkanker al langer gebruikt. De zogenoemde MammaPrint en Oncotype DX-testen worden in Nederland het meest ingezet, aanvullend op de standaardrisicoschatting. Sinds 2023 worden die twee testen ook vergoed. Ze zijn volgens oncologisch chirurg Caroline Drukker vergelijkbaar met de Prosigna-test.
Wat nieuw is, zegt Gabe Sonke, oncoloog in het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam en aanwezig bij de presentatie van het onderzoek in Chicago, is dat de onderzoekers nu ook voor jongere vrouwen tussen 40 en 50 jaar laten zien dat de test goed werkt.
Dat is goed nieuws, aangezien de andere gentesten uitsluitend gebruikt worden voor vrouwen boven de 50. Door de test zouden dus ook jongere vrouwen vaker chemotherapie kunnen mijden. Sonke verwacht dat de testen op termijn ook naar Nederland komen. "Onder voorwaarde dat dit ook vergoed gaat worden", voegt hij daaraan toe.
Heftige bijwerkingen
Wel plaatst hij de kanttekening dat de onderzoeksgroep ovariële suppressie-medicijnen gebruikte. Deze medicijnen zorgen ervoor dat de eierstokken geblokkeerd worden, waardoor de productie van oestrogenen wordt gestopt. Als bijwerking: de overgang.
"Acuut in de overgang komen, kan veel impact hebben", zegt Sonke. Sommige mensen stoppen met de medicijnen vanwege de heftige klachten van de overgang. Tegelijkertijd benadrukt de oncoloog dat chemotherapie ook leidt tot heftige en soms blijvende bijwerkingen, zoals haaruitval, misselijkheid, geheugenproblemen en vermoeidheid. Daarom is het volgens hem belangrijk dat de voor-en nadelen goed worden besproken met de patiënt.
Heel mooi resultaat
Op dit moment krijgen veel patiënten 'overbodige' chemotherapie. "We weten dat chemotherapie als aanvulling op een operatie voor zo'n 5 tot 10 procent van de mensen met borstkanker zorgt voor genezing", zegt Sonke. "We weten alleen nog niet genoeg voor wie het helpt om te genezen. Juist daarvoor helpen dit soort testen."
Chirurg Drukker benadrukt dat sinds de invoering van de MammaPrint en Oncotype DX-testen de hoeveelheid "onnodige chemo" is teruggedrongen. "De vraag is of deze test dat nog verder kan doen." Dat lijkt zo te zijn, omdat het onderzoek uitwees dat de test ook voor jongere vrouwen werkte. Daarbij moet wel kritisch worden blijven gekeken naar voor wie het testen zin heeft en voor wie niet.
Een woordvoerder van KWF Kankerbestrijding noemt het "een heel mooi resultaat en een mooi voorbeeld van behandeling op maat. Of in dit geval: een behandeling niet geven als het niet hoeft."
In Nederland worden er jaarlijks ruim 17.500 mensen met borstkanker gediagnosticeerd, volgens het Integraal Kankercentrum Nederland. Het is onder vrouwen de meest voorkomende kankersoort.
'Highway to Hel' keert terug: bus 666 gaat weer rijden in Polen
1 juni 2026 09:07
Het Poolse Hel is vanaf deze zomer weer bereikbaar met buslijn 666. Drie jaar geleden schrapte busmaatschappij PKS Gdynia het demonische nummer nog na christelijk protest, maar ov-bedrijf Flixbus vond dat een gemiste kans.
"Het is ideaal als de naam van een buslijn al iets zegt over de bestemming", zegt een woordvoerder tegen de Poolse pers. "Hierbij hoef je niets meer uit te leggen, iedereen zal het begrijpen."
De naam van het toeristenplaatsje op het langgerekte schiereiland in het Noord-Poolse Pommeren heeft niets te maken met de plek in het hiernamaals waar de zondigen worden gestraft, die pieklo heet in het Pools. Waarschijnlijk is de naam afgeleid van een Oud-Poolse beschrijving van het lege landschap van de badplaats.
Marketingstunt
Als marketingstunt om buitenlandse toeristen te trekken besloot PKS Gdynia in 2006 de buslijn het nummer 666 te geven. Dat is in de Bijbel het "getal van het Beest", een symbool voor de antichrist. Het werkte: internationaal kwam de bustrip bekend te staan als de Highway to Hel (inderdaad één letter minder dan het bekende AC/DC-nummer). De busrit werd een toeristische trekpleister, hoewel de trein naar Hel eigenlijk sneller was.
Christelijke groepen konden echter niet lachen om de verwijzing naar het ultieme kwaad. Jaar na jaar kreeg de busmaatschappij verzoeken om de nummering aan te passen. "Dit is een verwijzing naar de eeuwige dood en lijden", waarschuwde een katholiek tijdschrift bijvoorbeeld. "Als je daarom lacht, heb je niet begrepen wat het precies voorstelt."
Vanwege de aanhoudende druk besloot PKS Gdynia toe te geven: de laatste 6 van het lijnnummer werd omgedraaid, zodat voortaan bus 669 naar Hel ging. De beslissing was destijds wereldnieuws.
In 13 uur naar Hel
Flixbus besluit nu 's zomers toch weer een lijn 666 te laten rijden naar Hel. Vanuit Krakau in Zuid-Polen kom je via Warschau en Gdansk in dik 13 uur naar Hel. Onomwonden geeft de busmaatschappij toe dat de satanische connotatie bedoeld is om publiek te trekken. "We hebben het inderdaad uit reclameoogpunt gedaan, zodat de populaire vakantieroute naar Hel meer opvalt."
Hel zelf, een badplaats met bijna 5000 inwoners, doet overigens weinig met zijn dubbelzinnige naam. Op Tripadvisor worden onder de Top Things to Do in Hel vooral het visserijmuseum, een zeehondenopvang en verdedigingswerken uit de Tweede Wereldoorlog genoemd.