Energievoorziening Oekraïne staat op instorten: 'Geen centrale gespaard'
14 februari 2026 19:26
De verre buitenwijken van Kyiv zien er somber uit. Het begint te schemeren aan het einde van de middag, maar de lampen binnen gaan niet aan. Slechts hier en daar is er licht te zien. Veel flats hebben maar een paar uur stroom per dag, meestal midden in de nacht.
Sinds begin januari bombarderen de Russen de civiele infrastructuur van de Oekraïense grote steden nog intensiever dan ze al deden. Daarom zitten honderden grote flats in Kyiv al twee, drie weken zonder verwarming, of ze krijgen maar een klein beetje warmte.
Ljoedmila (83) en kleinzoon Roman (18) wonen in een eenkamerappartement in één van de zwaarst getroffen wijken van Kyiv.
"Net als op straat is hier in de kamer geen verwarming, er is helemaal niets. Ze gaven ons een gaskachel met gasflessen. En dan nog die matras, of hoe heet dat ook alweer, een slaapzak."
Maar daarin houdt Ljoedmila het niet uit. Terwijl oma en kleinzoon wel wat gewend zijn: aan het begin van de oorlog zijn ze eerst vanuit de Donbas naar Lviv geëvacueerd, in het westen van Oekraïne, later pas naar Kyiv.
En nu worden deze twee vluchtelingen weer geëvacueerd, door de sociale dienst van Kyiv. Die nadrukkelijk niet wil spreken van evacuatie, maar het heeft over 'tijdelijk verhuizen'. Om de situatie niet te dramatisch te doen klinken.
Ze zijn overgebracht naar een voormalig vakantiepark buiten de hoofdstad, waar de allerzwaksten worden opgevangen. In principe mogen ze hier een maand blijven. Maar de kans is klein dat Ljoedmila en Roman zullen terugkeren naar hun oude kamer, want de huisbaas heeft de huur opgezegd.
En dan is het nog maar te hopen dat het een beetje warmer is over een maand. In maart kan het zeer koud zijn in Oekraïne. Ook is het de vraag of de energievoorziening beter is tegen die tijd.
Zelensky: 'Geen energiecentrale gespaard'
Door de Russische aanvallen is geen energiecentrale in Oekraïne nog ongeschonden. Dat zei de Oekraïense president Zelensky in het Duitse München, waar hij de deelnemers aan de veiligheidsconferentie daar toesprak. Hij wees erop dat de Russen ondanks de zware aanvallen en de hoge verliezen aan hun kant nauwelijks terrein winnen.
Zelensky zei ook te hopen dat Europa een grotere rol krijgt bij de onderhandelingen over vrede. Hij zei dat de Verenigde Staten tot nu toe vooral concessies vragen aan Oekraïne en niet aan Rusland. Mede daarom was hij voorzichtig over de kans dat gesprekken in Genève komende week een doorbraak opleveren. "Eerlijk gezegd voelt het soms alsof de betrokken partijen over totaal verschillende dingen praten."
Het is onzeker of de energievoorziening in de grote steden deze winter wel gaat overleven. Denys Sakva, een energie-analist in Kyiv, durft geen voorspelling te doen, omdat het systeem "extreem kwetsbaar" is geworden. Hij adviseert investeerders, maar bijvoorbeeld ook de vertegenwoordiging van de Europese Unie in Kyiv.
Door de aanhoudende Russische bombardementen "is het schade op schade", zegt Sakva. Hij ziet dat als het grootste probleem van de Oekraïense energievoorziening. "Er is niet genoeg tijd om de centrales en het netwerk te repareren. Dus we zien nu grote onderbrekingen in de elektriciteitsvoorziening, ook door bijvoorbeeld slecht weer." De stroom valt dus ook uit als er geen beschietingen zijn.
Het zwaarst getroffen is zonder meer de hoofdstad, maar ook steden als Odesa, Soemy, Dnipro en Zaporizja hebben het erg moeilijk. "Import van elektriciteit en massale stroomafsluiting van consumenten zijn de oplossing." Sakva ziet de reparateurs als de echte helden. "Die zijn inmiddels zeer ervaren. Maar de voorraden reserveonderdelen zijn inmiddels heel klein."
Honderden drones tegelijk
Een groot probleem is dat de Russen nu honderden drones tegelijk inzetten. "Daarmee vallen ze de laatste lijnen in het systeem aan die de huishoudens verbinden. Met hun drones nemen de Russen steeds meer 110-kilowatt transformators onder vuur." Die brengen hoogspanning omlaag naar het niveau dat geschikt is voor het stopcontact thuis.
De warmtecentrales worden door de Russen met ballistische raketten aangevallen. Sommigen zijn al tien keer beschoten. "Dus het systeem lijdt op alle niveaus," ziet Sakva.
Een nieuwe tactiek van de Russen is ook dat ze het land in tweeën proberen te delen, in een oostelijk en westelijk deel, gescheiden door de rivier de Dnipro. "In het oosten zijn de grote industriële consumenten, maar daar is nauwelijks meer capaciteit om elektriciteit op te wekken."
Daarom vervoeren de Oekraïners stroom van west naar oost. De Russen proberen die verbinding te verbreken. "De industrie werkt nu met absolute minima," weet analist Sakva.
Kernenergie
De belangrijkste energiebron in Oekraïne op dit moment is kernenergie, omdat de kolen- en gasgestookte warmtecentrales praktisch allemaal kapot zijn. De belangrijkste kerncentrales staan in het westen en midden van het land.
De Russen zijn bezig de verbinding te vernietigen tussen de kerncentrales en het elektriciteitsnetwerk. "De centrales hebben al een keer hun capaciteit moeten halveren, omdat de verbinding eruit lag," vertelt Sakva.
De analist put een beetje hoop uit het weer. "De ergste koude lijkt voorbij. Dus we zijn er half door." Niettemin komen er nog hele moeilijke weken aan, verwacht hij.
Opnieuw dolfijn aangespoeld bij Friese Wierum, zelfde plek als woensdag
14 februari 2026 19:05
Aan de kust bij het Friese plaatsje Wierum is opnieuw een dolfijn aangespoeld. Wandelaars zagen het dier bij eb honderden meters verderop liggen op het wad. Bij aankomst van de dierenambulance bleek de dolfijn al dood.
Een medewerker van de dierenambulance en een omstander hebben het dier samen naar de kust gesleept en daar op een brancard gelegd. Het wordt naar Utrecht gebracht voor onderzoek.
Tweede dolfijn
Afgelopen woensdag spoelde er op dezelfde plek ook al een dolfijn aan, die bleek nog in leven en is naar een opvangcentrum in Anna Pawlowna gebracht. Het dier kreeg de naam Djay-Lynn. Dat er een dolfijn aanspoelt in het gebied is al opvallend, omdat in de Waddenzee geen dolfijnen leven.
Dat in korte tijd nu een tweede dolfijn aanspoelt is dan ook extra bijzonder. De kustwacht houdt de komende tijd extra in de gaten of er meer dolfijnen rondzwemmen of aanspoelen in het gebied.
Honderdduizenden mensen demonstreren in München tegen Iraans regime
14 februari 2026 17:57
In München is het in tegenstelling tot Iran zelf nog wel veilig mogelijk: demonstreren tegen het regime in Teheran. Volgens de organisatie en de politie waren er vandaag zo'n 250.000 mensen bij een betoging in de Zuid-Duitse stad aanwezig.
Dat gebeurt niet ver van de plek waar de jaarlijkse Veiligheidsconferentie bezig is. Het aantal demonstranten ligt veel hoger dan het door de organisatie verwachte aantal van 100.000 deelnemers. Een woordvoerder van de politie zegt tegen Duitse media dat de demonstratie vreedzaam is verlopen.
De betogers hopen op hulp van andere landen om het Iraanse regime omver te werpen. Daarna zou Reza Pahlavi, de zoon van de in 1979 afgezette sjah, het land kunnen leiden tot een democratische regering het kan overnemen.
Pahlavi zelf was ook bij de demonstratie aanwezig en hij sprak eerder op de veiligheidsconferentie. Hoewel zicht op de protesten in Iran van de laatste weken lastig is, omdat internet en telefonie geblokkeerd worden, houdt het verzet aan, vertelt hij aan de NOS.
Tijd winnen
"U heeft de moed gezien van mijn landgenoten die de straat opgingen, en geconfronteerd werden met grootschalig geweld. Natuurlijk moeten mensen zich terugtrekken, onder deze omstandigheden. Maar ze scanderen nog steeds."
Hij herhaalt de oproep aan andere landen, en de Amerikaanse regering in het bijzonder, om snel in te grijpen. "Het belang van een aanval om het regime uit te schakelen, dat kan ervoor zorgen dat mensen weer de straat op gaan om hun strijd voort te zetten. Daar draait het nu om."
Internationale onderhandelingen over het Iraanse atoomprogramma die nu nog lopen, leiden volgens Pahlavi nergens toe. "Daarmee probeert het regime simpelweg tijd te winnen. Maar elke dag die verstrijkt, kunnen er meer mensen sterven."
Vanmiddag riep Pahlavi op een persconferentie op tot een Amerikaanse militaire aanval op Iran. Hij wil dat de VS ingrijpt tegen de machthebbers in Teheran. Zo'n stap zou levens kunnen redden, meent Pahlavi, omdat praten met de Iraanse leiders volgens hem geen zin heeft.
Duizenden doden
In Iran braken eind december massale protesten uit. Demonstraties die eerst alleen gingen over de hoge inflatie in het land, keerden zich al snel tegen de onderdrukking door het streng islamitische regime. De protesten werden met veel geweld de kop ingedrukt.
Daarbij zijn volgens de Iraans-Amerikaanse mensenrechtenorganisatie HRANA zeker 7000 doden gevallen, maar mogelijk zijn het er nog duizenden meer. Tienduizenden anderen raakten gewond of werden gearresteerd.
Verzoening
Bij de Veiligheidsconferentie zijn wereldleiders uit 115 landen bij elkaar. Vaak draait de bijeenkomst om verzoening en dialoog, maar soms worden ook nieuwe conflicten zichtbaar. Zo werd Europa vorig jaar hard toegesproken door de toen nieuwe Amerikaanse vicepresident Vance.
Dit jaar lijkt de VS juist voor verzoening te kiezen. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio benadrukte in een toespraak de lange geschiedenis die de VS en Europa met elkaar delen. De verhoudingen tussen beide wereldmachten staan op scherp na uitspraken en beslissingen van de regering-Trump over onder meer Groenland.
De Oekraïense president Zelensky benadrukte in München opnieuw zijn wens om Oekraïne te laten toetreden tot de NAVO.
Meer dan 150 klachten over besmette piercingspray uit Coevorden
14 februari 2026 17:21
In korte tijd hebben zich meer dan 150 mensen gemeld met klachten over een zelfgemaakte spray van een piercingshop in Coevorden. Een aantal mensen is na gebruik van de spray zelfs in het ziekenhuis behandeld.
De spray werd geadviseerd aan mensen die net een piercing hadden laten zetten bij LM Piercings, maar het spul bleek te zijn besmet. "We hebben die sprays gecontroleerd om te kijken of die helemaal zuiver waren, maar er bleek een bacterie in te groeien", aldus GGD-arts Siem Looijen bij RTV Drenthe.
Volgens hem was de inhoud van het merendeel van de geteste flesjes besmet. "Die mensen sprayden eigenlijk water met een bacterie op een net gezet gaatje, waardoor die bacterie in het oor terechtkwam en daar verder kon groeien."
Eén van de mensen die alarm sloegen over de spray was de 14-jarige Lisa Doldersum uit Hardenberg. In december ging zij samen met haar moeder naar de piercingshop. Zij wilden allebei een helix laten zetten, een piercing aan de zijkant van het oor.
Dikker en roder
Toen Lisa aan de beurt was ging het mis: "Hij deed het heel ruw en moest heel hard duwen. Toen vond ik het al niet meer fijn", vertelt ze bij RTV Drenthe. "Het bleef maar bloeden." Moeder en dochter vertrekken uiteindelijk naar huis met het advies om de zoutspray van de winkel twee keer per dag te gebruiken.
De spray was bedoeld om te desinfecteren maar had dus een averechts effect. "Mijn oor werd steeds dikker er roder. Het deed heel veel pijn. Toen dachten we: dit is niet goed", aldus Lisa.
De geraadpleegde huisarts onderneemt meteen actie. "De huisarts zei dat de piercing er direct uit moest. Als we een dag later waren geweest hadden ze in mijn oor moeten gaan snijden", aldus Lisa.
De piercing wordt verwijderd en ze krijgt een antibioticakuur mee. Toch blijft haar oor opzwellen. "Uiteindelijk zijn we naar de huisartsenpost van het ziekenhuis gegaan en daarna naar de kno-arts, zij hebben mijn oor opengesneden om de boel eruit te laten lopen."
Niet de enige
In het ziekenhuis blijkt dat Lisa niet de enige is. Ze is op dat moment de derde gedupeerde die zich met een ontsteking meldt. Dat worden er snel meer. "Gisteren hadden we er meer dan 150", aldus Bart Raaijmakers van de GGD Drenthe. "Dat kan nog oplopen, aangezien het middel ook via hun eigen webshop en bol.com werd verkocht."
Volgens hem heeft de GGD de piercingshop bijna twee jaar geleden al gezegd de zelfgemaakte spray niet meer te verkopen. "Wij hebben in maart 2024 al aangegeven dat hij een andere spray moest gaan gebruiken", zegt Raaijmakers.
Eigenaar Leon Bothof van LM Piercings zegt kapot te zijn van het nieuws. "Dit is gewoon onwerkelijk, het raakt mijn vrouw en mij heel diep", stelt hij. "We zijn er ondersteboven van en het is echt onbegrijpelijk hoe dit heeft kunnen gebeuren."
Bothof zegt de spray na de eerste klachten eind januari uit de handel te hebben genomen. Afgelopen woensdag is hij een terugroepactie begonnen. Het aantal mensen dat zich daarna bij de piercingshop meldde is volgens Bothof "op twee handen te tellen". Ook hebben zo'n vijftien mensen het formulier van de terugroepactie ingevuld.
"Het belangrijkste is dat de spray uit de omloop gehaald wordt", zegt de shopeigenaar. "Mensen mogen dat retour sturen naar ons en dat vergoeden wij sowieso, dat is geen enkel probleem."
Schadeclaim
Wat LM Piercings kan betekenen voor gedupeerden met blijvende schade aan het oor, moet nog blijken. "We kunnen daar nu nog geen harde uitspraken over doen", zegt de advocaat die Bothof bijstaat. "We staan er natuurlijk wel voor open om mensen zo goed mogelijk te helpen met enig ongemak dat ze hebben ervaren. Alleen zonder te weten wat de juridische kaders zijn, kunnen we daar niet te veel op ingaan."
Voor Lisa Doldersum en haar moeder is de zaak nog niet klaar. "Je kunt het litteken nu nog zien, mijn oor is niet meer hetzelfde", aldus Lisa, wijzend naar haar oor. "Als het koud is buiten voel ik het nog steeds."
Samen met een aantal andere gedupeerden overweegt ze een schadeclaim in te dienen.
Het is fris en zonnig, morgen weer kans op sneeuw
14 februari 2026 16:13
Het weekend kent twee gezichten. Vandaag leverde dat op veel plaatsen veel zon op, al bleef het wel frisjes. In de nacht naar zondag kan het licht, lokaal zelfs matig vriezen, met minima tussen -1 en -5 graden. Het blijft droog, met flinke opklaringen.
Morgen begint nog met wat zon, maar in de loop van de dag neemt de bewolking toe. Vanaf begin van de middag trekt een neerslaggebied langzaam het land in en dat levert op veel plaatsen in de middag en avond sneeuw op. Die kan blijven liggen en het sneeuwdek kan oplopen naar 2 tot 4 cm. Uiteraard leidt dat dan tot gladheid en dat betekent dat iedereen goed moet oppassen.
Maandagochtend kan er in het noordoosten nog wat sneeuw vallen. Daarna loopt het kwik overal weer op en is het of droog, of het regent. Maar in de rest van de week blijft er relatief koude lucht in de buurt, wat van tijd tot tijd toch nog (natte) sneeuw kan geven.
Winters ongemak
Deze winter zit het grote stromingspatroon een beetje op slot. Hierdoor blijft de echte winterkou stevig aanwezig boven Scandinavië en deels ook boven Oost-Europa. Dan hoeft er maar heel weinig te gebeuren om die kou toch weer een beetje naar Nederland te brengen.
Als we dan vervolgens weer te maken krijgen met lagedrukgebieden vanaf de oceaan, die de kou proberen terug te dringen, dan levert dat bij ons winterse neerslag op. Dit slot op het grootschalige stromingspatroon kan het best een of twee maanden duren en zo zien wij dus al vanaf begin januari van tijd tot tijd winters ongemak over ons heen komen.
Puinhoop in de treinen door carnaval: 'Van braaksel tot blikken bier'
14 februari 2026 15:43
De Nederlandse Spoorwegen roept carnaval vierende treinreizigers op om hun troep mee te nemen. De NS werd naar eigen zeggen overrompeld door de puinhoop in de treinen, toen vannacht de schoonmaakploegen aan de slag konden.
Door de grote rommel lukte het vannacht niet om de treinen weer helemaal schoon te krijgen, "ondanks dubbele inzet van het aantal schoonmaakploegen", schrijft de vervoerder. Volgens de NS zijn er dit weekend zo'n 250 schoonmakers aan het werk in de treinen en op onderhoudslocaties.
Pizzadozen en braaksel
Carnavalsvierders laten van alles achter: "van lege blikjes bier en confetti, tot pizzadozen en braaksel". De NS schrijft dat duizenden feestgangers gebruik maken van het spoor om feest te kunnen vieren. Ook vandaag "is het weer gezellig in de trein".
Volgens de NS is het niet alleen in de treinen in het zuiden van het land een zooitje. Treinen daarvandaan rijden immers ook weer naar noordelijke plaatsen, waar geen carnaval wordt gevierd. Carnavalsvierders wordt daarom gevraagd om de trein netjes te houden en rommel op het station of thuis weg te gooien.
Carnaval duurt nog tot en met komende dinsdag.