Vervuilende bedrijven gaan de elektrische autobezitter betalen
7 maart 2026 11:05
Geld verdienen met het opladen van je elektrische auto? Henri Udding doet het. "Ik heb de afgelopen twee maanden al zo'n 80 euro binnengehaald", vertelt de Groninger terwijl hij zijn auto aan de lader hangt. Hij maakt gebruik van een nieuwe regeling, die sinds begin dit jaar bestaat.
Particulieren met een elektrische auto kunnen daardoor geld verdienen aan brandstofleveranciers. Mensen kunnen de stroom die ze voor hun auto gebruiken als het ware omzetten in zogeheten 'emissiereductie-eenheden' (ERE). Die worden vervolgens verkocht aan brandstofleveranciers zoals Shell, die volgens EU-regelgeving moeten verduurzamen.
Er bestond al een soortgelijk systeem, maar voorheen konden alleen bedrijven daaraan meedoen. Nederland kiest er nu voor om naast bedrijven ook particulieren erbij te betrekken, die op deze manier tot wel honderden euro's per jaar kunnen verdienen met hun auto. "En je hoeft er bijna niks voor te doen, dus het is allemaal gratis geld", zegt Udding breed lachend.
Het ERE-systeem uitgelegd
De Europese Unie wil in 2050 klimaatneutraal zijn en dus moet de CO2-uitstoot omlaag. Voor de transportsector geldt dat bedrijven die fossiele brandstoffen op de markt brengen, zoals diesel en benzine, moeten verduurzamen. Dat kan bijvoorbeeld door brandstof gemaakt van aardolie te mengen met duurzame biobrandstoffen. Maar als dat niet lukt, kunnen bedrijven certificaten kopen van partijen die wél hernieuwbare energie gebruiken.
Die certificaten worden 'emissiereductie-eenheden' genoemd. Het systeem werkt zo: één ERE staat gelijk aan één kilo CO2 aan vermeden uitstoot ten opzichte van fossiele brandstoffen. De prijs van een ERE is afhankelijk van vraag en aanbod. De waarde kan dus schommelen, maar op dit moment ligt die rond de 15 eurocent per kilowattuur.
Particulieren kunnen de certificaten niet zelf verkopen aan de vervuilende bedrijven. Het verhandelen gebeurt via zogeheten 'inboekdienstverleners', die de geladen groene stroom van particulieren verzamelen en als pakket verkopen.
"De afgelopen maanden hebben duizenden mensen zich bij ons aangemeld", vertelt Bob Lieftink. Hij richtte LekkerLaden op en is zeker niet de enige partij. Van bekende namen als Vattenfall tot nieuwe start-ups, Nederland kent opeens tientallen inboekdienstverleners.
Volgens Lieftink kan niet iedereen zomaar meedoen aan de regeling. Klanten moeten aan twee belangrijke voorwaarden voldoen. Ten eerste moeten ze thuis een laadpaal hebben. "Het verdienen van ERE's kan alleen als je naam op het energiecontract staat. Als je gaat laden bij publieke laadpalen, levert jou dat geen certificaten op", zegt Lieftink.
Daarnaast moet je laadpaal een geïntegreerde slimme meter hebben, een zogeheten 'MID-gecertificeerde meter'. Die houdt precies bij hoeveel stroom er geladen wordt. "Die koppel je aan ons programma dat kan uitlezen hoeveel kWh je hebt geladen en hoeveel geld je daarmee verdient", aldus Lieftink.
Klimaatimpact
Het idee achter de regeling is dat het gebruik van hernieuwbare energie wordt beloond, terwijl de productie van fossiele brandstoffen juist duurder en dus onaantrekkelijker wordt.
Jaap Burger, adviseur elektrisch rijden bij Watture, is enthousiast. "Die paar honderd euro extra per jaar kan ervoor zorgen dat consumenten net de overstap maken naar elektrisch. Daarnaast zullen mensen met een plug-in hybride er misschien voor kiezen om vaker te laden."
Henri Udding is het daar helemaal mee eens. "Ik raad het iedereen aan en ik kan me goed voorstellen dat het een extra zetje geeft om elektrisch te gaan rijden", zegt hij. "Zeker omdat veel andere voordelen de laatste tijd zijn afgebouwd of afgeschaft."
Toch kan het systeem volgens Jaap Burger nog verfijnd worden. "Je zou bijvoorbeeld kunnen meetellen op welk moment je laadt. Door overdag te laden gebruik je vaak groenere stroom én ontlast je het energienet. Dat zou ook beloond moeten worden."
Wat de precieze impact op het klimaat zal zijn moet nog blijken. Toch ziet Burger de regeling als een stap in de juiste richting: ''De doelstellingen vanuit de EU zullen steeds strenger worden waardoor de duurzame keuze uiteindelijk de voordelige en dus de logische keuze zal zijn, óók voor de grote vervuilers."
Nog even geduld
Het is wel nog even afwachten voordat mensen het geld daadwerkelijk op hun rekening hebben. Hoewel de regeling al is ingegaan, moet de Eerste Kamer er nog een laatste keer over stemmen. Dat gebeurt eind van de maand en de verwachting is dat het systeem dan definitief wordt goedgekeurd.
Als het systeem daarna technisch ook helemaal rond is, krijgen gebruikers hun verdiende bedrag met terugwerkende kracht uitbetaald.
Doden bij Russische aanvallen op Charkiv, ook luchtaanvallen op andere steden
7 maart 2026 09:08
In de Oekraïense stad Charkiv zijn vannacht zeven mensen om het leven gekomen door Russische luchtaanvallen. Volgens de lokale gouverneur zijn onder de slachtoffers twee kinderen. Zeker tien mensen raakten gewond.
Vijf van de doden werden onder het puin gevonden van een flatgebouw dat was geraakt door een ballistische raket in de wijk Kyivskyi, zegt de burgemeester van de stad. Na de inslag stond het gebouw in brand en mogelijk zitten er nog mensen vast onder het puin.
De Oekraïense president Zelensky zegt dat een groot gedeelte van de flat is verwoest en dat de bovenste verdieping van een naastgelegen gebouw ook beschadigd raakte. Reddingswerkers zijn ter plaatse om te zoeken naar slachtoffers die nog onder brokstukken kunnen vastzitten.
Brandweermensen, bewoners en hulpverleners zijn bij een gebouw dat werd geraakt:
Ook de Oekraïense hoofdstad Kyiv en andere steden werden vannacht bestookt door Russische ballistische raketten en drones. Volgens Zelensky waren de Russische aanvallen gericht op de energie-infrastructuur en spoorwegen in het land.
De eerste ontploffingen waren vannacht rond 01.30 uur te horen, waarop meer explosies volgden. In de hoofdstad werden inwoners opgeroepen naar schuilkelders te gaan. Rond 03.00 uur ging het landelijke luchtalarm af.
Volgens de burgemeester van Kyiv was de luchtverdediging in de hoofdstad actief. Voor zover bekend zijn er in Kyiv geen mensen om het leven gekomen bij de luchtaanvallen. Bij de aanvallen op de hoofdstad raakten zeker tien mensen gewond, onder wie ook kinderen, meldt The Kyiv Independent.
Drones en ballistische raketten
Ook in de havenstad Odesa en in de plaats Chuhuiv in de regio Charkiv waren vannacht droneaanvallen, schrijft The Kyiv Independent. Bij de aanval op Chuhuiv raakten twee mensen gewond.
Zelensky zegt dat Rusland in totaal 29 projectielen heeft gebruikt bij de aanvallen, waarvan minstens de helft ballistische raketten. Ook gebruikte Rusland volgens hem vannacht 480 drones. Het zou gaan om voornamelijk Iraanse Shahed-drones.
Het Russische ministerie van Defensie bevestigt de aanvallen en zegt dat het locaties van het Oekraïense leger geeft geraakt. Volgens het defensieministerie gaat het om militaire vliegvelden en energiefaciliteiten.
Ruzie met Orbán
De Russische aanvallen komen op het moment dat de Oekraïense president Zelensky in een hoogoplopend conflict zit met de Hongaarse premier Orbán. Laatstgenoemde blokkeert een EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne. Dit geld, dat afkomstig is uit bevroren Russische tegoeden, kan het land gebruiken voor de verdediging tegen Rusland.
Orbán houdt de lening tegen met zijn vetorecht vanwege het stilleggen van de Russische oliedoorvoer via de Druzhba-pijpleiding, die deels in Oekraïne ligt. Dat land zegt dat de leiding begin dit jaar beschadigd raakte bij een Russische droneaanval.
Hongarije is afhankelijk van de pijpleiding, net als Slowakije. Beide landen betwijfelen of de Oekraïense bewering van de beschadiging klopt omdat de olieleveringen de Russische oorlogskas spekken, wat Oekraïne slecht uitkomt.
Critici stellen dat de Hongaarse premier zijn vetorecht misbruikt vanwege politieke redenen. De Hongaarse verkiezingen zijn volgende maand en Orbán staat in de peilingen op achterstand ten opzichte van uitdager Peter Magyar.
Werktrein ontspoord, hele weekend geen treinen tussen Tilburg en Den Bosch
7 maart 2026 07:42
Doordat er een werktrein is ontspoord rijden er het hele weekend geen treinen tussen Den Bosch en Tilburg. In plaats daarvan rijden er bussen tussen de twee Brabantse steden.
De trein ontspoorde vannacht bij Vught, vlak bij Den Bosch. Het is nog niet duidelijk waardoor dat is gebeurd, zegt een woordvoerder van spoorwegbeheerder ProRail.
Zware trein
Volgens de woordvoerder gaat het om een heel zware trein, waarvan vijf assen naast het spoor staan. Er wordt onderzocht of het mogelijk is om de trein weer op het spoor te zetten. Maar omdat de trein zo zwaar is, is het nog onduidelijk of dat kan en hoelang dat gaat duren.
De NS laat op de website weten dat de storing in de treindienst naar verwachting tot zeker maandagochtend duurt. Reizigers moeten rekening houden met een extra reistijd van maximaal een uur.
Kabinetsplannen om ouderschapsverlof te versoberen 'stap terug voor gendergelijkheid'
7 maart 2026 07:04
De plannen van het nieuwe kabinet kunnen leiden tot meer genderongelijkheid. Dat zeggen onderzoekers tegen de NOS.
Het kabinet wil de verlofuitkeringen voor ouders met midden- en hoge inkomens fors verlagen. Die maatregel heeft relatief veel effect op de inkomens van mannen, omdat die meestal meer verdienen dan vrouwen. Voor gezinnen is het daarom aantrekkelijker als alleen de moeder na de geboorte van een kind met verlof gaat, met gevolgen voor de rolverdeling thuis.
"Dit zal hoogstwaarschijnlijk ten koste gaan van het gebruik van verlof onder vaders", zegt Anne Roeters, onderzoeker bij het Sociaal en Cultureel Planbureau en adviseur verlofregelingen bij de Sociaal-Economische Raad. Door de maatschappelijk nog steeds heersende norm met de man als kostwinner, zijn vaders al een lastige groep om te bereiken, weet zij. "Ze stuiten ook op weerstand op werk als ze verlof willen opnemen. Als je de vergoeding dan gaat verlagen, dan werp je nog een obstakel op."
Geld grote factor
Als je het aan de vaders zelf vraagt, is de hoogte van de uitkering nu al de voornaamste concrete reden om geen verlof op te nemen. De meeste mensen willen zorg en werk gelijk verdelen met hun partner, maar in de praktijk gebeurt dat maar in een van de tien gezinnen, volgens CBS-onderzoek.
"Het verlagen van de vergoeding zou een grote stap terug zijn in het licht van de grote investeringen die verschillende kabinetten de afgelopen tien jaar hebben gedaan om gendergelijkheid te bevorderen", zegt Mara Yerkes, hoogleraar aan de Universiteit Utrecht.
Ze doelt op het feit dat vaders tien jaar geleden slechts recht hadden op twee dagen betaald verlof bij de komst van een kind. Tegenwoordig krijgen mannen in loondienst zowel partner- als ouderschapsverlof. In totaal hebben zij recht op 3,5 maanden betaald verlof.
Goed voor de economie
Het thuisblijven van vaders leidt tot meer gendergelijkheid thuis en op de werkvloer, concludeerde onder meer de Sociaal-Economische Raad. Dat heeft macro-economische effecten: de economie en de welvaart van Nederland zouden flink groeien als vrouwen en mannen werk en zorg eerlijker verdeelden, berekende bijvoorbeeld SEO economisch onderzoek.
Internationale vergelijkingen maken ook duidelijk dat mannen vooral verlof opnemen als de uitkering in de buurt komt van hun laatstverdiende loon.
Voorstel: alle uitkeringen omlaag
Het kabinet wil de verlofuitkeringen voor mensen die boven de 5294 euro bruto per maand verdienen verlagen. Voor de hoogste inkomens wordt de verlofuitkering 926 euro lager. Dat treft vooral mannen.
Iemand die maandelijks 6617 euro bruto verdient, zou volgens de plannen 3705,52 euro krijgen als die persoon met partner- of ouderschapsverlof gaat. Dat is een inkomensverlies van 44 procent. Mensen die tussen de 5294 en 6617 euro verdienen zullen ook minder verlofuitkering krijgen dan nu, alleen wordt het gat voor die groep wat kleiner.
"Het is aan de politiek om te kiezen", benadrukt Yerkes, die al twintig jaar onderzoek doet naar de factoren die gendergelijkheid beïnvloeden. "Ik kan alleen concluderen dat deze plannen geen verstandige keuze zijn als je gendergelijkheid thuis en in het werkende leven wilt bevorderen."
Cao's
Sommige partners krijgen nu al een extra vergoeding als ze met geboorte- of ouderschapsverlof gaan. In 24 van de 108 grootste cao's krijgen partners het salaris doorbetaald als ze met verlof gaan.
Werkgeversorganisatie AWVN vraagt zich af of die regelingen met de plannen van het kabinet nog overeind blijven. "Dit kabinetsvoorstel kan in eerste instantie alleen maar negatief uitpakken voor ouders die met verlof willen", zegt een woordvoerder van AWVN.
Ook al staat er iets in de cao over een aanvullende vergoeding tijdens het verlof, het is niet zeker hoe werkgevers dat gaan invullen als het kabinet alle verlofuitkeringen verlaagt, zegt de woordvoerder. "Dat hangt af van de precieze formulering in de cao en hoeveel meer de werkgever kan bijleggen. De lonen zijn al veel omhooggegaan en bedrijven moeten op de kosten letten."
Tegen het principe van D66
De EU-richtlijn voor werk-privébalans verplicht lidstaten om het betaalbaar te maken voor mannen om met verlof te gaan. Het is nog niet bekend of een inkomensverlies van 44 procent voldoet aan die eis.
Verkiezingswinnaar D66 maakte in haar verkiezingsprogramma een groot punt van gendergelijkheid. De partij beloofde betere mogelijkheden voor ouders om werk en zorg gelijk te verdelen.
Verantwoordelijk D66-minister Vijlbrief bevestigt dat het tegen de geest van zijn partij ingaat als gendergelijkheid achteruitgaat. Op vragen van de NOS zegt hij bereid te zijn om de voorgestelde verlagingen van verlofuitkeringen "weer te bekijken".
Podcast De Dag: de verziekte sfeer bij het Erasmus MC
7 maart 2026 07:03
Op de intensive care van het Erasmus Medisch Centrum, onder leiding van Diederik Gommers, heerst al jaren een vertrouwenscrisis tussen een deel van de medewerkers en de leiding van de afdeling.
Onderzoeksjournalist van Nieuwsuur Renee van Hest en NOS-gezondheidsredacteur Sander Zurhake spraken de afgelopen maanden tientallen medewerkers en oud-medewerkers en zagen honderden interne mails, documenten, appverkeer en interne rapporten in.
Medewerkers spreken van een verziekte werkcultuur en vrezen voor de mogelijke effecten daarvan op de patiëntenzorg.
Luister hier:
Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
In deze podcast vertelt Renee van Hest hoe dit gevoelige dossier op haar bureau terechtkwam en hoe zij samen met Sander Zurhake te werk is gegaan. "Dit verhaal stijgt boven het verhaal van een slechte werksfeer alleen uit."
Lees hier meer over het onderzoek naar de werkcultuur op de ic van het Erasmus MC. Daar lees je ook meer over het wederhoortraject met het ziekenhuis en Gommers. De volledige reactie van het Erasmus MC lees je hier.
Reageren? Mail dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Elisabeth Steinz
Redactie: Judith van de Hulsbeek
Wekdienst 7/3: Start Paralympische Spelen • Mars voor Iraniërs in Amsterdam
7 maart 2026 07:03
Goedemorgen! Het is vandaag de eerste dag van de Paralympische Spelen, met aardig wat Nederlanders in de sneeuw. En in Amsterdam houden Iraniërs een solidariteitsmars naar het Amerikaanse consulaat.
Het weer: vandaag begint op veel plaatsen grijs met bewolking en mist. In de loop van de dag breekt op steeds meer plaatsen de zon door. Alleen in de kustprovincies blijft het soms flink bewolkt. In het noordwesten wordt het maximaal 9 graden en in het zuidoosten 18 graden.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
Israël heeft vannacht zware luchtaanvallen uitgevoerd op Iran en Libanon. Het Israëlische leger zegt dat het is begonnen met "een grootschalige golf van aanvallen" op Teheran.
Ooggetuigen in Iran zeggen tegen persbureau AP en nieuwszender Al Jazeera dat de bombardementen bijzonder zwaar waren en dat veel huizen trilden door de explosies. In Libanon ontstonden files door mensen die de stad Beiroet probeerden te verlaten door de aanvallen.
Volg al het nieuws over de oorlog in het Midden-Oosten in ons liveblog.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Goud voor Jenning de Boo, goud voor Femke Kok en een 1-2-3 bij de vrouwen: niet eerder waren de WK sprint in Heerenveen zo succesvol voor Nederland. De Boo en Kok reden beiden een baanrecord op de 500 meter.
"Supermooi om zo het seizoen af te sluiten", zegt Kok met een grote glimlach, nadat ze meerdere ererondes gereden had. "Het is natuurlijk geweldig dat er zoveel mensen voor ons komen. Dan is het alleen maar leuk om het met elkaar te vieren."
"Een wereldrecord punten, ik denk dat dit het beste schaatsweekend van mijn leven is", stamelt een minstens net zo blije De Boo.
Fijne dag!