Pro-Europese premier wint verkiezingen Letland ruimer dan verwacht
4 oktober 2026 05:18
De pro-Europese premier van Letland heeft de verkiezingen van gisteren gewonnen met een ruimere marge dan verwacht. De middenpartij van Andris Kulberg heeft met 88 procent van de stemmen geteld 36,5 procent van de kiezers achter zich gekregen.
Zijn grootste rivaal, het pro-Russische Letland Eerst, staat in de voorlopige uitslag op 13 procent van de stemmen, gevolgd door het eveneens rechtse SV met 11,6 procent.
"Dit had ik niet verwacht", zei Kulberg in een eerste reactie op de uitslag. Hij zei premier te willen blijven, maar sloot meteen samenwerking met beide pro-Russische partijen daarvoor uit.
Drones
De dreiging uit buurland Rusland was een centraal thema in de verkiezingen. Kulberg kwam aan de macht toen de vorige coalitie in mei uiteenviel nadat Russische drones meerdere keren het luchtruim hadden geschonden.
Kulberg pleitte in de campagne voor een betere droneverdediging en wilde de defensiebegroting op 5 procent van het nationaal inkomen houden, een van de hoogste van alle NAVO-staten.
Partijen die de stem van de Russische minderheid in het land probeerden te krijgen, bagatelliseerden de dreiging uit Moskou en zeiden dat het geld beter aan sociale voorzieningen uitgegeven kon worden. Ook pleitten ze ervoor financiële steun voor Oekraïne in de oorlog tegen Rusland te schrappen.
Natuurbrand bij toegangsroute Machu Picchu: 1 dode en 2 gewonden
4 oktober 2026 04:21
Bij een brand in de buurt van de beroemde ruïnestad Machu Picchu zijn een dode en twee gewonden gevallen. De brand woedt nabij een van de belangrijkste toegangsroutes tot de toeristische trekpleister.
Het vuur ontstond doordat boeren het onkruid op hun akkers verbrandden, wat gebruikelijk is in deze tijd van het jaar om het land bouwrijp te maken. Door de droogte en het warme weer verspreidden de vlammen zich verder dan de bedoeling was.
Volgens de autoriteiten is de dode een ouder persoon die omkwam door de vlammen. De twee gewonden hebben tweedegraadsbrandwonden opgelopen, over hun identiteit is verder niets bekendgemaakt.
1,5 miljoen bezoekers
De brand woedt in de buurt van Ollantaytambo, waar zich ook het treinstation richting Machu Picchu bevindt. Die stad wordt niet bedreigd door het vuur en rondleidingen lijken er ook nauwelijks last van te ondervinden.
Machu Picchu werd begin vorige eeuw herontdekt in het Andesgebergte, nadat de Inca's de stad eeuwen eerder hadden verlaten. Met meer dan anderhalf miljoen bezoekers per jaar geldt het als de belangrijkste toeristische bestemming van Peru.
Rector Cornell belooft beterschap na aanklacht groepsverkrachting door studenten
4 oktober 2026 02:45
De rector van de Amerikaanse universiteit Cornell zegt diep verontrust te zijn door beschuldigingen van een groepsverkrachting door studenten daar. Hij erkent dat de reactie van de universiteit veel mensen heeft verontrust en belooft beterschap,
"Dit incident zal nog jarenlang drukken op onze gemeenschap. Het doet me verdriet om te bedenken wat deze vrouw heeft doorstaan", zegt rector Michael Kotlikoff in zijn eerste reactie op het schandaal. "Het werpt aangrijpende en moeilijke vragen op over seksueel geweld, ontmenselijking, de feestcultuur en het gebruik van alcohol en drugs."
De videoboodschap komt 2,5 week nadat een anonieme vrouw een aanklacht had ingediend tegen zeven studenten en de universiteit zelf over een incident uit oktober 2024. Ze zegt toen, na een avond vol alcohol en drugs, te zijn verkracht door meerdere leden van een studentenvereniging.
Schorsing
De vrouw zou vrijwillig met een van hen naar bed zijn gegaan, maar raakte later buiten bewustzijn. Daarop ging een uitnodiging rond in een groepsapp van het studentenhuis om haar te komen misbruiken.
Drie weken na de verkrachting stapte de vrouw naar de campuspolitie van de universiteit, maar tot een strafrechtelijk onderzoek kwam het niet. De plaatselijke aanklager zegt dat de universiteit niet het volledige verhaal van de vrouw had overgedragen en het daarom niet tot vervolging kwam. De enige straf die er daarom volgde, was volgens de advocaat van de vrouw een schorsing van enkele verdachten en strafwerk voor anderen.
"Dit is een van de moeilijkste weken van ons bestaan geweest", reageert Kotlikoff nu op de ophef. "Ik weet dat velen van jullie woedend of verdrietig zijn en hiermee worstelen." Hij zegt er alles aan te willen doen om te voorkomen dat zoiets ooit weer gebeurt.
Geen details
Tegelijkertijd laat hij weten dat hij niet te veel in detail kan treden over de zaak. "Er bestaat frustratie over dat Cornell niet voldoende gecommuniceerd heeft over wat de universiteit deed toen de verkrachting werd gemeld. Dat leidt tot wantrouwen. Hoewel we om juridische redenen en vanwege de privacy niet veel kunnen zeggen, zullen we beter ons best doen om context te geven en transparanter te zijn."
Excuses, concrete toezeggingen of verdere informatie over de zaak noemt Kotlikoff niet in zijn videoboodschap van 8 minuten. Wel zegt hij dat "dit moment niet zomaar zal passeren". "We luisteren, we leren. We willen beter communiceren. En waar het beter kan, zullen we dat doen."
Kotlikoff kondigde ook aan dat de universiteit onafhankelijk onderzoek laat doen naar de zaak. Inmiddels heeft de staat New York ook een speciaal aanklager aangesteld om de zaak strafrechtelijk te onderzoeken. Kotlikoff juicht dat toe.
Afgelast
Verder zegt Kotlikoff dat er gekeken zal moeten worden naar de rol van studentenverenigingen op de campus. Hij noemt die belangrijk voor de gemeenschapszin, "maar ook als je onderdeel bent van een groep, heb je nog je persoonlijke verantwoordelijkheden, in hoe je je gedraagt naar anderen en opkomt voor mensen die gevaar lopen".
Uit piëteit met het slachtoffer zijn dit weekend alle evenementen op de campus van Cornell afgelast.
Massaal welkom voor resten Bulgaarse tsaar na terugkeer uit Griekenland
4 oktober 2026 01:37
In een basiliek in de Bulgaarse hoofdstad Sofia zijn afgelopen dag onder grote belangstelling de resten bijgezet van de middeleeuwse machthebber tsaar Samuel. President Radev, patriarch Daniil en duizenden anderen keken toe hoe de vorst zijn laatste rustplaats kreeg.
Samuel, geboren rond het jaar 950, geldt als een van de belangrijkste heersers uit de Bulgaarse geschiedenis. Hij breidde zijn land in alle windrichtingen uit en wist grote delen van de Balkan onder de duim te brengen. Een glorietijd voor de Bulgaren dus, en een van de weinige periodes dat het land niet zelf overheerst werd door een andere macht.
De strijd tegen het Byzantijnse Rijk werd hem in 1014 uiteindelijk fataal: na een verloren slag viel het belangrijkste deel van het Bulgaarse leger in handen van de vijand. Samuel schijnt te zijn bezweken bij de aanblik van 14.000 van zijn soldaten van wie de ogen waren uitgestoken.
Samuel werd begraven op een eiland dat tegenwoordig in het grensgebied van Albanië, Griekenland en Noord-Macedonië ligt. In de jaren zestig werden zijn resten daar geborgen door Griekse archeologen. Ze identificeerden Samuel aan de hand van de prominente locatie van zijn graf, dure grafgiften en botbreuken die overeenkwamen met verwondingen van Samuel.
De terugkeer van Samuel was lange tijd een wens van veel Bulgaren. De afgelopen jaren werd daarover overeenstemming bereikt in onderhandelingen met Griekenland. In ruil krijgt dat land oudheidkundige schatten terug die in de Eerste Wereldoorlog waren geroofd.
Hoewel sommigen Griekse commentatoren dat maar een schamele prijs vinden, heeft premier Mitsotakis een onderliggende agenda: met de teruggave van zo'n belangrijke historische vondst wil hij Groot-Brittannië het goede voorbeeld geven. Griekenland dringt al jaren bij de Britse regering aan op teruggave van de Parthenon-sculpturen uit het British Museum.
Militaire escorte
Samuel werd met een militair transportvliegtuig van Thessaloniki naar Sofia gevlogen, begeleid door straalvliegtuigen. Bij aankomst volgde een eresaluut van 21 schoten. Treinen reden vandaag gratis naar de hoofdstad om zoveel mogelijk belangstellenden de kans te geven de ceremonie bij te wonen.
De Bulgaarse premier Radev zei bij terugkeer van Samuel in Sofia dat de tsaar een "onmetelijke culturele, spirituele, maar ook emotionele waarde" heeft voor zijn land. Hij benoemde expliciet dat vertegenwoordigers van het hele verdeelde politieke spectrum uit Bulgarije aanwezig waren, en merkte op dat Samuel "ons kan verenigen".
Russische laborant dood door pest, tientallen in quarantaine
4 oktober 2026 01:37
In Rusland is een 28-jarige laboratoriummedewerker overleden aan de pest nadat ze een reageerbuisje had gebroken. Zo'n 200 mensen die met haar in contact zijn geweest, zijn uit voorzorg in quarantaine geplaatst, meldt de onafhankelijke Moscow Times.
De vrouw zou werkzaam zijn in het Pestbestrijdingscentrum van Siberië in het Zuid-Russische Irkoetsk. Ze zou per ongeluk een reageerbuis met pestbacteriën hebben gebroken en werd daarna met longklachten opgenomen in het ziekenhuis, waar ze donderdag overleed.
De autoriteiten spreken van een incident met een gevaarlijke stof, maar hebben niet bevestigd om welke ziekte het gaat. In Irkoetsk zijn publieke bijeenkomsten voorlopig afgelast.
Epidemie
Van de mensen met wie ze in contact is geweest is nog niemand ziek geworden, laten de autoriteiten weten. Zo'n honderd zijn ter controle opgenomen in het ziekenhuis, de anderen mogen de incubatieperiode in thuisquarantaine afwachten.
De pest was in de middeleeuwen verantwoordelijk voor een grote epidemie doordat rattenvlooien de bacterie overdroegen op mensen. Tientallen miljoenen mensen stierven. Pas in de 19e eeuw werden uitbraken van de ziekte zeldzamer door verbeteringen in hygiëne en gezondheidszorg.
Tegenwoordig raken jaarlijks nog enkele duizenden mensen besmet, vooral in landen waar de gezondheidszorg te wensen overlaat. Een vaccin is er niet, maar patiënten kunnen als de ziekte vroeg genoeg wordt ontdekt, worden behandeld met antibiotica.
Holocaust-overlevende Irene Butter (95) overleden
4 oktober 2026 01:37
In de VS is Holocaust-overlevende Irene Butter op 95-jarige leeftijd overleden, melden Duitse media op basis van haar agent. De Duits-Amerikaanse vrouw getuigde tot op hoge leeftijd over hoe ze in Nederland de Jodenvervolging meemaakte. Daarbij kwam ook vaak het lot ter sprake van haar buurtgenoot Anne Frank.
Butter werd in 1930 geboren in Berlijn. Toen de nazi's aan de macht kwamen, verhuisde haar familie uit angst voor het groeiende antisemitisme naar Nederland. Ze kwam in 1937 in dezelfde buurt te wonen als Anne Frank, die vier jaar eerder uit Duitsland was overgekomen. Butter herinnerde haar als "populair en ondeugend".
Na de Duitse inval in ons land, probeerde Butters vader via de de ambassade van Ecuador in Zweden paspoorten van dat Zuid-Amerikaanse land te krijgen, in de hoop dat ze daarmee mochten uitreizen. Ze werden echter opgepakt en naar Westerbork gestuurd voordat er een antwoord kwam.
Bundel kleren
Na enkele maanden in Westerbork kwam er alsnog een pakketje binnen voor het gezin: vier Ecuadoraanse paspoorten. "Dat was een ongelooflijke verrassing. Dat was misschien wel de enige keer dat ik een glimlach zag op het gezicht van mijn ouders", zei Butter ooit in een interview met Nieuwsuur.
Hoewel uitreizen inmiddels geen optie meer was en het gezin op transport naar Bergen-Belsen werd gezet, boden de paspoorten wel enige bescherming: de Duitsers hoopten de houders van buitenlandse paspoorten te kunnen ruilen tegen landgenoten uit die landen. Ze werden daarom iets beter behandeld dan veel lotgenoten.
In Bergen-Belsen kwam Butter ook weer Anne Frank tegen, die uiteindelijk zou sterven. Ze probeerde over het prikkeldraad heen een bundel kleren naar haar te gooien, maar iemand anders rende ermee weg. "Daarna heb ik haar nooit meer gezien."
Alleen naar Zuid-Amerika
Butters gezin maakte uiteindelijk onderdeel uit van een gevangenenruil en mocht het kamp verlaten om via Zwitserland de oversteek te maken. Haar vader stierf in de trein op weg naar de vrijheid aan alle ontberingen die hij had meegemaakt. "Hij had alles gedaan om ons gezin te redden. We waren vlak bij de vrijheid, maar hij redde het niet."
Omdat haar moeder en broer moesten aansterken in het ziekenhuis, moest Butter uiteindelijk als 17-jarige alleen de overtocht maken naar Zuid-Amerika. Pas eind 1945 kon ze doorreizen naar familie in de VS, waar ze ook herenigd werd met haar moeder en broer.
Lang zweeg ze over wat ze had meegemaakt, maar vanaf de jaren 80 begon ze kinderen te vertellen over wat ze had beleefd, om te voorkomen dat zoiets zich kon herhalen. Ze schreef ook het boek Reni's reis over haar omzwervingen.
"Niet aan de zijlijn'
Ze kreeg in 2024 voor al haar werk het Bundesverdienstkreuz van Duitsland. De Nederlandse ambassade in de VS onderscheidde haar met de Anne Frank Award, voor Amerikanen die zich inspannen tegen intolerantie.
Butter zag met lede ogen aan hoe er met de Russische inval in Oekraïne opnieuw een groot internationaal conflict uitbrak in Europa. "We hebben niet geleerd de vernietiging van mensenlevens te voorkomen", verzuchtte ze in 2022.
Engagement was volgens haar de enige oplossing om een herhaling van de geschiedenis te voorkomen. "Als mensen dingen zien die verkeerd en onrechtvaardig zijn, moeten ze er iets van zeggen. Niet aan de zijlijn blijven staan. Dan zouden dingen zich misschien niet herhalen."
Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?
Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.