'Belangrijke oliepijpleiding door Saudi-Arabië blijft nog weken buiten gebruik'
14 september 2026 19:40
Een belangrijke Saudische oliepijpleiding die vrijdag bij een drone-aanval werd geraakt, blijft mogelijk nog weken buiten gebruik. Twee regionale functionarissen zeggen tegen persbureau AP dat de herstelwerkzaamheden naar verwachting tussen drie en vijf weken gaan duren.
Saudi-Arabië gebruikt de 1200 kilometer lange East-West Pipeline, die dwars door het land loopt, om ruwe olie van havens aan de Perzische Golf naar havens aan de westkust, aan de Rode Zee, te transporteren. Van daaruit kan de olie op tankers worden geladen voor export.
Via de pijpleiding kan Saudi-Arabië de Straat van Hormuz omzeilen bij de export van olie. In die belangrijke zeestraat is het al tijden onrustig en is het scheepvaartverkeer bijna volledig stilgevallen.
Onrust in Jemen
Een van de functionarissen zegt dat de leiding mogelijk nog gedeeltelijk in gebruik kan blijven tijdens de herstelwerkzaamheden. De pijpleiding heeft een capaciteit van maximaal 7 miljoen vaten olie per dag. Volgens Saudi-Arabië zitten door Iran gesteunde milities in Irak achter de aanval.
Tegelijk is het ook onrustig in het Saudische buurland Jemen. Daar zijn gevechten tussen de Houthi's, die door Iran worden gesteund, en de door Saudi-Arabië gesteunde regeringstroepen sinds juli opgelaaid.
De Houthi's zeggen vandaag twee strategische eilanden te hebben ingenomen: Groot-Hanish en Klein-Hanish in de Rode Zee. De eilanden liggen zo'n 160 kilometer ten noorden van de Straat van Bab al-Mandab, een cruciale verbinding voor de internationale scheepvaart tussen Europa en Azië.
Eerder namen de Houthi's het strategische gelegen eiland Perim in. De groep wil op deze manier controle krijgen over de Straat van Bab al-Mandab. Via deze zeestraat verloopt ook een belangrijk deel van de Saudische olie-export.
Een kaart van hoe de Houthi-rebellen oprukten:
Al ruim een maand voeren de Houthi's aanvallen uit op de Saudische olie-infrastructuur, militaire voorzieningen en scheepvaart in de Rode Zee. Daardoor neemt de druk op de wereldwijde oliemarkt verder toe. Door Saudi-Arabië gesteunde regeringstroepen proberen zich intussen te hergroeperen en terug te vechten.
De Saudische civiele bescherming meldde dat er vannacht een projectiel is neergekomen in een grensgebied bij Jemen, aan de Rode Zee; daarbij raakten twee mensen gewond en liepen een moskee en andere gebouwen schade op. In de verklaring wezen zij de Houthi's aan als verantwoordelijken.
Door het geweld aan de westkust van Jemen zijn weer tienduizenden mensen op de vlucht geslagen. Afgelopen week namen de Houthi's al Mokka in, een strategisch gelegen havenstad aan de Rode Zee, net ten noorden van de zeestraat.
Volgens het Jemenitische ministerie van Mensenrechten zijn er sinds 3 september ongeveer 150 burgers gedood bij de gevechten; onder hen was een zwangere vrouw die zaterdag in een dorp in de provincie Taiz om het leven kwam. Ook raakten meer dan 200 burgers gewond.
De Verenigde Naties schatten dat de afgelopen twee weken meer dan 80.000 mensen ontheemd zijn geraakt, onder wie ruim 2000 mensen die per boot naar Djibouti zijn gevlucht, een land in de Hoorn van Afrika. Duizenden gezinnen zijn de afgelopen dagen hun huizen in Taiz en omliggende provincies ontvlucht, meldt een hulporganisatie die in het gebied actief is. De angst voor een nieuwe burgeroorlog groeit.
Er is een tekort aan noodhulp, meldt hulporganisatie CARE Nederland, die ook actief is in Jemen. Er is te weinig onderdak voor mensen die vluchten en ook is er geen hulp voor meer dan duizend gezinnen die dringend voedsel nodig hebben, zegt de organisatie.
Geïntensiveerd
In 2022 kwam er een staakt-het-vuren in Jemen, maar dat heeft niet geleid tot een einde van de oorlog. Vorige maand schreef de onafhankelijke denktank International Crisis Group, die zich inzet om oorlogen te voorkomen, dat de strijd tussen de Houthi's en de regeringstroepen is geïntensiveerd.
Sinds 2014 hebben de Houthi's het noorden van het land in handen, inclusief de hoofdstad Sanaa. Ook hebben zij controle over een een groot deel van het het westen van Jemen, waar het merendeel van de bevolking woont. Door de burgeroorlog zijn volgens de VN meer dan 230.000 mensen om het leven gekomen, onder wie veel kinderen.
OM eist tot zes jaar cel voor ronselen en uitbuiten Thaise vrouwen in Nederland
14 september 2026 19:26
Het OM heeft tot zes jaar cel geëist tegen vier Nederlandse verdachten in een groot onderzoek naar een internationaal netwerk dat Thaise vrouwen seksueel uitbuitte.
In het onderzoek kwamen elf Thaise vrouwen naar voren als slachtoffer. Volgens het OM tekenden de vrouwen bij wervingsbureaus een zogenaamd contract voor visum en vervoer naar Nederland. In werkelijkheid werden ze opgezadeld met hoge schulden die moesten worden afbetaald.
Een 25-jarige Zwollenaar, die zes jaar cel tegen zich hoorde eisen, wordt als spil gezien van het netwerk. Volgens het OM maakte hij deel uit van een internationaal mensenhandel- en mensensmokkelnetwerk dat de Thaise vrouwen naar Nederland haalde voor illegale prostitutie.
De Zwollenaar regelde volgens justitie onder meer vliegtickets, vervoer van de vrouwen, het innen van geld en het doorsluizen van geld terug naar Thailand. Volgens het OM stonden twee Thaise "madames" aan het hoofd van de wervingsbureaus die vrouwen binnenhaalden voor prostitutie in onder meer Nederland.
Tegen de drie andere verdachten heeft het OM lagere straffen geëist. De hoogste strafeis was voor een 43-jarige man uit Zwolle, die volgens het OM fungeerde als de vervanger van zijn 25-jarige plaatsgenoot. Ook hij haalde geld op, werkte samen met de Thaise organisatie en regelde huisvesting voor de vrouwen.
Nog dertien verdachten
Een 33-jarige man uit Arnhem en een 55-jarige vrouw uit Roosendaal kregen lage strafeisen, maar beiden hadden in de ogen van het OM "een onmisbare rol" in de organisatie, waarbij de man bovendien ook nog zelf seks opeiste met enkele slachtoffers.
Het OM meldt dat er nog dertien verdachten terecht staan in deze strafzaak. Het gaat daarbij onder anderen om pandjesbazen en witwassers. De overige strafeisen volgen aanstaande donderdag en begin oktober.
Felle kritiek in Israël op Gaza-docu, minister wil nationaliteit makers intrekken
14 september 2026 19:10
De nieuwe documentaire NAZA levert flinke kritiek op vanuit Israël. In de film vertellen Israëlische militairen anoniem over het toestaan van grote aantallen burgerslachtoffers bij Israëlische aanvallen op Gaza. De minister van Cultuur en Sport Miki Zohar wil de Israëlische regisseurs hun nationaliteit ontnemen. Inmiddels hebben ook het leger en politici fel gereageerd.
In de documentaire spreken de Israëlische regisseurs Yuval Abraham en Rachel Szor met 24 anonieme klokkenluiders uit het Israëlische leger en de inlichtingendiensten. Ze vertellen onder andere hoe kunstmatige intelligentie ingezet wordt bij de bombardementen in Gaza.
NAZA is een afgeleide van de Hebreeuwse term nezek agavi, die nevenschade betekent. De Israëlische inlichtingendienst gebruikt die om aan te geven hoeveel burgerslachtoffers men verwacht bij een luchtaanval op Gaza. De scènes zijn in het diepste geheim bij nacht gedraaid op daken in Tel Aviv. In één van de interviews beweert een bron dat er toestemming was gegeven om 500 burgers te doden om één Hamas-militant uit te schakelen.
De makers van de documentaire laten in een verklaring weten dat ze deze film hebben gemaakt "vanuit een gevoel van plichtsbesef om onze positie als Israëliërs te benutten om de systemen te onderzoeken die schuilgaan achter de massale doding van Palestijnse burgers, waarvoor ons land verantwoordelijk is".
Felle kritiek
In Israël kan de nieuwe documentaire rekenen op felle kritiek. Cultuurminister Miki Zohar noemt de documentaire "verwerpelijk" en spreekt van "verraad". Hij dreigde gisteren om het staatsburgerschap van de twee Israëlische makers in te trekken.
Dat is in Israël juridisch mogelijk, bijvoorbeeld in gevallen van verraad, zware spionage of terrorisme. Minister Zohar heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken vandaag in een brief gevraagd te onderzoeken of de nationaliteit van de makers van de documentaire kan worden ingetrokken.
Oppositieleider Naftali Bennett schrijft op X dat het een "afschuwelijke bloedlaster tegen onze zonen en dochters is". Ook voormalig minister van Defensie en oppositiekandidaat Avigdor Liebermann reageert fel en noemt de regisseurs "Israëlhaters".
Het Israëlische leger verwerpt alle beschuldigingen. De woordvoerder roept de makers op om de documentaire in zijn geheel te kunnen bekijken, zodat het leger kan ingaan op de beschuldigingen.
In een eerdere verklaring schrijft het leger: "Volgens de publicaties is de film gebaseerd op anonieme getuigenissen van mensen wier identiteit niet kan worden geverifieerd. Het is bijvoorbeeld niet vast te stellen of zij daadwerkelijk in het Israëlische leger hebben gediend, in welke functie, of dat zij betrokken waren bij de zaken waarover de beschuldigingen worden geuit."
Staande ovatie
De film ging afgelopen donderdag in première op het filmfestival in Venetië en kon rekenen op een staande ovatie van 25 minuten.
De documentaire ontving afgelopen zaterdag de Special Jury Prize:
Juryvoorzitter Maggie Gyllenhaal prees de film om zijn enorme moed en intelligentie en zei dat de film op een bijzondere manier laat zien hoe een systeem werkt.
De Israëlische makers Yuval Abraham en Rachel Szor maakten ook deel uit van het team achter de documentaire No Other Land, over de verdrijving van Palestijnen door Israël op de bezette Westelijke Jordaanoever. Die film werd vorig jaar bekroond met een Oscar.
Eerdere getuigenissen
Het is niet voor het eerst dat dit soort getuigenissen naar buiten komen. In april 2024 berichtte het Israëlisch-Palestijnse online tijdschrift +972 Magazine over hoe het Israëlische leger kunstmatige intelligentie inzet om te selecteren welke personen doelwit zijn bij bombardementen in Gaza, met weinig menselijk toezicht.
Ook toen sprak het Israëlische leger van valse beschuldigingen. In een verklaring sprak het leger destijds over "simpelweg een database" met beschikbare informatie over gewapende militanten. Volgens het leger zou er geen lijst bestaan van bevestigde militanten die mogen worden aangevallen.
De Amerikaanse krant The New York Times publiceerde eind 2024 een onderzoek waaruit blijkt dat Israëlische commandanten in de eerste weken van de oorlog aanvallen konden uitvoeren waarbij rekening werd gehouden met maximaal twintig mogelijke burgerslachtoffers. In enkele gevallen ging het zelfs om meer dan 100 mogelijke burgerslachtoffers.
De krant baseerde zich daarbij op militaire documenten en gesprekken met Israëlische militairen. Het Israëlische leger bevestigde aan de krant dat het de gevechtsregels had veranderd, maar zei dat zulke aantallen niet automatisch waren toegestaan en dat iedere aanval afzonderlijk op proportionaliteit werd beoordeeld.
Wetgeving rond Schiphol dichterbij, toch heeft Raad van State nog kritiek
14 september 2026 18:05
De Raad van State heeft geen grote bezwaren tegen de plannen van het kabinet over Schiphol. Er moet wel nog het een en ander aangepast worden, met het oog op omwonenden en het milieu, blijkt uit hun advies. Hoewel de minister en Schiphol zelf blij zijn, hebben omwonenden en de Milieufederatie nog hun bedenkingen.
Al jarenlang is er gesteggel over het aantal vluchten op Schiphol. Schiphol moest krimpen vanwege geluidsoverlast voor omwonenden, maar er was discussie over hoeveel vluchten precies. Toenmalig minister van Infrastructuur en Waterstaat besloot uiteindelijk dat er nog 478.000 vluchten van en naar Schiphol zouden mogen vertrekken.
Nu is het aan huidig minister Karremans om de regels over het maximale geluid, de veiligheid, het gebruik van start- en landingsbanen en de uitstoot van stoffen rondom de luchthaven te verbeteren.
Omwonenden vinden het aantal vluchten nog altijd te hoog. "We vinden dat nog steeds onze gezondheid niet wordt meegenomen in de besluitvorming", zegt Stefan Molenaar namens de bewoners.
Geen fundamentele bezwaren
De Raad van State heeft geen fundamentele bezwaren tegen het voorstel. Daarmee lijkt het kabinet weer een stap dichterbij te komen in het vormen van wettelijke regels over het aantal vliegbewegingen en in het verminderen van de geluidshinder voor omwonenden, het zogeheten luchthavenverkeersbesluit (LVB).
Tegelijkertijd is de RvS ook kritisch: de duidelijkheid voor omwonenden is namelijk nog altijd onvoldoende. Zo luidt het advies om duidelijk uit te leggen welke maatregelen getroffen kunnen worden als de geluidsnormen worden overschreden. En als de luchthaven wil doorgroeien naar 500.000 vluchten, wat met deze regels mogelijk is, moet volgens de RvS eerst de bescherming van omwonenden op orde zijn.
Bovendien vindt de RvS de onderbouwing van de milieubelangen nog niet voldoende. Het kabinet stelde voor deze regels een milieueffectenrapport op, maar de keuzes die het kabinet daarin maakt zijn volgens de RvS nog te onduidelijk.
'Niets liever dan duidelijkheid'
Toch is minister Karremans blij met het advies. "Gegeven alle kritiek die het LVB heeft gekregen, is dit advies van de Raad van State absoluut een opsteker", zegt hij. Ook zegt hij de opmerkingen van de RvS mee te nemen in de uiteindelijke regels.
Ook Schiphol zelf staat positief tegenover het advies. "Die 478.000 vluchten zijn genoeg om Schiphol als internationaal knooppunt in Europa in stand te houden", zegt bestuursvoorzitter van Schiphol Pieter van Oord. "Elke industrie wil niets liever dan duidelijkheid van de overheid. Dan kunnen we namelijk verder investeren."
Net zoals Schiphol, zijn ook luchtvaartmaatschappijen blij met de duidelijkheid die er nu is ontstaan."Die aandachtspunten lijken alleen maar nuttig om tot een weloverwogen besluit te komen, dat recht doet aan de omwonenden, Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen", schrijft Brancheorganisatie Barin.
Werk aan de winkel
Toch zijn het de omwonenden die op basis van het advies zien dat er nog veel werk aan de winkel is voor de minister. "Toen ik het las moest ik eerst een beetje lachen, want er staat echt nog fundamentele kritiek in waar de minister nog niets mee heeft gedaan", zegt Molenaar.
Hij uitte een half jaar geleden namens de omwonenden al kritiek op de plannen van het kabinet, die volgens hem veel lijken op de kritiek die in het advies van de RvS staat. "Wij zien als omwonenden en bewoners dat dit niet zomaar opgelost is. We vinden namelijk dat onze gezondheid bijvoorbeeld nog niet wordt meegenomen in het beleid", zegt hij.
Molenaar hoopt dat de minister aan de slag gaat met het advies, met name met het oog op de bewoners.
Ook de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland neemt het op voor de omwonenden in hun reactie. Wat de organisatie betreft moet de minister terug naar de tekentafel. "Ik hoop dat minister en ministerie niet horende doof en ziende blind blijven voor deze adviezen. De onderbouwing is als een kaartenhuis dat instort. Het ontwerp-LvB beschermt omwonenden onvoldoende tegen vliegtuiglawaai. Dat is nu klip en klaar", zegt Sijas Akkerman, directeur van de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland.
De RvS adviseert het kabinet om rekening te houden met de opmerkingen voordat een besluit wordt genomen. Minister Karremans wil de nieuwe regels op 1 november laten ingaan.
Band Oasis kondigt nieuwe tour aan, ook optredens in Amsterdam
14 september 2026 17:54
Oasis heeft voor volgend jaar een grote internationale tour aangekondigd. De Engelse band rond de broers Liam en Noel Gallagher komt ook naar Nederland. Op 16 en 17 juli staat Oasis in de Johan Cruijff Arena in Amsterdam.
In totaal heeft de band 38 optredens aangekondigd, van mei tot september 2027. De meeste concerten staan gepland in grote stadions in onder meer Manchester, München, Parijs en Boston. Fans kunnen zich de komende dagen registreren om in aanmerking te komen voor tickets.
Ruzies
Oasis werd opgericht in 1991 en had tot 2009 tal van successen. Grote hits waren onder meer Wonderwall en Don't Look Back in Anger. De band kwam ook vaak in het nieuws door de wilde levensstijl van de bandleden en de ruzies tussen de broers Liam en Noel. In 2009 liep de ruzie zo hoog op dat Noel uit de band stapte en niet veel later kondigde Liam aan dat Oasis niet meer bestond.
In augustus 2024 kondigden de bandleden aan weer bij elkaar te komen, vorig jaar volgde een reeks concerten in het Verenigd Koninkrijk. De afgelopen dagen werden er op de socialemediakanalen van de band al tal van hints gegeven dat er meer optredens aan zaten te komen.
Kiezen uit honderden studies: oriëntatiejaar op het mbo steeds populairder
14 september 2026 17:52
Stel je voor: je bent 16 jaar en je moet kiezen uit een van de honderden mbo-opleidingen. Ga je voor een opleiding tot mediamaker, keukenmonteur of luchtvaartdienstverlener? Voor de groeiende groep die er niet uitkomt is er sinds een aantal jaren een breed oriëntatiejaar, waarin studenten verschillende opleidingen en bedrijven kunnen bekijken om te ervaren wat het beste bij hen past.
De populariteit daarvan neemt toe: waar in 2019 279 studenten voor een oriëntatiejaar kozen, waren dat er vorig jaar 747. Het werkelijke aantal is nog veel hoger, want veel mbo's bieden ook specifiekere oriëntatiejaren aan, zoals een technisch of een creatief oriëntatiejaar. Die zijn niet in de cijfers meegenomen.
Goede ontwikkeling
De MBO Raad, die opkomt voor het middelbaar beroepsonderwijs, is enthousiast over de oriëntatiejaren. "Het geeft studenten tijd om een keuze te maken over hun definitieve studierichting", zegt woordvoerder Jessy Burgers.
Op het mbo zijn per richting veel opleidingen. Een student die bijvoorbeeld graag de techniekkant op wil, kan uit wel 140 verschillende opleidingen kiezen. Dat maakt de keuze volgens de MBO Raad extra ingewikkeld.
"Het is lastig voor studenten om te kiezen als je niet precies weet wat het vak inhoudt. Zelfs als je weet dat je monteur wilt worden dan nog is de keuze enorm: van hoogspanningsmastmonteur, tot het monteren van koude- en klimaatsystemen of laagspanningsdistributie."
Uitvallen voorkomen
Mbo-opleider Summa in Eindhoven biedt zowel een technisch als een breed oriëntatiejaar. De groep die voor die jaren kiest is niet gigantisch, maar groeit wel. Dit jaar zijn een kleine twintig studenten begonnen aan het oriëntatiejaar techniek.
Annemarie Moons, voorzitter college van bestuur bij Summa, gunt iedereen die twijfelt zo'n jaar. "Na de havo of vwo nemen studenten vaak een tussenjaar om erachter te komen wat bij ze past. Deze tussenjaren of tussenhalfjaren zijn daar ook heel geschikt voor."
Volgens Moons leert de student zichzelf beter kennen in zo'n jaar en is het een verstandige manier om te voorkomen dat studenten uitvallen omdat ze de verkeerde studiekeuze maken.
Geen studievertraging
Bij Nimeto in Utrecht, een creatieve mbo, is het oriëntatieprogramma populair. Volgens Henk Vermeulen, voorzitter van het college van bestuur, kiest bijna twintig procent van de studenten hiervoor. Vooral na corona nam de behoefte toe, merkte Vermeulen. "Door al het binnen zitten, zagen we dat aankomend studenten bijna niet durfden te kiezen."
Het oriëntatieprogramma bij Nimento duurde in eerste instantie een heel onderwijsjaar, inmiddels is dat een halfjaar. "Daarin ga je alle opleidingen af: van decorbouwer tot erfgoedschilder", zegt Vermeulen. Na het halfjaar kunnen studenten zonder vertraging instromen bij de studie van hun keuze.
Eerder oriënteren
De meeste oriëntatie-jaren kosten een studiejaar en dus ook geld. Volgens de opleidingen en de MBO Raad zou dat geen reden moeten zijn om het oriëntatiejaar niet te aan te bieden. "Uitvallen of van studie wisselen is duurder", zegt Burgers van de MBO Raad. Voorzitter Moons van Summa is het daarmee eens, "Gun jezelf de ruimte om te kiezen wat er bij je past."
De brede oriëntatiejaren zijn onderdeel van een pilot van het ministerie, die nog twee jaar loopt. In die tijd wordt onderzocht of de oriëntatieprogramma's studenten helpen een betere keuze te maken.