Syrische SDF meldt aanvallen op gevangenissen voor IS-strijders, dag na ondertekening bestand
19 januari 2026 17:46
Een dag na de ondertekening van het staakt-het-vuren tussen de Syrische regering en de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) zijn er opnieuw gevechten gemeld.
Volgens het Syrische leger zijn er drie militairen gedood bij gevechten. Het door de Koerden gedomineerde SDF heeft het over "tientallen gedode SDF-strijders" en beschuldigt "aan de regering gelieerde milities" van een aanval op de Shaddadi-gevangenis in Hasaka, in het noordoosten van het land.
De Syrische regering ontkent de beweringen van de SDF.
Geen hulp van internationale troepen
In de Shaddadi-gevangenis zitten duizenden IS-strijders, schrijft SDF op X. De groepering zegt de controle over de gevangenis kwijt te zijn, nadat eerst meerdere aanvallen waren afgeslagen. Aan herhaalde hulpverzoeken aan de door de VS geleide internationale troepen zou geen gehoor zijn gegeven.
Ook zijn er volgens de SDF bij gevechten bij de al-Aqtan-gevangenis in Raqqa negen SDF-strijders gedood. In de laatste update hierover schrijft de groepering dat er nog steeds wordt gevochten.
De SDF spreekt van een "zeer gevaarlijke ontwikkeling". Volgens de groepering vormt de inname van de gevangenis een bedreiging van de stabiliteit. De beweging waarschuwt voor een "terugkeer naar chaos en terrorisme".
Oproep mobilisatie
De Koerdische politicus Foza Alyusuf roept op tot de mobilisatie van de Koerdische strijdkrachten, omdat de Syrische regering zich niet aan de afspraken van het staakt-het-vuren houdt. "Onze mensen moeten waakzaam zijn en op alle scenario's voorbereid zijn", schrijft de politicus op X.
Nieuwszender Al Jazeera meldt op basis van een bron bij het Syrische ministerie van Defensie dat er burgers gewond zijn geraakt bij een explosie in Hasaka. Volgens de bron was het explosief geplaatst door de PKK. Volgens de afspraken in het gisteren overeengekomen bestand moeten alle PKK-strijders het land verlaten.
Gisteren meldde de Syrische regering dat er een staakt-het-vuren was ondertekend met de door de Koerden gedomineerde SDF. Dat volgde op dagen van gevechten waarbij het Syrische regeringsleger snel oprukte in het noordoosten van Syrië.
De twee partijen zouden 14 punten zijn overeengekomen, waaronder de terugtrekking van de SDF uit de provincies Raqqa en Deir al-Zour. Daarbij moeten ook de olievelden die jarenlang onder controle hebben gestaan van de strijders worden overgedragen.
In het akkoord staat ook dat de Syrische overheid de controle krijgt over IS-gevangenen. Ook zou de regering verantwoordelijk zijn voor hun beveiliging. Dat geldt ook voor buitenlandse IS-gevangenen. Daar zijn internationaal zorgen over, vanwege het jihadistische verleden van de nieuwe machthebbers. Er zouden al direct IS-gelieerde gevangenen zijn vrijgelaten.
Het Syrische leger beschuldigt de SDF juist van het vrijlaten van IS-strijders uit de Shaddadi-gevangenis. Het leger zegt er alles aan te doen om de orde te herstellen. Volgens het leger weigerde de SDF om de leiding over de gevangenis over te dragen.
Ontmoeting SDF-leider
Later vandaag staat er een ontmoeting tussen de Syrische president al-Sharaa en de aanvoerder van de SDF, Mazloum Abdi, gepland.
De SDF-leider liet gisteren weten dat hij het akkoord had geaccepteerd om "het bloedvergieten te stoppen."
Luchtmacht gaat volgende week oefenen met F-35's op Schiphol
19 januari 2026 17:30
Wie volgende week het geluid van gevechtsvliegtuigen boven Schiphol hoort, hoeft niet te denken aan een militaire invasie van een buitenlandse mogendheid. De Koninklijke Luchtmacht gaat voor het eerst oefenen vanaf de nationale luchthaven, heeft Schiphol bekendgemaakt.
De oefening is op dinsdag 27 en woensdag 28 januari. Bij de training worden vier F-35-gevechtsvliegtuigen en een transport- en tankvliegtuig ingezet, die op verschillende momenten zullen aankomen en vertrekken.
Het tankvliegtuig is onderdeel van de Multinational MRTT Unit. Dat is een NAVO-vloot die gebruikt wordt om andere vliegtuigen bij te tanken in de lucht, en ook voor het vervoer van mensen en vracht.
De oefening is bedoeld om te kijken hoe militaire vluchten veilig en verantwoord kunnen vanaf een vliegveld dat normaal gesproken niet voor militaire doeleinden wordt gebruikt.
Volgens de luchthaven is de training belangrijk omdat Schiphol een grote rol speelt in de bereikbaarheid van Nederland. Het moet eraan bijdragen dat de infrastructuur "sterk en weerbaar blijft, ook in mogelijke tijden van crisis in conflict".
De luchthaven is bovendien belangrijk voor Defensie omdat militaire vliegtuigen niet uitsluitend afhankelijk moeten zijn van de militaire vliegbases in Nederland, schrijft Schiphol.
'Vliegbewegingen tijdelijk hoorbaar'
Omwonenden kunnen last hebben van het geluid dat bij de oefening komt kijken, "maar dat betreft een tijdelijk effect", verzekert Schiphol. Omringende gemeenten en andere belanghebbenden zijn al ingelicht over de oefening.
De reguliere vluchten kunnen gewoon doorgaan, laat Schiphol weten. Als de oefening voorbij is, vliegen de F-35's en het transportvliegtuig door naar de gebruikelijke oefengebieden van Defensie.
Wereldleiders reageren verdeeld op uitnodiging voor vredesraad van Trump
19 januari 2026 17:21
Steeds meer landen maken bekend dat ze door de Amerikaanse president Trump zijn uitgenodigd om toe te treden tot zijn vredesraad. Australië, Canada, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk kregen een uitnodiging, maar ook Paraguay, Cyprus, Albanië en zelfs Rusland en Belarus. Het ene land is heel enthousiast over de plannen, andere landen reageren terughoudend.
Die zogenoemde 'board of peace', waarvan Trump zelf voorzitter zal worden, is onderdeel van de aangekondigde tweede fase van het Amerikaanse twintigpuntenplan voor Gaza. Het verwoeste Palestijnse gebied zal het eerste aandachtspunt zijn van de raad, later moet die worden ingezet voor andere conflicten.
Vandaag maakten Rusland en Belarus bekend ook te zijn uitgenodigd. Beide landen worden vanwege de oorlog in Oekraïne door westerse landen doorgaans gemeden. Het Kremlin stelt dat de uitnodiging "wordt bestudeerd". De Belarussische leider Loekasjenko heeft de uitnodiging "verwelkomd".
Zorgen en kritiek
Niet iedereen reageert enthousiast. Zo heeft Frankrijk volgens een bron bij persbureau Reuters gezegd de uitnodiging af te wijzen. Zo zou het initiatief veel vragen oproepen over de rol van de Verenigde Naties, een rol die niet ter discussie kan komen te staan, aldus de bron. Anonieme westerse diplomaten zeiden gisteren al tegen Reuters dat het erop lijkt dat Trumps raad de VN zou ondermijnen.
VN-secretaris-generaal Guterres zegt dat "lidstaten vrij zijn om zich in verschillende groepen te verenigen" en dat de Verenigde Naties "altijd hun mandaat zullen blijven uitvoeren".
Ook de deelname van de Britten is nog onzeker. Volgens bronnen van persbureau Bloomberg zou premier Starmer de uitnodiging met bondgenoten willen bespreken en over de voorwaarden willen praten.
Prominenten
Vrijdag maakte Trump de komst van de 'board of peace' wereldkundig. Zijn vredesraad zal worden bijgestaan door twee ondersteunende raden, waaronder de 'founding executive board' met daarin veel prominenten.
Zo staan de voormalige Britse premier Tony Blair, Trumps schoonzoon Jared Kushner, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en de speciale Amerikaanse gezant voor het Midden-Oosten Steve Witkoff op de lijst.
In de tweede ondersteunende raad, de 'Gaza executive board', zitten vooral uit functionarissen uit Europa en het Midden-Oosten. Oud-gezant van de Verenigde Naties Sigrid Kaag behoort ook tot deze raad en moet in de tweede fase toezien op het overgangsbestuur in Gaza.
Tientallen uitnodigingen
Inmiddels heeft Trump zo'n zestig leiders uitgenodigd om lid te worden. Zo zijn ook de Hongaarse premier Orbán, de Jordaanse koning Abdullah, de Argentijnse president Milei en de Turkse president Erdogan uitgenodigd.
Hongarije en Vietnam stellen de uitnodiging van Trump te hebben geaccepteerd. Ook de leiders van Kazachstan en Oezbekistan zullen toetreden tot de raad, zo meldden hun woordvoerders vandaag.
Tot ongenoegen van de Israëlische premier Netanyahu zijn er geen Israëlische functionarissen uitgenodigd om plaats te nemen in het bestuur van de raad. Wel zijn er functionarissen uit Qatar en Turkije toegevoegd tot leden van de ondersteunde raad waarin ook Kaag zit.
Geen Gaza in concept
De wereldleiders die toetreden tot de vredesraad kunnen drie jaar lid zijn, Trump bepaalt of dat lidmaatschap wordt vernieuwd of niet. Wie permanent lid wil worden van de vredesraad moet 1 miljard dollar betalen.
Het is de bedoeling dat de nieuwe vredesraad zich eerst gaat richten op Gaza. The New York Times heeft een concept-handvest van het nieuwe orgaan ingezien, waarin opvallend genoeg met geen woord wordt gerept over Gaza.
Daarmee wordt de indruk gewekt dat Trumps plannen verdergaan dan de wederopbouw van het verwoeste Palestijnse gebied. Op sociale media spreekt de Amerikaanse president zelf over de "grootste en meest prestigieuze raad die ooit is samengesteld, op welk moment en welke plaats dan ook".
Directeur Van Breemen (50) van museum Naturalis onverwachts overleden
19 januari 2026 16:53
Directeur Marjolein van Breemen van museum Naturalis in Leiden is op 50-jarige leeftijd overleden. Het natuurhistorisch museum schrijft in een verklaring op de website dat Van Breemen dit weekend onverwachts is overleden. "Wij zijn verslagen en verdrietig en kunnen het nieuws nog maar moeilijk bevatten." Een doodsoorzaak is niet bekendgemaakt.
Het museum noemt Van Breemen een zeer gewaardeerde, deskundige collega en een geweldig mens. "Altijd vol energie en ideeën. Sprankelend, empathisch en gezellig."
Volgens het museum heeft Van Breemen zich "gedurende vele jaren met grote toewijding ingezet bij Naturalis, in de wereld van de science centers en de museumsector in de breedte". De vlag hangt vandaag halfstok bij Naturalis.
Van Breemen was sinds 2023 directeur bij Naturalis. Daarvoor werkte ze bijna 17 jaar bij NEMO Science Museum in Amsterdam, waar ze de laatste vijf jaar in de directie zat en verantwoordelijk was voor het inhoudelijke programma.
Bezoekersrecord
In een interview met streekomroep Centraal+ anderhalve week geleden vertelde Van Breemen dat Naturalis vorig jaar een recordaantal van ruim 541.000 bezoekers heeft getrokken.
Volgens Van Breemen was er niet één duidelijke oorzaak van de gestegen bezoekersaantallen. Wel was er volgens haar een belangrijke rol weggelegd voor de tentoonstellingen en de publieksprogramma's. Zo trok een expositie over een kudde triceratopsen veel bezoekers. "Dat was ook echt een unieke kudde," zei Van Breemen.
De directie was ook tevreden over de waardering van het publiek. Het museum kreeg een gemiddelde beoordeling van 8,5, aldus Van Breemen. Volgens haar zei dat iets over de impact van Naturalis: "We hopen natuurlijk dat dat iets zegt over hoeveel harten we hebben kunnen openen en dat mensen van de natuur zijn gaan houden."
Docent veroordeeld tot vier jaar cel voor ontucht met minderjarige leerlingen
19 januari 2026 16:14
De rechter heeft een 46-jarige man uit Utrecht die werkte als docent veroordeeld tot vier jaar cel voor ontucht met minderjarige leerlingen. Ook krijgt hij een beroepsverbod van negen jaar. Hij heeft de ontucht over een periode van zeven jaar gepleegd.
De zaak kwam aan het licht toen een slachtoffer zich meldde bij de politie. Zij had op 17-jarige leeftijd een relatie gekregen met Olav A., die toen 38 jaar oud was en als docent werkte op een middelbare school in Zeist. Het slachtoffer zat daar op school.
Na de aangifte in 2024 volgden er aangiftes van ontucht en poging tot ontucht van twee andere meisjes. Deze slachtoffers waren ten tijde van de (poging tot) ontucht 16 jaar en volgden onderwijs op een school in Almere, waar de docent werkte als leerlingencoördinator.
A. heeft met een van de 16-jarigen seks gehad, en heeft het andere meisje via sociale media als Snapchat geprobeerd te verleiden tot seks. Hij heeft zich volgens de rechter ook schuldig gemaakt aan het maken van kinderporno.
Vast patroon
Hij heeft toegegeven dat hij zich aangetrokken voelt tot meisjes vanaf ongeveer 14 jaar oud. Volgens de rechter ging hij volgens een vast patroon te werk. In eerste instantie stelde hij zich op als steunpilaar voor onzekere meisjes. Hij wierp zich op als hun coach of mentor en na verloop van tijd ging hij zich misdragen.
"Het contact begon onschuldig, maar de verdachte ging later op school over tot lichamelijke aanrakingen", schrijft de rechtbank Midden-Nederland. "Vervolgens ging het contact online verder op expliciet seksueel contact, waarbij A. de slachtoffers naaktbeelden naar hem liet sturen". Daarna liet de man meisjes bij zich thuis komen, waar de ontucht plaatsvond.
Ook acht de rechtbank bewezen dat hij online seksueel contact had met andere minderjarigen. Zo deed hij zich voor als 16-jarige jongen op Snapchat, waar hij slachtoffers instructies gaf over de naaktfoto's die ze hem moesten sturen. Daar is bewijs voor gevonden op zijn telefoon. Uit onderzoek blijkt ook dat op zijn telefoons beelden van kindermisbruik stonden. Een aantal slachtoffers hiervan heeft ook aangifte gedaan tegen A.
Onder de radar
In de Volkskrant werd dit weekend in een uitgebreid artikel beschreven hoe de verdachte lange tijd onder de radar bleef en op verschillende scholen kon blijven werken, ondanks geruchten over zijn misdragingen. De krant schrijft dat het voor scholen moeilijk is elkaar te waarschuwen voor seksueel grensoverschrijdend gedrag van oud-docenten. Dat komt deels door de strenge privacywetgeving.
De straf die de rechtbank heeft opgelegd is lager dan de eis van het Openbaar Ministerie. Die had zeven jaar gevangenisstraf en een beroepsverbod van tien jaar geëist.
Handel VS weer onzeker, maar Nederlands bedrijfsleven snapt tegenmaatregelen Europa wel
19 januari 2026 15:43
De onzekerheid voor het Europese bedrijfsleven rondom Amerikaanse importheffingen is terug van nooit helemaal weggeweest. Europese landen die militairen naar Groenland sturen, krijgen per 1 februari 10 procent extra importheffingen aan de broek. Dat is bovenop de 15 procent die al betaald moet worden over export naar Amerika.
De EU dreigt met een tegenreactie. Een lange lijst Amerikaanse producten, met een jaarlijkse importwaarde van 93 miljard, zou ook belast gaan worden met importheffingen.
Ook is opeens de 'handelsbazooka', het weren van Amerikaanse bedrijven, bespreekbaar. Het Nederlandse bedrijfsleven is zeer bezorgd, omdat de hoogoplopende ruzie de handel ernstig kan raken. Toch is er volop begrip voor de Europese reactie: "We steunen volledig dat Europa een grens trekt en zich niet laat chanteren", zegt werkgeversorganisatie VNO-NCW.
Machines en sterke drank
"Dit is bijzonder heftig. Het is pure machtspolitiek. Defensiebeleid, strategie en economische beleid allemaal samengevoegd", zegt Theo Henrar van FME, de ondernemersorganisatie voor bedrijven in de technologische industrie. "Het is buitengewoon schadelijk voor onze bedrijven en onze handelsrelaties".
Naast staal en andere chemische producten verkoopt Nederland veel machines voor de landbouw en industrie aan de VS.
Nederland verhandelt ook sterke drank. "Ik ben vrij positief ingesteld, maar het ziet er niet zo fantastisch uit", zegt drankenexporteur Pim Wijers van Must Have Malts uit Utrecht. Hij verkoopt veel Schotse whisky aan de VS. "Amerika is iets meer dan 50 procent van onze afzet, dus we moeten wel een plan B verzinnen. Het is pompen of verzuipen."
Weg of blijven
In april kondigde Trump wereldwijde importtarieven aan. De onzekerheid die dat bracht voor Europese bedrijven is niet meer weggegaan. Langlopende en verwarrende onderhandelingen en rechtszaken over de heffingen maken het voor bedrijven lastig om de koers te bepalen.
De cijfers over de effecten op de handel zijn nog niet compleet. In de eerste helft van 2025 groeide de Nederlandse export naar de VS juist hard. Veel exporteurs stuurden hun producten nog Amerika in voordat de heffingen ingingen.
Het beeld is dus incompleet, en niet eenduidig, zegt Evofenedex, de branchevereniging voor importeurs en exporteurs. "Ondernemers zitten opnieuw in een periode van onzekerheid met dreigende heffingen. Tot nog toe zagen we dat de impact sterk verschillend per onderneming uitpakte", zegt Elmar Otten van Evofenedex, "Je hebt bedrijven die zich uit Amerika terugtrekken en bedrijven die juist hun handel daar versterkt hebben door te investeren in de VS."
Toch is het effect op de handel overduidelijk negatief, zegt Otten. "Hier is niet op te plannen. Die importheffingen leveren hogere prijzen op voor klanten in Amerika. Als het te duur wordt, kun je als Nederlands bedrijf marktaandeel of marge kwijtraken."
Dat ziet ook de bloemen- en plantensector, die vandaag exportcijfers van 2025 presenteerde. Er werden ruim 10 procent meer bloemen en planten naar de VS gestuurd, maar dat komt door de verkoop vóór Trumps importheffingen. Die compenseerde ruimschoots de exportkrimp van de afgelopen maanden. Matthijs Mesken, directeur van de Vereniging van Groothandelaren in Bloemkwekerijproducten, vreest dat de krimp doorgaat: "Met de nieuwe heffingen lijkt die negatieve ontwikkeling zich door te zetten."
Bazooka
Nu komt Europa dus met een tegenreactie. Een oude lijst wordt van stal gehaald. Van spijkerbroeken tot vliegtuigonderdelen: als Trump zijn heffingen doorzet, kan hij rekenen op importheffingen op veel Amerikaanse producten.
Daarnaast heeft Europa nog de zogeheten 'handelsbazooka' achter de hand. Daarmee kan Amerikaanse bedrijven de toegang tot de EU-markt ontzegd worden. De Franse president Macron wil dit inzetten als Trump extra importheffingen oplegt.
Zulke heftige maatregelen schaden ons ook, zegt Henrar van FME, die wel begrip heeft voor de Europese tegenmaatregelen. Werkgeversorganisatie VNO-NCW hoopt dat de ruzie niet nog hoger oploopt, maar snapt de Europese tegenreactie ook wel: "Het Nederlands bedrijfsleven staat achter de Europese Unie en het Nederlands kabinet. Uiteindelijk is het wel van belang dat de spanningen tussen de EU en de VS niet verder escaleren."
Evofenedex benadrukt dat dit middel de relatie tussen de VS en de EU langdurig kan aantasten. "Handel is meer dan import en export. Als de VS en de EU elkaars bedrijven gaan weren, betekent dat ook grote Amerikaanse investeringen in Europa in gevaar komen en andersom".