In de rij voor Ter Apel: 'We hebben een probleem, maar komen morgen terug'
20 mei 2026 20:27
Elk uur stopt een bus bij het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel. Per bus stappen enkele mensen uit. Het ene uur zes, dan eens drie, dan weer vijf en een keer eentje. Met grote koffers lopen ze hoopvol richting de poort van het aanmeldcentrum. Maar vandaag krijgen de meesten te horen: geen plek.
"Nieuw?", vraagt de beveiliger bij de poort. Geen reactie. "Asiel?" De zes mannen die tegen twee uur aankomen met de bus knikken. Ze wurmen zich een voor een met hun grote koffer door de draaipoort.
In het Engels legt de beveiliger uit dat ze mogen doorlopen en zich verderop bij het loket van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) mogen melden. Daar wordt een eerste schifting gemaakt: alleen voor kwetsbare personen is nog plek. In de praktijk komt dat neer op alleenstaande minderjarigen, mensen met medische indicaties en andere kwetsbare mensen als zwangeren, gezinnen, lhbti-personen en mensen die in gevaar kunnen komen door eerwraak.
Polsbandje en brief
En zo komen enkele uren later degenen die zich hoopvol hadden aangemeld gedesillusioneerd terug. Met een loopbrief, een soort bewijs dat ze zich hebben aangemeld met een nummer voor de volgorde. Een oranje polsbandje dat ze hebben gekregen maakt hun situatie nog iets duidelijker en herkenbaarder.
Een van hen is een jonge man met een rode rugzak. "Ze zeiden dat ik later maar eens moet terugkomen. Over een week ofzo", vertelt hij gelaten. Wat hij nu moet doen, weet hij eigenlijk niet. Hij reist eerst naar een grotere stad. "Zwolle bijvoorbeeld. Vandaaruit kijk ik wel weer verder."
Zelf een slaapplek zoeken
Ook een zojuist gearriveerde man uit Pakistan staat verdwaasd buiten met de loopbrief in zijn hand. Morgen mag hij het opnieuw proberen, in de hoop dat er dan wel plek is. "We hebben een probleem", vertelt hij in gebrekkig Engels, terwijl hij zijn documenten laat zien. Waar hij vanavond moet slapen? Hij heeft geen idee. "Maar morgen kom ik terug."
Om de gestrande nieuwkomers op te vangen is het Rode Kruis aanwezig bij het centrum. "Dit is wat wij verwachtten", zegt Bastiaan van Blokland van de hulporganisatie. "Dat er niet genoeg plek is en mensen hier buiten terechtkomen. Ze worden eigenlijk aan hun lot overgelaten."
Het Rode Kruis deelt water en eten uit. "De minimale benodigdheden om te overleven", aldus Van Blokland. Hoewel het Rode Kruis in no-time sporthallen kan inrichten met bedden, weigeren ze nu zelfstandig slaapplekken te regelen. "De overheid is verantwoordelijk voor de opvang. Wij staan klaar om te helpen, maar zij moeten de regie nemen."
Toch vertrekt niet iedereen met lege handen. Een man die zich gisteravond nog aanmeldde heeft geluk. Hij kreeg een ov-dagkaart en een doorverwijsplek naar het Brabantse Budel. Het COA probeert de druk te verlichten door mensen snel door te plaatsen. "Het is hier te druk, het kamp is vol. Maar ze hebben me snel geholpen."
De middag is voorbij, de avond begint te vallen, en de onzekerheid onder de asielzoekers buiten de poort neemt toe. Niemand lijkt te merken dat de regen is vertrokken en de zon is gaan schijnen.
'Solidariteit nodig'
Van Bloklands frustratie is voelbaar: "Er is nu maatschappelijke solidariteit nodig. We hebben een gemeente nodig die zegt: 'Wij openen onze deuren, wij openen die sporthal.' Je kunt deze mensen nu geen zekerheid bieden, behalve dat we er voor ze zijn en dat er naar hen wordt omgekeken. Maar er moet écht meer gebeuren."
Aan de rand van het grasveld worden toiletten neergezet. Van Blokland loopt verder om de vijfentwintig tot dertig mensen die maar zijn gaan zitten water aan te bieden. "Meer kun je nu niet doen."
Amerika dreigt olie- en gaslevering aan Europa te stoppen vanwege klimaatregels
20 mei 2026 20:11
Een lange, koude en dure winter, dat staat Europa te wachten als het de strenge milieuregels voor fabrikanten van fossiele brandstoffen niet snel versoepelt. Daarvoor waarschuwt Andrew Puzder in het FD.
Hij is ambassadeur van de Verenigde Staten bij de Europese Unie en volgens hem zijn de klimaatregels 'onuitvoerbaar'. De regels zijn twee jaar geleden door de EU vastgelegd in de methaanwet, die volgend jaar moet ingaan.
Het doel daarvan is om de uitstoot van methaan die vrijkomt bij olie- en gaswinning te verminderen. Energieleveranciers zijn daarmee verplicht om te melden hoe hoog de uitstoot van het broeikasgas is en moeten maatregelen nemen om die ook terug te dringen. Als zij dat niet doen volgen er boetes.
Erg afhankelijk
Maar volgens de Amerikaanse ambassadeur is dat niet te doen en dreigt hij dus dat de olie- en gaslevering aan Europa per 1 januari stopt als er niets verandert. Volgens de VS kunnen ze hun olie en gas ook naar Azië sturen in plaats van naar Europa.
"Dat is bijzonder ongemakkelijk voor de Europese Unie", zegt energiedeskundige Lucia van Geuns van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS). "Wij zijn erg afhankelijk van import van zowel ruwe olie als vloeibaar aardgas, met name uit de Verenigde Staten."
Schaliegas, schalieolie en aardgas en -olie worden grootschalig gewonnen in de VS, legt Van Geuns uit. Daarbij is vaak sprake van methaanuitstoot bij de productie, "maar die administratie is niet altijd op orde".
"Het brengt veel papierwerk met zich mee, maar uiteindelijk is dat nodig om importeurs inzicht te geven in hoeveelheid methaan die zij indirect invoeren via de import van ruwe olie en aardgas."
Tempo te hoog
De nieuwe regels zijn door de EU bedacht in een tijd dat er nog geen sprake was van een oorlog in het Midden-Oosten en de afsluiting van de Straat van Hormuz. De manier waarop Europa het wil uitvoeren is een probleem, vindt directeur Jan-Willem van den Beukel van de belangenorganisatie van energiebedrijven, Vemobin.
"We steunen het doel van de methaanregels en het terugdringen van methaanemissies, maar de wereldwijde oliemarkt staat er al slecht voor", zegt Van den Beukel. Er is niet 'gecertificeerde' olie beschikbaar, zegt hij. Als de EU het plan doorzet, verwacht hij dat bedrijven geen interesse meer hebben om te exporteren naar Europa.
"Toen de regels werden opgesteld was dat voor binnen Europa", zegt Van den Beukel. Nu gelden ze ook voor de rest van de wereld, maar volgens Van den Beukel is het tempo van de EU te hoog. Als ze daar rekening mee houden zou een groter deel van de beschikbare olie aan de eisen kunnen voldoen.
Gebeurt dat niet, dan kan dat leiden tot meer import van eindproducten zoals benzine en diesel, denkt Van den Beukel. En dat kan weer leiden tot hogere prijzen. Ook energiedeskundige Van Geuns vraagt zich af of Europa de VS en andere landen kan vragen om aan de nieuwe regels te voldoen.
"Met een crisis in het Midden-Oosten waarin wij wel degelijk ook de gevolgen zien en voelen met betrekking tot de betaalbaarheid van gas, maar ook de betaalbaarheid van bijvoorbeeld olieproducten zoals kerosine en diesel, zijn we eigenlijk nu niet in een positie om dat te eisen."
Van tafel
In Brussel wordt erover gesproken om de regels misschien wat te versoepelen. Als het aan Europarlementariër Auke Zijlstra (PVV) ligt gaat de wet van tafel. Volgens hem zijn de bezwaren van de Amerikanen terecht en moet Europa kiezen: "Gas kopen in de VS, of we zitten vanaf januari met een gat van 25 procent in onze gasvoorziening."
Europarlementariër Mohammed Chahim (GroenLinks-PvdA) heeft juist geen begrip voor de Amerikanen en zegt dat Europa de rug recht moet houden. "We zijn een ontzettend belangrijke markt, ook voor de Amerikaanse olie- en gasindustrie, vooral gas", zegt Chahim. Hij kan zich niet voorstellen dat de VS zomaar een andere partij vindt waaraan ze miljarden verdienen en "daarmee ons aan de kant zetten."
Klimaatminister Stientje van Veldhoven zegt dat het belangrijk is om schone olie en gas te winnen, maar dat moet ook gebeuren op een manier die uitvoerbaar is. De Europese Commissie voert daar nog gesprekken over. "Ik weet zeker dat ze met een oplossing zullen komen", besluit de minister.
Op zoek naar tweelingzusje van de aarde; telescoop bijna klaar voor lancering
20 mei 2026 19:46
De 'aardseplanetenjager' wordt hij genoemd. De nieuwe Europese ruimtetelescoop Plato wordt begin volgend jaar gelanceerd en vandaag was hij nog een laatste keer voor de pers te zien, in Noordwijk. Binnenkort vertrekt de complexe ruimtekijker naar de lanceerbasis in Frans-Guyana.
"We hebben elf van de camera's van de Plato-telescoop getest bij onderzoeksinstituut SRON in Groningen", vertelt planeetonderzoeker Michiel Min in de stofvrije ruimte waar de telescoop staat voor de laatste tests. "Die lenzen zijn best fors, maar als je zo die hele telescoop ziet, zo groot als een klein vliegtuig, denk je wel even: 'wow'."
Dat wow-gevoel wordt nog groter als je weet dat Plato straks op 1,5 miljoen kilometer van de aarde twee jaar lang hetzelfde stuk van de sterrenhemel zal vastleggen. Om op zoek te gaan naar de heilige graal: een tweelingzusje van de aarde.
Planeten bij andere sterren zijn een geliefd thema in films (en boeken) als Project Hail Mary. Maar wat weten we inmiddels echt van die zogeheten exoplaneten? Van enkele tientallen is bekend dat ze zo'n beetje hetzelfde formaat hebben als de aarde.
De laatste jaren kunnen astronomen steeds meer details 'zien', bijvoorbeeld waar zo'n planeet uit bestaat, en of er water en een atmosfeer te vinden zijn. Toch blijft het onderzoek een krachttoer, want zelfs de dichtstbijzijnde exoplaneten draaien zo onvoorstelbaar ver weg om hun sterren dat ernaartoe vliegen met een raket duizenden jaren zou duren.
Totaalplaatje
"We hebben ruim 7000 exoplaneten ontdekt, en ze waren allemaal verrassend", vertelt onderzoeker Heike Rauer. "Maar is er een zoals de aarde bij? We willen weten of ze rotsachtig of gasvormig zijn, of ze een kern hebben, een atmosfeer. Plato is daar ideaal voor."
Plato heeft een arsenaal aan instrumenten om naar aardse planeten te zoeken, onder meer door sterren heel lang te observeren en heel nauwkeurig te meten hoe het licht verandert als een planeet er voorlangs gaat. Ook de ster zelf wordt bestudeerd, en zo ontstaat een totaalplaatje.
Andere telescopen konden dat ook al, zoals de James Webb-telescoop, maar Plato gaat nog verder. De camera's filmen met twee miljard pixels om zo nauwkeurig mogelijk minuscule variaties in het sterrenlicht te kunnen zien.
Zoeken bij 200.000 sterren
De telescoop in de clean room heeft wel iets weg van een raketlanceerinstallatie, maar in plaats van raketten is Plato gewapend met 26 camera's. "Daardoor heeft de telescoop een groter gezichtsveld", legt Michiel Min uit. "Hij zal bij 200.000 sterren naar exoplaneten gaan zoeken en is speciaal gericht op exoplaneten die dezelfde eigenschappen als de aarde hebben. En hij volgt ze zo lang dat we heel nauwkeurige gegevens krijgen."
Door al die data van verschillende exoplaneten met elkaar te vergelijken, zowel bij oudere als nieuwere sterren, moeten astronomen ook meer inzicht krijgen in de evolutie van andere zonnestelsels en hun planeten.
"Zodat je niet een ster miljarden jaren hoeft te volgen. Je kunt het vergelijken met het onderzoek naar hoe een mens zich ontwikkelt. Je kunt kinderen en ouderen met elkaar vergelijken, en dan hoef je geen 90 jaar te wachten tot iemand die hele ontwikkeling heeft doorlopen."
De afgelopen maanden is Plato meedogenloos blootgesteld aan het vacuüm, de extreme temperaturen en het ongefilterde zonlicht dat de ruimtetelescoop in de ruimte krijgt te verduren. Alleen al de vibraties van de lancering zouden de instrumenten uit balans kunnen brengen, dus ook dat is getest.
Min testte bij SRON in Groningen hoe de lenzen van Plato het houden bij 90 graden onder nul. "De focus moet heel exact zijn. Hoe nauwkeuriger je kunt focussen, hoe makkelijker het is de helderheid van sterren te meten." Hoe nauwkeurig? "Het is alsof je een laser op een knikker een kilometer ver weg richt, en dat maandenlang."
Na de lancering, mogelijk al in januari volgend jaar, duurt het een maand voordat de telescoop zijn definitieve baan heeft bereikt. "Dat zal een spannend moment zijn. Maar dan begint het pas", zegt projectwetenschapper Ana Heras Pastor. "Dan moeten we nog twee jaar wachten. Totdat Plato genoeg data heeft verzameld om nieuwe ontdekkingen te doen."
De missie van Plato gaat in totaal vier jaar duren, en kan daarna nog verlengd worden.
Europarlementariër Bas Eickhout (GL-PvdA) stopt, ongepaste relaties gehad
20 mei 2026 19:34
GroenLinks-PvdA Europarlementariër Bas Eickhout stopt. Eickhout verlaat het parlement mede omdat hij relaties heeft gehad die niet passen bij zijn rol, zo schrijft hij in een verklaring.
"Ik heb in het verleden niet altijd het juiste gedaan", aldus Eickhout. "Dat had ik niet mogen doen en daar neem ik mijn verantwoordelijkheid voor." Hij maakt in zijn verklaring niet duidelijk om wat voor relaties het gaat.
Verder noemt hij een gebrek aan energie als reden om te stoppen. "Met de oprichting van Pro in het vooruitzicht breekt een nieuw tijdperk aan. Die partij verdient volksvertegenwoordigers die daar met volle energie voor gaan."
Onlangs maakte Eickhout (49) bekend dat hij een relatie heeft met zijn 25-jarige Oostenrijkse fractiegenoot bij de Groenen Lena Schilling. Aan de NOS laat hij weten dat zijn vertrek niets te maken heeft met die relatie.
Vragen over waarom andere relaties niet passend waren bij zijn rol wil hij niet beantwoorden.
Invloedrijk
De fractie van GroenLinks en PvdA in het Europees Parlement laat in een statement weten dat Eickhout zijn besluit mede heeft genomen "omdat hij vroegere relaties op de werkvloer niet heeft gemeld". "Een professionele, open werksfeer is voor iedereen van essentieel belang en de kern van onze gedragscode. Daarom is zijn besluit juist."
Eickhout is de langstzittende Nederlandse Europarlementariër. Hij heeft sinds 2009 onafgebroken in het Europees Parlement gezeten. Vooral op het gebied van klimaat gold hij als invloedrijk. Sinds 2024 was hij co-voorzitter van de fractie van de Europese Groenen, waar GroenLinks als partij bij is aangesloten.
Juist besluit
GroenLinks-PvdA partijleider Klaver vindt dat Eickhout een "juist besluit" heeft genomen. "Ik wil Bas bedanken voor zijn inzet en alles wat hij heeft betekend voor het klimaat en de natuur", schrijft hij op BlueSky.
Concerten Franse zanger Patrick Bruel afgelast na beschuldigingen seksueel wangedrag
20 mei 2026 19:28
Een aantal concerten van de Franse zanger Patrick Bruel in Canada is afgelast na aantijgingen van seksueel wangedrag. De 67-jarige artiest en acteur wordt door meerdere vrouwen in Frankrijk en België beschuldigd van aanranding en verkrachting.
Patrick Bruel, geboren als Patrick Benguigui, is al tientallen jaren een beroemdheid in Frankrijk. HIj verkocht miljoenen albums en speelde in zo'n veertig films. Momenteel speelt hij in een toneelstuk in Parijs, maar halverwege volgende maand begint hij aan een nieuwe reeks concerten in Frankrijk, Zwitserland, België en Canada.
De concerten in Canada die zijn afgelast stonden gepland in Quebec in december, maar de organisator voorziet "gezien de huidige omstandigheden" problemen bij het promoten daarvan. De drie concerten in Montreal gaan vooralsnog wel door.
De afgelopen maanden hebben zo'n dertig vrouwen de zanger beschuldigd van seksueel wangedrag. Dat begon in maart met een publicatie van Médiapart, een Franse platform voor onderzoeksjournalistiek.
De Franse justitie onderzoekt nu een tiental gevallen en kijkt daarbij ook naar een zaak die in 2020 werd geseponeerd bij gebrek aan bewijs. Ook justitie in België doet onderzoek naar een aanranding.
Gedrogeerd
Een van de vrouwen die naar buiten zijn getreden is de bekende presentator Flavie Flament, die zegt dat de zanger haar in 1991 in zijn huis in Parijs heeft gedrogeerd en verkracht, toen zij 16 was en hij 32 jaar.
Na het drinken van thee zou ze buiten bewustzijn zijn geraakt. Toen ze weer wakker werd, zag ze naar eigen zeggen hoe ze met Bruel op bed lag en hij haar broek aandeed.
Bruel erkent dat hij een relatie met Flament heeft gehad, maar stelt die maar kort duurde en met wederzijdse instemming was. Zijn advocaat zei gisteren dat Flament het verhaal heeft verzonnen.
In een bericht op Instagram beweert de zanger dat hij zich nooit heeft opgedrongen aan een vrouw en ook dat hij nooit iemand heeft gedrogeerd, gemanipuleerd of zijn roem heeft gebruikt om iemand te misbruiken. Over het leeftijdsverschil met Flavent schrijft Bruel dat hij begrijpt dat het "wenkbrauwen kan doen fronsen".
Petitie
Naar aanleiding van de beschuldigingen gaat er een petitie rond waarin wordt opgeroepen om alle ruim vijftig concerten van Bruels tournee te schrappen. De oproep krijgt steun van een aantal feministische organisaties en is sinds half april 26.000 keer ondertekend.
De verwachting is volgens Franse media dat de komende tijd nog meer vrouwen zich zullen melden met beschuldigingen richting Bruel. Een woordvoerder van de Franse regering heeft vrouwen in een interview opgeroepen om naar buiten te treden met hun ervaringen van seksueel geweld, "ook al is het tientallen jaren geleden".
Moeizame gesprekken, af en toe aanvallen: hier staan we in oorlog VS en Iran
20 mei 2026 18:57
Bijna anderhalve maand na het ingaan van het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran is er weinig veranderd aan de situatie in de Golfregio. De Straat van Hormuz is nog altijd geblokkeerd met grote gevolgen voor de wereldeconomie en de onderhandelingen tussen de twee landen zijn niet of nauwelijks opgeschoten. Zo staat het conflict er nu voor.
Sporadische aanvallen
Ondanks het staakt-het-vuren dat op 8 april inging, worden er met enige regelmaat aanvallen gemeld. Zo werden er de afgelopen dagen meerdere drones afgevuurd op de Verenigde Arabische Emiraten. Een daarvan veroorzaakte dit weekend brand bij Barakah, het enige nucleaire complex van de Emiraten. De drones kwamen volgens het ministerie van Defensie uit Irak, wat er zeer waarschijnlijk op wijst dat aan Iran gelieerde milities erachter zitten.
Op zee gebeurt ook het een en ander. De onrustigste periode deze maand was een week of twee geleden. De VS zei toen dat Iran drie Amerikaanse torpedobootjagers had beschoten, waarop Iran stelde dat Amerika zelf eerst twee Iraanse schepen had aangevallen.
Enkele dagen later werd voor de kust van Qatar een bulkschip getroffen door een drone of projectiel. Vorige week werd een Chinees schip dat voor anker lag voor de kust van de VAE gekaapt en naar Iraanse wateren gebracht. Geen van deze gebeurtenissen heeft tot een nieuwe militaire escalatie geleid.
Eigendom van China
Door de oorlog tussen de VS en Iran is de Straat van Hormuz grotendeels afgesloten. Via de belangrijke zeestraat wordt normaal gesproken een kwart van de wereldwijde olievraag en een vijfde van het vloeibare gas vervoerd. Die handel ligt vrijwel stil, wat over de hele wereld heeft geleid tot veel hogere energieprijzen. Door de blokkade liggen er al wekenlang honderden olietankers vast in de Perzische Golf.
Toch lukt het af en toe om schepen door de zeestraat te sturen. Vorige week vonden 54 schepen doorgang, ruim twee keer zo veel als de 25 die er een week eerder doorheen voeren. Dat valt op te maken uit gegevens van de maritieme data-analist Lloyd's List. Het is nog altijd een stuk minder dan de ruim 130 schepen die voor de oorlog dagelijks hun weg wisten te vinden door de zeestraat.
Een deel van de schepen die vorige week door de zeestraat voeren, is eigendom van China. Dat is de enige grote overgebleven afnemer van de zwaar gesanctioneerde Iraanse olie. Vorige week liet Iran weten de regels voor China te versoepelen. Schepen die banden hebben met de VS en Israël kunnen sowieso niet op doorgang rekenen.
Om de situatie in de zeestraat op te lossen, zullen de VS en Iran tot een akkoord moeten komen. De afgelopen weken zijn er meerdere voorstellen heen en weer gestuurd, met behulp van bemiddelaar Pakistan, maar beide kampen willen hun standpunten vooralsnog niet loslaten.
Belangrijkste twistpunt
Eergisteren stuurde Iran zijn jongste voorstel, aldus een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Volgens hem eist Iran het opheffen van de sancties, net als compensatie voor de schade die is geleden in de oorlog.
Ook wil Iran de controle over de Straat van Hormuz behouden, het opheffen van de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens en een einde aan de oorlog op alle fronten, dus ook die in Libanon. Ondanks een verlengd bestand voert Israël daar zeer regelmatig bombardementen uit.
Voor zover bekend zegt Iran niets over het beperken van zijn nucleaire programma, en dat is juist het belangrijkste twistpunt tussen de twee partijen. De VS eist dat Iran stopt met het verrijken van uranium of dat dat op zijn minst voor een langere periode sterk wordt beperkt. Het doel is om te voorkomen dat Iran een kernwapen kan maken. Ook moet de zeestraat weer open van de Amerikanen.
Dreigementen
De berichten over de onderhandelingen gaan hand in hand met dreigende taal over en weer. De Amerikaanse president Trump geeft al wekenlang wisselende signalen. Het ene moment spreekt hij van progressie in de gesprekken, om even later weer te dreigen met nieuwe aanvallen.
Dat gebeurde deze week ook: maandag zei Trump nog vertrouwen te hebben in een goede afloop van de onderhandelingen. Later op de dag zei hij dat hij "een zeer grote aanval" op Iran had goedgekeurd, maar dat hij dat een uur voor aanvang weer had afgeblazen na verzoeken van de leiders van Qatar, Saudi-Arabië en de Emiraten. Die wilden meer tijd om tot een diplomatieke oplossing te komen, bevestigde een woordvoerder van het Qatarese ministerie van Buitenlandse Zaken gisteren.
Iran dreigt met verdere escalatie als de VS opnieuw aanvalt. Teheran heeft de afgelopen weken vaker gezegd te zullen terugslaan door Amerikaanse militaire bases in de Golfregio aan te vallen, zoals het voor het staakt-het-vuren al deed. Maar de Revolutionaire Garde, die in Iran veel macht heeft, doet daar nog een schepje bovenop: "Als de agressie tegen Iran wordt herhaald, zal de oorlog verder reiken dan enkel de regio."