Kritiek op shirts van Spelen tijdens nazi-Duitsland, IOC verdedigt verkoop
13 februari 2026 01:31
Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) ligt onder vuur vanwege de verkoop in de officiële fanshop van T-shirts met een ontwerp van de Olympische Zomerspelen in 1936 in Berlijn. Die Spelen werden door het naziregime van Adolf Hitler gebruikt als propagandamiddel om het idee van 'Arische superioriteit' uit te dragen.
Het bewuste shirt toont het originele afficheontwerp van kunstenaar Franz Würbel: een mannelijke figuur met lauwerkrans, boven zijn hoofd de olympische ringen en daaronder de Brandenburger Tor met de tekst "Germany Berlin 1936 Olympic Games". Het T-shirt is inmiddels uitverkocht.
In Duitsland klinkt kritiek op de verkoop. Klara Schedlich, sportwoordvoerder van de Groenen in het Berlijnse deelstaatparlement, noemt de keuze voor het ontwerp "problematisch en ongeschikt voor een T-shirt zonder context". Volgens haar reflecteert het IOC onvoldoende op zijn eigen geschiedenis en de rol die de Spelen van 1936 speelden als centraal propagandamiddel van het naziregime.
Het IOC heeft in een verklaring de verkoop verdedigd door te zeggen dat het shirt deel uitmaakt van een zogeheten 'Heritage Collection', waarin originele affiches, emblemen en andere ontwerpen uit alle edities van de Olympische Spelen zijn opgenomen. Volgens het comité wordt daarmee "130 jaar aan olympische kunst en vormgeving belicht".
Historische context
Tegelijkertijd wijst het IOC erop dat tijdens de Spelen van 1936 ongeveer 4500 atleten uit 49 landen deelnamen aan 149 medaille-evenementen. Onder hen was ook de Amerikaanse atleet Jesse Owens, die vier gouden medailles won en daarmee het nazistische idee van rassensuperioriteit ondermijnde.
Volgens het IOC wordt in het Olympisch Museum in Lausanne uitgebreid stilgestaan bij de historische context van de Spelen van 1936.
Bekijk hieronder een terugblik op de Olympische Spelen van 1936:
Nationalistische Partij wint eerste verkiezingen in Bangladesh na val premier Hasina
13 februari 2026 00:48
De Nationalistische Partij van Bangladesh (BNP) heeft de eerste verkiezingen in Bangladesh sinds de studentenopstand van 2024 gewonnen. Volgens lokale media is de partij niet meer in te halen bij het tellen van de stemmen.
De stembusgang volgde op de val van premier Sheikh Hasina, die vorig jaar na massale studentenprotesten het land ontvluchtte. Meer dan duizend demonstranten kwamen daarbij om het leven. Hasina werd later bij verstek ter dood veroordeeld voor haar rol bij het neerslaan van de protesten. Haar partij, de Awami League, mocht niet deelnemen aan de verkiezingen.
De aanloop naar de verkiezingen was onrustig. Minderheden waren de afgelopen maanden doelwit van geweld en tijdens de campagne vonden gewelddadige confrontaties plaats tussen politieke groeperingen. In totaal werden meer dan 150.000 agenten en 100.000 militairen ingezet om de verkiezingsdag veilig te laten verlopen. Volgens lokale media bleef het op de dag zelf grotendeels rustig.
De belangrijkste tegenstander van de BNP was het streng-islamitische Jamaat-e-Islami. De partij deed voor het eerst in jaren weer mee en ligt ideologisch ver af van de BNP. Jamaat geldt als conservatief-islamitisch en wil een grotere rol voor religie in het bestuur.
Herstel van democratie
BNP-leider Tarique Rahman, zoon van oud-premier Khaleda Zia, zal naar verwachting premier worden. Rahman keerde onlangs terug uit zelfverkozen ballingschap in Londen, waar hij verbleef nadat hij onder Hasina werd vervolgd voor onder meer corruptie.
De verkiezingen worden gezien als een belangrijke stap in het herstel van de democratie in het Zuid-Aziatische land. Interim-premier Muhammad Yunus sprak na afloop van een vreedzame en feestelijk verlopen verkiezingsdag en prees de inzet van kiezers en instellingen.
EU wil snel interne markt versterken, desnoods eerst met minder landen
12 februari 2026 22:28
De EU wil vaart maken met het versterken van de interne markt. Als het niet lukt om met alle 27 EU-landen op korte termijn vooruitgang te boeken, wil de Europese Commissie kijken of er een begin kan worden gemaakt met een kleinere groep landen. Nederland ziet het wel zitten om zich bij zo'n kopgroep aan te sluiten.
De interne markt was een van de belangrijkste agendapunten op de informele top vandaag in een kasteel in het Belgische Alden Biesen. Die locatie werd speciaal gekozen om vrijuit te kunnen praten over de concurrentiekracht van de EU. Veel EU-leiders maken zich grote zorgen hierover. Zij vrezen dat Europa economisch te ver achteropraakt op China en de Verenigde Staten.
Een van de ideeën is daarom om regels voor bedrijven in alle EU-landen gelijk te trekken. Op die manier hebben bedrijven geen last van verschillen tussen EU-landen.
Deadline
De Europese Commissie wil het om te beginnen makkelijker maken om te investeren en te beleggen in bedrijven in andere lidstaten. Ook daarvoor hebben nu alle EU-landen eigen regels. Het voordeel van het gelijktrekken van die regels is dat jonge bedrijven in de hele EU op zoek kunnen naar investeringen om hun bedrijf te laten groeien.
Die bedrijven dragen dan meer bij aan de Europese economie en zullen minder snel de EU verlaten om zich bijvoorbeeld in de Verenigde Staten te vestigen, is de gedachte.
Het idee om barrières tussen lidstaten weg te nemen is niet nieuw. EU-landen praten er al tientallen jaren over. Maar als puntje bij paaltje komt stuiten concrete voorstellen vaak op verzet, omdat lidstaten vrezen dat het hun nationale markt schaadt en ze geen bevoegdheden af willen staan.
Daarom stelt Von der Leyen nu een deadline. Als in juni nog niet alle 27 EU-landen bereid zijn een begin te maken om de regels voor investeringen in andere lidstaten gelijk te trekken, dan stelt ze voor met een kleine groep welwillende landen van start te gaan.
Nederland in kopgroep?
Nederland staat positief tegenover de optie om met een kleine groep te beginnen. Andere landen kunnen dan later aansluiten.
Demissionair minister van Financiën Eelco Heinen overlegt nu al regelmatig met Duitsland, Frankrijk, Spanje, Polen en Italië om de mogelijkheden voor zo'n samenwerking te verkennen.
Mochten deze landen bereid zijn aan zo'n kopgroep deel te nemen, dan zijn er wel nog minstens drie deelnemers nodig. Volgens de Europese regels mag intensievere samenwerking binnen EU-verband alleen met minstens negen lidstaten.
Op de top spraken de leiders ook over andere mogelijkheden om de Europese concurrentiekracht te versterken. Zo moeten er plannen komen om de energieprijzen te verlagen en administratieve lasten voor bedrijven weg te nemen.
Omdat deze top informeel was, staan er geen conclusies op papier. Eind maart praten de EU-leiders opnieuw over concurrentiekracht, maar dan op een reguliere top. Daar moeten de vandaag uitgewisselde ideeën concreter worden.
De Europese Commissie zal in aanloop naar die top met een concreet stappenplan komen om de interne markt te versterken. Demissionair premier Schoof, die vandaag zijn laatste Europese top had, zal er dan niet meer bij zijn.
'Op korte termijn maatregelen voor vol stroomnet', zeggen provincies en brancheclubs
12 februari 2026 22:07
Verschillende organisaties en politici maken zich "grote zorgen" over de situatie op het elektriciteitsnet in Flevoland, Utrecht en Gelderland.
Vandaag werd duidelijk dat als er niet krachtig wordt ingegrepen er vanaf de zomer in die provincies geen nieuwe aansluitcontracten voor woningen afgegeven kunnen worden.
Volgens Vereniging Eigen Huis (VEH) vormt het volle stroomnet "een van de grootste risico's voor de realisatie van nieuwe woningen". Als huizen niet meer kunnen worden aangesloten op het net komt de leefbaarheid volgens de VEH "direct onder druk te staan". Er moeten daarom op korte termijn maatregelen worden genomen.
'Groter belang'
Daar zijn veel politici het mee eens. De Gelderse gedeputeerde Ans Mol (BBB) wil "koste wat het kost" voorkomen dat de bouw van woningen in Gelderland stil komt te vallen, ook als dat betekent dat er bijvoorbeeld minder inspraak komt voor omwonenden van nieuwe wijken. "We hebben geen gelegenheid om langer te wachten", zegt Mol tegen Omroep Gelderland.
"Het is van nationaal belang. Daar moet iedereen zich van bewust zijn. Dan komt er misschien wel een ontwikkeling in je achtertuin die niet zo leuk is. Maar als we straks geen woningen meer kunnen bouwen voor onze kinderen en de toekomst van Gelderland, dan is dat een groter belang."
Meer hoogspanning, snellere vergunningen
Ook Tennet zegt dat er snel maatregelen nodig zijn voor het overbelaste stroomnet. Volgens de netbeheerder zijn daar "meerdere knoppen" voor, zoals mensen belonen die geen elektriciteit verbruiken in de piekuren tussen 16.00 uur en 21.00 uur.
Tennet wil sneller hoogspanningsstations kunnen bouwen, die zijn nodig om het net uit te breiden. Een alternatief is het zwaarder belasten van het energienet, maar daardoor is er meer risico op overbelasting met stroomstoringen tot gevolg. Die komen nu zelden voor.
Bouwend Nederland, de branchevereniging voor de bouwsector, wijst erop dat in de drie provincies naar schatting de komende tien jaar tot bijna 240.000 woningen moeten worden gebouwd met een aansluiting op het stroomnet. Om dat voor elkaar te krijgen moeten bijvoorbeeld vergunningen sneller worden uitgegeven. Bouwend Nederland wil dat de nieuwe minister de regie over het dossier neemt.
Brandbrief
Tegen RTV Utrecht zegt gedeputeerde van de provincie Utrecht Huib van Essen (GroenLinks) zo snel mogelijk in gesprek te willen met Stientje van Veldhoven, de nieuwe minister van Klimaat en Groene Groei. De crisiswet die het nieuwe kabinet wil invoeren moet er zo snel mogelijk komen.
"Hiervoor sturen we samen met de provincies Flevoland en Gelderland een brandbrief naar het Rijk, waarin wij aandringen op snelle duidelijkheid en concrete maatregelen."
Hongaarse oppositieleider: 'Partij van Orbán gaat een sekstape van mij publiceren'
12 februari 2026 21:58
De Hongaarse oppositieleider Péter Magyar beschuldigt de partij van premier Viktor Orbán ervan een lastercampagne tegen hem voor te bereiden met een in het geheim opgenomen sekstape. Magyar is bij de parlementsverkiezingen in april de belangrijkste tegenstander van premier Orbán en staat voor in de peilingen.
"Ik vermoed dat ze van plan zijn een opname vrij te geven, gemaakt met apparatuur van de geheime dienst en mogelijk vervalst, waarop mijn toenmalige vriendin en ik te zien zijn tijdens intieme momenten," schrijft Magyar op zijn sociale media. Daarmee neemt hij een vlucht naar voren en wacht hij niet tot de sekstape wordt gepubliceerd.
Deze week stuurden onbekenden een link naar een site naar Hongaarse journalisten. Op die site is een zwartwitfoto van een slaapkamer te zien. Magyar spreekt van een smeercampagne in Russische stijl.
Orbán en zijn Fidesz-partij zijn al bijna zestien jaar aan de macht. In die jaren hebben ze de democratische rechtstaat steeds verder afgebroken.
De verkiezingen in Hongarije zijn op 12 april. In opiniepeilingen van onafhankelijke bureaus heeft Magyars centrumrechtse Tisza-partij bij kiezers die hun keuze hebben gemaakt een voorsprong van 8 tot 16 procentpunt op Orbáns partij.
De verschillen tussen de partijprogramma's zijn groot. Tisza wil een pro-westerse koers varen en zich onafhankelijk maken van fossiele energie uit Rusland. Orbán vaart een pro-Russische koers, ondanks het lidmaatschap van de EU en de NAVO. Ook de afbraak van de rechtstaat en de vrije pers in Hongarije leidt keer op keer tot conflicten met Brussel.
Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:
"In Hongarije wachtte iedereen gisteren met spanning op de publicatie van de video, maar die kwam niet. Nu gaat Magyar zelf alsnog in op wat volgens hem te zien is in de video, ook al is die nog niet gepubliceerd. Het laat zien dat hij een mogelijk schandaal voor wil zijn.
De ex met wie hij op de video te zien zou zijn, lekte eerder al audio-opnames uit die door staatsmedia gebruikt werden voor een campagne tegen Magyar. Zij ontkent betrokken te zijn bij de illegale opname en wil samen met Magyar actie ondernemen.
Het echte schandaal hier, benadrukt Magyar, is dat de regering bereid is om dit soort tactieken toe te passen. Het zou een afleiding zijn voor een doofpotaffaire rond een batterijfabriek waarbij medewerkers giftige stoffen zouden hebben ingeademd.
Als de video daadwerkelijk online komt, zou het Magyar eerder kunnen helpen dan schaden. Voor zijn aanhangers is het verder bewijs hoe wanhopig Orbán op het moment is."
Manuscript Jan Wolkers geveild: 'Stukje literaire geschiedenis'
12 februari 2026 21:44
In IJsselstein is vanmiddag een manuscript van Jan Wolkers geveild. Het gaat om een ruwe versie van de roman De walgvogel uit 1974. De nieuwe eigenaar heeft 1900 euro neergeteld voor het manuscript.
Volgens het veilinghuis zijn manuscripten van Wolkers (1925-2007) bijzonder. "Een tijdje ging het verhaal dat Wolkers zijn manuscripten verbrandde, maar dat werd ontkracht in zijn biografie", vertelt taxateur Michael Meijering.
"Er komen weinig originele manuscripten van Wolkers op de markt. Dit zijn kleine parels die op je pad komen. Het is een stukje Nederlandse literaire geschiedenis."
Gevonden
Het manuscript is per toeval ontdekt door een erfgenaam van Joost de Wit, directeur van de Stichting ter Bevordering van Vertaling van Nederlands Werk, die het manuscript had gekregen van Wolkers. In het manuscript staan aantekeningen voor de drukker.
De Walgvogel gaat over een onmogelijke liefde tussen Lien en de ik-persoon. Het verhaal speelt zich af in Nederland en in Nederlands-Indië.
Wie het manuscript gekocht heeft, is niet bekengemaakt. De koper moest naast 1900 euro ook 25 procent veilingkosten betalen en heeft dus in totaal 2375 euro voor het manuscript betaald. Het kan een particuliere koper zijn of een organisatie. "Mogelijk door de universiteitsbibliotheek in Leiden, die meer van Jan Wolkers in bezit heeft", zegt Meijering. "Of een andere verzamelaar of liefhebber heeft dit nu aangeschaft."
Turks Fruit
Wolkers is een van de bekendste en invloedrijkste naoorlogse Nederlandse schrijvers. Zijn beroemdste romans, Turks Fruit (1969) en Terug naar Oegstgeest (1965), worden nog altijd veel gelezen. Naast schrijver, was hij ook beeldhouwer en schilder. Hij overleed in 2007 op 81-jarige leeftijd.