Mega-octopus maakte oerzeeën onveilig: 'Intelligent en onverwacht agressief'
24 april 2026 12:44
Niet alleen monsters als de mosasaurus, plesiosaurus en reuzenhaai bevolkten de oerzeeën, ook een enorme octopus stond er bovenaan de voedselketen. Nieuwe onderzoeksmethoden bewijzen dat het dier zo groot kon worden als een stadsbus en opvallend agressief was, melden paleontologen in Science.
Wetenschappers hadden het belang van de zee-reus tot nu toe gemist doordat hij als weekdier nauwelijks fossiele resten achterliet. Moderne digitale technieken stelden Japanse experts in staat beter onderzoek te doen. Wat ze vonden herschrijft het beeld van de prehistorische onderwaterwereld.
"We dachten dat de afgelopen 370 miljoen jaar gewervelde roofdieren de ecosystemen in de zee domineerden: eerst vissen en haaien, daarna zee-reptielen en ten slotte walvissen", zegt paleontoloog Yasuhiro Iba over de ontdekking. "Onze studie laat zien dat ongewervelden in de zeeën van het Krijt ook bovenaan de voedselpiramide stonden."
Laagje voor laagje
Het team onderzocht het enige verharde deel van de octopus, de snavel die hij tussen zijn poten verstopt heeft. Het ging daarbij om in Japan en Canada gevonden exemplaren van de soort Nanaimoteuthis haggarti. Daarbij maakten de onderzoekers ook gebruik van wat ze "digitaal fossieljagen" noemen, het millimeter voor millimeter scannen van grondlagen op zoek naar resten.
De digitale vondsten die ze deden konden ze vergelijken met hedendaagse overblijfselen. Daaruit konden ze afleiden dat het dier zo'n 18 meter lang moet zijn geweest. Dat is een paar meter langer dan de mosasaurussen of haaien die de octopus 100 tot 72 miljoen jaar geleden kan zijn tegengekomen.
De details op de scans toonden ook aan dat de octopus een geducht jager moet zijn geweest. Slijtage op de bekken verraadt dat ze met veel geweld schelpen of botten zullen hebben gekraakt. Dat in sommige gevallen tot 10 procent van de kaken was afgesleten, wijst volgens de onderzoekers op een "onverwacht agressief voedingspatroon".
Intelligent?
Het onderzoeksteam zag bovendien aanwijzingen voor intelligent gedrag: in sommige gevallen was de ene zijde van een bek meer afgesleten dan de andere. Dat wijst er volgens hen op dat het dier een voorkeurskant heeft gehad, gedrag dat ze in verband brengen met complexere hersenactiviteit.
Iba noemt deze slijtage "het meest verrassende resultaat". Het bewijst dat het dier zich totaal anders gedroeg dan de kleinere hedendaagse varianten. Die verschalken liever relaxed een schelp dan dat ze rondwaren als de schrik van de zee.
Bij de onderzoekers drong het beeld zich op van de Kraken, het mythologische onderwatermonster dat complete schepen naar de zeebodem kon sleuren. "Met hun lange armen, krachtige kaken en geavanceerd gedrag zou je dit echt een Kraken uit het Krijt kunnen noemen."
17-jarige opgepakt voor aanslag op kantoor Amsterdam-Zuid
24 april 2026 12:15
De politie heeft een 17-jarige jongen uit Uithoorn aangehouden in verband met de explosie in maart op de Amsterdamse Zuidas. Volgens de politie ging het om een explosie "met een terroristisch oogmerk".
De jongen wordt verdacht van het medeplegen van de explosie. Meerdere aanhoudingen worden niet uitgesloten. Omdat de verdachte in beperkingen zit en het onderzoek nog loopt wil de politie op dit moment niet meer kwijt.
Explosie
In de nacht van 15 op 16 maart ontstond na een explosie een kleine brand bij een pand aan de Strawinskylaan waarin ook een Amerikaanse bank gevestigd is. Een beveiliger wist de brand snel te blussen.
Op sociale media werd de verantwoordelijkheid voor de actie opgeëist door dezelfde groep die even daarvoor aanslagen had opgeëist op een synagoge in Luik, een Joodse school in Amsterdam en een synagoge in Rotterdam.
Op videobeelden waren twee in het zwart geklede verdachten te zien. Ze kwamen aangereden op een fatbike. Een van de twee plaatste een explosief bij een draaideur van de bank. Hij ging er lopend vandoor in de richting van station Amsterdam-Zuid.
Minister Van Weel: relschoppers Loosdrecht 'tuig'
24 april 2026 11:51
Alle begrip voor bezorgde burgers, maar bij geweld tijdens een demonstratie "trekken we een grens". Dat zegt minister Van Weel van Justitie en Veiligheid over de onrust bij de anti-azc-protesten in Loosdrecht van deze week.
Woensdagavond raakte een agent gewond bij het protest bij het oude gemeentehuis van de gemeente Wijdemeren, waar Loosdrecht onder valt. De bedoeling is dat in het pand zo'n honderd asielzoekers worden opgevangen voor maximaal een half jaar.
Echt tuig
Er werd onder meer met zwaar vuurwerk en volle frisdrankblikjes gegooid. Ook maandag- en dinsdagavond waren er honderden demonstranten in Loosdrecht. Ook die protesten waren onrustig.
Van Weel (VVD) zei voorafgaand aan de ministerraad dat hij de zorgen van burgers begrijpt "als deze besluiten opeens genomen worden". Maar hij hekelt het geweld van de demonstranten: "Er was echt tuig, er werd echt gereld."
Hij vraagt zich af of de demonstranten wel allemaal bezorgde burgers uit de regio waren. Volgens de minister is dit soort demonstraties "een soort aanzuigplek voor groepen die niks goeds in de zin hebben, die uit zijn op rellen of een ideologische overtuiging hebben". In hoeverre dat zo is, wordt onderzocht.
Tik van de politie
Op sociale media gaan beelden rond van de rellen en ook van politiegeweld. Er klinken ook geluiden dat het optreden van de politie overdreven was, maar daar wil de minister niks van weten. "Ik sta achter de inzet van de politie, er is geen aanleiding om dit buitensporig te vinden."
Van Weel stelt dat je "nooit ziet wat er aan vooraf is gegaan" in online video's over politiegeweld. "Dat wordt dan weggeknipt en dan zie je alleen de tik van de politie."
Beelden van het protest woensdagavond:
In het oude gemeentehuis in de Noord-Hollandse plaats Loosdrecht kunnen 110 asielzoekers worden ondergebracht. De gemeente meldde deze week de eerste asielzoekers begin mei te verwachten.
Woensdag kwam de rechter tot de conclusie dat de opvang kan doorgaan. Dertien omwonenden en ondernemers hadden bezwaar gemaakt tegen de tijdelijke opvanglocatie. De rechter oordeelde dat humane opvang van asielzoekers zwaarder weegt dan het belang van omwonenden om daar inspraak in te hebben.
Verantwoordelijk minister Van den Brink van Asiel en Migratie deed vorige maand een oproep aan gemeenten om meer asielplekken te regelen, nu een groot tekort aan opvanglocaties dreigt.
Nederland en Colombia brengen landen samen die van fossiele brandstoffen af willen
24 april 2026 11:42
Terwijl de brandstofprijzen het wereldnieuws domineren door de oorlog in het Midden-Oosten, gaan ruim vijftig landen vanaf vandaag in Colombia met elkaar in gesprek over hoe ze kunnen stoppen met fossiele brandstoffen. De conferentie wordt mede georganiseerd door grootverbruiker en -exporteur Nederland, wat bij de aankondiging in november leidde tot zowel verbazing als enthousiasme.
Het is ook best een uitzonderlijke bijeenkomst. Bij de Conference of the Parties (COP), de grote jaarlijkse klimaattop waarvoor heel de wereld afreist, is het in dertig jaar tijd één keer gelukt om een zinsnede over "een transitie weg van fossiele brandstoffen en energiesystemen" in een slotverklaring te krijgen. Dat gebeurde in 2023, op de top in Dubai, maar in de jaren erna liepen pogingen om daar gevolg aan te geven steeds vast.
Uit frustratie daarover is nu deze zesdaagse conferentie geboren. Met name landen die fossiele brandstoffen maken houden bij de VN-toppen het uitfaseren daarvan tegen. Daarom wil men nu buiten de gebaande paden gaan. De hoop is een coalition of the willing te smeden die wil nadenken over hoe landen samen van de fossiele brandstoffen af kunnen komen.
Geen focus op slottekst
"Dat lijkt me een slimme zet", zegt jurist Margaretha Wewerinke-Singh, die met haar collega's van de Universiteit van Amsterdam een beleidsadvies schreef voor deelnemers aan de top. "Het is natuurlijk jammer dat het niet lukt om dit op mondiaal niveau te doen, maar landen met de politieke wil - de groep die nu komt - kunnen zelf ook al veel doen. Die hoeven niet te wachten tot de hele wereld er klaar voor is."
Bij de VN-klimaattoppen ligt de focus altijd sterk op de slottekst, legt Wewerinke-Singh uit. "Dagenlang wordt dan onderhandeld, tot diep in de nacht, soms over één woord. Maar nu, als er geen uit-onderhandelde slotverklaring hoeft te liggen, kun je het met elkaar hebben over wat er moet gebeuren en wat de grootste obstakels zijn."
De opkomst vergeleken met de jaarlijkse VN-klimaattop is niet heel groot. Ruim vijftig landen doen mee, vergeleken met de gebruikelijke 198. Grootuitstoters en fossielproducenten China, India, Saudi-Arabië en de VS ontbreken, maar andere grootmachten zoals Australië, Canada, Noorwegen en Brazilië doen wel mee. De aanwezigen zouden goed zijn voor ongeveer een vijfde van de wereldwijde productie; een fors aandeel, maar lang niet alles.
Nina Jurna, correspondent Latijns-Amerika:
"Deze gezamenlijke Nederlands-Colombiaanse conferentie wordt gehouden in havenstad Santa Marta, en dat is geen willekeurige keuze. Santa Marta staat bekend om zijn steenkoolhaven. Colombia is de grootste steenkoolexporteur van Latijns-Amerika. Ook is het land de op vier na grootste olieproducent in de regio.
Maar de linkse president Gustavo Petro voert een beleid om Colombia groener te maken en minder te laten leunen op fossiele brandstoffen. Zo worden er bijvoorbeeld geen vergunningen meer verleend voor nieuwe steenkool-, olie- of gasexploraties. Tijdens deze conferentie wil Colombia zich dus als voorbeeld opstellen.
Tegelijkertijd is het zeer de vraag of Colombia zelf deze groene agenda zal kunnen handhaven. Eind mei zijn er verkiezingen en de economie en energie zijn grote thema's. Rechtse partijen willen het verbod op het gebied van nieuwe olie-exploraties opheffen. Zij beloven de economie een injectie te geven door vergunningen voor exploraties juist weer uit te geven, en in fossiele brandstoffen te investeren."
Dat niet alle landen er zijn, staat een succes niet in de weg, benadrukt onder meer Nederland vooraf. Het is geen VN-top, er wordt niet onderhandeld, er hoeft geen akkoord te komen. Nederland ziet het vooral als een eerste open gesprek tussen bereidwillige partners. Een soort loket waar kennis wordt uitgewisseld, en waar op termijn wellicht successen uit voortvloeien.
"Het is echt een eerste stap", zegt klimaatdeskundige Leo Meyer, die jarenlang onderhandelde voor de Nederlandse delegatie op de VN-klimaattoppen. "Zelfs als de aanwezigen goed waren geweest voor maar 10 procent van de totale CO2-uitstoot, dan nog is dat een significant signaal. Je moet niet te hoge verwachtingen scheppen. Dit is een duwtje, maar dat kan uitgroeien tot een duw waar ook de grote toppen niet omheen kunnen."
De huidige energieproblematiek onderstreept volgens Meyer ook het nut van het uitfaseren van fossiele brandstoffen. "Maar we zitten natuurlijk wel in een spagaat met de brandstoftekorten die eraan zitten te komen. Er zijn ook nog steeds plannen om aardgasvelden op de Noordzee te exploreren. Dat maakt het voor Nederland wel lastig om veel geweldige beloftes te presenteren."
Vier jaar cel voor brandstichting Arnhem, vrijspraak voor twee anderen
24 april 2026 10:56
De rechtbank heeft Koert H. (58) veroordeeld tot vier jaar cel voor de verwoestende brand in de binnenstad van Arnhem in maart vorig jaar. Twee andere verdachten zijn vrijgesproken.
In de nacht van 5 op 6 maart vorig jaar brak in de Arnhemse binnenstad brand uit. Het vuur sloeg een groot gat in het historische centrum. Meerdere panden, waaronder monumentale gebouwen, gingen verloren. Tientallen bewoners moesten hun huis halsoverkop verlaten.
Een paar dagen na de brand werden de drie verdachten opgepakt. Zij zouden een rolcontainer voor een pand in het centrum in brand hebben gestoken, waarna het vuur zich snel verspreidde.
Brandstichting bewezen
De rechtbank acht bewezen dat hoofdverdachte H. met een aansteker de brand heeft aangestoken. Zo heeft een van de medeverdachten verklaard dat H. met een aansteker om een aantal rolcontainers liep en een ervan in brand stak. Ook is op camerabeelden van de bewuste avond te horen dat H. zegt: "Laten we dat ding in de fik steken."
De andere twee verdachten, Ricky N. (42) en Mark V. (31), zijn vrijgesproken, zoals het Openbaar Ministerie ook al had gevraagd. Er kan niet worden aangetoond dat het tweetal heeft bijgedragen aan het ontstaan van de brand, meldt Omroep Gelderland.
'Impulsieve en asociale actie'
De straf tegen H. valt lager uit dan de strafeis van het Openbaar Ministerie. Dat eiste deze maand tien jaar cel. De rechtbank gaat hier niet in mee, onder meer omdat niet kan worden vastgesteld dat het ging om een aanslag of doelgerichte actie. "Het was een impulsieve en asociale actie die volledig uit de hand is gelopen", aldus de rechter.
Hoewel de rechter niet denkt dat het de bedoeling was van de man om zoveel vernieling aan te richten, is het volgens de rechter algemeen bekend dat "brand en rook zich snel verspreiden en zeker op deze locatie in de dichtbebouwde oude binnenstad enorme gevolgen kunnen aanrichten".
Ook neemt de rechtbank het H. kwalijk dat hij geen verantwoordelijkheid neemt voor zijn daden. Hij ontkende eerder alle betrokkenheid bij de brand. Hij gaf toe dat de uitspraken op de camerabeelden van hem waren, maar die waren volgens hem een grapje. "Ik heb geen brand gesticht", zei hij tijdens de zitting.
Naast de celstraf moet H. schadevergoedingen van in totaal ruim 200.000 euro betalen. Ook mag hij vijf jaar niet meer in Arnhem komen.
44 Thaise politici vervolgd die majesteitsschenniswet wilden versoepelen
24 april 2026 10:13
Het Thaise hooggerechtshof heeft een zaak in behandeling genomen tegen 44 oppositieleden, die in 2021 probeerden de strenge wet op het verbod van majesteitsschennis te versoepelen. Ze riskeren een levenslang verbod op het uitoefenen van een openbare functie.
De wet waar het om gaat, artikel 112, beschermt de machtige Thaise koning Rama X en zijn familie tegen kritiek. Elke vorm van belediging, smaad of bedreiging is strafbaar. Oppositieleden zeggen dat de wet voor politieke doeleinden wordt misbruikt en wordt ingezet om tegenstanders de mond te snoeren.
De 44 verdachten worden beschuldigd van een "ernstige schending" van de ethische code. Vanaf 30 juni zullen zij terechtstaan. Oppositieleider Ruengpanyawut zei vandaag op een persconferentie de zaak aan te vechten om de "democratische vertegenwoordiging" te verdedigen.
Volgende tegenslag voor oppositie
Momenteel zitten 10 van de 44 vervolgden in het Thaise parlement. Zij mogen voorlopig blijven werken, maar bij een schuldigverklaring worden ze mogelijk levenslang geweerd uit een publieke functie.
De zaak is de zoveelste tegenslag voor de People's Party, voorheen de Move Forward Party, die in 2024 werd ontbonden. De partij stond bij de laatste verkiezingen in februari van dit jaar nog voor in de peilingen, maar eindigde uiteindelijk ruim achter de Bhumjaithai Party van de conservatieve premier Anutin Charnvirakul.
285 vervolgingen
Thailand geldt als een van de strengste landen op het gebied van het verbod op majesteitsschennis, het opzettelijk beledigen van het staatshoofd. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen al langer voor de steeds verdere inperking van de vrijheid van meningsuiting. Artikel 112 is volgens hen in strijd met internationale mensenrechtenverdragen.
Volgens de Thaise ngo Thai Lawyers for Human Rights zijn tussen juli 2020 en december 2025 zeker 285 mensen op basis van de omstreden wet vervolgd. Er worden geregeld langdurige gevangenisstraffen opgelegd.