Claim tegen Odido in de maak na datahack, zaak kan jaren voortslepen
20 april 2026 17:00
Een Nederlandse stichting die is opgericht door twee privacyorganisaties wil een massaclaim starten tegen Odido. De organisatie wil geld zien nadat de telecomprovider in februari slachtoffer is geworden van cybercriminelen. Na de inbraak plaatste de hackersgroep ShinyHunters de persoonlijke gegevens van ruim 6 miljoen klanten op het internet.
De stichting hoopt dat zoveel mogelijk mensen een rechtszaak tegen Odido zullen steunen, zegt Eliëtte Vaal, de voorzitter van Consumers United in Court (CUIC), de organisatie die naar de rechter wil stappen. Ze wil Odido dwingen een schadevergoeding te betalen.
Als je als Odido-klant ook geld wilt zien, hoef je je niet per se bij deze stichting te melden, zegt Jay Doerga van de Radboud Universiteit. Hij doet onderzoek naar massaclaims die worden gestart rond de privacywet AVG.
CUIC moet wel aantonen dat Odido-klanten daadwerkelijk achter een rechtszaak staan, zegt hij. CUIC vertegenwoordigt automatisch alle getroffen Odido-klanten, zegt stichtingvoorzitter Vaal. Je kunt als Odido-klant ook later melden als het tot een schadevergoeding komt.
Slepende rechtszaak
Wanneer is dat dan? "Het kan wel vijf, zes of zeven jaar duren, misschien zelfs langer, voordat je daadwerkelijk je geld krijgt", zegt Doerga - áls Odido een schadevergoeding moet betalen. Dat komt omdat deze rechtszaken heel lang kunnen duren.
Allereerst moet CUIC aantonen dat het spreekt namens alle Odido-klanten, zegt Doerga. Daarvoor hebben ze steunverklaringen nodig. Ook moet de stichting aantonen dat het de rechtszaak voert omdat het privacy belangrijk vindt, en niet alleen omdat uit winstbejag, legt hij uit.
"Dat lijkt me hier geen ingewikkeld punt, omdat hier twee privacyorganisaties achter zitten. Maar in zo'n rechtszaak kan dat alsnog een paar jaar duren." Pas daarna kan zo'n rechtszaak over de inhoud gaan, zegt hij. Dat gaat over de vraag of Odido de wet heeft overtreden én of er schade is geleden die vergoed moet worden.
Wet overtreden?
"Dat de wet is overtreden, is een voorwaarde om een schadevergoeding te krijgen", zegt Doerga. "Of de wet daadwerkelijk is overtreden, is in deze zaak nog helemaal niet bewezen."
CUIC zegt zelf heel stellig van wel. Volgens de stichting heeft Odido gegevens veel langer bewaard dan het zelf aangaf, terwijl het bedrijf die gegevens helemaal niet mocht bewaren, zegt CUIC-voorzitter Vaal. Ook zegt Vaal dat Odido gegevens van klanten onvoldoende heeft beveiligd.
Odido wil niet reageren op die beschuldigingen. Op dit moment doet de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) onderzoek of Odido de privacywet AVG heeft overtreden door gegevens langer te bewaren dan van de wet mag en of persoonlijke gegevens van klanten voldoende waren beveiligd.
Er zijn dus wel aanwijzingen, maar of de wet daadwerkelijk is overtreden staat nog niet vast, zegt Doerga. "Dat is wel een voorwaarde om een schadevergoeding te krijgen. Dat moet de AP dus beoordelen. Of de stichting moet daar de rechter van overtuigen."
Gegronde vrees
Als wordt vastgesteld dat Odido de wet heeft overtreden, ontstaat de mogelijkheid dat mensen een schadevergoeding kunnen krijgen. "In dit soort zaken betekent dat dat er 'gegronde vrees' moet zijn dat jouw gegevens kunnen worden misbruikt", zegt Doerga.
Volgens hem is dat niet moeilijk aan te tonen. "De hackersgroep heeft de gegevens gestolen en op het darkweb gepubliceerd. Ook is er veel media-aandacht voor geweest. Het zou niet gek zijn als jij als Odido-klant vreest voor misbruik."
Het is onduidelijk hoeveel schadevergoeding slachtoffers kunnen ontvangen, mocht het zover komen. Wel zegt CUIC dat er maximaal 25 procent van het bedrag worden ingehouden, onder meer om de advocaatkosten te betalen.
In deze video zie je meer over de ShinyHunters, de cybercriminele groep die de Odido-gegevens heeft gestolen:
Brandstichting bij synagoge in Londen, twee jonge mannen aangehouden
20 april 2026 15:50
De Britse politie heeft twee mannen aangehouden voor brandstichting in een synagoge in Londen. Het incident vond gisterochtend plaats. Er raakte niemand gewond.
Het gaat om twee jonge mannen van 17 en 19 jaar oud. De Kenton United Synagoge in het noordwesten van Londen was het doelwit van de aanval. Er werd een fles met brandbare vloeistof door het raam naar binnen gegooid. Door de brand ontstond lichte rookschade.
De Joodse gemeenschap in Londen werd de afgelopen maand meermaals getroffen door brandstichtingen. De politie zei tegen de BBC dat er vijftien mensen zijn opgepakt in verband met deze aanvallen.
Vrijdag werden flessen met vloeistof in brand gezet voor een gebouw dat voorheen gebruikt werd door een Joodse liefdadigheidsinstelling. Eind maart werden vier ambulances van een Joodse hulporganisatie in brand gestoken.
Link met Iraans regime
"De aard van de aanvallen is vergelijkbaar, gericht op plekken die verbonden zijn aan de Israëlische en Joodse gemeenschap", zei Vicky Evans van de Londense politie in een persconferentie.
De meeste brandstichtingen in Londen zijn online opgeëist door de organisatie Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiyyah. Deze relatief onbekende groep claimde de afgelopen weken meerdere aanvallen op joodse instellingen in Europa. De Britse politie meldt dat het ervan op de hoogte is dat deze organisatie wordt gelinkt aan door Iran gesteunde groeperingen.
De politie onderzoekt of de daders van de aanvallen in Londen zijn gerekruteerd en de brandstichtingen verrichten om zo "snel geld te verdienen". Evans van de Londense politie richtte zich direct tot de aanvallers: "We tolereren geen acties die onze gemeenschappen pijn doen en intimideren. Jullie zullen niet slagen in het creëren van haat en angst."
Podcast De Dag: de kerosine-crisis en hoe de oorlog het vliegverkeer treft
20 april 2026 15:31
Het kabinet stelt een crisisplan in werking, omdat er meer brandstoftekorten worden verwacht door de oorlog in het Midden-Oosten. Het vliegverkeer heeft nu al een serieus probleem want met de prijs en voorraden kerosine gaat het harder dan met benzine.
Luisteren?
Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Rico Luman is sectoreconoom Transport en Logistiek bij ING. Hij legt uit hoe het komt dat het probleem met kerosine nijpender is en welke gevolgen dat heeft voor de luchtvaart. Er is in Europa nog voor maar een paar weken kerosine. "Met de start van de meivakantie zitten we aan het begin van het hoogseizoen, dit is een kritieke periode."
Theo van de Laar, docent toerisme aan de Hogeschool van Breda en eigenaar van een reisbureau, vertelt hoe de hoge ticketprijzen en de geopolitieke situatie nu al invloed heeft op de boekingen. Hij verwacht dat hogere prijzen blijvend zullen zijn en zegt dat Nederlanders misschien anders over (vlieg)vakanties moeten gaan nadenken.
Reageren? Mail dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Elisabeth Steinz
Redactie: Max Smedes en Lisa Konings
Nieuw-Zeeland roept noodtoestand uit in hoofdstad na recordhoeveelheid regen
20 april 2026 15:03
Nieuw-Zeeland heeft de noodtoestand uitgeroepen voor de hoofdstad Wellington en de omliggende regio. De stad kreeg vandaag een recordhoeveelheid van 77 millimeter regen in minder dan een uur te verwerken, aldus burgemeester Andrew Little.
Meer dan twaalf mensen zijn geëvacueerd, een 60-jarige man wordt vermist. Voor hem is een grote zoekactie opgezet. Zeker 30.000 woningen op het Noordereiland kwamen zonder elektriciteit te zitten, waarvan ongeveer 10.000 in de hoofdstad. Vluchten van en naar Wellington werden vanochtend op grote schaal geannuleerd.
Volgens burgemeester Little is de hoeveelheid regen die vandaag is gevallen bijna drie keer zoveel als de zwaarste regenval die Wellington ooit heeft meegemaakt. Hij voegde daaraan toe dat hij niet verbaasd is door de hevige overstromingen die de stad troffen. Afgelopen nacht kon hij niet slapen door de zware regenval, vertelde hij. "Ik lag te denken: dit is niet alleen zwaar, maar heel zwaar en het gaat lang duren."
Straten besmeurd met modder
Op beelden van lokale media is te zien dat auto's door de overstroming zijn meegesleurd, dat bomen zijn ontworteld, dat parkeergarages zijn ondergelopen en dat vele straten zijn besmeurd met modder. Volgens de burgemeester was het ziekenhuis van Wellington door al het water enige tijd niet bereikbaar, maar is dat probleem is in de ochtend snel opgelost.
Ook zijn door aardverschuivingen, veroorzaakt door de hevige regenval, huizen beschadigd geraakt, schrijft de krant The New Zealand Herald. De krant The Post bericht over een 87-jarige vrouw die zich bovenin een kledingkast had verstopt om te ontsnappen aan het almaar stijgende water in haar woning.
Wellington-inwoner Luke Furness vertelt aan lokale media dat toen hij wakker werd, hij zijn buren in nood aantrof. "Ik keek naar buiten en zag overal politie en hulpdiensten. Ze droegen mijn buren, die oud zijn, naar buiten." Zijn buurman is blind en zit in een rolstoel. De hele straat "stond zo goed als onder water", aldus Furness. "Zoiets heb ik nog nooit in Wellington gezien."
Bij de brandweer, die eigenlijk zou staken vandaag, kwamen bijna 900 noodmeldingen binnen.
Einde nog niet in zicht
Het rampenbestrijdingsbureau van de regio Wellington heeft de inwoners van overstromingsgevoelige gebieden geadviseerd om naar hogergelegen gebieden te gaan. Lokale weerbureaus voorspellen dat de komende uren nog veel meer regen kan gaan vallen. Dit kan oplopen tot 100 millimeter of zelfs 250 millimeter in de bergen even buiten Wellington. Ook wordt er gewaarschuwd voor onweer en zware rukwinden. De storm wordt veroorzaakt door een verdiepend lagedrukgebied ten oosten van het Noordereiland.
Eerder deze maand werd het eiland ook al getroffen door extreme weersomstandigheden. Toen werd de noodtoestand uitgeroepen voor het gehele Noordereiland.
Oorlog in Midden-Oosten brengt voedselzekerheid in delen van wereld in gevaar
20 april 2026 13:48
De oorlog in het Midden-Oosten kan grote gevolgen hebben voor de voedselprijzen in delen van de wereld. Hoe langer de blokkade van de Straat van Hormuz duurt, hoe groter het tekort aan kunstmest in de wereld.
Daarvoor waarschuwen instanties binnen de Verenigde Naties (VN) en het Kiel Instituut voor de Wereldeconomie. Ook kampen boeren wereldwijd met gestegen energieprijzen.
Hoewel de impact voor Nederland en een groot deel van Europa waarschijnlijk beperkt blijft, kan de voedselzekerheid in gevaar komen in landen in het mondiale Zuiden die sterk afhankelijk zijn van de import van energie en kunstmest.
Kunstmest is van groot belang bij het verbouwen van voedsel. "Kunstmest draagt bij aan ongeveer de helft van alle voedseloogsten ter wereld", zegt Doriana Milenkova, economisch onderzoeker bij de Rabobank.
Aardgas
Voor de productie van kunstmest is veel aardgas nodig. Landen rondom de Perzische Golf hebben daar veel van beschikbaar en produceren dus veel kunstmest.
Volgens Milenkova gaat normaalgesproken ruim een kwart van de wereldwijde export van kunstmestproducten door de Straat van Hormuz, maar de afgelopen tijd dus niet. Daarnaast is kunstmestproductie ook op andere plekken duurder geworden door de gestegen gasprijzen.
Het zal waarschijnlijk nog even duren voordat de tekorten doorwerken in de wereldwijde voedselprijzen. Die stegen in maart licht, blijkt uit cijfers van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN. Dat komt onder meer doordat er voorlopig nog voldoende voedsel op voorraad is.
Maar als boeren weer moeten gaan zaaien, kunnen ze genoodzaakt zijn minder kunstmest te gebruiken - omdat er minder beschikbaar is of omdat het te duur is.
Als gevolg kunnen oogsten kleiner worden. Zelfs als boeren wel nog genoeg kunstmest kunnen kopen, zal de hogere prijs daarvan deels doorwerken in de voedselprijzen.
Het Wereldvoedselprogramma van de VN kwam in maart met een alarmerende boodschap. Als het conflict doorzet tot halverwege dit jaar en de olieprijs boven de 100 dollar blijft (momenteel zit de prijs er een paar dollar onder), zouden dit jaar naar schatting wereldwijd 45 miljoen meer mensen met acute honger te maken krijgen.
Kwetsbare landen
Onderzoekers verschillen van mening over hoe groot het effect van het kunstmesttekort is. Het gaat om schattingen en het is moeilijk te voorspellen hoe de wereld precies reageert. Zo verwacht de Rabobank dat voedselprijzen vooral gaan stijgen door de energiecrisis en dat het kunstmesttekort de prijs niet verder zal opdrijven.
Het Duitse Kiel Instituut beschouwt het kunstmesttekort wel als ingrijpende factor, waarbij de hele keten - van energie naar kunstmest tot voedsel - wordt verstoord. Onderzoekers van het instituut berekenden hoe groot de impact kan zijn als de Straat van Hormuz ongeveer een jaar gesloten blijft. Daarbij wordt geen rekening gehouden met eventuele maatregelen die landen zouden kunnen nemen.
Ze schatten dat voedselprijzen in Zambia met zo'n 30 procent kunnen gaan stijgen in een jaar tijd. Ook Zuid-Aziatische landen, zoals India en Pakistan, kunnen te maken krijgen met stijgingen van meer dan 10 procent.
In deze grafieken zie je wat er zou gebeuren met de voedselprijzen als de Straat van Hormuz ongeveer een jaar gesloten blijft:
Ook bij een eventuele heropening van de zeestraat is een deel van de schade al gedaan, benadrukt Julian Hinz, een van de onderzoekers van het Kiel Instituut.
Dat ziet Rabobank-onderzoeker Milenkova ook. "Als de Straat van Hormuz weer volledig open is, duurt het zeker nog twee maanden voordat de handel terug is op normaal niveau", zegt ze. "Sinds de wapenstilstand is er nog geen één schip met kunstmest doorheen gevaren."
Bloomberg meldde afgelopen week dat de VN wacht op toestemming om een doorgang in de Straat van Hormuz te creëren om kunstmest door te laten. Het is onduidelijk hoe het daar nu mee staat.
Het kunstmesttekort raakt allerlei landen, waaronder India en Australië:
Correspondent Zuid-Azië Devi Boerema:
"In Zuid-Azië heerst er veel wantrouwen onder de boeren, omdat ze merken dat de kunstmestprijzen stijgen en de voorraden slinken. Het zaaiseizoen begint in een groot deel van de regio in juni en juli en minder kunstmest betekent minder oogst. Dat kan uiteindelijk tot hogere prijzen en zelfs voedseltekorten leiden.
Landen in de regio nemen maatregelen om de voedselzekerheid te beschermen. Zo heeft de Sri Lankaanse regering besloten om kunstmest te rantsoeneren en prijscontroles in te stellen. Toch hebben boeren ook daar nu al te maken met minder voorraad."
Correspondent Australië Meike Wijers:
"Het kunstmesttekort heeft de kwetsbaarheid van de Australische agrarische industrie blootgelegd. Er wordt gesproken van een tikkende tijdbom onder de voedselzekerheid van Australiërs. Nu al leidt het tot hogere prijzen in de supermarkt. Tel daar de gestegen brandstofprijzen bij op, en je hebt de ingrediënten voor een mogelijke recessie.
Daarom is premier Albanese de afgelopen dagen op bliksembezoek in verschillende Aziatische landen. Hij hoopt hier nieuwe deals te sluiten om de levering van kunstmest en brandstof veilig te stellen. Alleen zijn die landen weer afhankelijk van olie uit het Midden-Oosten. Dus een echte oplossing is voorlopig niet in zicht."
Grammofoonmuseum ontdekt stokoude opname van het Wilhelmus
20 april 2026 13:13
Het Nationaal Grammofoonmuseum in Nieuwleusen heeft een zeldzame wasrolopname ontdekt van het Wilhelmus uit 1905. Het volkslied werd gespeeld door de Koninklijke Militaire Kapel en is een van de oudste nog bestaande opnames van het volkslied.
De opname werd bij toeval gevonden in een collectie oude wasrollen. De uitvoering uit 1905 werd geleid door Nicolaas Arie Bouwman, de grootvader van televisiepresentatrice Mies Bouwman, schrijft RTV Oost.
De wasrol was al in het bezit van het museum en lag jaren in een doos op zolder. "De dozen zijn met de verhuizing in 2023 meegegaan. De rol lag waarschijnlijk al tientallen jaren bij ons opgeslagen, zonder dat we wisten dat die zo bijzonder was", zegt Klaas Kreule, vrijwilliger bij het museum.
Per toeval ontdekt
Vrijwilligers van het museum gaan maandelijks naar een verzorgingshuis in de regio om bewoners te vertellen over de geschiedenis van de grammofoon. Daarbij wordt muziek gedraaid en met de oudere bewoners gezongen. "Een van de vrijwilligers heeft in de doos op zolder gekeken en de wasrolopname van het Wilhelmus gepakt. Die hebben we toen in meerdere verzorgingshuizen afgespeeld", zegt Kreule.
Rinus Blijleven, expert op het gebied van historische geluidsdragers, had vorig jaar in het museum een expositie in het kader van de 80-jarige bevrijding van Nederland. "Ik werd rondgeleid door het museum en op een gegeven moment lieten ze een rolletje horen op een fonograaf. Toen schrok ik en ging mijn hart er sneller van slaan", zegt Blijleven.
"Nederlandse fonograafrolletje's zijn sowieso al bijzonder, en zeker van de Koninklijke Militaire Kapel. Het is een zeldzame opname die ik nog nooit had gehoord. Het is echt heel bijzonder dat het bewaard is gebleven."
Tuba
De gevonden wasrol heeft een opvallend detail: het eerste couplet wordt gespeeld als tubasolo. Experts noemen de vondst uitzonderlijk. Eerdere wasrolopnames van het Wilhelmus zijn allemaal verloren gegaan. Bovendien was het Wilhelmus in 1905 nog geen officieel volkslied, dat gebeurde pas in 1932.
Het museum heeft de opname gedigitaliseerd en een tijdelijke tentoonstelling ingericht. Vrijdag wordt de wasrol eenmalig afgespeeld. Dat is meteen de laatste keer want bij elk gebruik raakt de wasrolopname een beetje meer beschadigd.