Burgemeester Halsema roept regering op om excuses te maken aan Molukkers in Nederland
29 april 2026 15:47
Burgemeester Halsema van Amsterdam heeft de regering opgeroepen om excuses te maken aan de Molukse KNIL-militairen en hun families. Dat deed ze tijdens een herdenking op de Javakade in het Oostelijk Havengebied, waar vandaag 75 jaar geleden het schip New Australia aankwam met aan boord ruim duizend militairen en hun gezinnen.
De beroepsmilitairen hadden in dienst van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) gevochten in de dekolonisatieoorlog tegen Indonesië, van 1945 tot 1949. De mannen en hun gezinnen zouden hier maar een paar maanden blijven, maar dat pakte anders uit en de meesten gingen nooit meer terug.
Door hun rol in de oorlog werden de soldaten in Indonesië als collaborateurs gezien. Terugkeer naar de Zuid-Molukken was daardoor een groot risico.
Molukkers riepen op 25 april 1950 de Republiek der Zuid-Molukken (RMS) uit, maar Indonesië maakte daar een einde aan. Omdat de KNIL-soldaten en hun families daar niet langer veilig waren, zag de Nederlandse regering geen andere optie dan hen tijdelijk naar Nederland te halen, terwijl veel Molukkers rekenden op Nederlandse steun voor een onafhankelijke Molukse staat.
Voor Molukkers in Nederland volgde een geïsoleerd leven vol heimwee, aldus Halsema. "Nederland blijft voor veel Molukkers een ongewenste halte op weg naar huis. Of het nou in de woonoorden is of later in de Molukse wijk: altijd staat er een reiskist klaar voor de terugreis."
De pijn van de uitblijvende terugkeer werkt door in de volgende generaties, zegt ze. "Met als triest dieptepunt de escalatie in de jaren 70."
Al eerder excuses
Midden jaren 70 ging een groep Molukse jongeren na jaren van protest over tot gewelddadige acties. Ze kaapten in 1975 een trein bij Wijster en in 1977 een trein bij De Punt en gijzelden toen ook leerlingen en leraren op een basisschool in Bovensmilde.
Onder leiding van minister van Justitie Dries van Agt maakte het leger in 1977 een einde aan de gijzeling op de basisschool in Bovensmilde en de treinkaping bij De Punt. Daarbij kwamen zes kapers en twee gegijzelden om het leven.
Met de gijzelingsacties wilden de Molukse jongeren de Nederlandse regering dwingen actie te ondernemen voor de vorming van een Zuid-Molukse staat.
Eerder had de inmiddels overleden Van Agt al bij de koning aangedrongen op excuses aan Molukkers in Nederland voor de manier waarop zij door de Nederlandse regering zijn behandeld.
Molukkers in Nederland
De Molukken zijn een grote eilandengroep in het oosten van Indonesië. In de koloniale tijd hoorden de eilanden bij Nederlands-Indië. Toen Indonesië in 1945 de onafhankelijkheid uitriep, begon een bloedige oorlog.
In 1949 gaf Nederland de strijd op en ontstond een conflict over de Molukse militairen. Zij wilden terug naar de Molukken, maar dat wilde de Indonesische regering niet. Begin 1951 besloot Nederland om ze met hun gezin naar Nederland te brengen, voor een half jaar, was de bedoeling.
Na de New Australia volgden de Groote Beer, de Somersetshire en de Asturias, onderdeel van een vloot die ruim 12.500 Molukkers naar Nederland bracht. Ze rekenden op hulp voor hun terugkeer, maar die bleef uit. De militairen werden ontslagen en de meesten keerden nooit meer terug naar hun thuisland.
Halsema zegt dat er lang onvoldoende aandacht is geweest voor het Molukse verdriet en de pijnlijke rol die de Nederlandse staat hierin speelde. "Hoewel de maatschappelijke erkenning langzaam groeit, heeft Nederland nog altijd een schuld in te lossen en excuses te maken."
Ze zegt dat de regering een betekenisvolle gebaar kan maken, "zeker nu Molukkers uit de eerste generatie nog onder ons zijn en dit kunnen ontvangen".
Volgens Halsema heeft Nederland "nog altijd een schuld in te lossen" ten opzichte van deze mensen. Ze werden "zo kil als het Nederlandse weer" ontvangen en bij aankomst direct gedemobiliseerd.
Op de Javakade komt een tijdelijk monument, een zuil met de namen van de elf schepen waarmee de Molukkers destijds naar Nederland kwamen. Op het Marineterrein werd vanochtend al een monument onthuld voor veertien Molukse marinemensen. Zij bleven na de opheffing van het KNIL in 1950 in dienst bij de Koninklijke Marine en werden vanaf 1951 in Amsterdam gestationeerd.
In deze video zie je meer over de geschiedenis van Molukkers in Nederland:
Prijsverschil biologische en niet-biologische voeding toegenomen
29 april 2026 15:24
Het prijsverschil tussen biologische en niet-biologische voeding is flink gestegen. Consumenten betalen gemiddeld 66 procent meer voor een biologisch product, blijkt uit een peiling van de Consumentenbond.
Dat verschil is een stuk groter dan twee jaar geleden. Bij een peiling in 2024 was het nog 48 procent.
Het prijsverschil wisselt per supermarktketen en productgroep. De organisatie testte 166 biologische producten bij 13 supermarkten. Uit die test bleek dat de biologische speciaalzaken Ekoplaza en Odin, met hun ruime biologische assortiment, veruit het duurst zijn. Supermarkt Lidl komt als goedkoopste uit de test.
Groente en fruit
Vooral bij groente, fruit, chips, sauzen en thee zijn de prijsverschillen groot, soms zelfs meer dan 100 procent. Zo betalen consumenten bij Plus 1,49 euro voor 500 gram gewone trostomaten en 2,99 euro voor de biologische variant.
In enkele gevallen is de biologische versie goedkoper. Bij de Dekamarkt kost de reguliere volkorenmacaroni 0,58 euro en het biologische product 0,44 euro.
Zorgelijke ontwikkeling
Directeur van de Consumentenbond Sandra Molenkamp spreekt van een zorgelijke ontwikkeling: "Op deze manier kunnen alleen consumenten met een goed gevulde portemonnee biologische producten betalen terwijl het belangrijk is dat duurzame keuzes voor iedereen betaalbaar zijn."
Twee Joodse mannen neergestoken bij synagoge in Londen
29 april 2026 14:04
In Londen zijn twee mensen neergestoken vlak bij een synagoge. De BBC heeft bevestigd dat de slachtoffers twee Joodse mannen zijn. De twee slachtoffers zijn buiten levensgevaar, zegt de politie.
De aanval vond plaats in een Joodse wijk in het noordwesten van de stad. Een man rende met een mes over Golders Green Road en probeerde volgens de Britse omroep Joodse voorbijgangers neer te steken.
De Joodse burgerpatrouille Shomrim schrijft dat ze onmiddellijk reageerden en de verdachte vasthielden. Daarna arriveerde de politie, die de dader taserde en vervolgens arresteerde. Hij probeerde ook twee politieagenten te steken, maar zij raakten niet gewond.
Het gaat volgens de politie om een man van 45. Hij is aangehouden op verdenking van poging tot moord. Naar zijn nationaliteit en motief wordt nog onderzoek gedaan. Met alle scenario's wordt rekening gehouden, zegt de politie.
Onderzoek naar motief
Volgens de BBC worden de slachtoffers behandeld in het nabijgelegen Hatzola-ziekenhuis, waarvan de ambulances vorige maand in brand werden gestoken.
Premier Starmer zegt dat er een onderzoek gaande is. Dat wordt volgens de politie geleid door specialisten van de afdeling contraterrorisme. Starmer noemt de steekpartij "zeer verontrustend" en zegt vastberaden te zijn op te treden tegen "dergelijke misdrijven waarvan we er de laatste tijd te veel hebben gezien".
VVD-Kamerlid Bevers legt werk tijdelijk neer wegens ziekte
29 april 2026 13:33
VVD-Kamerlid Harry Bevers legt tijdelijk zijn werk in de Tweede Kamer neer. Afgelopen week is bij hem acute myeloïde leukemie (AML) geconstateerd, zo heeft de VVD bekendgemaakt.
Bevers is meteen met behandelingen begonnen en stopt ten minste zestien weken met zijn werk in de Tweede Kamer. "Harry en zijn gezin hebben de komende tijd nodig voor de behandeling en voor herstel", staat in de korte VVD-verklaring. De partij wenst hem "enorm veel kracht toe".
Vervangen
De 61-jarige Bevers zit sinds juli 2024 in de Tweede Kamer, eerder zat hij er al enkele maanden tussen 2022 en 2023. Hij hield zich vooral bezig met ziekenhuiszorg, geneesmiddelenbeleid en medisch-ethische onderwerpen.
Na het meireces wordt Bevers tijdelijk vervangen in de Tweede Kamer door Dieke van Groningen.
Grote brand op militair oefenterrein 't Harde, NL-Alert in meerdere provincies
29 april 2026 13:20
Op een militair oefen- en schietterrein bij 't Harde, nabij Epe in Gelderland, woedt brand. Volgens Landelijk Coördinator Natuurbrandbeheersing Edwin Kok van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid is het "een uitzonderlijk grote brand".
De rook, die naar het westen waait, is tot in de verre omgeving te zien en is in een groot deel van Nederland te ruiken.
Het blussen kan vanwege de weersomstandigheden nog dagen duren.
De brandweer kreeg vanochtend meerdere meldingen van een brand bij het Artillerie Schietkamp (ASK). Er is een NL-alert verstuurd in de regio's Noord- en Oost-Gelderland, Flevoland en Gooi- en Vechtstreek. Inwoners is aangeraden ramen en deuren gesloten te houden en ventilatiesystemen uit te zetten.
De ontwikkelingen rond de brand kun je via deze livestream volgen.
Volgens de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland zijn er meerdere brandhaarden en was er een grote piek in het aantal telefoontjes naar de meldkamer. De veiligheidsregio weet niet of de brand aangestoken is. "We hebben alle hulpdiensten naar de plek gestuurd. De brand is zeker nog niet onder controle", zegt een woordvoerder.
In de video zie je luchtbeelden van de brand:
De luchtmacht heeft twee transporthelikopters ingezet om te helpen bij het blussen. De helikopters worden gebruikt om grote hoeveelheden water op het vuur te gooien.
De rookwolken zijn van ver buiten Epe te zien. De A28 tussen 't Harde en Wezep is in beide richtingen dicht vanwege slecht zicht door de rookpluim.
Ook het vliegverkeer heeft last van de brand. "Piloten vragen of ze over de rook of om de rook heen mogen vliegen", zegt een woordvoerder van Luchtverkeersleiding Nederland. Het vliegverkeer kan wel gewoon blijven vliegen, want de rook leidt niet tot gevaarlijke situaties.
Brandweer waarschuwt voor meer natuurbranden vanwege aanhoudende droogte
29 april 2026 13:07
De brandweer waarschuwt voor meer natuurbranden de komende periode vanwege de aanhoudende droogte. Afgelopen week braken meerdere natuurbranden in Nederland uit, waaronder in Den Haag, Malden en Helden. De brandweer heeft ze onder controle kunnen krijgen, maar verwacht dat de toename van het aantal natuurbranden doorzet.
De meeste natuurbranden komen in Nederland in het voorjaar voor, zegt Edwin Kok. Hij is landelijk coördinator natuurbrandbeheersing bij het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV). In deze periode is de vegetatie volgens hem nog heel droog en is de opname van voedingsstoffen (sapstromen) bij bomen en planten nog niet op gang gekomen.
Door de aanhoudende droogte hebben bijna alle veiligheidsregio's opgeschaald naar fase 2, het hoogste waarschuwingsniveau. Hulpdiensten zijn dan extra alert en de brandweer zet extra materieel in om een brand snel onder controle te kunnen krijgen.
Andere blustechnieken
Kok zegt dat natuurbranden in de toekomst vaker zullen voorkomen, doordat droogteperiodes langer aanhouden. Ook ziet hij dat er meer branden gelijktijdig woeden. "Dat maakt het voor de brandweer uitdagend, omdat we op meerdere plekken tegelijk materieel moeten inzetten. De branden worden daarnaast intenser, waardoor ze nog moeilijker te bestrijden zijn."
Het is daarom belangrijk dat er ook naar andere blustechnieken wordt gekeken, zegt Kok. "In Nederland blussen we natuurbranden tot nu toe altijd met water. Maar we hebben de afgelopen jaren gezien dat branden niet meer met water te bestrijden zijn omdat ze zo intens zijn."
Een van de tactieken waar de brandweer volgens Kok naar kijkt, is de inzet van 'voorbranden'. Door een stuk natuur gecontroleerd in brand te steken kan een grote brand zich niet verder uitbreiden.
De natuurbrandexpert zegt dat het voorkomen van een natuurbrand ook een gedeelde verantwoordelijkheid is. "We vragen mensen om alert te zijn en om geen vuur in de natuur te gebruiken. Wees je bewust van de risico's die je zelf ook kan veroorzaken."