Rook van natuurbranden kan leiden tot meer problemen met luchtwegen
28 juli 2026 11:30
De grote natuurbrand in Zuid-Frankrijk naderde de stad Bordeaux de afgelopen dagen tot enkele kilometers. Het vuur zelf bereikte de stad niet, maar Bordeaux en andere plekken in de buurt van de branden hebben wel te maken met veel rook.
Dat is niet zonder gevolgen, zegt longarts Sander de Hosson van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Bij langdurige blootstelling aan rook kan dat tot een toename aan chronische luchtwegklachten leiden. "Niemand, en zeker mensen met luchtwegziekten niet, moeten zich in die lucht begeven, ook bij rook moet je al weggaan als dat kan."
De rook die vrijkomt bij natuurbranden kan irritatie aan de ogen, neus en keel opleveren. "En je kunt gaan hoesten en kortademig worden", somt de Hosson op. "Zeker COPD-patiënten moeten zich daar verre van houden."
Ook bij gezonde mensen
Die klachten kunnen ook al bij gezonde mensen voorkomen, benadrukt De Hosson. "Blootstelling aan fijnstof is voor niemand goed, maar als longarts maak ik me met name zorgen om mensen met onderliggende longziektes, zoals astma en COPD." Bij hen kan de blootstelling aan de fijnstof die vrijkomt hun klachten verergeren en leiden tot longaanvallen of zelfs ziekenhuisopname.
Longartsen behandelen vaak patiënten die in een brandend huis veel rook hebben ingeademd. Dat is in Frankrijk nu bijna niet het geval, vanwege de evacuaties. Vooral de brandweerlieden ademen rook in, ook al beschermen zij zich met mondmaskers.
Bij mensen zonder luchtwegklachten zijn er waarschijnlijk geen gevolgen voor de lange termijn, als zij in Frankrijk of Spanje rook hebben ingeademd, zegt De Hosson. Wel is het belangrijk om dat te voorkomen.
Langdurige blootstelling
Als mensen later met schade in hun longen komen, bijvoorbeeld als ze zijn blootgesteld aan zware industrie, is het vaak niet te herleiden dat het daardoor komt, legt De Hosson uit. Wel is uit onderzoek gebleken dat die blootstelling op de lange termijn tot meer luchtwegklachten leidt.
Hoe kun je longschade beperken in een bosbrandengebied?
Wat kun je doen om longschade te beperken wanneer je in een bosbrandgebied verblijft? Saskia Kloet, manager gezondheid en zorg van het Longfonds, adviseert mensen om zich zo min mogelijk bloot te stellen aan de fijnstof van de rook. Dat doe je zo:
Voor mensen met een longziekte:
Gisteren liet de Franse brandweerfederatie weten dat het nog weken of zelfs maanden kan duren voordat de brand bij Bordeaux is geblust. Dat baart De Hosson zorgen. "Dat verandert het verhaal, dat kan op de lange termijn leiden tot meer luchtwegziektes." Dat geldt ook voor mensen die nu nog geen luchtwegziekte hebben. "Dat weten we al van langdurige blootstelling aan fijnstof van de industrie."
Het is vooral hout dat verbrandt bij natuurbranden, net als bij woningbranden, zegt de longarts. Het fijnstof dat vrijkomt bij bosbranden is schadelijker dan van de industrie, zegt De Hosson. "Dus dit is echt heel vervelend".
Hij verwijst naar een onderzoek uit 2021 waarin werd geconcludeerd dat er bij bosbranden in het zuiden van de Amerikaanse staat Californië meer ziekenhuisopnames vanwege ademhalingsproblemen te zien waren dan bij fijnstof die niet afkomstig was van een natuurbrand.
Goede mondmaskers
Soms is evacuatie niet mogelijk, bijvoorbeeld in Spanje, waar op meerdere plekken een lockdown werd afgekondigd vanwege de natuurbranden. Vluchten kan dan gevaarlijker zijn dan blijven. In zo'n geval raadt De Hosson mensen aan de ramen en deuren gesloten te houden en, net als de brandweer, goede mondmaskers te gebruiken.
Gewonden en schade door zware aardbeving bij zuidelijk eiland Japan
28 juli 2026 11:22
Japan is getroffen door een zware aardbeving. Die had een kracht van 7,1 en vond plaats voor de kust van het zuidelijke Japanse eiland Kyushu.
Premier Takaichi zegt dat er gewonden zijn. Op sommige plaatsen is er geen stroom meer en er zijn branden uitgebroken. Takaichi meldt ook schade aan gebouwen en bruggen. Ze waarschuwt voor naschokken.
Treinen zijn stilgezet, vluchten van en naar het aardbevingsgebied zijn geannuleerd. Voor de Ariake-baai aan de westkant van het eiland gold even een tsunami-waarschuwing. Die is inmiddels ingetrokken.
Het Japanse kernenergie-agentschap zegt dat er bij drie kerncentrales in de buurt geen schade is vastgesteld.
In Japan komen aardbevingen veel voor. In 2016 werd de stad Kumamoto, eveneens op Kyushu, kort na elkaar door twee bevingen getroffen, met een kracht van 5,3 en 7,3. Meer dan vijftig mensen kwamen om het leven en 1800 mensen raakten gewond. Duizenden woningen werden vernietigd of raakten beschadigd.
In 2011 werd het noordoosten van Japan door een zware beving getroffen. De kerncentrale van Fukushima raakte toen zwaar beschadigd door een metershoge vloedgolf. Meer dan 18.000 mensen kwamen om. Van meer dan 2500 mensen is nooit meer iets vernomen.
VS en Frankrijk vliegen elkaar in de haren in VN-Veiligheidsraad
28 juli 2026 10:54
De Amerikaanse delegatie is uit protest tegen Frankrijk weggelopen uit een zitting van de VN-Veiligheidsraad. De Amerikanen accepteren de kritiek van Frankrijk op hun mensenrechtenbeleid niet. De Amerikaanse vertegenwoordiger noemde dat "gepolitiseerd gezever" en "achterbaks theater".
De botsing laat zien hoe gespannen de relatie tussen de VS en Frankrijk op dit moment is, net als die met andere NAVO-bondgenoten. Aanleiding voor de ruzie was de stemming van vrijdag over de verlenging van de ambtstermijn van de VN-chef voor het mensenrechtenbeleid.
Mensenrechtenchef Türk leverde de afgelopen jaren gepeperde kritiek op onder meer het Israëlische optreden in Gaza en de Russische oorlogsvoering in Oekraïne en ook het Amerikaanse immigratiebeleid bij het WK voetbal. 144 landen stemden voor verlenging, 10 landen stemden tegen, waaronder de VS.
'Vrije democratiën de les lezen'
"De VS was vroeger een baken voor de mensenrechten", reageerde de Franse missie bij de VN zaterdag op X. "Tegenwoordig staat het zij aan zij met Noord-Korea, Nicaragua, Mali en Rusland, geïsoleerd."
De reactie van de Amerikanen liet niet lang op zich wachten. "Frankrijk stemde voor iemand die vrije, soevereine democratieën als de VS, het VK en Israël de les leest en aanpapt met de ergste onderdrukkers van deze wereld."
De Amerikaanse delegatie liep weg toen de Franse ambassadeur gisteren het woord kreeg tijdens een zitting van de Veiligheidsraad over Oekraïne. Bij terugkeer zei de vertegenwoordiger van de VS: "Ik moet erop wijzen dat een lid van deze raad morele verontwaardiging simuleert."
En: "We hebben dit land bijgestaan bij elk conflict waarbij zijn vrijheid bedreigd werd." Hij doelde daarbij dus op Frankrijk. "We zullen we niet naar hun politieke gezever luisteren totdat ze afstand nemen van hun neerbuigende en respectloze retoriek en ze zich gedragen op een manier die bij de zetel in deze raad past."
'Honderden drones op regio Moskou afgevuurd, maar geen gewonden'
28 juli 2026 10:39
De regio Moskou is afgelopen nacht aangevallen met meer dan 390 drones, zegt burgemeester Sergej Sobanin. Volgens hem zijn de meeste uit de lucht geschoten door luchtafweersystemen.
Het Russische staatsmedium RIA Novosti meldt dat in de stad Tsjechov, op 55 kilometer van de hoofdstad, een drone op een woongebouw is neergestort. Daarbij vielen geen gewonden. In omliggende dorpen zijn brokstukken van neergeschoten drones neergekomen, zegt de gouverneur van de regio.
De drones kwamen uit Oekraïne. Volgens de Oekraïense krant Kyiv Independent was één van de doelen van de aanvallen een staalfabriek in Tsjechov. Ook een logistiek magazijn in het dorp Koledino, op 20 kilometer ten zuiden van Moskou, was een doelwit, meldt de krant.
Distributie doelwit
De afgelopen weken valt Oekraïne onder meer distributiecentra aan in Rusland, met name van het bedrijf Wildberries, de grootste online retailer van Rusland. De officiële uitleg vanuit Kyiv is dat daar goederen worden vervoerd en opgeslagen die in de oorlog gebruikt worden.
Volgens militaire kenners probeert de Oekraïense regering hiermee de oorlog zichtbaarder te maken voor de Russische burger.
Ook Rusland voerde aanvallen uit. Er zouden onder meer twee Oekraïense schepen zijn bestookt in de Zwarte Zee en in de haven van Mykolajiv. Volgens het Russisch ministerie van Defensie is een Oekraïens schip aangevallen dat militaire goederen vervoerde. Oekraïne heeft nog niet gereageerd.
Voor het eerst betaalde zitplekken langs Canal Parade in Amsterdam
28 juli 2026 10:14
In Amsterdam is begonnen met de bouw van een grote tribune voor de Canal Parade van aanstaande zaterdag. Het is de eerste keer dat er zo'n tijdelijke tribune wordt geplaatst langs de route van de botenparade.
Er is plek voor 10.000 toeschouwers, maar zij moeten daarvoor wel een kaartje kopen van 15 tot 275 euro. De organisatie zelf noemt het een tijdelijk stadion en een "unieke, eenmalige ervaring". De tribune verrijst vanwege de WorldPride, die elke paar jaar in een andere grote stad wordt gehouden.
De tribune is 300 meter lang. Omwonenden werden vanochtend vroeg wakker door bouwverkeer en herrie. "Dat hoort erbij. Misschien heb ik er wel voordeel bij. Nu is er een vergunning afgegeven en moet het ook netjes opgeruimd achterblijven", zegt een bewoonster tegen AT5.
Een deel van de tribune:
Enkele toeristen die aan de gracht verblijven, zijn wat minder blij: "We kwamen voor een romantisch weekend, maar om zeven uur begonnen ze al met hameren." Een ander zegt: "Als we dit hadden geweten, hadden we misschien een hotel in een ander deel van de stad geboekt."
Gratis voor omwonenden
Omwonenden kunnen zaterdag gratis naar de parade kijken vanaf de tribune, maar een aantal van hen kijkt liever vanuit het eigen huis: "Ik woon op drie hoog, dus ik kijk gewoon over de tribune heen", zegt een bewoner van de Prinsengracht tegen AT5. Een ander woont vijf hoog: "Eerlijk gezegd heb ik de beste plaats."
Voor de meeste andere bezoekers kost een 'gewone' stoel op de tribune zo'n 35 tot 65 euro. Inwoners van Amsterdam betalen 15 euro. Wie een luxe zitplek wil inclusief drank en eten, betaalt 200 tot 275 euro. Een aantal kaartjes is inmiddels uitverkocht.
De botenparade begint zaterdag om 12.00 uur en is net als voorgaande jaren ook gratis te bekijken vanaf de kade.
In Duitsland zijn 410 mensen een islamistische bedreiging, ook Nederlandse voorbeelden
28 juli 2026 09:45
In Duitsland worden 410 mensen gezien als islamistische bedreiging. Dat blijkt uit cijfers van de Duitse federale recherchedienst Bundeskriminalamt (BKA), schrijft mediagroep RND.
Daarnaast zijn 65 mensen aangemerkt als extreemrechtse bedreiging en 17 als extreemlinkse bedreiging. Volgens de Duitse federale recherche zijn mensen die als extremistisch worden beschouwd in staat om ernstige geweldsdelicten te plegen, zoals aanslagen.
De dienst benadrukt volgens RND dat de Duitse deelstaten zelf beslissen wie ze als extremist classificeren. Ook zeggen de cijfers volgens de dienst nog niets over het dreigingsniveau.
Eén van de mensen die als bedreiging werd gezien, was Abdul B., de 21-jarige man die volgens de Duitse autoriteiten achter de aanslag van afgelopen zaterdag op de Pride in Berlijn zat. Hij reed met een bestelbus in op een menigte en viel vervolgens mensen aan met een mes. Daarbij werd een Poolse vrouw gedood en raakten 29 anderen gewond.
Verschil tussen islamitisch en islamistisch
De termen islamitisch en islamistisch schelen maar één letter, maar betekenen iets anders. Islamitisch verwijst naar alles wat met de islam als religie te maken heeft, bijvoorbeeld islamitische feestdagen of islamitische architectuur. Als je islamitisch bent, ben je een moslim en geloof je in Allah.
Islamistisch is een politieke stroming die vindt dat de islam niet alleen een geloof moet zijn van mensen, maar ook de basis voor de inrichting van de staat en de samenleving. Niet elke moslim is dus islamistisch.
Binnen het islamisme zijn er weer meerdere stromingen. Zo zijn er hervormers die verandering willen binnen een democratie, maar ook radicalen die de democratie met geweld willen omverwerpen, zoals de leden van groeperingen als IS of al-Qaida.
Na de aanslag sloeg de dader op de vlucht en werd een dag later gedood tijdens een politieoperatie. Volgens de Duitse autoriteiten verkeerde B. in islamistische kringen. Zij beschouwen de aanslag als een islamistische terreurdaad. B. was een bekende van de politie en zat in een deradicaliseringstraject dat hij in vrijheid mocht volgen.
Hardi N. in Nederland
Volgens de inlichtingendienst AIVD zijn er in Nederland zo'n 500 mensen die tot de jihadistische beweging behoren. Zij verspreiden bijvoorbeeld online propaganda, zegt de AIVD. Hoeveel van deze mensen daadwerkelijk bereid zijn om geweld te plegen is niet bekend.
Volgens de Duitse autoriteiten waren er geen aanwijzingen dat Abdul B. een aanslag plande. Hoogleraar Terrorisme en Politiek Geweld Bart Schuurman zegt bij Nieuwsuur dat de zaak laat zien hoe lastig het is om daar achter te komen. Hij noemt ook de zaak van Hardi N. uit Arnhem als voorbeeld.
N. werd in 2020 samen met een groep mannen veroordeeld tot 17 jaar cel voor het voorbereiden van een aanslag in Nederland. Daarbij hadden ze onder meer de Pride in Amsterdam als doelwit.
Volgens Schuurman kon Hardi N., die al een strafblad had en onder toezicht stond van de reclassering, in gesprekken heel innemend en vriendelijk overkomen. "Maar ondertussen was hij toch bezig met het voorbereiden van aanslagen. Als iemand sociaal heel vaardig is, dan kom je daar als reclasseringsmedewerker helaas moeilijk achter", zegt Schuurman.
Toch levert de Nederlandse reclassering volgens Schuurman een belangrijke bijdrage om het aantal recidivisten laag te houden.
Complexer dreigingsbeeld
Schuurman: "We weten in het algemeen dat ongeveer 50 procent van de mensen die in de gevangenis hebben gezeten, binnen twee jaar na vrijlating weer in contact komen met justitie. Als de Reclassering langs is geweest, dan is dat ongeveer 30 procent." Volgens de hoogleraar geldt dat dus ook voor de deradicaliseringsprogramma's.
Al die honderden mensen volgen is volgens Schuurman onmogelijk. Dat moet gedaan worden op basis van een risicoschatting, stelt hij. "En dan ga je kijken om welke van die individuen maak je het meeste zorgen en daar kun je middelen op inzetten."
Bovendien zijn er de afgelopen jaren volgens Schuurman extremistische dreigingen bij gekomen, zoals anti-overheid, nihilistisch extremisme en Russische dreigingen. Daardoor is het dreigingsbeeld complexer geworden, zegt hij.
"Je kunt je staf wel uitbreiden, maar gaat dat snel genoeg om overal adequaat op te kunnen reageren? Dat is een probleem wat we niet alleen in Nederland hebben, maar zeker ook in andere Europese landen."