Verbod op executies met stikstof in Alabama: 'Ongrondwettelijk wreed'
10 juni 2026 02:34
De Amerikaanse staat Alabama mag niet langer gevangenen executeren met stikstofgas. Volgens districtsrechter Emily Marks is de methode in strijd met de Bill of Rights, dat al sinds 1789 'wrede en ongebruikelijke straffen' in het land verbiedt. Een dag eerder draaide het hof van beroep een soortgelijke uitspraak van deze rechter nog terug. Nu is de methode alsnog ongrondwettelijk verklaard.
Aanleiding van het ingrijpen van de districtsrechter is de geplande executie van Jeffery Lee, een man die is veroordeeld voor een dubbele moord tijdens een roofoverval op een pandjeshuis in 1998. Hij zou morgen in een gevangenis in Alabama worden geëxecuteerd door middel van stikstofgas.
Omstreden
Deze vorm van de doodstraf is omsteden. Critici vinden dat de ter dood veroordeelden ontoelaatbaar lijden. Bij deze manier wordt een gasmasker over het gezicht van de gevangene geklemd en zuiver stikstofgas toegediend, waardoor de persoon sterft door zuurstofgebrek. De gevangene moet daardoor snel buiten bewustzijn raken en binnen enkele minuten sterven.
In de twintig staten die de doodstraf nog uitvoeren zijn meerdere executievormen gangbaar: een dodelijke injectie, elektrocutie, gas en een vuurpeloton. Alabama begon in 2024 met het gebruik van stikstofgas voor sommige executies. De nieuwe methode werd mede geïntroduceerd omdat medicijnfabrikanten niet willen dat hun middelen worden gebruikt voor dodelijke injecties. De doodstraf door middel van stikstofgas is tot op heden acht keer toegepast in de VS: zeven keer in Alabama en één keer in Louisiana.
In beroep
Een woordvoerder van de procureur-generaal van Alabama Steve Marshall heeft laten weten dat de staat in beroep gaat tegen de uitspraak. Het Amerikaanse Hooggerechtshof zal zich waarschijnlijk uitspreken over de zaak. Zij stonden eerder executies met stikstof toe.
De advocaten van Lee hebben nog niet gereageerd.
VS valt Iran aan als vergelding voor neerhalen gevechtshelikopter
10 juni 2026 00:28
Het Amerikaanse leger heeft luchtaanvallen uitgevoerd op Iran. Op meerdere plekken in het zuiden van het land zijn explosies gehoord, melden Iraanse staatsmedia. Het is een vergelding voor de crash van een helikopter voor de kust van Oman, aldus Centcom op X. Dat hoofdkwartier van het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten spreekt van "een proportionele reactie op de ongerechtvaardigde Iraanse agressie".
Volgens het Iraanse staatspersbureau Mehr zijn er explosies gehoord bij de Iraanse havensteden Bandar Abbas en Sirik, bij de Straat van Hormuz. Ook het nabijgelegen eiland Qeshm is onder vuur genomen. Volgens nieuwssite Axios zouden de aanvallen zijn gericht op Iraanse luchtafweer- en radarsystemen. Over schade en eventuele slachtoffers is nog geen informatie naar buiten gekomen.
Trump heeft de aanvallen bevestigd tegenover de Amerikaanse nieuwszender ABC News. "Ze hebben een helikopter neergehaald, en we reageren hier nu op", vertelt de president. "Ik vind dat de reactie zeer krachtig en doeltreffend moet zijn, en dat is precies wat deze reactie is."
Hij had al aangekondigd actie te gaan ondernemen tegen Iran als vergelding voor het neerhalen van de Amerikaanse gevechtshelikopter op maandag. De Apache was neergestort bij de Straat van Hormuz. Twee piloten die aan boord waren zijn uit het water gevist door een maritieme drone, aldus legerfunctionarissen. Ze zouden niet gewond zijn geraakt. Iran heeft het neerhalen van het toestel niet opgeëist.
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi heeft aangekondigd dat zijn land op zijn beurt weer met een reactie gaat komen op deze reeks aanvallen.
Onrust in Belfast na poging tot moord, brand op verschillende plekken in de stad
9 juni 2026 22:59
In de Noord-Ierse hoofdstad Belfast is het op verschillende plekken onrustig. Maandagavond werd een man op brute wijze aangevallen met een mes. De schok in de Noord-Ierse samenleving is groot, en mensen gaan de straat op nadat daartoe vandaag was opgeroepen.
Op verschillende plekken in de stad is brand gesticht. Vuilnisbakken en auto's moeten eraan geloven. Op Newtownards Road aan de oostkant van de stad werd een bus in brand gestoken. Daaropvolgend waren explosies te horen, waarschijnlijk waren dat de banden van die bus die knapten.
Mensen lopen met hoodies en gezichtsbedekkende kleding door de stad, en dagen de politie uit. De relschoppers gooien met spullen naar de hulpdiensten en hebben fakkels aangestoken. Ook worden deuren en ramen ingetrapt. Ze roepen leuzen als "Buitenlanders eruit".
De vermeende dader van de mesaanval is een Sudanese man van in de dertig. Na de aanval rees de vraag: was hij legaal in Noord-Ierland? De man is volgens de politie een paar jaar geleden via Parijs en Dublin naar Noord-Ierland gereisd, waar hij een verblijfsvergunning kreeg. De politie vermoedt dat de verdachte in de buurt van de plek van het incident woont.
Politie roept op tot kalmte
Een dominee is de straat opgegaan om de gemaskerde mensen te vragen om het geweld te stoppen. Eerder riep de politie ook al op om kalm te blijven, nadat online demonstranten werd gevraagd zich voor te bereiden op confrontaties met de politie en geweld.
Ook lopen groepen mensen met Britse en Noord-Ierse vlaggen. Ze hebben spandoeken en borden bij zich met de teksten "Genoeg is genoeg", en "Illegale migratie vernietigt onze beschaving". Op een ander spandoek staat de tekst "White lives matter, we started the fire".
De verdachte zit vast. Hij wordt beschuldigd van poging tot moord: op videobeelden is te zien hoe hij meermaals op het slachtoffer instak, gericht op het hoofd en de nek. Volgens de politie is er geen indicatie voor een terroristisch motief. Het slachtoffer ligt zwaargewond in het ziekenhuis.
Belgische rechter veroordeelt zeven mannen tot 15 jaar cel om financiering IS
9 juni 2026 22:51
De rechtbank in Antwerpen heeft zeven mannen veroordeeld voor het financieren van terrorisme. Ze zamelden geld in voor terreurgroep Islamitische Staat (IS). De voortvluchtige hoofdverdachte kreeg 15 jaar cel, zijn medeverdachten kregen celstraffen van 5 tot 12 jaar.
De hoofdverdachte gaf leiding aan een internationaal vertakte organisatie die in Europa aan fondsenwerving deed voor IS, schrijft VRT Nieuws. Dat gebeurde onder het mom van liefdadigheid. De rechtbank vond het overduidelijk dat het ingezamelde geld niet naar goede doelen ging, maar naar de terreurorganisatie. Dat bleek bijvoorbeeld uit onderschepte berichten.
Shariastaat
Het geld kwam via transporten en crypto-overboekingen bij de hoofdverdachte in Turkije terecht. Die stuurde de fondsen door naar onder meer Syrië en Afghanistan.
"Uit het onderzoek bleek dat de fondsen gebruikt werden voor het faciliteren van gewapend jihadistisch salafistisch verzet, de aankoop van wapens en voor het vrijkopen van IS-strijders en hun vrouwen uit detentiekampen in Syrië", stelt de rechtbank.
Er ging ook geld naar ISKP, een tak van IS in delen van Centraal-Azië. De groepering wil daar een shariastaat stichten en de sterke Russische invloed doorbreken.
Drie van de verdachten werden ook veroordeeld voor het voorbereiden van een terroristische aanslag. In juli 2024 werden bij huiszoekingen in België flessen waterstofperoxide aangetroffen. Volgens de rechtbank leek de waterstofperoxide bedoeld om als springstof te gebruiken bij een aanslag in de Kaukasus.
Voortvluchtig
De hoofdverdachte werd bij verstek veroordeeld tot 15 jaar cel en een boete van 800.000 euro. Twee verdachten die ieder 12 jaar cel kregen moeten 96.000 euro boete betalen. Naast de hoofdverdachte moeten nog drie van de veroordeelde mannen worden aangehouden.
Voor het eerst Europese astronaut mee op Artemis-missie van NASA
9 juni 2026 22:40
Voor het eerst gaat een astronaut van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA mee op een Artemis-missie van NASA. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie heeft bekendgemaakt dat de Italiaanse astronaut Luca Parmitano bemanningslid is van Artemis III, een testmissie die in 2027 moet plaatsvinden.
De astronauten van Artemis III vliegen nog niet naar de maan. De missie vindt volgend jaar plaats in een baan rond de aarde, waar meerdere lastige tests worden uitgevoerd.
NASA spreekt van "een van de meest complexe" bemande ruimtevaartmissies uit de recente geschiedenis. De testvlucht is ter voorbereiding op Artemis IV, waarmee in 2028 astronauten naar de zuidpool van de maan moeten reizen. Dat zou de eerste bemande maanlanding zijn sinds 1972.
Vanaf 2032 moeten astronauten daar volgens de plannen langdurig kunnen verblijven. Uiteindelijk moet het Artemis-programma ook de basis leggen voor bemande missies naar Mars.
Commandant ruimtestation
Samen met de Amerikaanse astronauten Randy Bresnik, Frank Rubio en Andre Douglas vormt Parmitano de crew van de Artemis III. De namen van de vier werden door NASA bekendgemaakt op een persconferentie in Houston. Bresnik wordt commandant, Parmitano is aangewezen als piloot. Douglas en Rubio gaan mee als zogeheten missiespecialisten.
De 49-jarige Parmitano werd geboren op Sicilië en leek aanvankelijk een andere richting op te gaan: hij studeerde politieke wetenschappen aan de universiteit van Napels. Daarna koos hij alsnog voor een loopbaan in de lucht- en ruimtevaart. Eerst was hij piloot bij de Italiaanse luchtmacht, later testpiloot, en in 2009 werd hij geselecteerd als ESA-astronaut.
Parmitano vloog al twee keer eerder naar de ruimte. In 2013 verbleef hij 166 dagen in het internationale ruimtestation ISS. In 2019 keerde hij terug voor een tweede missie en werd hij de eerste Italiaan die commandant werd van dat ruimtestation.
Tijdens de aankomende testmissie moeten de astronauten onder meer oefenen met het koppelen van het Orion-ruimtevaartuig aan testversies van maanlanders van SpaceX en Blue Origin, de ruimtevaartbedrijven van Elon Musk en Jeff Bezos.
Achterkant van de maan
In april vertrok Artemis II voor een rondreis naar de maan en terug. Die missie bereikte de achterkant van de maan en vestigde daarmee een afstandsrecord. De vier astronauten keerden 10 dagen na hun rondje om de maan veilig terug op aarde.
Zo verliep de 10-daagse ruimtereis van de Artemis II:
Taliban grijpen gewelddadig in bij protest voor vrouwenrechten Afghanistan
9 juni 2026 22:23
Bij een zeldzaam protest voor vrouwenrechten in de West-Afghaanse stad Herat is met geweld ingegrepen. Op beelden die rondgaan is te zien hoe de Taliban stokslagen uitdelen, ook is te horen dat wordt geschoten. De autoriteiten hebben het vuur geopend op demonstranten, zeggen getuigen tegen internationale media. Tientallen mensen, onder wie vrouwen en meisjes, zouden zijn gearresteerd.
Persbureau AP schrijft op basis van getuigen dat meer dan honderd mensen op de been waren. Inwoners kwamen in opstand nadat de afgelopen dagen vrouwen waren gearresteerd omdat ze niet zouden hebben voldaan aan de kledingvoorschriften van de Taliban. Er zouden sinds vorige week vrijdag minstens zestien vrouwen zijn opgepakt of gevangen zijn gezet, onder wie een zwangere vrouw.
Een ministerie van de Taliban ontkent die berichten. "De geruchten over de arrestaties van vrouwen in Herat zijn allemaal onzin." Er wordt aan toegevoegd dat "gezichtsbedekking een goddelijk gebod is, een wet die we verplicht zijn na te leven".
'Persoon gedood'
Bij de protesten zouden zeker drie mensen gewond zijn geraakt nadat de Taliban begonnen te schieten. Persbureau Reuters meldt dat er meerdere gewonden waren, maar ook dat iemand is omgekomen. De ooggetuigen die met de media spreken willen anoniem blijven omdat zij vrezen voor represailles.
Volgens de Taliban mogen vrouwen alleen volledig bedekt in het openbaar verschijnen. Dat wil zeggen dat zij een boerka moeten dragen, een lange jurk die het hele lichaam bedekt met gezichtsbedekking waardoor alleen de ogen te zien mogen zijn.
De naleving van deze regels wordt gehandhaafd door het ministerie "voor de Verspreiding van Deugd en de Preventie van Ondeugd", een gevreesd en invloedrijk instituut van de Taliban. Het ministerie ontkent dat er de afgelopen dagen vrouwen zijn vastgezet om het niet naleven van de kledingregels.
De arrestaties zouden zijn begonnen nadat imams in het afgelopen vrijdaggebed namens het ministerie vrouwen opriepen hun huis niet te verlaten zonder gezichtsbedekking.
Zeer verontrustend
Een onderzoeker van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch schrijft op X dat het gebruik van dodelijk geweld door de Taliban "zeer verontrustend" is. De organisatie roept op om iedereen die is opgepakt onmiddellijk vrij te laten en de gewonden medische zorg te bieden.
Sinds de machtsovername in 2021 hebben de Taliban opnieuw ingrijpende beperkingen opgelegd aan vrouwen en meisjes.
Na hun twaalfde levensjaar mogen meisjes niet meer naar school. Werken is, op sommige beroepen na, verboden. Vrouwen moeten begeleid worden door een man bij lange reizen, en als een vrouw wordt verkracht of aangerand wordt zij gezien als dader van het schenden van de moraal.
Geweld binnen huwelijk
Sinds januari is in Afghanistan een nieuw wetboek van kracht. Daarin staat dat mannen gestraft worden wanneer zij binnen het huwelijk fysiek geweld gebruiken tegen hun vrouw, maar pas als hun vrouw een open wond, blauwe plek of botbreuk aan die mishandeling overhoudt. De wet impliceert dat mishandeling toelaatbaar is, zolang een vrouw niet op die manier gewond raakt.
In mei werd een andere wet aangenomen met bepalingen over kindhuwelijken. Daarin is vastgelegd dat het zwijgen van een meisje in de pubertijd kan worden gezien als instemming met een huwelijk.
De Taliban zeggen dat ze de rechten van vrouwen respecteren in overeenstemming met hun interpretatie van de islamitische wetgeving, maar critici stellen dat de islam dergelijke vergaande beperkingen van de rechten van vrouwen niet voorschrijft.