Derde explosief in week tijd in Amsterdamse winkel, twee aanhoudingen
26 juli 2026 10:38
Flatbewoners aan het Abraham Staalmanplein in Amsterdam Nieuw-West moesten vannacht hun woning uit na de vondst van een explosief in een winkel. Ter plekke zijn twee verdachten aangehouden. Deze week ontploften al twee explosieven bij dezelfde zaak.
Het explosief ging vannacht niet af. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie werd opgeroepen en slaagde erin om het explosief onschadelijk te maken.
De bewoners werden rond 04.00 uur geëvacueerd. Een van de bewoners zegt tegen stadsomroep AT5 dat zo'n twintig appartementen zijn ontruimd. De bewoners zijn met een bus naar het politiebureau gebracht en mochten rond 05.30 uur weer terug naar huis.
Camerabewaking
Bij dezelfde winkel waren deze week al twee explosies. De winkel verkoopt onder meer speelgoed en kinderkleding. De eerste explosie was in de nacht van woensdag op donderdag. Een nacht later was het opnieuw raak. De gevel en ruiten raakten beschadigd.
Na die twee ontploffingen heeft de gemeente camera's geplaatst. Het is niet bekend waarom hetzelfde pand drie keer doelwit was.
De politie onderzoekt of de verdachten die nu zijn aangehouden ook betrokken waren bij de andere twee explosies.
Klopjacht op jonge verdachte van aanslag op Pride in Berlijn
26 juli 2026 10:04
De Duitse politie is met man en macht bezig met een zoektocht naar de bestuurder van het witte busje dat gisteravond in Berlijn inreed op bezoekers van de jaarlijkse Pride. Bij de aanslag kwam een vrouw om het leven en raakten zestien mensen gewond. Drie van hen zijn in levensgevaar.
De autoriteiten hebben een foto vrijgegeven van de verdachte, de 21-jarige Abdul B. De politie waarschuwt dat hij mogelijk gewapend is en roept het publiek op om hem niet zelf te benaderen.
Volgens omroep ARD zijn er naar verluidt 2000 politiemensen betrokken bij de zoektocht naar de dader. Aan het begin van de nacht viel de politie een appartement in de wijk Schöneberg binnen. Daar werd niemand aangetroffen.
Motief nog niet bekend
Rond 22.00 uur gisteravond reed de witte bestelbus in op mensen nabij de Potsdamer Platz, in de wijk Tiergarten. Volgens ooggetuigen gebeurde dat "met hoge snelheid". Het voertuig kwam tegen een boom tot stilstand en de bestuurder ging ervandoor.
B. was al bekend bij de autoriteiten en heeft volgens de politie banden met het islamistische milieu in Berlijn, hoewel er volgens een woordvoerder nog geen duidelijkheid is over het motief.
Verschil tussen islamitisch en islamistisch
De termen islamitisch en islamistisch schelen maar één letter, maar betekenen elk iets anders. Islamitisch verwijst naar alles wat met de islam als religie te maken heeft, bijvoorbeeld islamitische feestdagen of islamitische architectuur. Als je islamitisch bent, ben je een moslim en geloof je in Allah.
Islamistisch is een politieke stroming die vindt dat de islam niet alleen een geloof moet zijn van mensen, maar ook de basis voor de inrichting van de staat en de samenleving. Niet elke moslim is dus islamistisch.
Binnen het islamisme zijn er weer meerdere stromingen. Zo zijn er hervormers die verandering willen binnen een democratie, maar ook radicalen die de democratie met geweld willen omverwerpen, waaronder groeperingen als IS of Al Qaida.
Volgens dagblad Bild is de man van Libanese komaf en is hij geboren in Berlijn. Hij werd afgelopen mei vrijgelaten uit een jeugdgevangenis nadat hij vastzat voor verschillende misdrijven zoals zware mishandeling en afpersing.
'Aanval op samenleving'
Bondskanselier Merz spreekt van "een aanval op onze samenleving". De burgemeester van Berlijn Wegner was zelf aanwezig bij het evenement en heeft het op sociale media over een aanval op de vrijheid. "De parade werd op de meest brute wijze aangevallen. We laten ons door hen niet onze manier van leven en onze manier van samenleven afnemen. Berlijn is de stad van de vrijheid."
De Pride heet in Berlijn de Christopher Street Day-parade. Het is een van de grootste feesten voor de lhbti+-community in Europa, waar honderdduizenden mensen op afkomen. Mensen gaan onder meer de straat om de pleiten voor meer rechten voor de lhbti'ers. Na de aanval werden de feestelijkheden geannuleerd.
Vrachtschip gezonken in Zuid-Chinese Zee, tientallen gered, nog 23 vermisten
26 juli 2026 09:27
In de Zuid-Chinese Zee, voor de kust van Vietnam, is een vrachtschip gezonken. De autoriteiten hebben inmiddels zeker 39 mensen kunnen redden, 23 opvarenden worden nog vermist.
Het schip kwam in de problemen bij het Fiery Cross Reef. Een Chinees reddingsschip ontving als eerste een noodsignaal, waarna zes andere Chinese schepen, een reddingshelikopter en een Vietnamees schip begonnen met een reddingsactie.
Hulpdiensten maken gebruik van satellietbeelden om de vermisten te lokaliseren. Ook is aan schepen in de buurt gevraagd om goed uit te kijken naar slachtoffers.
Het gezonken vrachtschip voer onder de vlag van Vietnam. Alle opvarenden waren Vietnamezen.
Spratly-eilanden
Het Fiery Cross Reef is onderdeel van de Spratly-eilanden. Verschillende landen, waaronder China, Vietnam en de Filipijnen claimen het eigendom van de groep eilandjes. Het gebied is rijk aan grondstoffen en ligt strategisch.
Honderdduizenden geëvacueerd in China en Hongkong vanwege orkaan Noul
26 juli 2026 08:40
In het zuiden van China en Hongkong zijn meer dan 700.000 mensen geëvacueerd vlak voordat orkaan Noul aan land kwam. Noul is de zwaarste orkaan van dit jaar. Er zijn windsnelheden gemeten van 162 kilometer per uur.
In verschillende provincies is het hoogte alarmniveau afgekondigd. De getroffen regio's hebben te maken met zware regenval en zeer zware windstoten. Ook is er kans op overstromingen.
Volgens de autoriteiten kan de hevige regenval nog tot dinsdag aanhouden. Ze waarschuwen voor uitzonderlijk grote hoeveelheden neerslag. Naar verwachting neemt de storm wel in kracht af, omdat die landinwaarts trekt.
Gewonden in Hongkong
In Hongkong zijn mensen gewond geraakt. Ook wordt daar schade gemeld door omgewaaide bomen. In de hele regio rijden geen treinen en er zijn honderden vluchten geschrapt.
Noul is de twaalfde orkaan dit jaar die China teistert en de derde deze maand.
Wekdienst 26/7: Stille tocht voor slachtoffer schietpartij • Slotrit Tour de France
26 juli 2026 07:05
Goedemorgen! In Rotterdam wordt vandaag een stille tocht gehouden voor de 18-jarige jongen die in Nijmegen is doodgeschoten. En na een laatste rit vanuit het plaatsje Thoiry eindigt vanmiddag de Tour de France op de Champs-Elysées in Parijs.
Eerst het weer: het is vandaag een komen en gaan van buien. Tussendoor zijn er momenten met een beetje zon. Het wordt 21 tot 24 graden bij een matige westenwind. Vanaf dinsdag wordt het veel zonniger en loopt de temperatuur op naar tropische waarden.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
In Berlijn is een bestelbus ingereden op mensen bij het slotfeest van de jaarlijkse Pride. Daarbij is een vrouw om het leven gekomen. Zestien anderen zijn gewond geraakt. Drie van hen zijn in levensgevaar.
De Duitse politie heeft een 21-jarige verdachte op het oog. De man wordt gerekend tot "islamistische kringen in Berlijn".
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
In Amsterdam is gisteren de WorldPride geopend door koningin Máxima. Het internationale evenement duurt tot 8 augustus. "Kunnen zijn wie je bent, houden van wie je wilt, dat is toch normaal?", zei de koningin in het Vondelpark Openluchttheater:
Fijne zondag!
Waarom AI-bedrijven je bang willen maken: 'We denken al snel aan The Terminator'
26 juli 2026 07:01
De doemscenario's over kunstmatige intelligentie verschillen: je raakt je baan kwijt, alles wordt straks gehackt of de mensheid wordt vernietigd. Maar ze hebben hetzelfde doel: je ervan overtuigen dat AI zo krachtig is, dat je er een beetje bang voor moet zijn.
Grote AI-bedrijven vertellen graag hoe gevaarlijk hun nieuwste AI-programma is. En daarna doen ze elke keer hetzelfde: ze brengen het toch op de markt.
Zo zei OpenAI al zeven jaar geleden dat het zich zorgen maakte over misbruik van de technologie die het had ontwikkeld. Het is dan begin 2019, bijna vier jaar voordat het bedrijf grote bekendheid krijgt met ChatGPT. OpenAI werkt dan aan een vroege versie van het AI-programma waarop de chatdienst is gebouwd.
Dit AI-programma heet GPT-2 en kan volgens OpenAI weleens tot grote problemen gaan leiden, bijvoorbeeld dat mensen het gebruiken om misleidende nieuwsberichten te maken, teksten te schrijven om mensen op te lichten of kwetsende berichten op sociale media te sturen. Daarom wordt het maar op beperkte schaal uitgebracht.
De terughoudendheid duurt niet lang: negen maanden later wordt GPT-2 alsnog volledig beschikbaar, terwijl OpenAI nog wel even opmerkt dat het tekstprogramma gebruikt kan worden voor racisme of terrorisme.
'Enorme gevolgen'
Dit jaar deed AI-bedrijf Anthropic hetzelfde. Met zijn AI-programma Mythos zou iedereen zonder technische kennis kunnen hacken, beweerde het bedrijf. "De gevolgen voor de economie, de openbare veiligheid en de nationale veiligheid kunnen enorm zijn." Daarom maakte het bedrijf het AI-programma naar eigen zeggen alleen beschikbaar voor een kleine groep bedrijven en organisaties.
"De naam Mythos is natuurlijk al briljant", zegt Hannes Cools van de Universiteit van Amsterdam. Hij doet onderzoek naar het taalgebruik rond kunstmatige intelligentie. "Het doet denken aan de Griekse mythologie, alsof het een soort god is. Daardoor denk je al snel dat het heel krachtig of machtig is."
De aandacht voor Mythos hielp Anthropic toen het een paar maanden later Fable uitbracht, een variant van Mythos die "wel veilig is voor algemeen gebruik", denkt Cools. "Door Mythos kreeg Fable ook dezelfde aantrekkingskracht. Uiteindelijk willen ze natuurlijk iets verkopen."
In hun voordeel gebruiken
Dit is wat AI-bedrijven de hele tijd doen, zegt technologiedeskundige Bert Hubert. "Dit soort bedrijven zegt elke paar maanden: 'Onze technologie is zo gevaarlijk en zo vreselijk, daar moeten we heel voorzichtig mee omgaan.' Dat zorgt elke keer voor bergen met aandacht. Om dan zes weken later te zeggen dat je het daar kan krijgen."
Afgelopen week zag hij het weer, dit keer opnieuw bij OpenAI. Het bedrijf maakte bekend dat het met een van zijn AI-programma's per ongeluk een ander bedrijf heeft gehackt. "Normaal noemen we dat een misdaad, maar OpenAI zet het slechte nieuws om in goed nieuws. Ze zeggen dat ze iets doms hebben gedaan, maar ook hoe krachtig hun technologie is."
Ook volgens UvA-onderzoeker Cools heeft OpenAI goed in de smiezen dat ze dit in hun voordeel kunnen gebruiken. Dat kun je verwachten van een commercieel bedrijf, zegt hij. Het probleem zit volgens Cools vooral in hoe media erover schrijven: het AI-programma zou 'op hol zijn geslagen'. "Dat is niet wat hier is gebeurd, maar het klinkt wel alsof alle alarmen afgaan."
De beeldvorming rond AI doet mensen denken aan de sciencefictionfilm The Terminator, zegt Cools. "Woorden als 'op hol slaan' zorgen ervoor dat we niet goed begrijpen wat deze technologie wel en niet kan. Het is kwalijk, omdat het OpenAI helpt in hun verhaal dat de AI fout was en niet zij, terwijl OpenAI hiervoor verantwoordelijk is."
'Bedrijven verkopen een verhaal'
"OpenAI en Anthropic willen bepalen hoe een verhaal naar buiten komt", zegt Andrea Reyes Elizondo. Zij is onderzoeker aan het Centrum voor Wetenschaps- en Technologiestudies van de Universiteit Leiden, waar onderzoek wordt gedaan naar de impact van wetenschap en technologie. "Ze vertellen hun verhaal zo dat mensen denken dat AI goed of eng is, of in ieder geval veel mogelijkheden heeft."
Wees dus kritisch als een bedrijf iets roept, zegt ze. "Hun verhaal richt zich op verschillende mensen. Als een topman zegt dat AI onze banen gaat overnemen, hebben ze het tegen hun klanten: de directeuren van andere bedrijven. Zodat zij denken dat zij hun personeel kunnen vervangen door AI, om hun kosten te verlagen. De AI-bedrijven verkopen verhalen, omdat ze geld willen verdienen."
"Wat ze willen, is niet per se in het belang van gewone mensen. Of van de maatschappij. Vraag je dus af: waarom vertelt het bedrijf dit?"
In deze video laat NOS op 3 meer voorbeelden zien van hoe de AI-industrie doemscenario's gebruikt, en waarom: