Ombudsman wil af van probleemvuilstort Bonaire en onderzoekt rol overheden
10 februari 2026 07:08
De Nationale ombudsman is een onderzoek gestart naar de vraag of de overheden van Bonaire en Nederland hun zorgplicht tegenover inwoners van Bonaire hebben geschonden. Aanleiding is de aanhoudende problematiek rond de vuilstort bij Lagun, waar de afgelopen weken opnieuw branden uitbraken. Omwonenden werden geëvacueerd en keerden weer terug zonder dat vaststond of hun leefomgeving veilig was.
De ombudsman zegt dezelfde problemen terug te zien in andere dossiers op Bonaire, waar risico's al jaren bekend zijn maar ingrijpen uitblijft. Daarom onderzoekt hij nu of zowel de lokale als nationale overheid de fundamentele zorgplicht heeft geschonden. Ondertussen roept hij opnieuw op tot een onmiddellijk einde aan de vuilstort en ingrijpen door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
De uitkomst van het onderzoek kan verstrekkende gevolgen hebben. Bonaire valt als zogeheten bijzondere gemeente rechtstreeks onder Nederlands bestuur. Als blijkt dat de zorgplicht is geschonden, raakt dat niet alleen het eiland, maar ook Den Haag.
'De overheid liet mij staan'
Wat die zorgplicht betekent, wordt duidelijk in het verhaal van Joyce. Zij speelt een hoofdrol in een eerder rapport van de ombudsman. Joyce woont sinds 2019 in een landelijk gebied op Bonaire. Vanaf 2022 werd in haar directe omgeving illegaal diabaas afgegraven. Diabaas is een steensoort die op Bonaire wordt gebruikt als grondstof voor de aanleg van wegen en de bouw van huizen.
Door het afgraven ontstonden diepe kuilen, waarin vervolgens illegaal afval werd gedumpt. Vrachtwagens reden af en aan langs haar huis, met stof, lawaai en verzakking van haar huis tot gevolg. Joyce meldde dit herhaaldelijk bij het eilandbestuur. Dat reageerde dat handhaving lastig was, omdat er geen duidelijk beleid bestond voor de winning van diabaas.
De Nationale ombudsman oordeelde eind vorig jaar dat die redenering niet houdbaar is. Het bestuur wist dat de situatie onveilig was, maar liet Joyce jarenlang in onzekerheid zitten. Haar klacht werd gegrond verklaard.
'Zorgplicht geen papieren begrip'
In zijn rapport stelt de ombudsman dat de overheid burgers moet beschermen tegen bekende risico's voor gezondheid en veiligheid. Die verantwoordelijkheid verdwijnt niet als beleid ontbreekt of capaciteit tekortschiet. Juist dan moet de overheid prioriteiten stellen en ingrijpen.
De ombudsman noemt het geval van Joyce geen incident, maar een voorbeeld van hoe burgers de dupe worden van bestuurlijk stilzitten. Dat patroon ziet hij ook terug bij de gang van zaken rond de vuilstort Lagun.
Die geldt al sinds 2013 als onhoudbaar. Toch werd het storten jarenlang voortgezet. In januari braken opnieuw branden uit. Omwonenden werden geëvacueerd en later teruggestuurd met het advies hun huizen "goed te luchten". Metingen naar mogelijk vrijgekomen schadelijke stoffen bleven uit.
Volgens de ombudsman is dat zorgwekkend. Net als bij Joyce gaat het om een situatie waarin risico's bekend zijn, maar burgers niet daadwerkelijk worden beschermd. Verantwoordelijkheden worden doorgeschoven, terwijl bewoners met de gevolgen blijven zitten.
Bewonersorganisatie Pro Lagun spreekt van een aanhoudende crisis voor volksgezondheid en milieu. In aanloop naar een Tweede Kamerdebat, komende donderdag, stelt de stichting dat de overheid al jaren weet hoe gevaarlijk de situatie is, maar nalaat om structureel in te grijpen.
De stichting gaat verder dan de ombudsman en werpt zelfs de vraag op of sprake is van taakverwaarlozing of een ambtsmisdrijf: het nalaten van handelen terwijl dat wettelijk verplicht is. De stichting overweegt juridische stappen.
Gedeputeerde Clark Abraham van het bestuurscollege van Bonaire erkent dat de ombudsman gelijk heeft waar het gaat om het verleden. "Ik heb zelf vaker gezegd dat wij onze zorgplicht niet nakwamen", zegt hij.
Tegelijk wijst hij op de bestuurlijke afwegingen. Direct handhaven bij de diabaaswinning zou volgens hem grote gevolgen hebben gehad. "Als je keihard handhaaft terwijl niemand een vergunning heeft, leg je de woningbouw en infrastructuur stil." Het ontbreken van beleid maakte ingrijpen complex, zegt Abraham. Inmiddels werkt het bestuurscollege aan tijdelijke regels en zijn toezicht en handhaving aangescherpt.
De ombudsman ziet dat het bestuur van Bonaire kampt met beperkte capaciteit en een breed takenpakket. Maar dat mag volgens hem nooit betekenen dat fundamentele rechten opzij worden geschoven. "Onvoldoende menskracht ontslaat een overheid niet van haar zorgplicht."
Wekdienst 10/2: Meer controles Schiphol vanwege actie • Veel shorttrack op Spelen
10 februari 2026 06:34
Goedemorgen! Wie aan het begin van de middag landt op Schiphol, krijgt waarschijnlijk te maken met een bagagecontrole. Douaniers voeren zo actie voor een beter salaris. En op de Olympische Spelen komen Nederlandse shorttrackers in actie.
Eerst het weer: in het noorden en oosten schijnt eerst nog de zon. Vanuit het zuidwesten neemt de bewolking toe en vanmiddag volgt regen. Er waait een matige zuidoostenwind en het wordt 7 tot 10 graden.
Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
Ongeveer 400.000 Nederlanders hebben diabetes type 2 zonder dat ze dat zelf weten, blijkt uit onderzoek van het Diabetes Fonds. Die groep gaat niet naar de dokter met klachten als moeheid en vaak moeten plassen.
De gevolgen van zo'n beginnende diabetes type 2 kunnen groot zijn, zeker als je er jarenlang mee blijft rondlopen zonder er iets aan te doen. Door de ziekte komt er te veel glucose in het bloed. Die hoge bloedsuikerspiegel brengt schade toe aan hart en bloedvaten.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
De olympische sporters moeten voorzichtig omspringen met hun gewonnen medailles. Gisteren bleek dat meerdere olympiërs hun eremetaal los zagen schieten van het lint.
De organisatie heeft al laten weten "maximale aandacht" te geven aan het probleem. "Natuurlijk willen we dat alles perfect is wanneer de medailles worden overhandigd, want het is een van de belangrijkste momenten in het leven van een atleet."
Fijne dinsdag!
Aantal instromende studenten bij universiteiten en hbo blijft afnemen
10 februari 2026 06:00
Er hebben zich dit studiejaar, net als voorgaande jaren, weer minder nieuwe studenten aangemeld bij Nederlandse universiteiten. Het aantal instromers voor de bacheloropleidingen is met ruim 3 procent gedaald ten opzichte van vorig jaar, blijkt uit cijfers van de universiteiten. In het hbo daalde de instroom licht.
Er kwamen vooral minder buitenlandse studenten binnen bij de universiteiten. Dat aantal daalde met 3,6 procent. De instroom uit Europese landen daalde het hardst. Het percentage nieuwe studenten uit Nederland daalde met 3,3 procent. Ook hbo-opleidingen zagen minder aanmeldingen vanuit het buitenland.
Het aantal instromers bij de universiteiten daalt al sinds 2020. De UNL, een koepelorganisatie van veertien Nederlandse universiteiten, heeft daar meerdere verklaringen voor. Er deden in 2025 minder vwo'ers eindexamen en er slaagden ook nog eens minder leerlingen. Verder lijken meer leerlingen die wel zijn geslaagd een tussenjaar te nemen, schrijft de UNL.
Kamernood
De internationale studenten blijven vaker weg om andere redenen. Waarschijnlijk is die daling het gevolg van maatregelen die de universiteiten de afgelopen jaren zelf namen. Zo werven ze vrijwel niet meer in het buitenland, en waarschuwen sommige universiteiten aankomende studenten voor de kamernood in hun stad.
Het ministerie van Onderwijs voorspelt dat het studentenaantal de komende tien jaar met bijna 10 procent verder daalt. "De krimp is geen toekomstscenario meer, maar realiteit", zegt UNL-voorzitter Caspar van den Berg. Er is volgens hem een "uitnodigende talentstrategie" nodig, en hij juicht de plannen van de nieuwe coalitie daarvoor toe.
Meer pabo-studenten
In het HBO was ook een lichte daling van het aantal instromers te zien (0,6 procent) ten opzichte van het voorgaande jaar. De cijfers verschillen per richting wel sterk. Zo kwamen er bij de pabo's juist veel nieuwe studenten bij: na de sterke groei vorig jaar was er dit studiejaar opnieuw een forse stijging van 7,6 procent. Meer dan 6200 studenten begonnen aan de opleiding basisonderwijs dit jaar. Bij de tweedegraads lerarenopleidingen was tegelijk een behoorlijke krimp te zien.
Maurice Limmen, voorzitter van de Vereniging Hogescholen, denkt dat de populariteit van de pabo's te maken heeft met de energie die er de afgelopen jaren is gestoken in het aantrekkelijker maken van het werk in het basisonderwijs. Dat moet nu ook met de tweedegraads lerarenopleidingen gebeuren, vindt de voorzitter.
De grootste daling bij de hbo-opleidingen was dit studiejaar te zien bij de bètatechniek. Vooral de ICT-opleidingen kregen minder aanmeldingen, 438 nieuwe studenten minder dan vorig studiejaar. Terwijl er nog altijd een groot tekort is aan ICT'ers op de arbeidsmarkt. Limmen wil, naast inzetten op het vergroten van de instroom bij die opleidingen, ook kijken naar om- en bijscholing van mensen uit andere beroepssectoren.
Tegenstanders van asielopvang in Uden intimideerden wethouders thuis
10 februari 2026 05:59
De mogelijke komst van een asielopvang in het Noord-Brabantse Uden heeft geleid tot intimidatie van bestuurders. Dat zei locoburgemeester Gijs van Heeswijk maandagavond tijdens de laatste raadsvergadering over de opvang.
Meerdere wethouders van de gemeente Maashorst, waar Uden onder valt, hebben de afgelopen tijd thuis bezoek gehad van tegenstanders van de asielopvang, schrijft Omroep Brabant. Volgens de locoburgemeester was met name de burgemeester de kop van jut, onder meer door haatberichten op sociale media. "Dat doet wat met je", zei Van Heeswijk.
Van Heeswijk zegt dat zorgen over de opvang begrijpelijk zijn. "Wij begrijpen dondersgoed de impact op onze gemeenschap. Wij snappen dat die zorgen er zijn. En ik ben ook blij dat die zorgen goed zijn geuit." Volgens hem werd een dieptepunt bereikt toen tegenstanders van de opvang aan de deur stonden bij wethouders.
"Dat betekent dat sommige leden van het college bepaalde belemmeringen voelen bij het goed uitvoeren van hun ambt en hier liever niet wilden zitten. Wij willen een signaal afgeven dat wij achter deze burgemeester staan en de burgemeester steunen."
Intimiderend
Behalve het college ging ook het proces rond de opvang raadsleden niet in de koude kleren zitten. Onder meer Bas Keijzer sprak zich hierover uit. Hij zei zich geïntimideerd te voelen. "Het met elkaar oneens zijn, dat mag. Maar het moet wel respectvol blijven. Ik heb me de afgelopen dagen niet prettig gevoeld. Als je met naam en toenaam rondgaat op sociale media, is dat niet fijn. Ik heb dit als intimiderend ervaren."
Tijdens de raadsvergadering gaf de gemeenteraad na een lange discussie groen licht voor een asielopvang van tien jaar voor driehonderd asielzoekers aan de Boekselsedijk. Daarmee krijgt de gemeente steun voor het opzetten van een opvang vanaf 1 oktober.
Burgemeesters, wethouders en andere bestuurders krijgen steeds vaker te maken met agressie en intimidatie. Vorig jaar november werd bekend dat de burgemeester van Venlo beveiligd moest worden vanwege ophef rond de komst van een asielzoekerscentrum.
In diezelfde maand stapte de burgemeester van Terneuzen op, omdat gemeenteraadsleden volgens hem onder druk hadden gestemd tegen de komst van een asielzoekerscentrum, waar de raad eerder mee had ingestemd.
Lichamen gevonden in zoektocht naar vermiste mijnwerkers in Mexico
10 februari 2026 04:48
In de zoektocht naar ontvoerde Canadese mijnwerkers in Mexico zijn tien lichamen gevonden. Daarvan zijn vijf mannen inmiddels geïdentificeerd.
De Canadese mijnwerkers werden op 23 januari ontvoerd uit een zilvermijn in de staat Sinaloa, in het noordwesten van Mexico. Volgens de veiligheidsautoriteiten staat dat gebied onder controle van Los Chapitos, een deel van het Sinaloa-kartel dat vernoemd is naar de zonen van veroordeelde drugsbaron Joaquín 'El Chapo' Guzmán.
De lichamen van de mijnwerkers werden ergens begraven bij een dorpje in de buurt van de mijn. De families van vijf slachtoffers zijn op de hoogte gebracht, schrijft Vizsla Silver Corp, het bedrijf uit Vancouver waar de mijnwerkers voor werkten. De overige lichamen moeten nog worden geïdentificeerd.
Ontvoeringen
Mijnwerkers zijn in Mexico vaker doelwit van de georganiseerde misdaad, omdat drugskartels grondstoffen uit de mijnen willen. Er zijn vier mensen opgepakt die mogelijk iets te maken hebben met het verdwijnen van de mijnwerkers.
De Mexicaanse president Sheinbaum zei dat deze verdachten de autoriteiten naar de lichamen hadden geleid. "Alles wordt onderzocht", zei ze.
Cocaïne
Vorige week werd in Mazatlán, een stad in Sinaloa, een groep Mexicaanse toeristen ontvoerd. Vier mensen van de groep worden nog vermist; een vrouw en een kind zijn wel gevonden. In Sinaloa worden ruim 7000 mensen vermist, in heel Mexico zo'n 132.000. Ontvoeringen en gijzelingen komen in het door drugscriminaliteit geteisterde land vaker voor, om losgeld te eisen.
Het beruchte Sinaloa-drugskartel is een van de grootste Mexicaanse criminele organisaties ter wereld. Het kartel handelt onder meer in cocaïne en fentanyl.
VS volgt olietanker vanuit Caribische Zee en entert op Indische Oceaan
10 februari 2026 01:44
De VS heeft op de Indische Oceaan een olietanker geënterd die al vanaf de Caribische Zee door de Amerikaanse autoriteiten werd gevolgd. Dat meldt het Amerikaanse ministerie van Defensie op X. Volgens het ministerie vervoerde de tanker olie uit Venezuela.
Aquila II voer onder de vlag van Panama. De olietanker was onderweg naar China toen de Amerikaanse marine op de Indische Oceaan met een helikopter aan boord ging. Het is nog niet duidelijk of de bemanningsleden van de tanker zijn opgepakt.
Volgens de Amerikaanse defensieminister Hegseth is de tanker onderdeel van een groep schepen die worden gebruikt om olie te verschepen die onder Amerikaanse sancties valt, en mocht hij niet de Caribische Zee uitvaren. De VS voerde een langdurige achtervolging van de tanker uit, die begon in de Caribische Zee en eindigde in de Indische Oceaan.
Meer controle krijgen
Venezuela heeft enorme olievoorraden en de export daarvan is voor het land een belangrijke inkomstenbron. Vanwege Amerikaanse sancties mag die olie niet de wereldwijde markt op; recent is de handhaving ervan opgevoerd. Sinds eind vorig jaar zijn meerdere olietankers door de VS gevolgd, geënterd of in beslag genomen als onderdeel van die handhaving. Meerdere tankers werden op basis van twijfelachtige juridische gronden onderschept.
Begin januari zijn de Venezolaanse leider Maduro en zijn vrouw door Amerikaanse strijdkrachten ontvoerd en naar de VS overgebracht. In New York zijn zij aangeklaagd onder meer narcoterrorisme en het importeren van cocaïne. Zelf hebben ze verklaard dat ze onschuldig zijn.
Daarnaast voert de VS al maanden aanvallen uit op bootjes, die volgens de Amerikanen worden gebruikt voor drugssmokkel. Ook gisteren was er weer zo'n luchtaanval, schreef Hegseth op X. Daarbij werden volgens hem twee opvarenden gedood. Een persoon overleefde de aanval op de Stille Oceaan. Naar hem wordt gezocht.
Er is internationaal veel kritiek op de aanvallen, onder meer omdat de VS geen bewijs deelt voor de veronderstelde drugssmokkel.
Olie
President Trump zei na de ontvoering van Maduro dat de VS de verwaarloosde Venezolaanse olieproductie weer op gang wil brengen. Sindsdien houdt de VS olietankers die de Caribische Zee uitvaren extra in de gaten als onderdeel van hun inspanningen om meer controle te grijpen op de olie die Venezuela uitgaat.
Het 275 meter lange schip, dat ongeveer 700.000 vaten ruwe olie vervoerde, is nog niet officieel in beslag genomen. Het wordt vastgehouden totdat een beslissing hierover is genomen. Volgens Amerikaanse autoriteiten heeft de VS "een recht van bezoek" uitgevoerd en verliep dat zonder incidenten.
In deze video meer over waarom Trump zijn pijlen gericht heeft op Venezuela: