Uit protest producten bestellen uit illegale nederzettingen, heeft dat gevolgen?
3 oktober 2026 16:20
Is voormalig SGP-Kamerlid Roelof Bisschop de eerste die vervolging riskeert vanwege overtreding van het handelsverbod op goederen uit illegale nederzettingen in door Israël bezette gebieden?
Bisschop vertelde in een programma van christelijke tv-zender Family7 dat hij daags na ingang van het verbod vorige week bewust twee Israëlische flessen wijn had gekocht. Hij wilde een "statement" maken, legde hij uit, uit ergernis over een kabinetsbesluit waar hij het fundamenteel mee oneens is. Family7 plaatste het interview op YouTube onder de kop "Roelof Bisschop kocht bewust wijn uit Israëlische nederzetting na ingaan handelsverbod".
Op basis van zijn uitspraken doen activisten van de internationale beweging BDS (de afkorting staat voor Boycot, Desinvesteren en Sancties) melding over Bisschop bij de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD). Die dienst kan in actie komen als er signalen zijn dat er regels worden overtreden.
Behalve import- ook aankoopverbod
Het lijkt op het eerste gezicht inderdaad alsof hier sprake is van een overtreding. Nederland voerde op 22 september niet alleen een importverbod in, maar ook een verkoopverbod, een verbod op tussenhandel, een verbod op omzeiling van de regels én een aankoopverbod.
Het staat alleen niet vast dat de twee flessen die Bisschop aanschafte en "enigszins provocerend" op X plaatste, daadwerkelijk afkomstig zijn uit bezette gebieden. Het Israëlische wijnhuis in kwestie, Teperberg, heeft weliswaar wijngaarden op de Westelijke Jordaanoever en staat daarom op een lijst van de Verenigde Naties van bedrijven die actief zijn in nederzettingen.
Maar het geeft op zijn website aan dat deze specifieke wijnen net daarbuiten, in het Israëlische Shfelat Yehuda, worden gemaakt. Satellietbeeld bevestigt dat daar inderdaad wijngaarden liggen. Bisschop zelf zegt desgevraagd niet te weten waar zijn 'Teperberg Vision' exact vandaan komt.
Deze onduidelijkheid is typerend voor de lichte mist die er rond de handhaving van deze boycot hangt, hoewel over de herkomst van wijn meestal meer bekend is dan over bijvoorbeeld dadels, citrusvruchten of olijfolie. De douane, het Openbaar Ministerie en de FIOD waarschuwden in aanloop naar de invoering al dat het "in de praktijk lastig is om de herkomst van goederen te controleren".
Om daar meer helderheid over te krijgen, zou Israël waar nodig informatie moeten verschaffen over producten. Probleem: dat land is juist scherp gekant tegen de Nederlandse maatregel. Minister van Buitenlandse Zaken Sa'ar maakte zondag bekend dat Nederlandse diplomaten in Ramallah op de bezette Westelijke Jordaanoever om deze reden binnen zeven dagen moesten vertrekken.
Douane controleert steekproefsgewijs
De Nederlandse douane is verantwoordelijk voor de controle van producten van buiten Europa, maar doet dat volgens een woordvoerder "risicogericht en steekproefsgewijs". Bijvoorbeeld als het gaat om de controle van vluchten op Schiphol: lang niet iedere vlucht en iedere reiziger worden onder de loep genomen, daar heeft de douane onvoldoende personeel voor.
Desondanks ontstond ook over deze controles verontwaardiging in Israël. Het ministerie van Buitenlandse Zaken daar kwam met een waarschuwing: burgers die naar Nederland vliegen, zouden "te maken kunnen krijgen met problemen en langdurige, ingrijpende bagagecontroles". De douane ontkent dat dus.
Geen controles binnen Nederland
Een andere beperking van de handhaving is dat producten uit de bezette gebieden wel via de meeste andere EU-landen naar Nederland kunnen komen. Concreet voorbeeld is een witte wijn uit de Golanhoogten die de NOS vond in een Nederlands ogende webshop met een eveneens Nederlands internetadres. Omdat deze webshop in werkelijkheid in Duitsland is gevestigd en dat land producten uit nederzettingen niet boycot, is er weinig tegen te ondernemen. De douane controleert alleen de import van buiten Europa.
Controles van Nederlandse producten in de Nederlandse schappen lijken zelfs geheel te ontbreken. De FIOD benadrukt "geen handhavingsdienst te zijn", maar strafrechtelijke onderzoeken te doen op basis van meldingen en signalen. Die meldingen lijken in de praktijk vooral van organisaties als BDS, The Rights Forum of andere activisten te zullen komen; zelf gaat de dienst geen etiketten in supermarkten controleren.
Maximaal zes jaar gevangenisstraf
Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat het een week na ingang van de sanctiemaatregel nog te vroeg is om iets te zeggen over eventuele binnengekomen meldingen. Dat zal in elk geval gebeuren in de evaluatie die er binnen een jaar komt.
Het is dus mogelijk dat we pas veel later weten of het importverbod tot een vervolging leidt. Bij een veroordeling kan een taakstraf, een geldboete of een gevangenisstraf van maximaal zes jaar worden opgelegd.
Overstromingen na wolkbreuk in Spaans stadje: 102-jarige vrouw komt om
3 oktober 2026 16:17
In een plaatsje in het zuidoosten van Spanje zijn door een zware wolkbreuk grote overstromingen ontstaan. Volgens de autoriteiten viel er 142 millimeter neerslag per vierkante meter in het 4760 inwoners tellende Madrigueras, bij Albacete.
Een 102-jarige vrouw is overleden. Brandweerlieden vonden het lichaam van de vrouw in haar woning, waar het water tot meer dan een meter hoog was gestegen. Zeker negentig mensen konden worden gered.
Na de hevige regenval dreven auto's door de straten van Madrigueras en werd een grootschalige reddingsoperatie opgestart, meldden de autoriteiten van de regio Castilië-La Mancha.
De overstromingen volgen op de warmste zomer ooit gemeten in Spanje. Alleen al in augustus zouden bijna 2150 mensen zijn overleden door de hitte.
Gisteren viel ook in veel andere delen van het zuidoosten en noordoosten van Spanje zware regen. De Spaanse premier Sánchez heeft gereageerd op het natuurgeweld. "De aanhoudende stortregens van de afgelopen uren hebben in veel delen van ons land ernstige schade aangericht. Afgelopen nacht was bijzonder zwaar in Madrigueras", zei hij.
"We volgen de situatie op de voet. Mijn oprechte medeleven gaat uit naar de nabestaanden van de vrouw die door de overstromingen is omgekomen, en onze volledige steun en solidariteit gaan uit naar de getroffen bewoners. Wees voorzichtig en volg de aanwijzingen van de officiële noodhulpdiensten."
Boer verliest honderden suikerbieten bij Goes, weg tot 20.00 uur dicht
3 oktober 2026 16:00
Op de verbindingsweg van knooppunt De Poel in Goes ligt de weg bezaaid met suikerbieten. Een suikerbietenboer verloor hier vanochtend een lading bieten. Vanwege opruimwerkzaamheden is de weg tot 20.00 uur afgesloten.
Het gaat om de A256 vanuit Goes-Noord naar de A58 richting Bergen op Zoom, schrijft Omroep Zeeland. Rond 11.00 uur verloor een bietenboer in de bocht twee ton aan suikerbieten, vertelt een woordvoerder van Rijkswaterstaat.
Wat de oorzaak is, is niet bekend. De vrachtwagen is niet gekanteld. Mogelijk is een klep van de vrachtwagen tijdens het rijden onbedoeld opengegaan.
Rijkswaterstaat ruimt de bieten op. Die verwacht daar tot 20.00 uur mee bezig te zijn. Eerder werd gezegd dat het tot 16.00 uur zou duren, maar het opruimen kost meer tijd dan gedacht.
Klonten kunstgras onder voetbalschoenen in Eindhoven, velden in slechte staat
3 oktober 2026 15:52
Tien kunstgrasvelden van verschillende voetbalclubs in Eindhoven zijn er slecht aan toe: de rubberkorrels klonten aan elkaar. Groene brokken blijven aan de noppen onder de schoenen kleven waardoor het veld steeds kaler wordt en de vloeren van de kantine en kleedkamers bezaaid liggen met de klonten.
Clubs maken zich zorgen. "De demping van het veld neemt af", is volgens Omroep Brabant een veelgehoorde klacht.
Het gaat om velden met de TPE-infill-kunststofkorrel. De korrels zijn nodig voor de demping en veerkracht van het veld. TPE-infill wordt gezien als een veiliger en milieuvriendelijker alternatief voor het meer gangbare SBR dat gemaakt is van versnipperde autobanden. Naar schatting zijn er in Nederland 125 tot 200 kunstgrasvoetbalvelden met TPE-infill.
Kruiwagen vol klonten
In Eindhoven hebben tien velden samenklontingsproblemen. "Dit probleem speelt al jaren", zegt Anna-Marie Spekken van de Eindhovense voetbalclub RPC. "Maar met het warme weer van deze zomer is het gigantisch geworden." Door de droogte en de hitte is het proces volgens haar in een stroomversnelling geraakt. De laatste tijd heeft de club ook bij regen en lagere temperaturen last van de verkleving.
Spekken vertelt dat de klonten iedere avond bij elkaar worden geveegd. "We hebben een halve vuilniszak per dag vol, een kruiwagen per week."
Bij sportvereniging Woenselse Boys zeggen ze er ook flink last van te hebben. "Het hele park ligt vol infill, behalve waar het hoort te liggen, namelijk op het hoofdveld", zegt Gerard van Leerdam. "Het ligt in de kantine, de kleedkamers en op de paden."
Ook bij voetbalvereniging Nieuw Woensel weten ze geen raad met het probleem. Het geeft zorgen. "Onze hoofdtrainer is bang dat de velden snel kapotgaan", licht Bas Wijnands toe. "Ook wordt het veld harder, waardoor spelers eerder blessures krijgen doordat de veerkracht eruit is."
Velden sluiten
In Deventer waren eind augustus soortgelijke problemen bij vijf kunstgrasvelden. De gemeente sloot de velden wegens het risico op uitglijden en letsel bij spelers. Na een grondige schoonmaak mocht er weer gevoetbald worden.
Gemeente Eindhoven laat de velden onderzoeken en wil zorgvuldig in kaart brengen welke maatregelen er kunnen worden genomen. Die kunnen nog wel eens kostbaar zijn, vreest de gemeente.
Naar verwachting komen de resultaten van het onderzoek binnen een paar weken. Ondertussen mogen de trainingen en wedstrijden op de velden doorgaan.
Leger Ethiopië rukt op, rebellen weg uit regiohoofdstad Tigray
3 oktober 2026 15:32
Het Ethiopische regeringsleger zet zijn opmars tegen de rebellen in de noordelijke regio Tigray voort. Dinsdag namen de regeringstroepen de stad Alamata in, bronnen van persbureau Reuters zeggen dat het leger sinds vandaag het vliegveld van Mek'ele weer in handen heeft. Dat ligt 10 kilometer ten oosten van de stad.
Volgens persbureau AFP zijn in Mek'ele ook geen rebellen meer te zien. Een inwoner zegt bang te zijn voor plunderingen, omdat er niemand meer is om de veiligheid op straat te waarborgen. "De wetteloosheid kan om zich heen gaan grijpen", zegt een inwoner. "Ik vrees voor mijn leven. Ik wil dat recht en orde zo snel mogelijk worden hersteld."
De regio Tigray was tussen 2020 en 2022 het toneel van een bloedige burgeroorlog tussen het Volksbevrijdingsfront TPLF en andere gewapende groepen aan de ene kant en het leger en bevriende milities aan de andere. Daarbij vielen volgens schattingen van de Afrikaanse Unie 600.000 doden.
De aanleiding voor het geweld waren hervormingen die de nieuwe Ethiopische premier Abiy wilde doorvoeren. De voormalige machthebbers van het TPLF voerden vanuit Tigray het verzet aan. In november 2022 staakte de strijd, na bemiddeling van de Afrikaanse Unie.
Na een paar onrustige maanden laaide de strijd vorige week in alle hevigheid op. Gesteund door zes andere groepen begon de TPLF "een defensieve oorlog", met de bedoeling de regering van premier Abiy ten val te brengen.
Gevreesd wordt dat landen in de regio daarbij betrokken raken. Ethiopië beschuldigt Eritrea, Sudan en Egypte van het steunen van de rebellen, wat door die landen wordt ontkend.
Man (34) omgekomen bij schietpartij voor bar in Amsterdam
3 oktober 2026 15:12
Bij een schietpartij in Amsterdam is een 34-jarige inwoner van de stad om het leven gekomen. De man werd rond 02.30 uur vannacht neergeschoten in de buurt van bar Sao Paulo, iets ten noordwesten van het Vondelpark. Hulpverleners hebben nog geprobeerd hem te reanimeren.
De schutter is vlak na de daad weggerend in de richting van het Vondelpark. Hij heeft mogelijk een tatoeage op zijn rechterhand, laat de politie weten op basis van getuigenverklaringen.
De omgeving van de bar aan de Amstelveenseweg was urenlang afgezet voor sporenonderzoek. De politie roept getuigen op om zich te melden.