'Grootste droneaanval op Rusland sinds begin oorlog', ook Krimbrug doelwit
16 november 2026 11:13
Oekraïne heeft afgelopen nacht de grootste droneaanval op Rusland uitgevoerd sinds het begin van de oorlog in 2022, schrijft persbureau Reuters op basis van gegevens van het Russische ministerie van Defensie.
Opnieuw werd de brug aangevallen die Rusland met het geannexeerde schiereiland de Krim verbindt. Dat meldde de gouverneur van het schiereiland Sergej Aksjonov vanochtend op Telegram.
Volgens het Kremlin zijn ruim 1300 Oekraïense drones onderschept in meer dan zestien regio's, onder meer bij de Krim, de Zwarte Zee en de Zee van Azov. Het verkeer op de brug was tijdelijk beperkt, maar is inmiddels weer op gang.
De Krimbrug, ook wel de Kertsj-brug genoemd, werd door Rusland gebouwd in 2014, nadat het het schiereiland had geannexeerd. Afgelopen zomer viel Oekraïne de brug meermaals aan. Daarmee probeerde Oekraïne de Krim te isoleren van Rusland. Er ontstond daardoor een groot tekort aan brandstof.
Oekraïne heeft vannacht ook een oliedepot geraakt in de zuidwestelijke Russische stad Azov, op ongeveer 142 km van de Oekraïense grens. Er ontstond brand, schrijft The Kyiv Independent op basis van de Oekraïense monitoringkanalen Exilenova+ en Supernova+.
De Oekraïense gouverneur Mykhailo Semikin van Zaporizja meldt dat zeker twee mensen afgelopen nacht om het leven zijn gekomen bij Russische droneaanvallen. Twee anderen raakten gewond.
In de Russische regio Belgorod is een persoon om het leven gekomen door een Oekraïense aanval. Iemand anders is gewond geraakt, meldden lokale autoriteiten in een verklaring.
Gevangenenruil
Vorige week onderhandelden Oekraïne en Rusland in Abu Dhabi over het beëindigen van de oorlog. Een grote doorbraak bleef uit. Wel werden de twee landen het eens over een gevangenenuitwisseling van zo'n 1000 tot 1500 krijgsgevangenen aan beide kanten.
Volgens de Russische ombudsvrouw Jana Lantratova zijn er op dit moment voorbereidingen gaande voor de gevangenenruil.
De volgende gespreksronde zal naar verwachting eind deze maand plaatsvinden. Het is de bedoeling dat daarbij ook vertegenwoordigers van de E5-landen aanwezig zijn. Dat zijn het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië en Polen.
Rusland zegt daarvoor open te staan, mits blijkt dat Europa bereid is "een bijdrage te leveren aan het vredesproces", meldt het Kremlin.
Acht keer greep ze mis, maar nu heeft Glenn Close een ere-Oscar
16 november 2026 10:52
Acht keer lukte het haar niet om een Oscarnominatie te verzilveren, maar nu heeft actrice Glenn Close toch eindelijk een gouden beeldje. Bij de Governors Awards in Hollywood kreeg ze een speciale ere-Oscar uitgereikt voor haar hele oeuvre. Ook de Britse regisseur Ridley Scott werd geëerd.
Er is geen enkele andere actrice die vaker werd genomineerd voor de belangrijkste filmprijs zonder deze daadwerkelijk te winnen. Vanaf de eerste keer in 1983 voor The World According to Garp via geroemde films als The Big Chill en Fatal Attraction tot haar meest recente voor de JD Vance-biopic Hillbilly Elegy moest ze toekijken hoe anderen er met de prijs vandoor gingen. Wel vergaarde ze ondertussen drie Emmys, drie Tonys en drie Golden Globes.
De leiding van de Academy Awards besloot haar daarom een oeuvreprijs toe te kennen, bedoeld voor "uitzonderlijke bijdragen aan de kunst en wetenschap van de filmwereld". Daarover mag de organisatie zelf besluiten nemen, in tegenstelling tot de reguliere prijzen, waar alle aangesloten vakgenoten elk jaar over stemmen.
De 79-jarige Close was niet bitter dat ze haar prijs via deze omweg kreeg. "Ik vond het altijd de grootste eer om alleen al in die zaal te mogen zitten", zei ze bij ontvangst van het beeldje. "Het is een enorme eer om hier vanavond te zijn, omringd door mensen die me inspireren, mijn werk steunen en mij uitdaagden om nog beter te worden."
Close kreeg de prijs uit handen van John Malkovich, die zijn tegenspeler uit Dangerous Liaisons omschreef als "een getalenteerd actrice die altijd precies weet wat ze doet en elke keer 100 procent geeft".
Opgedragen aan broer
Ridley Scott nam de prijs via een videoverbinding in ontvangst. Hij greep in het verleden vier keer mis bij de Oscars, voor Thelma & Louise, Gladiator, Black Hawk Down en The Martian.
Nadat hoofdrolspeler Matt Damon uit The Martian had gezegd dat het "hoog tijd is dat we hem een Academy Award geven", droeg de 88-jarige Scott de prijs mede op aan zijn overleden broer Tony, regisseur van Top Gun. "Ik ben gevleid en trots met deze prijs, maar neem hem ook aan voor Tony. Zijn werk had deze erkenning zeker ook verdiend."
Naast Scott en Close werden ook tekenfilmmaker Floyd Norman en producenten Pamela Koffler en Christine Vachon onderscheiden. De 91-jarige Norman was in 1956 de eerste zwarte Disney-animator, die werkte aan films als Doornroosje, Jungleboek, en Monsters, Inc. Koffler en Vachon zijn de drijvende krachten achter filmhuisfilms als May December en Past Lives.
Aftrap Oscarseizoen
De Governors Awards worden sinds 2009 uitgereikt in een eigen ceremonie, die wordt gezien als het officieuze begin van het Oscarseizoen. De reguliere filmprijzen worden op 14 maart volgend jaar uitgereikt.
In het verleden gingen de ere-Oscars vaker naar filmmakers die ondanks legendarische carrières maar niet in de prijzen vielen, zoals actrice Lauren Bacall, regisseur David Lynch en acteur Samuel L. Jackson. Vorig jaar nog werd Tom Cruise gelauwerd.
Dat de ereprijs niet hoeft te betekenen dat echt Oscargoud altijd onbereikbaar zal blijven, bewees regisseur Spike Lee: drie jaar nadat hij in 2016 de oeuvreprijs in ontvangst had genomen, won hij toch nog een echte Oscar met BlacKkKlansman.
Mocht dat Close ook lukken met een negende nominatie, dan zou ze Peter O'Toole achter zich laten als grootste Oscarverliezer onder de acteurs: hij werd net als zij acht keer genomineerd - en overleed zonder ooit de prijs te hebben ontvangen.
Steeds minder zeehonden in de Waddenzee, afname grootst in Nederlandse wateren
16 november 2026 09:48
Er zwemmen steeds minder zeehonden in de Waddenzee, concluderen Nederlandse, Duitse en Deense onderzoekers. De populatie krimpt al jaren, vooral in de Nederlandse Waddenzee.
Het totaalaantal gewone zeehonden daalde met 3 procent ten opzichte van vorig jaar. In de Nederlandse wateren was dat het dubbele: daar werden 6 procent minder zeehonden gezien dan in 2025.
2026 is volgens de onderzoekers het vijfde jaar op rij dat er minder gewone zeehonden zijn geteld. Tussen 2012 en 2021 bleef het aantal vrijwel gelijk, daarna is de populatie met ongeveer 3 procent per jaar afgenomen.
'Geen massale sterfte'
De onderzoekers denken niet dat de afname wordt veroorzaakt door massale sterfte of grootschalige verplaatsingen van zeehonden. Waar de afname wel door komt, kunnen de onderzoekers niet helemaal verklaren.
Er worden verschillende factoren genoemd die mogelijk van invloed zijn. Denk aan veranderingen in voedselbeschikbaarheid, toenemende menselijke activiteiten in de Noordzee, competitie met andere zeezoogdiersoorten en veranderingen in het gedrag van zeehonden.
Gewone en grijze zeehonden
Bij deze telling gaat het om de gewone zeehond, maar in de Waddenzee leven twee soorten zeehonden: de grijze en de gewone zeehond. De grijze heeft een spitse snuit, de gewone heeft een rondere kop. Daarnaast hebben grijze verticale neusgaten, bij de gewone soort staan ze in een V-vorm. En grijze zeehonden zijn agressiever en assertiever.
De telling van de grijze zeehond gebeurt op een ander moment in het jaar. Ook die soort zit niet in een opmars, maar de afname is niet te vergelijken met die van de gewone zeehond.
Mogelijk vallen de grijze de gewone zeehonden aan, vertelde bioloog Lonneke IJsseldijk van de Universiteit Utrecht eerder. "We zien geregeld aanvallen van de grijze zeehond op bruinvissen en soms zelfs dolfijnen, mogelijk vallen ze ook de andere zeehonden aan."
Ondanks de krimp in de populatie zien de onderzoekers dat er opvallend veel zeehondenpups worden geboren. "Dat is bijzonder", zegt zeehondenonderzoeker Sophie Brasseur van de Wageningen University.
"Dat kan erop wijzen dat vooral de overleving van jonge dieren onder druk staat. Dit is een belangrijk verschil met de periode voor 2012, toen de populatie nog gestaag groeide. Toen werden er minder pups geteld. Onderzoek is nodig om te begrijpen wat er gaande is."
ACM gaat de bouwsector onder de loep nemen
16 november 2026 09:33
Toezichthouder ACM gaat de komende tijd marktonderzoek doen naar de bouwsector. Volgens de Autoriteit Consument en Markt is er geen directe aanleiding voor het onderzoek, maar door de grote vraag naar bouwprojecten zoals nieuwbouwhuizen en de vele renovaties aan infrastructuur zoals viaducten ligt fraude op de loer.
Dat zei de toezichthouder in gesprek met het Financieele Dagblad.
Hoge boetes
In de krant zegt Martijn Snoep, voorzitter van de ACM, dat het risico op afspraken tussen bouwbedrijven toeneemt als er meer opdrachten komen. De ACM houdt de markt in de gaten en kan bijvoorbeeld een overname tegenhouden als daardoor de concurrentie op de markt te krap wordt.
Ook kijkt de instantie of er genoeg concurrentie is en in dit geval of er geen illegale prijsafspraken worden gemaakt door de sector. Bij zo'n overtreding kan de instantie hoge boetes opleggen, van maximaal 900.000 euro per overtreding.
Een boete kan ook hoger uitvallen: de ACM kan een boete opleggen ter hoogte van een percentage van de omzet van een bedrijf.
Een team van ongeveer vijftien mensen gaat aan de slag met het onderzoek. Ze gaan in gesprek met zowel opdrachtgevers als aannemers en vragen ze naar hun ervaringen. Zo vragen ze of afnemers tevreden zijn met de vastgestelde prijs voor het bouwproject.
25 jaar sinds bouwfraude
Het is 25 jaar geleden dat het programma Zembla grootschalige fraude in de bouwsector aan het licht bracht. Via dat programma zei klokkenluider Ad Bos dat bouwbedrijven verboden afspraken hadden gemaakt en de prijzen kunstmatig hoog hielden. Door die prijsafspraken betaalde de overheid miljarden euro's te veel.
Nu er zoveel interesse is voor verschillende bouwprojecten, zowel uit de kant van de overheid als van particulieren, houdt de ACM de situatie in de gaten. Voorzitter Snoep ziet geen concrete aanwijzingen dat er vandaag de dag op zo'n grote schaal wordt gefraudeerd.
Offertes
Bouwfraude wordt nog wel in kleinere gevallen gezien, zegt Snoep. Dan gaat het bijvoorbeeld om bedrijven die onderling contact hebben bij een aanbesteding voor een gemeentelijke project over het aanleggen of verbeteren van infrastructuur.
Bedrijven die geen tijd hebben voor een opdracht dienen wel een offerte in. Na overleg over de prijs gaat de partij zonder interesse net boven de andere offertes zitten. Zo lijkt het aanbod van de partij die de opdracht wél wil aantrekkelijker.
De ACM komt volgend jaar met de eerste conclusies van het onderzoek naar bouwfraude.
Kladversie 'I have a dream'-speech teruggevonden in bureaula en geveild
16 november 2026 08:45
Een handgeschreven kladversie van een van de beroemdste toespraken uit de wereldgeschiedenis komt binnenkort onder de hamer. De zeven kantjes van Martin Luther Kings 'I have a dream'-speech worden vanaf vandaag tentoongesteld in Atlanta, voorafgaand aan een veiling in New York.
"Ik heb een droom, dat mijn vier kleine kinderen ooit in een land zullen wonen waar ze niet worden beoordeeld op hun huidskleur, maar op hun karakter", galmde de zwarte dominee op 28 augustus 1963 over de Mall in Washington, waar 250.000 mensen bijeen waren gekomen voor een burgerrechtenprotest.
De toespraak groeide uit tot een cruciaal moment in de strijd om gelijke rechten voor alle Amerikanen. Nog geen jaar later tekende president Johnson een wet die discriminatie op basis van huidskleur, religie of geslacht verbood.
Schrappen in de tekst
King was zo druk geweest met de organisatie van de protestmars, dat hij pas in de nacht voordat hij zou spreken was toegekomen aan het schrijven van de speech. In het Willard Hotel, op loopafstand van het Lincoln Memorial waar hij zou spreken, werkte hij tot diep in de nacht met zijn adviseurs aan zijn tekst.
Op de gele pagina's van het notitieblok is goed te zien hoe hij verwoed probeerde zijn ideeën onder woorden te brengen. Soms schrapt hij hele paragrafen, soms gaat het slechts om een enkel woordje. Zo gebruikte hij uiteindelijk de formulering dat zwarte Amerikanen gevangen zijn in "ketenen van discriminatie" waar hij eerder over "onwetendheid" sprak.
"Je krijgt kippenvel als je het leest", zegt manuscriptenexpert Peter Klarnet van veilinghuis Christie's. "Je ziet dominee King ter plekke zijn tekst opstellen en herzien. Het maakt een moment dat letterlijk de loop van onze geschiedenis veranderde ineens heel concreet en heel menselijk."
Opvallend is dat de beroemdste woorden uit de toespraak nergens zijn terug te vinden. King voegde ze improviserend toe toen hij voor de menigte de geest kreeg. Als bevlogen predikant herhaalde hij de sleutelfrase negen keer, tot steeds groter enthousiasme van het publiek.
Daarna keerde hij weer terug naar zijn geschreven tekst. Hij sloot af met de beroemde woorden uit een gospellied waarmee ook het kladje eindigt: "Eindelijk vrij, eindelijk vrij. God zij dank, zijn we eindelijk vrij."
De uitgetypte versie die King gebruikte tijdens zijn toespraak ligt tegenwoordig in het National Museum of African American History and Culture in Washington. Dit kladje nam zijn adviseur Edward T. Clayton mee naar huis.
In een envelop met 'speech' erop stopte hij het in een bureaula, waar zijn weduwe het in de jaren 90 ontdekte. Toen zij het document in 2024 terugvond, besloot Xernona Clayton het te laten veilen. Christie's denkt er zeker 10 miljoen dollar voor te kunnen krijgen.
Voorafgaand aan de veiling op 22 januari wordt het document op meerdere plekken tentoongesteld, vanaf vandaag in het National Center for Civil and Human Rights in Atlanta, waar het King-archief is gehuisvest. Daarna volgen nog Chicago en New York.
De opbrengst van de veiling zal gaan naar verschillende goede doelen, waaronder The King Center, dat de nalatenschap van de vermoorde dominee-activist beheert. Zijn familie heeft er vrede mee dat het historische document wordt geveild, zegt Kings oudste zoon: "Wat goed dat het verleden zo wordt gebruikt om de toekomst te beschermen."
Zeker 11 doden na brand bij motorverhuurbedrijf op Thais eiland Phuket
16 november 2026 07:33
Bij een brand in de Thaise badplaats Patong op het eiland Phuket zijn vannacht elf mensen om het leven gekomen. Volgens de politie raakten zestien mensen gewond.
Volgens de Bangkok Post ontplofte rond 03.15 uur lokale tijd een transformator, waarna het vuur oversloeg naar een brandstofautomaat van een motorverhuurbedrijf. De brand breidde zich vervolgens uit naar de appartementen daarboven en aangrenzende panden.
In het motorverhuurbedrijf stonden tientallen motoren. Ook lagen er benzine en smeermiddelen opgeslagen. Bij de brand kwam veel rook vrij. De meeste slachtoffers zijn volgens de gouverneur van Phuket vermoedelijk gestikt in de rook.
Na ongeveer twee uur had de brandweer het vuur onder controle. De Bangkok Post schrijft dat enkele mensen die omkwamen nog vrienden en familie belden terwijl ze probeerden te ontsnappen aan de dikke rook en vlammen.
Onder de doden zijn acht vrouwen en drie mannen. Een van hen kwam uit Myanmar. De overige slachtoffers hadden de Thaise nationaliteit. Volgens de politie zijn er geen toeristen onder de doden of gewonden.
Het gebouw waar de brand woedde, stond in de buurt van het populaire strand van Patong, aan de westkust van het vakantie-eiland Phuket.
De autoriteiten doen nog onderzoek naar de oorzaak van de brand.


