Kiezer stemt woensdag voor lokale belangen, landelijke kopstukken de straat op
14 maart 2026 19:29
Het is het weekend voor de gemeenteraadsverkiezingen en dus hebben mensen een grote kans dat ze de campagneteams van politieke partijen tegenkomen op markten en in winkelstraten.
Bij de vorige verkiezingen, in 2022, was de opkomst maar 51 procent. Er is dus werk aan de winkel voor de lokale politiek. Dit laatste weekend worden de partijkopstukken ingezet, voor extra aandacht. Maar het gaat echt om de lokale belangen, benadrukten zij.
Verschillende landelijke politici gingen met een stapel flyers het gesprek aan met het publiek. De NOS liep met zes van hen mee. Maar de dag begon met het nieuws over de explosie bij een joodse school in Amsterdam.
D66-fractievoorzitter Paternotte was in Delft. "Ik ben heel boos en ook bezorgd wakker geworden", zei hij. Meerdere partijleiders spraken vanmorgen hun afschuw uit over het recente geweld tegen Joodse instellingen. Het ging er in de gesprekken op straat ook over, zei Paternotte. Maar het hoofdonderwerp was wat er speelt in gemeenten en het belang van gaan stemmen.
"Je eigen gemeente, dorp of stad, dat is de plek waar je 's ochtends opstaat", zei hij. Paternotte vindt niet dat je uit de komende verkiezingsuitslagen al een oordeel over het nieuwe kabinet kunt afleiden. "Het kabinet is net van start."
Een stukje verderop, ook met witte jasjes en een groen partijlogo, stond het team van de Partij voor de Dieren. Zij zongen begeleid door een saxofoon: "Grijs is uit de mode, groen moet je doen!"
Mirjam Bikker van de ChristenUnie was in verschillende gemeenten te vinden. "Ik was ook in Baarn en IJsselstein", zei Bikker in Utrecht. "Er zijn nog veel mensen die zweven. Er zijn ook mensen die het vertrouwen hebben verloren in de politiek. Ik denk wel dat je die rekening hier op straat voelt."
De lokale politiek is niet alleen voor de inwoners van belang, zegt zij. "De signalen die wij hier oppikken, die krijg ik ook door voor de landelijke politiek." Woensdag wegblijven vindt Bikker geen optie. "Dan gaan anderen het voor je invullen."
Tegendemonstratie
PVV-leider Wilders was in Dordrecht, een van de veertig gemeenten waar zijn partij meedoet. Zoals altijd bij zijn straatbezoeken was het hectisch om Wilders heen. Veel publiek, veel agenten en beveiligers. Mensen die met hem op de foto wilden mochten zich daar soms tussen wurmen. Er was ook een luide tegendemonstratie met Palestijnse vlaggen.
"Om hier te zijn is voor mij al een hele operatie", zegt Wilders. "Maar ik vind het altijd leuk." Voor de PVV is de opkomst van belang, een lagere opkomst kost de partij in verhouding doorgaans veel stemmen.
Wilders: "Lokale en landelijke belangen gaan vaak samen. Hier in Dordrecht gaat het bijvoorbeeld over een groot azc. Gemeenteraadsleden hebben het recht om nee te zeggen en ik roep ze daartoe ook op."
Een stuk kalmer maar wel met meer wind was het in Rotterdam bij CDA-leider Bontenbal en zijn lokale campagneteam. "Je moet sowieso gaan stemmen", zei Bontenbal. "We zien in de hele wereld: als je een democratie niet koestert dan komt uiteindelijk de vrijheid van mensen in de knel, de vrijheid van mensen om zichzelf te ontwikkelen, om met je buren, vrienden en familie iets van het leven te maken."
In Rotterdam zijn de opkomstcijfers een stuk lager dan het landelijk gemiddelde. Bontenbal: "Dat komt ook wel door de bevolkingssamenstelling. Een deel van de mensen is niet echt gewend om te gaan stemmen. Mensen denken 'wat doet het er eigenlijk toe'. Maar wat een gemeente doet aan veiligheid en wonen is minstens zo belangrijk als de landelijke politiek."
Geef kabinet de tijd
Ook aan Bontenbal de vraag of deze verkiezingen een populariteitstest zijn. "Dit kabinet is net een paar weken aan de slag. Geef het kabinet nog even de tijd", vraagt Bontenbal de kiezer.
Voor Jimmy Dijk is het juist wel het moment de kiezer om een oordeel over het kabinet te vragen. Hij was met de bus van zijn SP in Zwolle. "Wij willen Nederland betaalbaar maken en dat begint in Zwolle", zo sprak hij zijn partijgenoten toe.
"De landelijke politiek speelt een grote rol in hoe mensen naar de politiek in het algemeen kijken. Dat is niet zo gek", zegt Dijk. "Zeker op lokaal niveau is het mogelijk iets te doen aan armoedebeleid, betaalbare huren en de bezuinigingen op de zorg. Het is de bestuurslaag die het dichtst bij mensen zit."
VVD-leider Yesilgöz was in Almere ook op pad om het lokale VVD-team te steunen. De lokale lijsttrekker Lesley van Hilten zei dat de aanwezigheid van de partijleider helpt bij het aantonen van het belang van de gemeenteraadsverkiezingen. De opkomst in de stad was bij de vorige verkiezingen 39,8 procent. "We gaan nu voor een opkomst van 40 procent", zegt Van Hilten.
In bijna alle van de 340 gemeenten waar woensdag wordt gestemd, hebben de landelijke partijen concurrentie van lokale partijen. In maar twee gemeenten is dat niet zo. En in Rozendaal (Gelderland) kunnen de kiezers sowieso niet op een landelijke partij stemmen. Naar verwachting groeien de lokale partijen ook deze verkiezingen weer door naar een groter aandeel van de stemmen.
Ook om deze reden willen de drie coalitiepartijen D66, VVD en CDA deze gemeenteraadsverkiezingen geen test voor het kabinet noemen. Maar als alle drie de partijen kiezers verliezen, dan zien ze dat wel als slecht signaal.
Frankrijk stemt voor gemeenteraadsverkiezingen, graadmeter voor presidentsrace
14 maart 2026 18:54
Van Parijs tot de allerkleinste plattelandsdorpen: in een kleine 35.000 Franse gemeenten trekken mensen morgen naar de stembus voor de eerste ronde van de gemeenteraadsverkiezingen.
In veel plaatsen is het een gelopen race: het merendeel van de gemeenten telt slechts één kieslijst. Maar in de steden is dat anders. Daar worden de verkiezingen beschouwd als een petite présidentielle: een presidentsverkiezing in het klein.
Dat heeft alles te maken met de timing. Het is de laatste stembusgang voordat Frankrijk volgend jaar een nieuwe president kiest en president Macron het Elysée verlaat.
Hoewel nog verre van duidelijk is wie de kandidaten zijn voor de presidentsverkiezingen, is de stembusgang van morgen voor de grote partijen hét moment om te testen welke politieke allianties wel of niet aanslaan, en om hun strategie voor volgend jaar aan te scherpen.
Rassemblement National wil slag slaan
Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) hoopt momentum te pakken door in een aantal steden te winnen. De partij is groot favoriet voor de presidentsverkiezingen volgend jaar. Bij de afgelopen parlements- en Europese verkiezingen kreeg RN een derde van de stemmen.
Toch zit de partij in maar dertien gemeenten in het bestuur. Bij eerdere verkiezingen verloren kandidaten van Rassemblement National vaak in de beslissende tweede ronde. En nog steeds doet de partij niet mee in veel gemeenten.
Dit keer hoopt RN met name in het noord- en zuidoosten van het land een slag te slaan. Zoals in Nîmes, waar Europarlementariër en vicevoorzitter van de partij Julien Sanchez zich kandidaat heeft gesteld. Hij hoopt te kunnen profiteren van de verdeeldheid tussen twee andere rechtse kandidaten, vertelt hij terwijl hij bij de markt staat te flyeren. "De enige die de communisten kan verslaan, dat ben ik."
Daarmee doelt hij op het linkse blok Nîmes en Commun, geleid door Vincent Bouget. Volgens peilingen is dat blok favoriet om de eerste ronde te winnen. "Er is hoop", roept Bouget door een microfoon op een campagnebijeenkomst. "Maar niets is gewonnen: we moeten mensen blijven overtuigen."
Veiligheid op nummer één
Op landelijk niveau prijkt het thema veiligheid bovenaan de lijstjes van wat kiezers het belangrijkst vinden, vaak nog voor gezondheidszorg en stadsonderhoud. Voor Rassemblement National een vertrouwd stokpaardje. Sanchez: "Het is de taak van een burgemeester om te zorgen voor veiligheid en de bewoners gerust te stellen", zegt hij.
Nîmes is beroemd om zijn Romeinse amfitheater. Wie door het centrum loopt, ziet een stad als een ansichtkaart. Maar daarbuiten is het straatbeeld een stuk grauwer. Wijken kampen met armoede, verval en steeds vaker ook met geweld door drugsbendes. "We willen van 163 politieagenten naar 300 gaan", zegt Sanchez. "En we willen 200 extra surveillancecamera's."
Nîmes en Commun kiest voor een andere aanpak. "De politiek moet zich meer laten zien en meer betrokken zijn bij de burgers", zegt Bouget. "We moeten de onderlinge banden versterken. Ervoor zorgen dat jongeren minder kwetsbaar zijn, zodat ze niet terechtkomen in de drugshandel."
Regering op lager pitje
En de cirkel rondom president Macron? Die houdt zich wat meer gedeisd: zijn partij heeft het aantal kandidaten drastisch teruggebracht, en focust zich vooral op het ondersteunen van vaak rechtse kandidaten die veel kans maken. Het doel is om te voorkomen dat Gabriel Attal, de leider van Macrons partij Renaissance en waarschijnlijk volgend jaar presidentskandidaat, wordt afgerekend op lokale verkiezingsnederlagen.
Attal liet zich daarom de afgelopen weken vooral zien in het buitenland, waaronder Nederland. In een interview met NRC zei Attal lessen te hebben getrokken uit de verkiezingswinst van Rob Jetten.
Kleine gemeente
Hoewel nationale thema's steeds belangrijker worden, proberen kleine gemeenten de nationale politiek van onderaf te benaderen. Van oudsher zijn het vaak boeren die de communes besturen: waren dat er in de jaren 50 nog een op de twee, nu zijn dat er ongeveer een op de tien.
"Er zijn steeds minder boeren want veel van hen kunnen er niet meer van leven", zegt Pascal Prido als hij op een vroege ochtend zijn koeien staat te melken. Behalve boer is hij burgemeester van Le Foeil, een Bretonse gemeente met iets meer dan duizend inwoners. "Het is belangrijk dat boeren zich blijven inzetten binnen de politiek. Dat biedt de kans om de crisis die boeren de afgelopen jaren doormaakten door te geven aan de hogere regionen."
Voor hem wordt het geen spannende race dit jaar: in zijn gemeente is hij voor deze lokale verkiezing de enige burgemeesterskandidaat.
Voormalige Motörhead-gitarist Phil Campbell (64) overleden
14 maart 2026 17:52
Oud-gitarist Phil Campbell van de Britse heavymetalband Motörhead is overleden. Dat heeft Campbells huidige band laten weten op Facebook. Hij overleed na complicaties bij een chirurgische ingreep. Campbell was 64 jaar.
Campbell begon zijn muzikale carrière in de jaren 70. Hij kwam bij Motörhead in 1984 en bleef bij de band tot 2015. In dat jaar overleed Motörhead-zanger en metal-icoon Lemmy Kilmister. Dat betekende meteen het einde van de groep.
Bastard Sons
Het bekendste nummer van Motörhead is Ace of spades uit 1980. Campbell kwam pas vier jaar later bij de band maar speelde het wel ruim dertig jaar op talloze festivalpodia over de hele wereld. Hij schreef wel mee aan latere albums van de groep.
De gitarist uit Wales werkte mee aan 27 studio-albums gedurende zijn hele carrière. De laatste jaren was hij vooral actief met zijn in 2016 opgerichte band Phil Campbell and the Bastard Sons, waar ook zijn drie zonen deel van uitmaakten.
Vorige maand schrapte de band alle optredens tot mei vanwege medische redenen. De band zou touren door Europa en Azië.
In de verklaring op Facebook maakt de band "met groot verdriet" het overlijden van Campbell bekend. "De nalatenschap, de muziek en de herinneringen die hij samen met zovelen creëerde, blijven voor altijd voortbestaan."
Meerdere ongevallen door hagelbuien in Noord-Nederland
14 maart 2026 17:01
In het noorden van het land zijn ongelukken gebeurd toen er een felle hagelbui over het gebied trok. Op de A28 tussen Eelde en Haren botsten meerdere auto's op elkaar. Vanwege het ongeluk was de snelweg richting Groningen enige tijd afgesloten.
Volgens de politie waren er tien auto's betrokken bij de aanrijding. Een persoon moest voor controle mee naar het ziekenhuis. "Qua letsel lijkt het voorlopig mee te vallen, we hebben nog geen melding gehad dat er mensen zwaargewond zijn geraakt", zegt een woordvoerder tegen RTV Drenthe.
De weg was een tijd dicht:
Volgens een woordvoerder van Rijkswaterstaat viel in korte tijd tijd veel hagel, waardoor er een laag van vijf centimeter op het wegdek lag.
Andere ongelukken
Ook op de N381 bij het Friese Wijnjewoude waren er meerdere ongelukken. Volgens Omrop Fryslân gebeurde het eerste ongeluk op een parallelweg aan de N381. Daar schoot een personenauto met paardentrailer bij een scherpe bocht rechtdoor en belandde in een sloot.
Ook een auto die op de N381 zelf reed belandde in de sloot. Een ander voertuig raakte daar van de weg en kwam in de berm tot stilstand. Niemand raakte gewond.
Duitse filosoof en socioloog Jürgen Habermas (96) overleden
14 maart 2026 15:03
De vooraanstaande Duitse filosoof en socioloog Jürgen Habermas is overleden, meldt zijn uitgeverij. Hij stierf op 96-jarige leeftijd in de Beierse plaats Starnberg.
Habermas wordt gezien als een van de belangrijkste denkers van deze tijd. Hij richtte zich voornamelijk op ethiek, politieke filosofie en taalfilosofie. Dat hij zich voortdurend in het publieke debat mengde, maakte hem tot een invloedrijk filosoof en gezaghebbend intellectueel in het naoorlogse Duitsland.
Habermas' magnum opus Theorie van het communicatieve handelen verscheen in 1981. Daarin stelt hij dat sociale orde en maatschappelijke vooruitgang ontstaan door communicatie gericht op wederzijds begrip.
Vertrouwen in de mens
Habermas groeide op in Gummersbach, een kleine plaats bij Keulen. Hij was geboren met een schisis, een spleet in de lip. Als kind kon hij zich daardoor moeilijk verstaanbaar maken en raakte hij ervan doordrongen hoe belangrijk sociale interactie voor een mens is.
Hij was 3 jaar toen Hitler aan de macht kwam en werd aan het eind van de Tweede Wereldoorlog naar het westelijk front gestuurd. Toen hij er na de oorlog achter kwam welke verschrikkingen zich tijdens het nazi-regime hadden afgespeeld in de concentratiekampen verloor hij het vertrouwen in de mens.
Dat vertrouwen kwam weer een beetje terug door de democratisering in het naoorlogse Duitsland. Later noemde hij 1945 het jaar waarin hij eigenlijk geboren was. De oorlog en de waarden van vrijheid, democratie en liberale rechtsstaat bepaalden zijn denken.
Habermas studeerde na de oorlog aan drie universiteiten en ging in de leer bij de Duitse socioloog en filosoof Theodor Adorno. Zijn ster rees snel. In 1957 sloot hij zich aan bij de Frankfurter Schule, een filosofische school die een 'kritische beschouwing' wilde geven op de westerse samenleving.
In Frankfurt ontstonden enkele van zijn belangrijkste werken. In 1961 promoveerde hij met het werk Strukturwandel der Öffentlichkeit, met een theorie over de publieke sfeer.
Het blauwe monster
Na enkele jaren aan de Universiteit van Heidelberg kreeg Habermas in 1964 de leerstoel filosofie en sociologie aan de Universiteit van Frankfurt. Toen eind jaren 60 een studentenopstand uitbrak in Duitsland werd Habermas gezien als een voorstander van het studentenverzet, maar later keerde hij zich tegen de radicalisering van de beweging.
In 1971 verhuisde de filosoof naar Starnberg bij München, waar hij tot 1981 leiding gaf aan een gerenommeerd Max Planck-onderzoeksinstituut. Daar publiceerde hij de Theorie van het communicatieve handelen, dat onder studenten als bijnaam 'het blauwe monster' kreeg, vanwege de kleur van de kaft en de taaie 1150 bladzijden tellende inhoud.
In 1983 keerde hij terug naar Frankfurt, waar hij tot aan zijn emeritaat in 1994 opnieuw een leerstoel voor filosofie bekleedde.
Op latere leeftijd verhuisde hij naar terug naar de omgeving van Starnberg. Hij sprak zich nog regelmatig uit over politieke kwesties, zoals de oorlog in Kosovo, hersenonderzoek of religieuze conflicten.
Politie zoekt twee verdachten na explosie op joodse school Amsterdam
14 maart 2026 13:42
De politie is op zoek naar twee verdachten na de explosie vannacht bij een joodse school in Amsterdam. Uit onderzoek is gebleken dat twee mensen op een motorscooter zijn komen aanrijden bij de school.
Een persoon stapte van de motorscooter en plaatste een voorwerp tegen de buitenmuur van de school. Daarna rende diegene weg en stapte weer achterop, waarna ze wegreden terwijl het explosief afging.
Veel internationale media melden de explosie in Amsterdam. Het incident leidt tot verontwaardigde reacties uit binnen- en buitenland.
Burgemeester Halsema sprak vanochtend in een persbericht van een gerichte aanslag tegen de Joodse gemeenschap. Ze liet weten dat er beveiligingsbeelden zijn van het plaatsen en ontsteken van het explosief. Ook circuleert er op sociale media een filmpje waarop een explosie te zien is, waarna iemand op een scooter wegrijdt.
Logo
Op de door NOS geverifieerde beelden van de explosie in Amsterdam is hetzelfde logo zichtbaar als op een video van de brandstichting gisteren in Rotterdam. Justitieminister Van Weel zegt dat beide aanslagen sterk op elkaar lijken in de manier waarop ze zijn gepleegd.
De minister sluit niet uit dat er een verband is tussen de vier tieners die worden verdacht van de aanslag in Rotterdam en de daders van de explosie in Amsterdam.
"Naast de onderzoeken die lopen in Rotterdam en Amsterdam wordt ook gekeken naar een overkoepelend thema. Een mogelijk motief uit de filmpjes hebben het OM en de politie ook gezien." Het ministerie kent de organisatie achter het logo niet.
Ook onder anderen premier Rob Jetten (D66), Henri Bontenbal (CDA) en Jimmy Dijk (SP) reageerden vol afschuw op de explosie:
De politie zegt vanwege de gebeurtenissen op te schalen. In overleg met de politie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid worden extra maatregelen getroffen.
De politie roept mensen op om beeldmateriaal afkomstig van beveiligingscamera's, videodeurbellen of dashcams te delen.