Onrust in Straat van Hormuz dwingt ondernemers tot alternatieven: 'Overlevingsmodus'
16 juli 2026 06:59
Na een paar relatief kalme weken is het opnieuw onrustig in de Straat van Hormuz. Iran zei eind vorige week de zeestraat weer te sluiten, maar volgens de VS is de doorgang gewoon open voor de scheepsvaart.
De Amerikaanse president Trump kondigde aan tol te gaan heffen voor vrachtschepen die door de zeestraat gaan, maar even later trok hij dat plan weer in. Veel onzekerheden dus, ook voor ondernemers die afhankelijk zijn van de scheepvaart in dat deel van de wereld.
Drie ondernemers vertellen hoe ze hun plannen aanpasten en naar alternatieven zoeken.
Leon Schulz van Hapag-Lloyd: 'Omwegen werken'
De Duitse containerrederij Hapag-Lloyd had in april nog zes schepen in de Straat van Hormuz liggen die niet weg konden. Inmiddels zijn de schepen veilig teruggekeerd. "Om het zekere voor het onzekere te nemen, blijven de grote schepen voorlopig uit de Straat van Hormuz", zegt woordvoerder Leon Schulz.
Dat betekent wel dat een van de vaarroutes voorlopig wegvalt. "De afsluiting van de zeestraat heeft een aanzienlijke impact gehad op de handel met de regio rond de Perzische Golf", zegt Schulz. "De directe verbinding is opgeschort en de schepen die daar normaal varen worden nu ergens anders ingezet. We schatten dat daardoor zo'n zestig tot tachtig procent minder containers die kant op gaan dan normaal."
Als alternatief zocht de rederij naar andere routes via de zee en over land. "Vracht kan bijvoorbeeld via de havens van Jeddah, Dammam of Khorfakkan verder worden geleid." Op die manier blijft de verbinding met markten zoals de Verenigde Arabische Emiraten, Saoedi-Arabië, Koeweit, Qatar en Irak in stand.
De omwegen werken, maar vracht is langer onderweg en de beschikbare havens zijn snel vol. "De nieuwe routes kunnen de capaciteit en de efficiëntie van de reguliere zeeverbindingen niet evenaren."
Robert Lesmeister, Squiby Foods: 'Overlevingsmodus'
"Vorige week is de laatste container die voor de blokkade van de Straat van Hormuz was ingeladen, aangekomen. Die vracht heeft vijf maanden gedaan over een reis die normaal vier weken duurt", zegt exporteur Robert Lesmeister. Zijn bedrijf Squiby Foods exporteert voedingsmiddelen, zoals kaas, vis en kruiden, naar het Midden-Oosten.
Aan het begin van de afsluiting verwachtte Lesmeister niet dat de situatie zo snel zou escaleren. "Er gebeurt elke keer weer iets nieuws, het einde lijkt nog lang niet in zicht."
Ook hij zocht de afgelopen maanden naar alternatieve routes. "Die zijn langer en duurder, maar je past je erop aan. Je moet wel. We zijn allang blij dat de producten überhaupt aankomen. We overleggen veel met onze klanten, die tot nu toe best bereid zijn om wat meer te betalen."
Een groot deel van de vracht wordt nu vervoerd via de lucht of via tussenhavens en met vrachtwagens. "Maar niet alleen de routes zijn anders, ook de vraag verandert. Er is bijvoorbeeld minder toerisme in het Midden-Oosten. Daardoor leveren we minder aan hotels. Tegelijkertijd neemt de vraag naar andere producten juist onverwachts toe. Soms word je negatief verrast, soms positief."
De komende maanden blijven we in de "overlevingsmodus", zegt Lesmeister. "Ondertussen doen we een poging onze afhankelijkheid van het Midden-Oosten steeds een beetje te verkleinen en proberen we onze producten ook in andere werelddelen te verkopen."
Stephan Mangnus van Sakko: 'Toch geen aardbeienkraam'
"Een groot deel van onze brandstof kwam via de Straat van Hormuz", zegt Stephan Mangnus van tankstationketen Sakko. "Dat is nu een stuk minder."
Dat is niet meteen een probleem voor de vijftig tankstations van Mangnus. "We hebben vaste contracten met leveranciers die de brandstof nu uit andere landen en werelddelen halen, bijvoorbeeld uit Amerika, Saudi-Arabië of Venezuela. Die landen zijn meer gaan produceren en houden de markt in balans."
Hoewel de prijzen aan de pomp hoger zijn dan eerst, komen mensen nog gewoon tanken. Alleen bij de tankstations aan de grens is het al weken rustig. "Het is nu eenmaal goedkoper bij de buren", zegt Mangnus. "We hebben wel getwijfeld of we een pakketpunt of een aardbeienkraampje moesten openen ter compensatie, maar je moet heel wat aardbeien verkopen om de verloren tankomzet in te halen."
Mangnus zoekt naar alternatieven voor de lange termijn. "Het klinkt misschien een beetje gek uit de mond van een tankstationbaas, maar we moeten eraan geloven dat we minder afhankelijk moeten worden van olie."
Daarom begon het bedrijf van Mangnus jaren geleden al met de aanleg van duizenden elektrische laadpunten. "Dat blijkt nu een slimme zet te zijn geweest."
Wekdienst 16/7: Uitspraak in proces Morandi-brug • Zwarte Cross begint
16 juli 2026 06:35
Goedemorgen! In Italië is de uitspraak in de zaak over de ingestorte Morandi-brug waarbij tientallen doden vielen en in de Tour staat vandaag een vlakke etappe op de planning.
Eerst het weer: het wordt een vrij zonnige dag, maar in het noorden is er ook wat bewolking. Het wordt 24 graden in het noorden tot 31 graden in het zuiden. Later op de dag kan in het noordoosten een bui vallen.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
De Verenigde Staten hebben opnieuw aanvallen uitgevoerd op doelen in Iran. Het Amerikaanse militaire hoofdkwartier in het Midden-Oosten, Centcom, meldt dat een tweede aanvalsgolf is afgerond.
Volgens Centcom zijn Iraanse commandocentra, luchtverdedigingslocaties, raket- en dronecapaciteiten en kustbewakingsinstallaties getroffen. De Amerikaanse strijdkrachten gebruikten volgens het hoofdkwartier precisiewapens tegen meerdere locaties, waaronder Bandar Abbas.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Argentinië heeft zich op kenmerkende wijze geplaatst voor zijn tweede WK-finale op rij. De regerend wereldkampioen vocht zich in de slotminuten na een achterstand toch nog langs Engeland, mede dankzij een mooie assist van Lionel Messi: 1-2.
Fijne dag!
Opmars vrouwelijke wethouders stokt; in Zeeland maar een op de zes
16 juli 2026 06:31
Waar het aantal vrouwelijke wethouders na eerdere gemeenteraadsverkiezingen telkens groeide, is die opmars dit jaar tot stilstand gekomen. Nu vrijwel alle nieuwe gemeentebesturen zijn gevormd, blijft de teller steken op zo'n 29 procent. Dat is grofweg hetzelfde percentage vrouwen als vier jaar geleden.
Achter dit gemiddelde schuilen grote regionale verschillen, blijkt uit een analyse van alle gemeentelijke formaties door de NOS en de regionale omroepen.
Aan de top staat de provincie Utrecht, met 33 vrouwelijke wethouders, meer dan een derde van alle wethouders in de provincie. De minste heeft Zeeland: acht vrouwen, ongeveer een zesde van het totaal aantal wethouders.
Man stond plek af
In verschillende plaatsen leidde de eenzijdige samenstelling van het college van burgemeester en wethouders tot protest. Een voorbeeld is Heerlen, waar een brede coalitie van lokale en landelijke partijen in mei zes mannelijke wethouders naar voren schoof en geen enkele vrouw.
Kritiek op deze mannenploeg was voor één kandidaat-wethouder aanleiding om een stap terug te doen ten gunste van een vrouwelijke partijgenoot. "Soms vraagt leiderschap ook om ruimte te maken voor een ander", zei Rolf Rozestraten van de Ouderen Partij Heerlen over zijn besluit. Nu is er dus toch een vrouwelijke wethouder in de Zuid-Limburgse stad.
Landelijk nam het aantal vrouwen in de bestuurscolleges lange tijd toe: stapsgewijs van 19 procent zestien jaar geleden tot de 29 procent van 2022. Nu lijkt die emancipatie dus gestokt. In meer dan tachtig gemeenten is er de komende vier jaar niet één vrouwelijke wethouder.
In Renkum in Gelderland daarentegen zijn vier vrouwelijke wethouders en niet één man. Een woordvoerder van de gemeente benadrukt dat dit niet iets bijzonders zou moeten zijn: "Kwaliteit is onafhankelijk van geslacht."
Lokale partijen succesvol
In 340 gemeenten werden op 18 maart nieuwe gemeenteraden gekozen. In 322 gemeenten is inmiddels een coalitie gevormd. Uit de analyse blijkt dat de lokale partijen opnieuw goed hebben onderhandeld.
Niet alleen sleepten zij verreweg de meeste raadszetels in de wacht, ze haalden ook weer een (iets) groter percentage wethouderszetels binnen dan op basis van de verkiezingsuitslag kon worden verwacht: 37 procent.
Van de landelijke partijen wist het CDA de meeste wethoudersposten binnen te slepen, zo'n 17 procent, op de voet gevolgd door de VVD. Ook dat was in beide gevallen een betere score dan het stemmenpercentage dat CDA en VVD in maart behaalden.
FvD bestuurt niet, PVV wel
Op basis van de eerste 'verkenningen' in gemeenten bleek al dat Forum voor Democratie, een partij die stevige winst boekte bij de verkiezingen, in geen enkele gemeente in het college komt. Terugkerend probleem is met name het asielstandpunt van FvD, dat er over het algemeen op staat dat er niet één opvangplek bij komt. Dat is moeilijk verenigbaar met de Spreidingswet.
Anders ligt het bij de PVV, die voor het eerst in zijn bestaan nu wel wethouders levert: in Pekela, Rucphen en Steenbergen. In Pekela maakte de afdeling zich tijdens de onderhandelingen met de SP en het CDA los van de landelijke PVV om een lokale partij te worden.
In Papendrecht leek er ook een PVV-wethouder te komen, maar dat ging op het laatste moment niet door. Een raadslid van Onafhankelijk Papendrecht stapte op het laatste moment uit haar partij, omdat ze de benoeming van een PVV'er wilde voorkomen. Daarmee was de beoogde coalitie haar meerderheid kwijt in de Zuid-Hollandse gemeente en moest de formatie opnieuw beginnen.
Wethoudersvereniging
De Wethoudersvereniging noemt verschillende mogelijke oorzaken voor de stagnatie van het aantal vrouwen. Eén daarvan is de verharding van het politieke klimaat. Op sociale media worden vrouwen volgens de vereniging harder aangevallen dan mannen. Een andere oorzaak kan zijn dat het wethouderschap zeer intensief is: "Vijftig tot zestig uur per week is geen uitzondering."
Verantwoording
Voor dit onderzoek hielden de NOS en de regionale omroepen het formatieproces bij in alle 340 gemeenten waar in maart gemeenteraadsverkiezingen waren. Tot begin deze week waren er 322 gemeentebesturen gevormd.
Handmatig maakten we een overzicht van de belangrijkste gegevens die dat opleverde: hoeveel wethouders, van welke partijen, hoeveel vrouwen en mannen, enzovoort.
Bij eerdere verkiezingen telden we de wethouders op basis van fte's, oftewel arbeidsplaatsen. Soms kiest een gemeente bijvoorbeeld voor wethouders die maar 0,5 of 0,8 fte innemen. Deze keer tellen we uitsluitend aantallen wethouders, omdat niet alle gemeenten het bijbehorende aantal fte's vermelden.
VS voert opnieuw aanvallen uit op Iran, dat zelf Golfstaten aanvalt
16 juli 2026 04:48
De Verenigde Staten hebben opnieuw aanvallen uitgevoerd op doelen in Iran. Het Amerikaanse militaire hoofdkwartier in het Midden-Oosten, Centcom, meldt dat een tweede aanvalsgolf is afgerond.
Volgens Centcom zijn Iraanse commandocentra, luchtverdedigingslocaties, raket- en dronecapaciteiten en kustbewakingsinstallaties getroffen. De Amerikaanse strijdkrachten gebruikten volgens het hoofdkwartier precisiewapens tegen meerdere locaties, waaronder Bandar Abbas.
Eerder op de dag voerden Amerikaanse troepen ook een aanval uit op het eiland Groot-Tunb in de Straat van Hormuz, meldt Centcom. Daarbij zouden kustverdedigings- en kruisraketinstallaties zijn geraakt.
Iran valt Bahrein en Koeweit aan
In Iran werden op verschillende plekken explosies gemeld. Iraanse staatsmedia meldden dat de luchtverdediging in delen van de hoofdstad Teheran in actie kwam. Ook vanuit onder meer Bandar Abbas, een belangrijke havenstad aan de Straat van Hormuz, en de steden Ahvaz en Chabahar kwamen meldingen van explosies.
In Ahvaz, in het zuidwesten van Iran, zou een projectiel in de buurt van een ziekenhuis zijn terechtgekomen. Volgens Iraanse staatsmedia moesten 211 patiënten tijdelijk naar elders worden overgebracht. De berichten over de schade en de oorzaak van de explosies zijn niet onafhankelijk bevestigd.
Voor zonsopkomst voerde Iran volgens Amerikaanse en regionale bronnen aanvallen uit op Bahrein en Koeweit, landen waar Amerikaanse militairen zijn gestationeerd. Volgens Amerikaanse en regionale bronnen werden daar raketten en drones ingezet. Er is niet direct gemeld hoeveel schade of slachtoffers daarbij zijn gevallen.
Tanker Curaçaose vlag
De Amerikaanse aanvallen komen nadat Washington opnieuw een zeeblokkade rond Iran heeft ingesteld.
Centcom meldde eerder dat Amerikaanse militairen een lege olietanker onder Curaçaose vlag hadden uitgeschakeld. Het schip voer volgens Centcom richting Kharg, een belangrijk Iraans olie-exportpunt in de Perzische Golf. Volgens het Amerikaanse leger negeerde het schip waarschuwingen en probeerde het de blokkade te doorbreken.
Nieuwe apensoort ontdekt in Congo: zwarte aap met oranje lippen
16 juli 2026 02:52
In de tropische bossen van de Democratische Republiek Congo hebben wetenschappers een nieuwe aap ontdekt. Een zwarte aap met een opvallende roze-oranje gekleurde huid rond de mond blijkt een nieuwe soort.
De aap werd al in 2008 voor het eerst gefotografeerd tijdens onderzoek in het gebied, maar toen konden wetenschappers nog niet vaststellen om welke soort het ging. Pas na nieuwe waarnemingen, foto's en genetisch onderzoek werd duidelijk dat het om een tot nu toe onbekende franjeaap gaat.
De ontdekking is beschreven in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS One.
De nieuwe soort heeft de wetenschappelijke naam Colobus congoensis gekregen, maar de gangbare naam is Likweli, en naam die door mensen uit de Balanga-gemeenschap in het gebied aan de onderzoekers is doorgegeven.
Een verborgen bewoner van het regenwoud
De Likweli leeft in een afgelegen deel van het Congolese regenwoud en blijkt een zeldzame bewoner van het gebied. Tussen 2018 en 2022 werden iets meer dan honderd waarnemingen gedaan. De meeste kwamen uit een beperkt gebied langs de Lomami-rivier.
Uit onderzoek in tientallen dorpen blijkt dat de aap bij veel lokale bewoners nauwelijks bekend was. Slechts enkele gemeenschappen konden het dier herkennen en beschrijven. Sommige jagers hadden de aap ooit gezien, maar hadden er geen aparte naam voor.
Onderzoeker Junior Amboko zegt tegen de BBC dat de soort een beetje schuw is. Lokale bewoners vertelden onderzoekers dat de roep van de aap vooral rond zonsopkomst te horen is en lijkt op het gebrul van andere franjeapen. "Je hoort ze vaak wel, maar je ziet ze niet," aldus Amboko.
Amboko noemde het tegenover BBC News "een geweldig gevoel" om in het gezicht te kijken van een dier waarvan zo weinig mensen wisten dat het bestond.
Onderzoekers denken dat de verborgen leefwijze van de soort een belangrijke reden is dat het dier pas nu als nieuwe soort is erkend. De Likweli leeft vooral hoog in het bladerdak van oud regenwoud en lijkt gebonden aan een specifiek type bos.
Familie van de zwarte franjeaap
Genetisch onderzoek laat zien dat de Likweli het nauwst verwant is aan de zwarte franjeaap (Colobus satanas). Beide soorten hebben een grotendeels donkere vacht en delen enkele kenmerken, maar zijn miljoenen jaren geleden van elkaar afgesplitst.
De Likweli verschilt onder meer in lichaamsgrootte, schedelvorm, gebit en geluiden. Volgens de onderzoekers zijn die verschillen groot genoeg om de aap als een aparte soort te erkennen.
Ook lijkt de leefwijze anders te zijn. De zwarte franjeaap eet veel zaden, terwijl onderzoekers vermoeden dat de Likweli waarschijnlijk meer afhankelijk is van ander voedsel uit het regenwoud.
Bescherming van het leefgebied
Wetenschappers stellen voor om de Likweli voorlopig een bedreigde status te geven. Een groot deel van het leefgebied ligt binnen het beschermde Lomami Nationaal Park, maar delen van het verspreidingsgebied liggen daarbuiten en kunnen onder druk komen te staan door ontbossing, groeiende bewoning en jacht.
De ontdekking laat volgens onderzoekers zien hoeveel onbekende biodiversiteit nog aanwezig is in de bossen van Centraal-Afrika. In hetzelfde gebied zijn eerder ook andere bijzondere apensoorten gevonden.
VS vallen tanker aan op weg naar Iraans eiland, Curaçaose registratie betwist
16 juli 2026 01:29
Het Amerikaanse leger zegt een onder Curaçaose vlag varende olietanker te hebben aangevallen die onderweg was naar een Iraanse haven. Volgens het Amerikaanse militaire commando voor het Midden-Oosten (Centcom) negeerde de onbeladen tanker meerdere waarschuwingen en probeerde het schip de door de VS ingestelde blokkade van Iraanse havens en kustgebieden te doorbreken.
Volgens Centcom voer de tanker Belma in internationale wateren richting het eiland Kharg, een belangrijk overslagpunt voor de Iraanse olie-industrie. Een Amerikaans vliegtuig vuurde volgens de verklaring Hellfire-raketten af op de schoorsteen van het schip. Daardoor kon de tanker zijn reis naar Iran niet voortzetten.
Het Amerikaanse leger hervatte dinsdag de blokkade van schepen die op weg zijn naar of afkomstig zijn uit Iraanse havens en kustgebieden. Volgens Centcom zijn in de eerste 24 uur twee koopvaardijschepen na waarschuwingen van koers veranderd.
Op X deelde Centcom ook beelden waarop de aanval op de tanker te zien zou zijn. Van Iraanse zijde is nog niet gereageerd op de Amerikaanse verklaring.
Correspondent Caribisch Gebied Dick Drayer:
"De Nederlandse regering meldde in september 2025 dat geen enkele olietanker in het Curaçaose scheepsregister stond. Tankers die zich toch als Curaçaos schip presenteren, maken volgens het kabinet gebruik van frauduleuze vlag- of registratiegegevens.
De Maritieme Autoriteit Curaçao bevestigt dat de Belma niet onder Curaçaose vlag kan varen omdat het scheepsregister van Curaçao geen registratie van tankers bevat.
Het misbruik van de Curaçaose vlag speelt al langer. In 2025 bleek dat tientallen tankers zich ten onrechte presenteerden als schepen uit Curaçao, Aruba of Sint-Maarten. De schepen werden in verband gebracht met de Russische en Iraanse schaduwvloot en met het ontwijken van internationale sancties.
In maart 2026 werd ook de gesanctioneerde tanker Lan Jing in internationale scheepsgegevens als Curaçaos aangemerkt, hoewel het schip niet in het officiële register stond. De landen van het Koninkrijk hebben daarna afgesproken nauwer samen te werken bij de bestrijding van valse scheepsregistraties."