Na 39-jarige millennial kiest Peru voor gepensioneerde rechter (83) als president
19 februari 2026 08:24
Een dag na de afzetting van José Jerí heeft het parlement van Peru José Maria Balcázar (83) aangewezen als nieuwe interim-president. Daarmee heeft het Zuid-Amerikaanse land zijn achtste president in tien jaar tijd, en de negende is ook in aantocht: Balcázar zal het stokje eind juli overdragen aan de winnaar van de aanstaande presidentsverkiezingen.
Balcázar wist de stemming in het parlement in de tweede ronde te winnen, met 64 stemmen in het congres van 130 zetels. De voormalig advocaat en rechter maakt sinds 2021 deel uit van het congres en is van de linkse partij Perú Libre. Die leverde in 2021 de laatst gekozen president, Pedro Castillo. De oud-vakbondsleider werd het jaar erop afgezet en eind vorig jaar veroordeeld tot ruim 11 jaar cel voor een couppoging.
De stemming over een nieuwe president was nodig na de afzetting van José Jerí, de tweede interim-president na het wegsturen van Castillo. De conservatieve Jerí (39) was na pas vier maanden in functie, maar kwam in de problemen na heimelijke afspraken met Chinese ondernemers in restaurants in hoofdstad Lima. Volgens Jerí gingen die alleen over een Peruaans-Chinees festival. Justitie doet onderzoek naar corruptie en beïnvloeding.
Niet tegen kindhuwelijk
Balcázar en zijn opvolger staan aan het roer van een land waar de criminaliteitscijfers toenemen, met een golf aan moorden en afperszaken. Politieke groeperingen in het land willen garanties dat de verkiezingen eerlijk zullen verlopen. Na zijn inauguratie zei Balcázar tegen journalisten dat hij ervoor wil zorgen dat de uitslag "onbetwistbaar" zal zijn. In april staat de eerste verkiezingsronde gepland, in juni volgt indien nodig de tweede.
In zijn vijf jaar als parlementslid wist Balcázar de ogen op zich gericht toen hij zich in 2023 keerde tegen een wetsvoorstel om kindhuwelijken te verbieden. Hij stelde dat "vroege seksuele relaties het psychologisch welzijn van een vrouw ten goede komen". Zijn standpunt werd veroordeeld door het ministerie van Vrouwen en Kwetsbare Bevolkingsgroepen en diverse organisaties.
VS waarschuwt Iran: 'Deal sluiten verstandig', militaire aanwezigheid uitgebreid
19 februari 2026 08:12
De Verenigde Staten hebben Iran gewaarschuwd dat het "zeer verstandig" zou zijn om een overeenkomst te sluiten over het nucleaire programma. Dat zei de Witte Huis-woordvoerder Leavitt, terwijl de VS de militaire aanwezigheid in de regio verder uitbreidt.
Volgens Leavitt hoopt president Trump nog altijd op een diplomatieke oplossing in het conflict rond het Iraanse nucleaire programma. Tegelijkertijd zouden er volgens Amerikaanse media gesprekken zijn geweest over mogelijke militaire acties tegen Iran. Een aanval zou volgens berichtgeving al dit weekend kunnen plaatsvinden, al is daarover nog geen definitief besluit genomen.
Nationale veiligheidsadviseurs hebben Trump laten weten dat het leger klaarstaat voor eventuele aanvallen. De president zou nog geen definitief besluit hebben genomen. De gesprekken daarover zijn volgens bronnen nog gaande.
Ontwikkeling kernwapens
Woordvoerder Leavitt zei dat er "veel redenen en argumenten" zijn voor een mogelijke aanval op Iran, maar herhaalde dat diplomatie de voorkeur heeft. "Iran zou er verstandig aan doen een deal te sluiten met president Trump en zijn regering", aldus de woordvoerder.
De waarschuwing volgt een dag na overleg tussen de VS en Iran in Genève over het nucleaire programma van Teheran. Beide landen meldden dat er enige vooruitgang is geboekt, maar volgens het Witte Huis liggen de standpunten op belangrijke punten nog "ver uit elkaar".
De VS en Europese bondgenoten vermoeden dat Iran werkt aan de ontwikkeling van een kernwapen. Teheran ontkent dat al jaren. De president zal de ontwikkelingen blijven volgen, zei zij. Op de vraag of Israël betrokken is bij Amerikaanse besluitvorming over een eventuele aanval, wilde zij niet ingaan.
Oorlogsschip op bodem zee
Intussen bouwen de VS hun militaire aanwezigheid in de wateren rond Iran verder uit. Satellietbeelden tonen dat het vliegdekschip USS Abraham Lincoln zich in de buurt van Iran bevindt. Het schip is uitgerust met geleide-raketvernietigers en tientallen gevechtsvliegtuigen.
Daarnaast is volgens berichten in de Amerikaanse media ook de USS Gerald R. Ford, het grootste vliegdekschip ter wereld, onderweg naar het Midden-Oosten. Alle Amerikaanse eenheden in de regio zouden medio maart operationeel zijn.
Iran zou op zijn beurt militaire locaties hebben versterkt. De opperste leider Khamenei plaatste een door AI gegenereerde afbeelding van de USS Gerald R. Ford op de bodem van de zee. Daarbij zegt hij dat een oorlogsschip gevaarlijk is, maar het wapen dat zo'n schip kan laten zinken nog gevaarlijker.
Oefening in Straat van Hormuz
Khamenei beschuldigde de VS er ook van te proberen de uitkomst van de onderhandelingen vooraf te bepalen en noemde dat "verkeerd en dwaas".
Iran reageerde daarnaast met eigen machtsvertoon. De Revolutionaire Garde hield eerder deze week legeroefeningen in de Straat van Hormuz. Daarbij werden vanuit Iran raketten afgevuurd op doelen in deze zee-engte tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman. Deze wateren zijn cruciaal voor de export van olie en gas uit het Midden-Oosten.
Rechter buigt zich over fataal klimongeluk Alpen: was vriend verantwoordelijk?
19 februari 2026 08:09
Welke verantwoordelijkheid dragen alpinisten voor elkaar als ze samen een berg beklimmen? Die vraag staat centraal in een rechtszaak die vandaag in de Oostenrijkse stad Innsbruck dient. Het maakt internationaal veel los.
Het Openbaar Ministerie houdt een 37-jarige man verantwoordelijk voor de dood van zijn vriendin, diep in de nacht kort onder de top van de hoogste berg in Oostenrijk. Acht de rechter hem schuldig, dan kan dat bredere gevolgen hebben voor de bergsport.
Berggids naar omstandigheden
Hij staat hoog op de lijst van veel bergsporters: de 3798 meter hoge Grossglockner in de Oostenrijkse Alpen. Jaar in jaar uit beklimmen duizenden mensen de berg, de meesten in de zomer.
Op 18 januari vorig jaar begonnen de 33-jarige Kerstin G. en haar vriend Thomas P. aan hun tocht. P. gold als een geroutineerd klimmer, met meer ervaring dan zijn vriendin. Dat laatste zal in de rechtszaak een belangrijke rol spelen.
Het Oostenrijkse recht kent namelijk het begrip "Tourenführer aus Gefälligkeit", waardoor ook niet-professionele of onbetaalde klimmers onder bepaalde omstandigheden verantwoordelijkheid als gids dragen. Dat kan het geval zijn wanneer iemand in de groep duidelijk meer kennis en ervaring heeft. Volgens het Openbaar Ministerie was dat in dit geval Thomas P.
Lange tocht
Om te reconstrueren wat er destijds op de berg is gebeurd, heeft justitie onder meer de mobiele telefoons en smartwatches van de twee onderzocht. Ook zijn beelden van de webcam van de berg bekeken, waarop op verschillende momenten gedurende de nacht op meerdere plekken het licht van zaklampen te zien is.
Er worden P. negen fouten verweten die hebben geleid tot de dood van zijn vriendin. Zo zouden de twee hun klim pas om 06.40 uur 's ochtends begonnen zijn, twee uur te laat voor zo'n lange tocht. Ook droeg de vriendin niet de juiste schoenen, en hadden ze niet de juiste nooduitrusting bij zich.
Tijdens de tocht zouden ze bovendien inschattingsfouten hebben gemaakt. Er stond een bij vlagen stormachtige wind tot 74 kilometer per uur en met een gevoelstemperatuur van -20 graden hadden ze al eerder moeten besluiten om om te keren.
Politiehelikopter
De twee kwamen gedurende de dag te langzaam vooruit, en tegen 21.00 uur kon Kerstin G. niet meer verder. Toch zou het nog tot na middernacht duren totdat P. telefonisch contact met de politie zocht.
Al voor die tijd, rond 23.00 uur, was een politiehelikopter overgevlogen die hen in het zicht had. Maar toen zou er geen signaal zijn gekomen dat ze hulp nodig hadden. Na middernacht was een helikoptervlucht vanwege de omstandigheden niet meer mogelijk.
Om 02.00 uur 's nachts besloot P. zijn vriendin ten slotte achter te laten om zelf hulp te halen. Het zou tot 10.00 uur duren voordat reddingswerkers te voet bij G. aankwamen. Zij was toen al gestorven.
Moeder van slachtoffer pleit verdachte vrij
P. spreekt tegen dat zijn vriendin door zijn nalatigheid is omgekomen. Ook de moeder van het slachtoffer neemt het voor hem op. "De dood van mijn dochter was het gevolg van een tragische reeks ongelukkige omstandigheden. Ik wil de vriend van mijn dochter daar niet de schuld van geven", zei ze in een interview met de Duitse krant Die Zeit.
In Oostenrijk is er een rechter die gespecialiseerd is in dergelijke strafzaken in de Alpen: Norbert Hofer, die zelf ook bergreddingswerker is. Hij zal zich ook over deze zaak buigen. Voor Thomas P. dreigt tot drie jaar gevangenisstraf.
De zaak wordt door alpinisten in binnen- en buitenland nauwlettend gevolgd. Zo stelt ook de Duitse Alpenvereniging, waarbij alleen al meer dan 25.000 vrijwillige trainers zijn aangesloten, dat een uitspraak bepalend kan zijn voor verantwoordelijkheid in de bergsport.
Volgens de vereniging komen strafzaken in de bergsport zelden voor, en is het nog nooit tot een gevangenisstraf gekomen.
Levenslang voor Zuid-Koreaanse ex-president Yoon voor poging staatsgreep
19 februari 2026 08:05
De Zuid-Koreaanse rechter heeft ex-president Yoon Suk-yeol veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor zijn poging tot een staatsgreep. Een speciaal aanklager had eerder de doodstraf geëist.
De rechtbank stelt dat er voldoende bewijs is om te stellen dat Yoon het parlement lam wilde leggen. Hij gaf bijvoorbeeld opdracht tot het gevangennemen van politieke tegenstanders, onder wie de oppositieleider van destijds, de huidige president Lee Jae Myung.
Ook heeft de rechtbank Yoon schuldig bevonden aan het leiden van een opstand en misbruik van zijn autoriteit. De rechter vond dat er onvoldoende bewijs is dat Yoon een jaar van tevoren al was begonnen met het plannen van een machtsgreep, zoals de aanklagers betoogden.
Verdeeldheid
Het juridisch team van de 65-jarige Yoon ontkent de beschuldigingen en zegt dat zijn acties "binnen de presidentiële bevoegdheden vielen". Zij benadrukken dat het nooit zijn bedoeling was de grondwettelijke orde omver te werpen. Ze noemen het besluit van de rechter politiek gemotiveerd, een opvatting die een deel van de samenleving deelt.
Enkele honderden demonstranten hadden zich verzameld bij de rechtbank. Ze riepen bij aanvang bemoedigende leuzen voor de oud-president. Mensen hielden borden omhoog met teksten als "de rechtbank is corrupt". Bij het horen van de uitspraak sloegen zijn aanhangers de handen voor de ogen, sommigen barstten in tranen uit.
Aanhangers van Yoon reageerden boos en teleurgesteld op de uitspraak:
Yoon riep in december 2024 via een live televisietoespraak de noodtoestand uit en zette troepen in om het parlement te isoleren. Het veroorzaakte een schokgolf in Zuid-Korea en daarbuiten. Binnen enkele uren slaagde het parlement er echter toch in om bijeen te komen en de maatregel weg te stemmen. Yoon trok daarop de noodtoestand in.
In de maanden daarna werd de president, na hevig verzet, gearresteerd en uiteindelijk afgezet. Yoon werd eerder al veroordeeld tot vijf jaar cel wegens obstructie van het gerechtelijk onderzoek.
Pro-Yoon-protesten
Vorig jaar gingen tienduizenden mensen de straat op om Yoon te steunen en zich uit te spreken tegen zijn afzetting en de lopende arrestatieprocedures. De afgelopen dagen verzamelden aanhangers van Yoon zich ook herhaaldelijk bij de woning van waarnemend opperrechter Moon, die het proces tegen Yoon leidt.
De demonstranten geloven dat de oppositie en rechtbanken het proces tegen Yoon gebruiken als politiek instrument om de conservatieve beweging, waarvan Yoon een boegbeeld is, te ondermijnen. Bewijs voor deze beschuldigingen ontbreekt.
Ondermijning van de rechtsstaat
Toch waarschuwen experts, onder wie hoogleraar rechten Chung Tae-ho van de Kyung Hee universiteit, dat de situatie zeer verontrustend is. Volgens hem kunnen dergelijke aanvallen op de rechtsstaat op de lange termijn de basis van de democratie verzwakken. Ook veroordeelt hij politieke figuren die de demonstraties aanwakkeren of zelf openlijk steunen. "Als dit zo doorgaat, zal iemand dan de legitimiteit van de volgende president accepteren, ongeacht wie er wordt gekozen? En zal de definitieve uitspraak van het Grondwettelijk Hof zelfs worden erkend?" vraagt Chung zich af.
Het gebrek aan vertrouwen in de democratische instituties sluit nauw aan bij het verweer van Yoon en zijn team, die beweren dat het proces tegen hem politiek is gemotiveerd. In zijn laatste verweer stelde hij dat zijn machtsgreep geen poging was tot het installeren van een militaire dictatuur, maar "een poging om de vrijheid en soevereiniteit te beschermen en de constitutionele orde te herstellen".
Hiermee refereerde hij aan het Noord-Koreaanse gevaar, een belangrijk deel van het onderzoek of Yoon wel of niet het recht had om de noodtoestand uit te roepen. Het is een thema dat de Zuid-Koreaanse samenleving diep verdeelt.
Noord-Korea
Een van de centrale elementen in het onderzoek is de beschuldiging dat Yoon en enkele hoge militaire functionarissen drones zouden hebben gestuurd naar Pyongyang, de Noord-Koreaanse hoofdstad, met als doel de Noord-Koreanen te provoceren en zo het afkondigen van de noodtoestand te rechtvaardigen.
Dit onderdeel van de zaak wordt door aanklagers gezien als bewijs dat Yoon bewust spanningen wilde creëren om zijn machtsgreep te ondersteunen. Yoon ontkent dit en stelt dat hij geen instructies voor zulke operaties heeft gegeven en dat de acties van drones door anderen onafhankelijk zijn uitgevoerd. Het Noord-Koreaanse debacle is hiermee niet alleen een belangrijk onderdeel van de zaak maar leidt ook tot veel sociale onrust.
Verdeeldheid
Deze diepe verdeeldheid maakt het voor president Lee Jae myung, die in de zomer van vorig jaar met 8 procentpunt verschil van de voormalige partij van Yoon gekozen werd, moeilijk om het politieke landschap te navigeren. Hoewel hij een meerderheid in het parlement heeft, heeft hij voor grote beslissingen nog steeds de steun van het parlement nodig, bijvoorbeeld wanneer het gaat over de nationale veiligheid. Dit heeft mogelijke gevolgen voor de ontwikkeling van de relatie met Noord-Korea.
Waar de voormalige partij van Yoon nog steeds een harde lijn wil voeren tegen Noord-Korea, en tegelijkertijd volop wil inzetten op de relatie met bondgenoot VS, streeft Lee juist naar een normalisatie van de relatie met Noord-Korea. Hij moet daarbij voorzichtiger zijn in zijn toenadering tot de VS.
Yoon mag dan volgens de rechterlijke procedures afgezet en zijn straf gehoord hebben, de verdeeldheid in Zuid-Korea blijft groot. En met de alsmaar aanhoudende protesten is de rust in Zuid-Korea voorlopig nog niet teruggekeerd.
Palestijnse diplomaat Leila Shahid (76) overleden in Frankrijk
19 februari 2026 07:35
De Palestijnse oud-diplomaat Leila Shahid is op 76-jarige leeftijd overleden. Ze was lange tijd het gezicht van de Palestijnse zaak in verschillende Europese landen, waaronder Nederland.
In 1989 werd Shahid de eerste vrouwelijke diplomaat voor de PLO in het buitenland, toen ze gezant in Ierland werd. Kort daarna reisde ze door naar Nederland om hier de PLO-vertegenwoordiger te worden.
Shahid werd in Beiroet geboren, waar haar ouders als Palestijnse vluchtelingen naartoe waren verhuisd. Ze studeerde er sociologie aan de Amerikaanse Universiteit en later ook in Frankrijk. Als tiener raakte ze betrokken bij de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie PLO van Yasser Arafat na de Zesdaagse Oorlog tussen Israël en vijf buurlanden in 1967.
Golfoorlog
In Nederland moest Shahid bij aankomst onmiddellijk het omstreden PLO-standpunt in de Golfoorlog uitleggen: Arafat had de kant van Saddam Hussein gekozen, niet die van de internationale coalitie tegen hem. "Wij waren niet zozeer voor Saddam Hussein als wel tegen oorlog", verwoordde zij het. "Ook de PLO wilde dat Irak zich uit Koeweit zou terugtrekken, maar de kwestie moest volgens ons diplomatiek worden geregeld."
Shahid verliet in 1993 ons land om vertegenwoordiger in Frankrijk te worden, een functie die ze tot 2005 zou vervullen. Het waren opnieuw roerige tijden voor de diplomate, waarin ze zowel te maken kreeg met de toenadering tot Israël door de Oslo-akkoorden als met een oplaaiend conflict met de Tweede Intifada. Ook was ze bij Arafat in zijn laatste dagen, toen die in 2004 in een Frans ziekenhuis overleed.
Ambassadeur
Kort daarna werd Shahid in 2005 gezant voor de gehele Europese Unie werd. In 2012 benoemde België haar officieel tot ambassadeur, een diplomatieke opsteker voor de Palestijnen. Het was voor haar de opmaat naar een eigen Palestijnse staat, volgens haar de enige manier om blijvend vrede met Israël te krijgen.
Medestanders roemen Shahid bij haar overlijden als een invloedrijk diplomaat. "Ze was een prominent figuur, een rolmodel en een van de meest inspirerende diplomaten die Palestina ooit heeft gekend", reageert Hussam Zumlot, Palestijns ambassadeur in Groot-Brittannië. Shahids opvolger Abou-Hassira in Frankrijk zegt dat de Palestijnen "een van hun belangrijkste stemmen zijn verloren".
Wekdienst 19/2: 1.500 meter schaatsen bij de mannen • Eerste bijeenkomst Trumps Vredesraad
19 februari 2026 06:33
Goedemorgen! Bij de 1.500 meter schaatsen maken drie Nederlanders kans op een gouden plak vandaag. Ook vindt de eerste bijeenkomst van de door Trump opgetuigde Vredesraad plaats.
Eerst het weer: in het zuiden en midden van het land wordt vanochtend gewaarschuwd voor gladheid door sneeuw. In de middag wordt het vanuit het noorden droog en breekt soms ook de zon door. Bij een stevige oostenwind wordt het 2 tot 6 graden.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
Mark Zuckerberg zegt dat zijn bedrijf geen applicaties meer bouwt die erop gericht zijn om mensen zo lang mogelijk naar hun scherm te laten kijken. De oprichter van Meta, het moederbedrijf van onder meer Facebook en Instagram, moest vandaag getuigen in de rechtbank in de Amerikaanse staat Californië.
De zaak is onderdeel van een grotere civiele procedure tegen socialemediabedrijven. Meer dan 1600 eisers stellen dat bedrijven als Meta en YouTube, dat onder Google valt, gebruikers expres verslaafd maken aan hun platforms.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Broers Jens en Melle van 't Wout stonden gisteravond samen op het Olympisch podium. De shorttrackers wonnen brons en zilver op de 500 meter. Het was voor Melle een extra bijzondere dag, want hij was ook nog eens jarig.
Fijne dag!