Van scholieren tot gele hesjes: Frankrijk maakt zich op voor dag van massaprotesten
17 oktober 2026 07:00
Demonstraties, snelwegblokkades en acties bij brandstofdepots: in heel Frankrijk zijn vandaag protesten. Scholieren en studenten hebben, zoals in de afgelopen weken, opnieuw aangekondigd de straat op te gaan, maar dit keer hebben ze gezelschap. Want ook boeren, taxichauffeurs en, terug van weggeweest, de gele hesjes sluiten zich aan.
Voor de regering is het een bepalende dag: grijpt de woede van de scholierenprotesten verder om zich heen en staat Frankrijk de komende maanden een nieuwe convergence des luttes te wachten waarbij verschillende protestbewegingen samensmelten tot één groot massaprotest?
Half miljoen berichten
De datum 17 oktober ging in september al rond op sociale media, maar kreeg pas echt vaart met de opkomst van de scholierenprotesten. Die gaan inmiddels hun vierde week in. Volgens dataonderzoek in opdracht van de krant Le Monde zijn op Franse sociale media meer dan 460.000 berichten over '17 oktober' gepubliceerd.
Wat deze protestdag extra bijzonder maakt, is dat uiteenlopende groepen de handen ineenslaan: van jong tot oud en van links tot rechts. Acties zijn aangekondigd door scholieren en studenten, maar ook door boerenvakbonden, brandweerpersoneel, taxichauffeurs en verpleegkundigen.
Hun redenen om de straat op te gaan lopen uiteen, maar één ding hebben ze gemeen: de groeiende onvrede over de stijgende kosten voor het dagelijks leven en het regeringsbeleid. Vooral de hoge brandstofprijzen en de dalende koopkracht raken Fransen hard in hun portemonnee.
Voormalige kopstukken van de gele hesjes hebben gezegd zich bij de protesten aan te sluiten. De regering volgt die ontwikkeling met zorg. In 2018 en 2019 wist de gelehesjesbeweging, die op een gegeven moment ook oversloeg naar België en Nederland, elke zaterdag het openbare leven in Frankrijk lam te leggen door onder meer snelwegen en rotondes te blokkeren. Wat toen begon als protest tegen hoge brandstofprijzen groeide uit tot een brede volksbeweging. De protesten liepen geregeld uit op grootschalige rellen.
Op verzoek van minister Nuñez van Binnenlandse Zaken heeft premier Lecornu daarom voor morgen een crisisoverleg aangekondigd met betrokken ministeries. Ze houden er rekening mee dat de protesten gewelddadig kunnen worden.
Nuñez zei gisteren op de Franse radio het gebruik van flitsgranaten niet uit te sluiten. Vorige week zette de politie een type flitsgranaat niet langer in, nadat een scholier zijn hand was kwijtgeraakt. Daar lijkt hij nu van terug te komen. "Agenten moeten alle wapens die zij tot hun beschikking hebben, kunnen gebruiken", aldus Nuñez.
Hoewel de regering de afgelopen weken probeerde de scholierenprotesten onder controle te krijgen, onder meer met hard politieoptreden en verschillende handreikingen, heeft dat tot nu toe weinig uitgehaald. Dinsdag gingen opnieuw honderdduizenden scholieren en studenten de straat op.
Regering zit klem
Om de scholieren en de andere demonstranten tegemoet te komen, heeft de regering financieel nauwelijks bewegingsruimte. Frankrijk geeft structureel meer uit dan er binnenkomt, waardoor de staatsschuld torenhoog is en blijft oplopen. Tegelijkertijd neemt het vertrouwen van beleggers in de Franse economie af. De regering staat dit najaar dan ook voor een bijna onmogelijke opdracht: een begroting met tientallen miljarden aan bezuinigingen door het parlement loodsen.
Bezuinigen is hard nodig om de overheidsfinanciën weer een beetje op orde te krijgen, maar kan de woede op straat juist verder aanwakkeren. De regering zit dus klem.
"Op 17 oktober gaan we geschiedenis schrijven", schreef een jongere afgelopen week op TikTok. Online wordt een interactieve kaart gedeeld waarop mensen hun protestactie kunnen aanmelden. De teller staat vanochtend op bijna 1800 acties. In hoeverre al die acties van de grond komen en hoe massaal mensen komen opdagen? Dat zal de komende uren moeten blijken.
Harry en Meghan terug in VK: vragen over quasi-koninklijk leven en staatsbeveiliging
17 oktober 2026 07:00
Het zag er allemaal toch wel erg 'koninklijk' uit, ook al zijn Harry en Meghan officieel geen 'werkende royals' meer. Een juichende menigte ontving het koppel donderdag in Nottingham, waar de twee voor het eerst sinds hun terugkeer naar het Verenigd Koninkrijk samen in het openbaar verschenen.
Selfies met het publiek, bloemen en Meghan in bordeauxrood, die zei dat het "geweldig is om weer terug te zijn". Het was ook maar saai zonder haar, concludeert tabloid Daily Mail.
Het is inmiddels vier jaar na 'Megxit': het dramatische vertrek van Harry en Meghan uit het Britse koningshuis. Er volgde een Amerikaans celebrityleven, met Netflix-producties, podcasts en kookprogramma's, een veelbesproken interview met Oprah Winfrey en Harry's boek Spare, waarin hij zijn familie niet spaarde. Maar toch keerden ze in augustus terug naar het Engelse leven waarop ze de afgelopen jaren zo veel kritiek hadden.
Woordvoerders van het paleis benadrukken dat Harry en Meghan, ook nu ze terug zijn in het land, geen working royals zijn, dus geen activititeiten namens het koningshuis zullen doen. Ze zijn privépersonen, klinkt het. Prins Harry zal zich richten op zijn liefdadigheidswerk en Meghan op haar lifestyleproducten en acteercarrière.
Eigenlijk kan niemand echt verklaren waarom ze zo plotseling terugkeerden. Zelfs Harry's vader koning Charles zou pas een paar dagen van tevoren zijn ingelicht. Wil het stel bij nader inzien toch een half-in-, half-out-model, een soort quasi-koninklijk leven? Willen ze zich verzoenen met de koninklijke familie, of dichter bij Charles zijn, die nog steeds voor kanker wordt behandeld? Willen ze hun kinderen op een Britse school zetten, of lieten ze zich inspireren door hun vrienden Beyoncé en Jay-Z, die eveneens een huis kochten in de prachtige Engelse Cotswolds?
De vragen over hun beoogde levensstijl en 'niet-koninklijke' publieke optredens vallen samen met een ander prominent vraagstuk: hun beveiliging.
Die kwestie wordt momenteel opnieuw beoordeeld door de RAVEC (Royal and VIP Executive Committee), een commissie die onder het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken valt en beoordeelt wie recht heeft op beveiliging op kosten van de belastingbetaler. Het is een lastig dossier, met veel haken en ogen en een hoge attentiewaarde.
Toen Harry en Meghan nog werkende royals waren, werd hun beveiliging betaald door de staat. Na hun vertrek uit het koningshuis verviel die regeling. Harry pleit sindsdien, ook in de rechtszaal, voor beveiliging van zijn gezin wanneer ze op Britse bodem zijn.
Harry is en blijft immers de zoon van de koning, dat is nooit een keuze geweest. En, like them or not, Harry en Meghan zijn wereldberoemde en controversiële kijkcijferkanonnen die veel geld waard zijn mocht je ze willen kidnappen. Hun beveiliging zou de staat naar schatting ruim vijf miljoen pond kosten - met een dagelijkse operatie waarbij al hun routes op veiligheid moeten worden gecontroleerd. De risico's lopen uiteen van stalkers en gevaarlijke individuen tot zelfs de Taliban, nadat Harry in zijn boek Spare had onthuld dat hij in zijn militaire diensttijd in Afghanistan 25 Talibanstrijders had gedood.
De andere kant van het argument is dat staatsgefinancierde politiebescherming hoort bij mensen met een officiële functie en publieke verantwoordelijkheid en die hebben Harry en Meghan als niet-werkende royals momenteel niet. Het stel runt commerciële projecten waarmee ze hun eigen fortuin verdienen, dus waarom zou de belastingbetaler hun kostbare beveiliging moeten betalen? Daartegenover staat dat voormalige premiers na hun ambt wel recht hebben op staatsbeveiliging. Dat geldt ook voor bijvoorbeeld Liz Truss, die slechts 49 dagen premier was. Waarom zij wel en prins Harry, die zijn hele leven prins is, niet? Dat is toch een lastig vraagstuk.
Harry bood aan zijn eigen politiebeveiliging te betalen, maar dat werd afgewezen: met de redenering dat 'de politie niet te koop is'. Volgens experts vraagt hun situatie om politiebeveiliging in plaats van particuliere beveiliging, onder meer omdat agenten wapens mogen dragen.
Volgens een recente YouGov-peiling vindt een meerderheid van de Britten dat de staat niet voor de beveiliging van Harry en Meghan zou moeten betalen. Hun terugkeer naar het Verenigd Koninkrijk wordt met enige scepsis ontvangen: 46 procent kijkt er niet positief naar. Vooral oudere Britten zijn kritisch over het stel, terwijl Harry en Meghan onder jongeren relatief populairder zijn.
Podcast De Dag: treinpersoneel over suïcide op het spoor
17 oktober 2026 06:51
In de media praten over zelfdoding is ontzettend precair, en al helemaal als het gaat over suicide op het spoor. De NS en Prorail zijn ook zeer terughoudend in de communicatie over 'aanrijdingen op het spoor'. Toch is nu een grote campagne gelanceerd in samenwerking met stichting 113 Zelfmoordpreventie, waarin onder anderen conducteurs, machinisten en mensen van ProRail over hun ervaringen vertellen.
Luisteren?
Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.
Nieuwsuur-verslaggever Mitra Nazar sprak met spoormedewerkers over wat er gebeurt als iemand voor de trein springt en welke impact dat op hen heeft.
Reageren? Mail dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Elisabeth Steinz
Redactie: Judith van de Hulsbeek
Eindredactie: Rosanne Sies
113
Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.
Wekdienst 17/10: Grote protesten door heel Frankrijk • Dutch Design Week van start
17 oktober 2026 06:25
Goedemorgen! In heel Frankrijk wordt vandaag gedemonstreerd door scholieren, boeren, taxichauffeurs en de 'gele hesjes'. En in Eindhoven gaat de Dutch Design Week van start.
Eerst het weer: vandaag schijnt geregeld de zon, maar komen verspreid ook een paar buien voor. Het wordt bij een matige tot vrij krachtige wind zo'n 14 graden.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
De Amerikaanse president Trump zet een sanctiepakket tegen Rusland voorlopig in de ijskast. Daar had hij al zijn handtekening onder gezet, maar hij ziet er nu toch van af.
Trump zoekt de laatste weken meer toenadering tot de Russische president Poetin. Vorige week sloten beide leiders nog een dieseldeal. De relatie tussen Trump en de Oekraïense president Zelensky verkeert volgens deskundigen op een nieuw dieptepunt.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Tijdens een persconferentie in Brussel had de Oekraïense president Zelensky de lachers op zijn hand. Een journalist vroeg of Zelensky niet als zondebok werd neergezet voor de problemen van Trump in de aanloop naar de tussentijdse verkiezingen in de VS. De Oekraïense president gaf daarop geen antwoord, maar glimlachte. "Dat is mijn antwoord", zei hij.
Fijne dag!
Nieuwe tegenvaller Oekraïne: Trump zet sancties tegen Rusland op pauze
17 oktober 2026 05:25
De Amerikaanse president Trump zet een sanctiepakket tegen Rusland voorlopig in de ijskast. Die sancties waren een maand geleden al aangenomen en door hemzelf ondertekend, maar volgens Trump is het in het belang van de Verenigde Staten om daar nu van af te zien.
Het gaat om de zogenoemde Graham-wet, naar de onlangs overleden senator Lindsey Graham. Hij maakte zich jarenlang hard voor sancties tegen Rusland.
In het sanctiepakket stond onder meer dat er importheffingen tot 100 procent opgelegd konden worden aan de vijf grootste importeurs van Russische olie of aardgas, zoals China, India en Turkije. Ook waren de sancties gericht op Russische banken, functionarissen en de schaduwvloot.
Trump zette er zijn handtekening onder, nadat een meerderheid in het Congres ook voor het Graham-pakket had gestemd. Het werd gezien als de grootste vorm van steun voor Oekraïne sinds Trumps terugkeer in het Witte Huis.
In een decreet schrijft Trump nu dat de strafmaatregelen er toch niet komen, in ieder geval voorlopig. "Ik zie af van de invoering van de sancties, beperkingen en verplichtingen die zijn vastgelegd in de Graham-wet." Hoewel de wet al ondertekend was, zegt de president aanspraak te maken op een vrijstelling. Die zou "in het nationale belang van de Verenigde Staten" zijn.
Dieseldeal
De laatste week zoekt Trump steeds meer toenadering tot Rusland. Zo sloot hij vorige week een dieseldeal met de Russische president Poetin. Naar eigen zeggen was dat om de wereldwijde brandstofprijzen omlaag te krijgen. Dat kwam hem op wereldwijde kritiek te staan van onder anderen premier Jetten, die stelde dat Trump zo de Russische oorlogskas spekt.
De Amerikaanse president botste ook met de Oekraïense president Zelensky, die zich verraden voelt door de dieselovereenkomst. Trump stelde dan weer dat het tijd werd voor een nieuwe Oekraïense president. Volgens deskundigen is de relatie tussen Trump en Zelensky op een nieuw dieptepunt beland.
Trump staat er niet goed voor in de peilingen, met de tussentijdse verkiezingen die voor de deur staan. Met zijn pogingen de brandstofprijzen omlaag te krijgen, hoopt hij kiezers aan zich te binden.
Dode vrouw in woning Beek en Donk, politie gaat uit van misdrijf
17 oktober 2026 04:05
In het Brabantse Beek en Donk, bij Helmond, is om 02.00 uur een dode vrouw gevonden in een huis. De politie gaat ervan uit dat ze door een misdrijf om het leven is gekomen.
Er is iemand aangehouden. Het is niet duidelijk hoe de vrouw is omgekomen en wie de aangehouden persoon is.
Op beelden is te zien dat de ruiten van de voordeur kapot zijn. De politie zegt dat er onderzoek wordt gedaan naar de toedracht.