Nieuwe straatnaam na veroordeling oud-burgemeester Hendrik-Ido-Ambacht
8 september 2026 10:39
Hendrik-Ido-Ambacht heeft een straatnaam aangepast na de veroordeling van de oud-burgemeester van de gemeente. De kade was vernoemd naar Herman J., die in juli veroordeeld werd tot een jaar celstraf voor het bezitten en verspreiden van kinderporno.
De straat heet nu officieel Lage Kade. Zo heette de straat ook voordat hij naar de oud-burgemeester werd vernoemd. De nieuwe straatnaamborden hangen al, de digitale gemeentekaarten worden zo snel mogelijk aangepast.
De gemeente was direct na de veroordeling al van plan de straatnaam aan te passen. Wettelijk gezien hadden inwoners zes weken de tijd om bezwaar aan te tekenen. Niemand heeft dat gedaan, schrijft de regionale omroep Rijnmond.
Op laptops, telefoons en harde schijven van Herman J. werden ruim duizend expliciete foto's en video's met kinderen ontdekt. J. (77) was tussen 1996 en 2011 burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht. In 2012 werd de kade naar hem vernoemd. Hij was van 1988 tot 1996 burgemeester van de toenmalige Brabantse gemeente Vessem, Wintelre en Knegsel.
Bijna 40 procent 15-jarigen kan niet goed lezen, laaggeletterdheid dreigt
8 september 2026 09:30
De leesvaardigheid van Nederlandse jongeren daalt verder. Bijna 40 procent van de 15-jarigen kan niet goed genoeg lezen om mee te komen op school. Dat blijkt uit het internationale onderzoek PISA, dat in 2025 werd uitgevoerd.
De gebrekkige leesvaardigheid van een groot deel van de 15-jarigen heeft als gevolg dat zij niet goed genoeg kunnen lezen om te functioneren in de maatschappij. Ze riskeren laaggeletterd de middelbare school te verlaten.
Leesvaardigheid daalt al langer
De daling van de leesvaardigheid van jongeren is jaren geleden ingezet. Waar Nederlandse 15-jarigen in 2003 nog boven het Europese gemiddelde scoorden, is die score steeds lager geworden.
Zo kwam in het PISA-onderzoek van 2018 naar voren dat een op de vier 15-jarigen onvoldoende leesvaardig was. Uit het onderzoek dat in 2023 verscheen, bleek dat de groep groter was geworden en bijna een derde van de onderzochte jongeren een leesvaardigheid onder niveau 2 had. Dat is het minimale niveau om mee te doen in de samenleving.
Dat aantal is inmiddels opgelopen tot fors meer dan een derde van de 15-jarigen (39 procent).
Wat is het PISA-onderzoek?
PISA (Programme for International Student Assessment) onderzoekt iedere drie of vier jaar wereldwijd de vaardigheden op het gebied van lezen, natuurkunde, wiskunde en natuurwetenschappen van 15-jarigen.
Ruim 6.600 15-jarige leerlingen van 177 scholen in Nederland zijn voor het onderzoek digitaal getoetst. Daarnaast hebben ze een vragenlijst ingevuld over hun leven op en buiten school. Internationaal hebben ongeveer 760.000 leerlingen uit 91 landen meegedaan aan het onderzoek.
Wat voor soort middelbare opleiding een leerling volgt, speelt een grote rol in de vaardigheden van 15-jarigen. Zo scoren leerlingen op het vwo hoger op leesvaardigheid dan 15-jarigen die op een vmbo-opleiding zitten.
Ook geldt dat wanneer de ouder een hbo-opleiding heeft gevolgd of aan de universiteit heeft gestudeerd, het kind vaak een hogere leesvaardigheid heeft.
Lager dan andere Europese landen
Verder komt in het onderzoek naar voren dat ook in andere landen de leesvaardigheid gedaald is. Die van Nederlandse 15-jarigen is wel een stuk lager dan die van leeftijdsgenoten in economisch en maatschappelijk vergelijkbare EU-landen. Van deze landen scoort alleen Griekenland slechter op leesvaardigheid.
Het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs tekent daarbij aan dat de Nederlandse PISA-scores moeilijk te vergelijken zijn met die van andere landen, onder meer vanwege verschillen in de onderwijssystemen.
Net als in andere Europese landen scoren jongens in ons land slechter op het gebied van leesvaardigheid dan meisjes.
Het samenwerkingsverband van organisaties die zich inzetten voor lezen, de Leescoalitie, spreekt van "zorgwekkende cijfers". De Leescoalitie zegt "dat het hard nodig is dat de overheid stevig inzet op een brede leescultuur, ook buiten het onderwijs".
De leeskoepel wil daarom dat de overheid niet alleen investeert in onderwijs en bibliotheken, "maar ook gericht inzet op een positieve aanpak die (leren) lezen breed in de samenleving stimuleert".
Staatssecretaris komt met actieplan
Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Judith Tielen zegt dat ze bij het volgende PISA-onderzoek betere resultaten wil zien op lezen. "De leesresultaten dalen al jaren, in bijna alle landen. We lossen dit niet vandaag of morgen op. Het is een zaak van lange adem. Goed kunnen lezen is cruciaal, bij alle vakken op school, en op je werk."
Ze wijst op de praktische noodzaak van kunnen lezen. "Om de bijsluiter van medicijnen te begrijpen, of om een sollicitatiebrief te schrijven. En om echt nieuws van nepnieuws te kunnen onderscheiden. We kunnen ons geen verdere achteruitgang permitteren. We moeten de lat hoger leggen, met hogere verwachtingen van leerlingen, van leraren, van scholen, en van het ministerie en de inspectie.
Volgens haar is daar al een start mee gemaakt. "We zijn al begonnen. Vanaf dit schooljaar werken scholen met nieuwe kerndoelen voor Nederlands en rekenen. Die zijn veel concreter en ambitieuzer dan de oude uit 2006", aldus Tielen. De staatssecretaris zegt dit najaar met een actieplan te komen. "Daarmee wordt nog meer aandacht besteed aan basisvaardigheden. In het bijzonder aan taal, want taal is de basis voor alles."
Op het gebied van natuurwetenschappen en wiskunde is de gemiddelde score op een gelijk niveau gebleven. Wel is in het onderzoek te lezen dat Nederlandse leerlingen minder plezier aan natuurwetenschappen beleven dan leerlingen in de andere Europese landen.
Nieuwsuur maakte een serie over de leesvaardigheid van kinderen:
Rusland hervat aanvallen op Kyiv na vertrek Amerikaanse diplomaten
8 september 2026 09:15
Rusland heeft de Oekraïense hoofdstad Kyiv met ballistische raketten aangevallen, nadat de Amerikaanse diplomaten Witkoff en Kushner uit de Oekraïense hoofdstad waren vertrokken. De twee Amerikanen waren afgelopen week in Moskou en vervolgens in Kyiv voor vredesonderhandelingen.
Zeker twee mensen zijn omgekomen en tien mensen zijn gewond geraakt door de Russische aanvallen, stelt de burgemeester van Kyiv Vitali Klitsjko. Er zouden nog mensen onder het puin liggen van een beschadigd appartementencomplex. Ook een school, een trein, een zorginstelling en magazijnen zouden zijn aangevallen.
De raketaanvallen werden gefilmd:
"Toen de vredesgezanten van de Amerikaanse president waren vertrokken, heeft de Russische president Poetin meteen een massale, gruwelijke aanval op Kyiv uitgevoerd", schrijft de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Sybiha op X.
Polen
Polen voerde vannacht operaties uit in de lucht om schending van het luchtruim te voorkomen, meldt het Poolse leger. Uit voorzorg werd ook het vliegverkeer op de luchthaven in de Oost-Poolse stad Lublin tijdelijk stilgelegd.
De Oekraïense president Zelensky zei gisteren in een interview met de Amerikaanse nieuwssite Axios dat Rusland klaar is voor onderhandelingen. Volgens de Oekraïense leider kan de VS Poetin dwingen om te de-escaleren.
Droneaanvallen
Ondertussen gaan Oekraïense aanvallen in Rusland ook door. Oekraïense drones hebben civiele infrastructuur langs de rivier de Wolga beschadigd. Ook raakten mensen in de Russische stad Saratov gewond, dat ligt zo'n 730 kilometer ten zuidoosten van Moskou. Om hoeveel mensen het gaat, delen de Russische autoriteiten niet. In de omgeving staan grote olieraffinaderijen.
Amsterdam plaatst prullenbak midden op zebrapad: 'Een giller'
8 september 2026 08:40
De gemeente Amsterdam heeft een prullenbak midden op een zebrapad geplaatst bij een gerenoveerde rotonde in het noorden van de stad. Omwonenden gaan uit van een fout, maar dat blijkt niet het geval, legt een woordvoerder van de gemeente uit bij stadsomroep AT5.
Sommige bewoners kunnen er wel om lachen. "Ik vind me dit toch een giller, dit is typisch Noord", zegt een buurtbewoner. Anderen gaan uit van een vergissing door een medewerker van de gemeente: "Kijk zelf! Dit is toch belachelijk, dat kan toch niet", zegt een man. "Hier zit toch geen logica achter?", zegt een ander. Een vrouw vraagt zich af of het om een grap gaat.
Paaltjes op
De gemeente heeft de prullenbak bewust geplaatst omdat er tijdelijk geen paaltjes op voorraad waren. "De prullenbak is nu tijdelijk neergezet om te voorkomen dat er auto's doorheen rijden, maar ook ter veiligheid voor de fietsers", zegt een woordvoerder van de gemeente. De gemeente zegt dat de prullenbak op korte termijn vervangen wordt door een paaltje.
73 gewonden bij Houthi-aanvallen op Saudi-Arabië
8 september 2026 08:02
Bij een reeks aanvallen van de door Iran gesteunde Houthi-rebellen op Saudi-Arabië zijn vanochtend 73 gewonden gevallen. Dat melden de Saudische autoriteiten.
Volgens een woordvoerder van de door Saudi-Arabië geleide coalitie die tegen de Houthi's uit Jemen vecht, waren onder meer burgerdoelen en economische voorzieningen het doelwit. De aanvallen vonden plaats in en rond de Saudische steden Abha, Jazan, Najran en Khamis Mushait.
Het Saudische ministerie van Energie meldt dat verschillende energie-installaties in het zuiden van het koninkrijk zijn aangevallen door de Houthi's. Bij meerdere locaties brak brand uit. Sommige activiteiten zijn tijdelijk stilgelegd, aldus het ministerie.
De Houthi's voerden de aanvallen uit nadat ze Saudi-Arabië hadden beschuldigd van een aanval op een gevangenis in de noordelijke Jemenitische provincie Al Jawf.
De aanvallen komen tijdens een nieuwe escalatie van het conflict in Jemen. De gevechten tussen de Houthi's en de door Saudi-Arabië gesteunde regeringstroepen zijn de afgelopen weken opgelaaid. Daarmee kwam een vier jaar durende wapenstilstand in de Jemenitische burgeroorlog ten einde.
Oorlog en hongersnood
De burgeroorlog in Jemen begon in 2014, toen de Houthi's de hoofdstad Sanaa en grote delen van het noorden van het land in handen kregen en de regering verdreven. Een jaar later greep een door Saudi-Arabië geleide coalitie, met onder meer de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), militair in om de regering te herstellen.
De samenwerking tussen Saudi-Arabië en de VAE kwam later onder druk te staan. De VAE trok zich uiteindelijk terug uit Jemen. De oorlog heeft volgens schattingen van de Verenigde Naties aan minstens 150.000 mensen het leven gekost en heeft het land meerdere keren op de rand van hongersnood gebracht.
Al vroeg file rond afgesloten Hardenbergerbrug in A28 bij Nijkerk
8 september 2026 06:56
Rond de afgesloten Hardenbergerbrug, in de A28 bij Nijkerk, staat het al vroeg vast. Omdat sommige verkeersdeelnemers ook een route zoeken via omliggende dorpen en provinciale wegen, staat er daar ook op verschillende plekken file.
De brug werd gisteren in beide richtingen gesloten. Er was zoveel zand en grind weggespoeld rond de pijlers van de brug dat de veiligheid van de constructie volgens Rijkswaterstaat niet meer kan worden gegarandeerd.
Op het hoogtepunt van de ochtendspits, rond 8.30 uur, meldde de ANWB 4 kilometer file op de N704 en 23 kilometer file op de omrijroute via de A1. De A28 is dicht tussen knooppunt Hoevelaken en de afslag bij Nijkerk. Ook elders staan files.
Weggebruikers moeten omrijden via Apeldoorn, via de A50 en de A1. Volgens Rijkswaterstaat bedraagt de extra reistijd hiervoor een half uur, maar de vertraging op deze route loopt op.
Een NOS-verslaggever ter plaatse ziet grote drukte. Verkeer dat toch via de A28 probeert te rijden komt vast te staan in Nijkerk. Ook ziet hij dat auto's sluiproutes proberen te nemen. "Het fietspad onder de brug is ook afgesloten, evenals de waterweg voor scheepsvaart."
De sluiting van de brug zorgt behalve voor overlast ook voor extra kosten. "Er gaan dagelijks 13.000 vrachtwagens over die brug, iedere dag dat de brug dicht is, kost dat de transportsector een miljoen", zegt directeur van Transport en Logistiek Nederland Jan Boeve.
Tijdelijke ondersteuning
Dat er zand en grind wegspoelde bij de brug was al langer bekend, meldt Rijkswaterstaat. Daarvoor staan in november herstelwerkzaamheden gepland.
"Tijdens een monitoring vorige week bleek meer weggespoeld dan verwacht", zegt een woordvoerder van Rijkswaterstaat. "Gisteren kregen we de resultaten van die toetsing, waaruit bleek dat de brug per direct moest worden afgesloten."
Rijkswaterstaat meldde gisteren al dat de afsluiting van de brug in ieder geval de hele ochtendspits duurt. Wanneer de brug weer open kan, is niet bekend.
"We gaan de brug nu tijdelijk herstellen met een noodmaatregel: er worden zand en grind tegen de pijlers aan gestort", zegt de woordvoerder. "Die tijdelijke maatregel moet het houden tot de definitieve maatregel. We zetten alles op alles om dat zo snel mogelijk te doen."
Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden.