'Veel datacenters in Nederland houden water- en stroomverbruik geheim'
30 september 2026 05:38
Veruit de meeste datacenters houden informatie over hun milieubelasting geheim. Dat meldt Trouw. Ze zijn wettelijke verplicht daarover te rapporteren, maar veel bedrijven doen dat niet. Bij andere bedrijven ontbreken belangrijke gegevens over het water- en stroomgebruik.
Datacenters zijn de afgelopen jaren steeds belangrijker geworden. Alles wat in de cloud wordt gezet, staat daar opgeslagen, van foto's en documenten tot software. Zeker nu AI-toepassingen veel extra capaciteit nodig hebben, neemt het aantal bedrijfspanden met servers snel toe. En daarmee ook het gebruik van elektriciteit om te kunnen draaien en water om de duizenden servers te koelen.
Hoe hoog de milieubelasting is, blijft grotendeels geheim. Onderzoeksjournalisten van platform Lighthouse Reports begonnen daarom een onderzoek, samen met Trouw en andere Europese media. Ze deden een jaar lang pogingen om de gegevens voor Europa boven tafel te krijgen. Daarbij deden ze een beroep op openbaarheid van bestuur, maar tot nu leverde dat geen resultaat op.
Steeds urgenter
Uit cijfers die wel beschikbaar zijn, blijkt dat de milieubelasting stijgt. Het CBS becijferde dat de levering van elektriciteit aan datacenters in Nederland in 2024 was gegroeid naar 5,1 miljard kilowattuur. Dat staat gelijk aan 4,6 procent van het landelijke stroomverbruik en het is bijna een verdubbeling in vijf jaar tijd. Intussen zorgt een gebrek aan stroomcapaciteit voor wachtlijsten voor bedrijven, instellingen en woonwijken. Cijfers over 2025 zijn er niet.
Uit cijfers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) kwam deze zomer naar voren dat alleen al het grootste datacenter van Microsoft in Nederland 1 procent van het landelijke stroomverbruik gebruikt, meldt Trouw. Daarbij gaat het wel om hernieuwbare energie. Google, dat in Nederland twee grote datacenters heeft, geeft geen openbare informatie.
Datacenters zullen in 2030 10 tot 15 procent van de Nederlandse stroom verbruiken, verwacht netbeheerder Tennet.
Over watergebruik is ook niet veel bekend. In Nederland is dat vermoedelijk maar zo'n 0,1 procent van het totale gebruik. In veel Europese landen is het een groter probleem, omdat watergebruik door klimaatverandering steeds urgenter wordt. Er ontstaan vaker langere periodes van droogte en waterschaarste.
Mede om de impact te kunnen meten moeten datacenters hun energie- en watergebruik doorgeven aan de EU, maar in de praktijk zijn die gegevens dus vaak niet beschikbaar. Het onderzoekscollectief begint daarom een speciale procedure op basis van het Verdrag van Aarhus om de gegevens te verkrijgen. Dat verdrag garandeert burgers toegang tot milieugegevens. Het is door alle EU-landen ondertekend.
Brandbrief vakbond: steeds meer geweld tegen spoorpersoneel
30 september 2026 04:32
Er zijn maatregelen nodig om NS-medewerkers te beschermen tegen agressieve reizigers. Dat schrijft de vakbond voor spoorpersoneel VVMC in een brandbrief aan de politiek. Conducteurs en ander personeel worden volgens de vakbond steeds vaker mishandeld, bedreigd of bespuugd.
Uit cijfers van de NS blijkt dat het aantal meldingen van geweldsincidenten de afgelopen jaren fors is gestegen. De bond voor spoorwegpersoneel roept de politiek daarom op snel maatregelen te nemen.
In 2023 waren er 2672 meldingen van agressie en geweld tegen medewerkers, in 2024 waren dat er 5696, in 2025 werden er 6442 geteld. Dit jaar staat de teller al op 5088 meldingen, waarvan het in 1368 gevallen ging om lichamelijk geweld en in 105 gevallen om bedreigingen met een wapen.
Het gaat soms om ernstige incidenten. In februari dit jaar werd een conducteur op Rotterdam Blaak zo zwaar mishandeld dat hij het bewustzijn verloor. Dat overkwam een half jaar later ook een conducteur op station Den Dolder. Op 6 augustus ging het mis op station Almere Centrum. Meerdere NS-medewerkers en politieagenten raakten gewond bij de aanhouding van een agressieve reiziger. Een NS-medewerker werd hard gebeten en raakte een deel van zijn duim kwijt, een collega liep een gebroken pols en gescheurde pezen op.
"Dit zijn geen vervelende situaties meer", schrijft de bond. "Dit zijn ernstige geweldsincidenten tegen mensen die hun publieke taak uitvoeren. Dit is een structureel veiligheidsprobleem."
Boa-bevoegdheid
De VVMC laakt het feit dat de hoofdconducteur geen boa-bevoegdheid meer heeft. Die bevoegdheid is in 2022 vervallen. Conducteurs kunnen sindsdien niet meer zelfstandig een proces-verbaal opmaken en ze hebben geen toegang meer tot de Basisregistratie Personen (BRP) om persoonsgegevens te kunnen controleren. Sinds dit jaar beschikken hoofdconducteurs wel over een bodycam, maar dat kan het verlies van de bevoegdheden volgens de bond niet compenseren.
De vakbond stelt dat de situatie "niet langer houdbaar is" en dat er actie nodig is. "De politiek kan niet meer volstaan met de constatering dat agressie onacceptabel is. Er is nu actie nodig", concludeert de bond in de brandbrief. De VVMC wil op korte termijn in gesprek met de politiek over de veiligheid op het spoor, en "wat nodig is om deze ontwikkeling te keren".
Volgens de bond zijn er "concrete en structurele maatregelen nodig, van vervoerders, politie en justitie, maar nadrukkelijk ook van de politiek". De VVMC wil onder meer dat er meer mensen van Veiligheid en Service meelopen op de trein, zegt een woordvoerder van de bond tegen het ANP. Die boa's hebben meer bevoegdheden om in te grijpen.
Meerdere gewonden bij steekpartij in centrum Arnhem
30 september 2026 03:42
In Arnhem zijn gisteravond gewonden gevallen bij zeker één steekpartij in het centrum van de stad. Dat bevestigt een woordvoerder van de politie na berichtgeving in De Gelderlander. Er is volgens de krant zeker één man met een ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Er zijn meerdere verdachten aangehouden, maar hoeveel is onduidelijk.
Kort na 21.30 uur werden op drie plekken in het centrum steekincidenten gemeld: het Willemsplein, de Korenmarkt en de Wielakkerstraat. Volgens getuigen vielen op meerdere plekken gewonden. Het Gelderse dagblad meldt dat er mogelijk een grote ruzie aan vooraf was gegaan.
De politie rukte met veel wagens uit en veel agenten liepen in kogelwerende vesten. Ook waren meerdere ambulances en een traumahelikopter opgeroepen. Zeker drie mensen zijn aangehouden. Sommige getuigen spreken van vijf arrestaties.
Agenten zetten voor het onderzoek een deel de van de Jansstraat en het Willemsplein in het centrum van Arnhem af. Ook op de Korenmarkt werd sporenonderzoek gedaan.
Het is onduidelijk wat de aanleiding is van het geweld was. Op sociale media gaan verschillende filmpjes rond waarop een vechtpartij en arrestaties te zien zijn. De politie geeft nog geen verdere informatie over de zaak.
Netanyahu klaagt media aan die berichtten over waarschuwingen voor 7 oktober
30 september 2026 01:14
De Israëlische premier Netanyahu heeft een smaadzaak aangespannen tegen drie mediabedrijven en zes journalisten in zijn land. Aanleiding is het bericht dat Netanyahu persoonlijk waarschuwingen had gekregen over de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023, maar dat hij die niet had doorgegeven aan de Israëlische veiligheidschefs.
Het nieuws was onthuld door twee journalisten van de Israëlische krant Haaretz in een boek. Daarna berichtten ook andere media erover. De zaak die Netanyahu heeft aangespannen is gericht tegen Haaretz, Yedioth Ahronot, Ynet News en Channel 12. Onder de gedaagde journalisten zijn ook de twee verslaggevers van Haaretz.
De rechtszaak draait om twee onthullingen. De eerste was dat de president van de Verenigde Arabische Emiraten, sjeik Mohamed bin Zayed, Netanyahu eind september 2023 zou hebben gewaarschuwd dat Hamas-leider Yahya Sinwar een grootschalige operatie aan het voorbereiden was. De tweede was dat de toenmalige Egyptische inlichtingenchef Abbas Kamel de Israëlische premier kort voor de aanslag persoonlijk zou hebben gewaarschuwd. In de nieuwsberichten over de waarschuwingen werd verwezen naar anonieme bronnen.
'Verraad van binnenuit'
Netanyahu heeft herhaaldelijk ontkend dat hij waarschuwingen heeft ontvangen. In de aanklacht tegen de media voert hij aan dat Haaretz het nieuws heeft gepubliceerd ondanks zijn ontkenning. Andere media verwijt hij dat ze het bericht hebben overgenomen of uitvergroot. Een commentator van Haaretz wordt "verraad van binnenuit" verweten.
Netanyahu had Haaretz eerder gevraagd het gewraakte artikel in te trekken, een verontschuldiging te publiceren en hem 1 miljoen sjekel (ruim 287.000 euro) schadevergoeding te betalen. Haaretz wees dat verzoek af en liet weten dat de berichtgeving het resultaat was van uitgebreid, op bronnen gebaseerd onderzoek, en dat de krant bereid was de berichtgeving voor de rechter te verdedigen.
De premier eist nu via de rechter ten minste 2,6 miljoen sjekel (ruim 747.000 euro) schadevergoeding van de gedaagde media. Volgens de Israëlische smaadwetgeving kunnen de mediaorganisaties en journalisten zich daartegen verweren met het argument dat de berichtgeving waarheidsgetrouw was en betrekking had op een zaak van algemeen belang, of dat het nieuws te goeder trouw is gepubliceerd na verantwoord journalistiek onderzoek. De gedaagde mediabedrijven en journalisten hebben 60 dagen om hun verweerschrift in te dienen.
Kamer steunt nieuw luchtvaartbesluit, voor het eerst in 18 jaar nieuwe regels
29 september 2026 23:31
Een meerderheid in de Tweede Kamer steunt een luchtvaartbesluit waarin het kabinet nieuwe regels voor de grenzen aan geluidshinder en het aantal vluchten vastlegt. Het is voor het eerst in achttien jaar dat er zo'n nieuw Luchthavenverkeerbesluit (LVB) is.
Zo komt er een maximum van 478.000 vliegbewegingen per jaar, met maximaal 27.000 nachtvluchten. Dat is iets minder dan het aantal vluchten nu van rond de 499.000, waarvan 30.000 's nachts. De overlast per etmaal moet met 20 procent omlaag en 's nachts met 15 procent. Ook komen er regels over veiligheid, het gebruik van start- en landingsbanen en de uitstoot van schadelijke stoffen.
Volgens minister Karremans van Infrastructuur is het balanceren tussen overlast terugdringen en een open economie die niet zonder luchtvaart kan. Het luchtvaartbesluit houdt de optie open voor groei indien nieuwe stille vliegtuigen de geluidsoverlast omlaag brengen.
Een meerderheid in de Tweede Kamer steunt hem, maar daarmee is volgens sommigen nog niet gezegd dat Schiphol met dit besluit tijden vooruit kan. Een deel van de oppositie spreekt van een "juridisch onzekere weg" en wijst erop dat milieuclubs al rechtszaken hebben aangekondigd.
'Geschoffeerd'
Pro en de Partij voor de Dieren vinden dat omwonenden niet geholpen zijn met het besluit. De geringe daling van vluchten lost volgens hen de overlast, slapeloze nachten en gezondheidsproblemen niet op. Zo'n 175.0000 omwonenden rond Schiphol ondervinden al heel lang ernstige geluidshinder van de vliegtuigen.
"Honderdduizend mensen worden er letterlijk ziek van", zegt PvdD-Kamerlid Kostic. Pro-Kamerlid Kröger vindt dat de omwonenden worden "geschoffeerd". Het doet haar denken aan Groningen en de aardbevingen.
In 2024 oordeelde de rechter dat de belangen van omwonenden stelselmatig ondergeschikt waren aan de luchtvaart. Kröger en Kostic wijzen ook op de Raad van State die nog onvoldoende onderbouwd vindt welke maatregelen er komen indien geluidsnormen toch worden overschreden.
Economische belangen
Kamerlid Heutink van de Groep Markuszower vindt het Raad van State-oordeel over de luchtvaartplannen helemaal niet zo negatief en denkt dat het met de juridische problemen wel zal meevallen. Hij wijst op het belang van Schiphol, de economie en de duizenden banen op en rond Schiphol. Ook JA21, BBB, en VVD wijzen daarop. Ze vinden, net als Karremans, dat het nieuwe besluit juist duidelijkheid schept.
Als stillere vliegtuigen de geluidshinder flink terugbrengen, zou dat in de toekomst weer in groei moeten worden omgezet, vindt VVD-Kamerlid De Groot. Maar daar willen CDA en D66 randvoorwaarden voor. Het aantal vluchten mag van hen pas naar maximaal 500.000 per jaar groeien als de geluidshinder duidelijk omlaag gaat en de groei niet 's nachts plaatsvindt. De Kamer stemt daar volgende week over.
En dan hangt een ander probleem ook nog boven de luchthaven: er is geen natuurvergunning. De rechter zette er een jaar geleden een streep door. Het vorige kabinet, maar ook het huidige gedogen dat voorlopig.
Pro-Kamerlid Kröger vindt dat een extra probleem. "Een LVB zonder zicht op een natuurvergunning is juridisch zeer wankel." Karremans is het daar niet mee eens. Volgens Karremans komt dat uiteindelijk goed met het in werking treden van de het stikstofpakket van het ministerie van Landbouw.
Jonge hacker nu ook verdacht van moordopdrachten: wie is whizzkid Pepijn van der S.?
29 september 2026 22:53
De 24-jarige Pepijn van der S. uit Amsterdam werd eerder deze maand opgepakt op verdenking van deelname aan ShinyHunters. Dat is het hackerscollectief dat onder meer bekend is van de grootschalige aanval op telecomprovider Odido waarbij in februari gegevens van miljoenen Nederlanders werden gestolen.
Vandaag maakte de politie ook bekend dat Van der S. wordt verdacht van een poging tot het uitlokken van twee moorden in het buitenland. Wie is deze 24-jarige Amsterdammer en hoe raakte hij in de hackerswereld verzeild?
Vier jaar celstraf
Van der S. is een bekende van justitie: hij is 20 jaar als hij in 2023 door een politieteam thuis wordt gearresteerd terwijl hij achter zijn laptop zit. Hij wordt uiteindelijk veroordeeld tot vier jaar cel voor afpersing, het stelen van data van bedrijven en het witwassen van grote hoeveelheden cryptogeld.
Zijn advocaat Tony Boersma vertelt in 2024 over het contact met Van der S. in een aflevering van de BNR-podcast Napleiten. Volgens Boersma is de jonge hacker als kind vaak verhuisd en in contact geweest met jeugdzorg.
Van der S. heeft weinig vrienden en begint op vroege leeftijd al met hacken, aldus Boersma. Hij dealt met zijn thuissituatie door "obsessief te kloten met zijn computer" zegt zijn advocaat. Volgens Boersma gaat het mis tijdens de coronacrisis. Dan hackt Van der S. veel mensen. "Hij zag lange tijd niet dat er echte mensen achter (de beeldschermen) zaten", vertelt Boersma.
Hacken als coping
Van der S. kampt met psychische problemen, onder meer een posttraumatische stressstoornis (PTSS) en depressie. Hij wordt daarom op een aparte afdeling behandeld, het penitentiair psychiatrisch centrum. Volgens de advocaat vermijdt de jongeman oogcontact en is hij schrikachtig.
Wel bekent Van der S. in de rechtszaak alles, nog zonder zijn dossier in te zien, en geeft hij toe dat hij fout zit. Boersma vertelt dat Van der S. vervolgens diploma's haalt in de gevangenis, en dat zijn behandelingen aanslaan. De advocaat zegt "geen twijfel" te hebben dat Van der S. kansen om te laten zien wat hij te bieden heeft met beide handen zal aangrijpen.
Opvallend is dat Van der S. tot zijn arrestatie in 2023 (ook) bij een cybersecuritybedrijf werkt en vrijwilliger is bij het Dutch Institute for Vulnerability Disclosure (DIVD), een non-profit onderzoeksgroep op het gebied van cyberveiligheid.
Ethisch hacken
Van der S. komt begin dit jaar op vrije voeten en wordt in de eindfase van zijn gevangenisstraf opnieuw aangenomen bij een cybersecuritybedrijf, ditmaal Neo Security, een bedrijf dat organisaties helpt kwetsbaarheden te vinden in hun cyberbeveiliging. Dat is zo'n twee jaar geleden. Nieuwsuur sprak vandaag met de werkgever van Van der S., Benjamin Korper.
Korper is enorm verbaasd over de aantijgingen. "Ik heb hem met alle kennis van zaken een nieuwe kans gegeven, Pepijn is de slimste met wie ik ooit heb gewerkt", vertelt hij. "Hij kan in zijn eentje wat vijf mensen normaal gesproken doen."
"Toen we hem wilden aannemen, hebben we gekeken naar statistieken van mensen met een veroordeling op cybercriminaliteit", vertelt Korper. "Op een kleine uitzondering na gaan ze altijd de goede kant van ethisch hacken op." Het bedrijf gaf hem geen toegang tot de volledige gegevens en data van klanten.
Een extern bureau heeft onderzocht of er informatie is buitgemaakt bij het bedrijf en de klanten, daar zijn tot op heden geen aanwijzingen voor. Het vertrouwen van Korper in Van der S. heeft vanwege de verdenking een deuk opgelopen. "Ik zou niet snel weer iemand een tweede kans geven. Voor nu wachten we in spanning het onderzoek van het OM af."
Opgepakt door DSI
Het AD schreef vandaag dat Van der S. was opgepakt in zijn woning in de Amsterdamse Rivierenbuurt. Daarbij waren zwaarbewapende agenten van de Dienst Speciale Interventies (DSI) betrokken. Dat is een eenheid van de politie die wordt opgeroepen in situaties met een bijzonder hoog dreigingsniveau.
Op de laptop van Van der S. is informatie gevonden over twee moorden die in het buitenland zouden moeten plaatsvinden. "Er zijn aanwijzingen dat de verdachte hiertoe opdracht heeft gegeven", schrijft de politie.
Er wordt nog onderzoek gedaan naar de rol van Van der S. bij ShinyHunters. De politie benadrukt dat hij niet is opgepakt voor betrokkenheid bij de Odido-hack. Volgens de Amerikaanse FBI is Van der S. mogelijk een van de leiders van het hackerscollectief. Of die uitspraak klopt, wil de politie niet zeggen. "Ook dat is onderdeel van het onderzoek."
Van der S. zit in volledige beperkingen. Dat betekent dat hij alleen contact mag hebben met zijn advocaat. Zijn voorarrest is vandaag met 90 dagen verlengd.
Eerder dit jaar maakte NOS op 3 deze uitlegvideo over hackerscollectief ShinyHunters: