Presentator Sonja Barend (1940-2026) was 'de koningin van de talkshow'
12 april 2026 17:45
Tv-presentator Sonja Barend, die gisteren op 86-jarige leeftijd overleed, was tientallen jaren lang onafgebroken op televisie. Ze was een wekelijkse verschijning in miljoenen Nederlandse huiskamers.
Met name de praatprogramma's die ze sinds de jaren 70 presenteerde leverden haar grote bekendheid op. En ze dankte er de bijnaam 'koningin van de talkshow' aan, die haar in 1999 werd toebedeeld door Adriaan van Dis toen ze zelf te gast was in het programma Zomergasten.
Verder gold Sonja Barend als boegbeeld van de VARA, waarmee ze ook een van de gezichten van 'links Nederland' was.
In haar spraakmakende talkshows Sonja's Goed Nieuws Show en Sonja op..., maakte Barend samen met haar vaste eindredacteur Ellen Blazer vele taboes bespreekbaar en had ze talloze prominente gasten aan tafel. Ook liet ze veel niet-bekende mensen aan het woord, niet zelden uit gemarginaliseerde groepen, zoals criminelen, sekswerkers, pedoseksuelen, aids-patiënten en trans vrouwen.
In 2006 nam ze afscheid van de televisie. Bij haar afscheid kreeg ze een koninklijke onderscheiding en een jaar later ontving ze de Ere-Zilveren Nipkowschijf. In 2009 werd de prijs voor het beste tv-interview naar haar vernoemd.
Een deel van de carrière van Barend in vogelvlucht:
Na het afronden van de mulo wilde Sonja Barend naar de hbs, maar haar stiefvader had daar bezwaar tegen. Omdat ze een meisje was, vond hij het niet nodig dat ze "verder leerde".
Haar biologische vader, David Barend, heeft ze nooit gekend: die was in de Tweede Wereldoorlog vermoord in Auschwitz. De relatie met haar stiefvader was zo slecht dat ze op haar zestiende van huis wegliep.
Ze volgde de avond-hbs en werkte overdag bij een beroepskeuze-adviesbureau. Doordat dat bureau ook zaken deed met de omroep kwam ze in contact met de televisiewereld. Barend maakte de overstap naar de televisie en begon als omroepster bij de NTS, de voorloper van de NOS.
Stanley Hillis
Na een stage bij de VARA werd ze aangenomen om jongerenprogramma's te presenteren, die werden gemaakt door de toenmalige jonge talenten Kees van Kooten, Wim de Bie en Ralph Inbar. Met Inbar, die later bekend zou worden met zijn candid camera-programma Bananasplit, trouwde ze in 1968.
Barend en Inbar woonden een paar jaar in Israël, waar Inbar betrokken was bij de oprichting van de publieke omroep IBA. Barend presenteerde er programma's - in het Hebreeuws.
Het huwelijk hield geen stand en na drie jaar keerde Barend terug naar Nederland. Eerst kwam ze terecht bij de AVRO, maar al snel keerde ze terug naar de VARA. Voor die omroep presenteerde ze vanaf 1975 de talkshow Het programma van Sonja en... waarin steeds één belangrijke gast centraal stond.
In 1977 begon ze met de spraakmakende talkshow Sonja's goed nieuws show. Die sloeg bij de kijkers vrijwel meteen aan: op sommige avonden keken er meer dan 5 miljoen mensen naar het programma. Ook voor het internetloze tijdperk, waarin er maar twee tv-netten waren, was dat een enorm bereik.
Er was ook kritiek op haar manier van interviewen, waarin haar eigen mening meestal duidelijk doorklonk. In rechtse kring werd haar opstelling niet gewaardeerd. Voorafgaand aan de verkiezingen van 1977 kreeg toenmalig premier Den Uyl een hele uitzending de vloer om de kiezers te bewegen op zijn PvdA te stemmen.
Ook de keuze van haar gasten leidde tot discussie. Zo sprak ze in 1985 tot afgrijzen van het Openbaar Ministerie met de later vermoorde crimineel Stanley Hillis, wat woordvoerder van de Amsterdamse politie Klaas Wilting "intriest" noemde.
Dicht op de actualiteit
Tussen 1981 en 1996 was ze wekelijks op de televisie met Sonja op... (maandag, dinsdag, zaterdag etc). Door het jaarlijkse wijzigen van het uitzendschema van de omroepen kreeg haar show steeds een andere naam. Het programma zat dicht op de actualiteit en geen onderwerp werd geschuwd. Vrijwel alles wat Nederland in die tijd bezighield kwam voorbij: van supportersrellen tot 'bom-moeders' (bewust ongehuwde moeders) en van racisme tot homoseksualiteit.
De gesprekken die ze met haar gasten voerde, maakten vaak veel los. Donorvaders, prostituees, aidspatiënten, incestslachtoffers, Bhagwan-aanhangers: allemaal zaten ze bij Sonja aan tafel.
Een uitzending waarover lang werd nagepraat, is die waarin de tv-persoonlijkheden Boudewijn Büch en Adelheid Roosen ruzie met elkaar kregen:
"Ik had een grote bek, vond men", zei ze in 2018 in NRC. "Ik wekte de indruk dat ik nergens bang voor was. Dat zijn mensen niet gewend. Als Jeroen Pauw of Matthijs van Nieuwkerk een grote bek heeft, noemen ze dat 'een kritisch gesprek'." Overigens erkenden Barend en eindredacteur Ellen Blazer wel dat ze ook echt uit waren op reuring, omdat ze een groot publiek wilden.
Haar vaste afsluiting van het programma "Voor straks, lekker slapen en morgen gezond weer op" werd een begrip.
Ze maakte haar programma's vanaf 1977 altijd samen met Blazer, met wie ze naar eigen zeggen "kon lezen en schrijven". Toen haar eindredacteur midden jaren 90 haar pensioen aankondigde besloot Barend te stoppen met de populaire talkshows, die ze niet wilde voortzetten zonder Blazer.
"Ellen en ik waren V&D, wij waren C&A. We hadden bijna aan een half woord genoeg, in werk en vriendschap", zei ze in 2000 tegen weekblad Vrij Nederland.
Vanaf 1997 maakte ze met Paul Witteman nog zo'n tien jaar lang de succesvolle doordeweekse talkshow Barend en Witteman, waarin met verschillende gasten het gesprek van de dag werd gevoerd. Enkele bekende gasten die in dat programma hun opwachting maakten waren politicus Pim Fortuyn, schrijver Marten Toonder en Rolling Stones-voorman Mick Jagger.
Sonja Barend in gesprek met Mick Jagger:
Sonja Barend sloot haar televisiecarrière af met een serie programma's over 50 jaar televisie. In de laatste aflevering, eind 2006, kreeg ze uit handen van burgemeester Cohen van Amsterdam een onderscheiding: ze werd officier in de Orde van Oranje-Nassau. En in 2007 kreeg ze de Ere-Zilveren Nipkowschijf voor haar hele oeuvre.
In 2009 werd een jaarlijkse prijs naar haar vernoemd voor het beste tv-interview, de Sonja Barend Award. Die reikte ze tot vorig jaar elk jaar zelf uit in programma's van BNNVARA, zoals De Wereld Draait Door, Khalid en Sophie en Pauw en De Wit. Onder de winnaars zijn Matthijs van Nieuwkerk, Clairy Polak, Mariëlle Tweebeke (twee keer) en Coen Verbraak (drie keer).
Na haar afscheid kwam Sonja Barend nog één keer terug als televisiepresentator. Op 8 oktober 2011 presenteerde ze, ter gelegenheid van zestig jaar Nederlandse televisie, een aflevering van Sonja op zaterdag waarin de Sonja Barend Award werd uitgereikt aan presentator Twan Huys.
In 2017 bracht ze haar memoires uit. In Je ziet mij nooit meer terug vertelde ze openhartig over haar Joodse vader die ze nooit gekend heeft: hij werd in 1942 door twee Nederlanders uit huis opgehaald en naar Auschwitz gestuurd. "Je ziet mij nooit meer terug", zei hij tegen Barends moeder, vlak voor hij werd weggevoerd.
Haar moeder hertrouwde niet lang daarna en pas toen ze tien jaar oud was kreeg ze te horen dat de man die ze haar vader noemde, haar stiefvader was.
Haar moeder heeft haar nooit iets willen of kunnen vertellen over haar vader. Ook vertelt Sonja Barend in het boek over haar gevecht tegen kanker, de ziekte die bij haar een aantal keer terugkwam.
Trump na mislukte onderhandelingen: marine VS gaat Straat van Hormuz blokkeren
12 april 2026 16:00
President Trump wil de Straat van Hormuz blokkeren, om de controle over de zeestraat over te nemen. Dat schrijft hij in twee uitgebreide berichten op zijn eigen socialmediaplatform Truth Social.
Trump begint met de mededeling dat hij de zeestraat "met onmiddellijke ingang" laat blokkeren. Verderop in zijn bericht schrijft hij dat de blokkade "zeer binnenkort" zal beginnen. "De Amerikaanse marine zal alle schepen barricaderen die naar binnen willen, of willen vertrekken uit de Straat van Hormuz".
De Amerikaanse president wil de blokkade gebruiken om mijnen in de Straat van Hormuz op te ruimen, zodat er op termijn een vrije doorgang mogelijk is. Trump schrijft: "Op een gegeven moment bereiken we een situatie waarin IEDEREEN ERIN EN IEDEREEN ERUIT MAG".
Liveblog
Volg de laatste ontwikkelingen over het Midden-Oosten in ons liveblog.
Trump vindt dat schepen die "illegaal tol" hebben betaald aan Iran om door de zeestraat te varen, geen veilige doorvaart mogen hebben door internationale wateren. Hij zegt dat de Amerikaanse marine opdracht heeft gekregen om deze schepen op te sporen en aan te houden. Volgens Trump mag Iran niet profiteren van "illegale afpersingspraktijken".
"Zoals ze beloofd hebben, kunnen ze maar beter snel beginnen met het openstellen van de internationale waterweg!", schrijft Trump.
'Meerdere landen betrokken'
Het is de eerste keer sinds de mislukte vredesonderhandelingen in Pakistan dat de Amerikaanse president over Iran een bericht post. Volgens Trump zijn er meerdere landen betrokken bij de operatie. Welke landen dit zijn, wordt niet duidelijk uit zijn bericht.
Ook ging Trump in op de onderhandelingen die de Amerikaanse delegatie met Iran in Pakistan voerde. Volgens hem verliepen die gesprekken goed. Over de meeste heikele punten werd volgens hem een akkoord bereikt, behalve over Irans nucleaire activiteiten. De VS wil pas een akkoord sluiten met Iran, wanneer het land stopt met zijn nucleaire praktijken.
"Alle punten doen er niet toe vergeleken met het feit dat kernenergie in handen zou vallen van zulke onvoorspelbare en lastige mensen", schrijft Trump.
Trump eindigt zijn bericht met opnieuw een dreigement aan Iran: "Op het juiste moment zijn wij volledig 'klaar voor actie' en zal ons leger de laatste restjes van Iran vernietigen".
Straat van Hormuz
Door de Straat van Hormuz voeren voor de oorlog in Iran gemiddeld zo'n 120 schepen per dag. Momenteel worden alle schepen geblokkeerd door Iran, enkele schepen uit bevriende landen hebben tol betaald om door te mogen varen.
De scherpe terugval van de vaart door de Straat van Hormuz heeft samen met de Iran-oorlog geleid tot de grootste verstoring van de wereldwijde energiemarkt in decennia, aangezien normaal gesproken zeker een vijfde van alle vloeibare aardgas en olie via deze zeestraat wordt verscheept.
Verslaggever Marieke de Vries vanuit Washington:
"Amerika is van oudsher juist groot voorstander van vrijheid van navigatie. Dat uitgerekend de VS nu overgaat tot een blokkade van een belangrijke vaarroute, wordt door een voormalige commandant van de Amerikaanse marine dan ook bestempeld als een oorlogsdaad: een act of war.
Hij noemt het een gok waar veel materieel voor nodig is. Zo zouden minstens twee vliegdekschepen en meer dan tien torpedojagers en andere oorlogsschepen moeten worden ingezet. Een hele armada dus.
Andere analisten wijzen op de landen die hier last van kunnen krijgen, zoals China. Dat land had samen met Pakistan aangedrongen op de wapenstilstand en de onderhandelingen in Islamabad, om weer vrije doorgang door de Straat van Hormuz te krijgen. Nu kunnen Chinese olietankers en Amerikaanse oorlogsschepen tegenover elkaar komen liggen, wat dit conflict opeens vergroot naar een potentieel wereldwijd spannende situatie."
Marinefregat vertrokken uit Den Helder, gaat mogelijk helpen in de Golf
12 april 2026 15:48
Vanuit Den Helder is Zr.Ms. De Ruyter vertrokken. Het fregat, met tweehonderd man personeel aan boord, heeft als einddoel een internationale marine-oefening in Zuidoost-Azië. Maar onderweg doet het ook de Golfregio aan.
De route naar Zuidoost-Azië loopt via de Rode Zee. Daar zal de De Ruyter een bijdrage leveren aan de EU-operatie Aspides, voor een veilige scheepvaart in de regio. Defensie zegt de veiligheidssituatie in de Golf nauwlettend in de gaten te houden. Als het conflict tussen Iran en de VS en Israël daartoe aanleiding geeft, kan het fregat langer in die regio blijven.
Minister Yesilgöz van Defensie zwaaide het marineschip vanmiddag uit. Vrijdag zei ze na de ministerraad dat het kabinet plannen maakt voor een missie in de Straat van Hormuz. Als de situatie daar weer rustiger is, zou ons land willen bijdragen aan het beveiligen van de scheepvaart. "Maar het kan ook dat we uiteindelijk niemand sturen", zei de vicepremier erbij.
NH-90 helikopter
Zr.Ms. De Ruyter is een luchtverdedigings- en commandofregat, dat onder meer is uitgerust met een HN90-helikopter. Dat is een maritieme gevechtshelikopter, die ook gebruikt kan worden voor verkenningen en troepentransport.
Volgens Defensie is het schip volledig uitgerust voor zijn taak, al werkt het boordkanon niet. Dat verouderde kanon staat op de nominatie om vervangen te worden door een nieuwer model. Er zijn echter voldoende alternatieve middelen ter zelfverdediging, verzekert het ministerie.
Na de tussenstop in de Rode Zee zal Zr.Ms. De Ruyter samen met bondgenoten een vijf maanden durende oefening houden in Zuidoost-Azië. Het fregat zal dan ook een bijdrage leveren aan het handhaven van de VN-sancties tegen Noord-Korea. Via Hawaï en het Caribisch gebied komt het schip daarna weer naar huis.
IJslandse piloot vliegt extreem laag boven huizen tijdens afscheidsvlucht
12 april 2026 15:45
Een piloot van de IJslandse luchtvaartmaatschappij Icelandair heeft paniek veroorzaakt door tijdens zijn afscheidsvlucht laag over bewoond gebied te vliegen, waar hij vandaan komt. De piloot nam gisteren tijdens zijn laatste vlucht voor zijn pensioen onaangekondigd een omweg om over de Westmaneilanden te vliegen voor de kust van IJsland.
Hij vloog daarbij met veel lawaai op slechts zo'n 100 meter hoogte over de daken van huizen. Normaal gesproken vliegen toestellen om de eilandengroep heen. Bewoners zeggen dat hun huis trilde en dat ze zich rot zijn geschrokken. Het vliegveld kreeg meerdere meldingen erover binnen.
Op video's is te zien dat het vliegtuig laag over de bebouwing vliegt. Vermoed wordt dat de piloot over de huizen wilde vliegen als eerbetoon.
De luchtvaartmaatschappij reageert geschokt en zegt niet van tevoren op de hoogte te zijn gesteld van de actie. Het incident is gemeld bij de politie en Icelandair is een onderzoek gestart. Over mogelijke gevolgen voor de piloot is nog niets bekend.
Televisiepresentator Sonja Barend (86) overleden
12 april 2026 15:09
Televisiepresentator Sonja Barend is op 86-jarige leeftijd overleden. Ze overleed gisteren thuis in het bijzijn van haar familie.
Sinds 1966 was ze tientallen jaren wekelijks bij de VARA op televisie te zien, waarmee ze een van de bekendste verschijningen in de Nederlandse huiskamers werd.
Na haar carrière werd de Sonja Barend Award naar haar vernoemd, een prijs die jaarlijks toegekend wordt voor het beste tv-interview van Nederland.
Met name de praatprogramma's die ze sinds de jaren 70 presenteerde leverden haar grote bekendheid op. Ze werden soms wel door 5 miljoen mensen bekeken.
Ze kreeg de bijnaam 'koningin van de talkshow' en gold als boegbeeld van de VARA, waarmee ze ook een van de gezichten van 'links Nederland' was.
Een gedeelte van de carrière van Barend in vogelvlucht:
In haar spraakmakende talkshows Sonja's Goed Nieuws Show en Sonja op... maakte Barend vele taboes bespreekbaar en had ze talloze prominente gasten aan tafel, maar ook niet-bekende mensen.
Barend maakte haar programma's samen met tv-producent Ellen Blazer, met wie ze naar eigen zeggen "kon lezen en schrijven". Toen Blazer midden jaren 90 haar pensioen aankondigde, besloot ook Barend te stoppen met de populaire talkshows.
Samen met Paul Witteman presenteerde ze daarna bij toerbeurt nog zo'n tien jaar lang de doordeweekse talkshow Barend en Witteman.
BNNVARA, waarin de VARA is opgegaan, spreekt van "een van de grootste televisiepersoonlijkheden die het land heeft gekend". In een verklaring zegt de omroep "een icoon dat het gezicht en het geweten van de omroep mede heeft gevormd" te hebben verloren.
"Voor BNNVARA is haar betekenis nauwelijks te overschatten. Zij zette een standaard in interviewen die generaties na haar heeft beïnvloed en nog altijd richting geeft; in haar vermogen om echt contact te maken, te luisteren en tot de kern te komen."
Ook premier Jetten noemt Barend een icoon van de Nederlandse televisie. "Generaties groeiden op met haar scherpe vragen en warme gesprekken. Ze gaf mensen een stem en bracht Nederland samen rond de keukentafel", schrijft hij op berichtenplatform X.
Vanavond om 21.00 uur is op NPO 1 en NPO Start een extra uitzending te zien van Pauw & De Wit, die volledig in het teken staat van Sonja Barend. Daarna, om 23.30 uur, wordt de documentaire Sonja Barend - Vragen zonder antwoord van Coen Verbraak uit 2012 uitgezonden.
Monument onthuld voor Molukse vrijheidsstrijder Chris Soumokil
12 april 2026 12:47
In Vught is een monument onthuld voor de Molukse vrijheidsstrijder Chris Soumokil. Hij was van 1950 tot 1966 president van de onafhankelijke Republiek der Zuid-Molukken (RMS) en verzette zich tegen de integratie van die deelstaat in de Republiek Indonesië. Vandaag is het zestig jaar geleden dat hij werd geëxecuteerd op bevel van Soekarno, president van Indonesië.
Het monument werd gisteren onthuld in de Vughtse wijk Woonoord Lunetten, de plek waar vanaf 1951 zo'n 3000 Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen werden gehuisvest. Tot 1962 was het het grootste Molukse woonoord van Nederland.
Het gedenkteken bevat verschillende Molukse symbolen, zoals een traditioneel schild. Op de achterkant staan de laatste woorden van Soumokil: "Dat mijn dood een zegen mag zijn voor mijn volk". Het werd ontworpen door kunstenaar Bart Belonje.
Graf onbekend
Soumokil werd in 1964 ter dood veroordeeld. Twee jaar later, op 12 april 1966, werd hij geëxecuteerd op Pulau Ubi Besar, een eiland voor de kust van Jakarta. De Indonesische regering heeft nooit bekendgemaakt waar hij is begraven.
Bij de onthulling van het gedenkteken was de weduwe van Chris Soumokil, Josina Soumokil-Taniwel (92), aanwezig. Sinds de dood van haar man is ze niet terug geweest in Indonesië. Ze woont in Assen. "Ik verlang ernaar te weten waar het graf is, voordat ik voor altijd mijn ogen sluit", zei ze eerder tegen RTV Drenthe.
Leiden
Chris Soumokil werd in 1905 geboren op Java als kind van een Molukse vader en Indo-Europese moeder. Toen zijn vader naar Nederland moest verhuizen voor werk, belandde het gezin in Leiden. Soumokil studeerde daar rechten aan de universiteit en promoveerde in 1934.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij gevangengenomen door de Japanners. Na de oorlog werd hij procureur-generaal en later minister van justitie van de deelstaat Oost-Indonesië. Toen in 1950 de onafhankelijke Republiek der Zuid-Molukken (RMS) werd uitgeroepen, werd hij president. Hij voerde dertien jaar lang oorlog met Indonesië, die de RMS als illegale afscheiding zag. Soumokil was tot zijn gevangenschap in 1963 continu op de vlucht. Daarna liep de oorlog snel ten einde.
75 jaar
Het is dit jaar 75 jaar geleden dat Molukkers naar Nederland kwamen. Met de onafhankelijkheidsverklaring van de Republiek Indonesië, maakte Indonesië zich los van Nederland. Molukkers werden gezien als landverraders: KNIL-militairen hadden aan de Nederlandse zijde gevochten.
Nederland besloot in 1951 duizenden gezinnen (onvrijwillig) naar hier te brengen. Ze woonden bijvoorbeeld in barakken van het voormalige kamp Vught: woonoord Lunetten, waar nu het monument is onthuld.
Het verblijf zou tijdelijk zijn - een paar maanden tot hooguit een jaar. Daarna zouden de Molukkers terugkeren naar hun geboorteland, als alles weer rustig was. Van integreren was geen sprake - contact met Nederlanders werd zelfs afgeraden.
In deze video zie je meer over de geschiedenis van Molukkers in Nederland: