Vorig jaar flink minder Amazoneregenwoud afgebrand
22 juli 2026 04:36
Na jaren van alarmerende berichten over het Braziliaanse Amazoneregenwoud is er nu een beetje goed nieuws. Sinds het begin van de metingen, in 1985, brandde er nog nooit zo weinig bos af.
Volgens MapBiomas, dat de ontbossing monitort, ging het in 2025 om een gebied van zo'n 3,1 miljoen hectare. Dat is een sterke daling met 2024, toen er nog 15,8 miljoen hectare Amazoneregenwoud in vlammen op ging.
In 2024 werd het Amazonegebied getroffen door de ergste bosbranden in meer dan twintig jaar. Volgens de BBC is de daling in het jaar erna te verklaren door La Niña, de tegenhanger van El Niño die nu voor hoge temperaturen zorgt in grote delen van de wereld.
Wat is El Niño?
El Niño is een weerfenomeen dat om de twee tot zeven jaar ontstaat. Het water in de Stille Oceaan warmt dan op en verstoort de gebruikelijke wind- en zeestromingen. Dat brengt wereldwijd gemiddeld een hogere temperatuur met zich mee en kan in meerdere regio's leiden tot extreem weer, zoals droogte of juist veel regenval.
De risico's op die extremen nemen al toe door klimaatverandering, en El Niño komt daar nog eens bovenop.
Het weerfenomeen wordt afgewisseld door La Niña, die juist een afkoelende werking heeft. De laatste La Niña liep afgelopen voorjaar ten einde, gevolgd door een vrij snelle omslag naar El Niño. De vorige El Niño bracht in 2023 allerlei weerrecords met zich mee. Geen El Niño is hetzelfde, maar in de regel neemt het risico op extremen toe bij een zwaardere El Niño.
Een van de onderzoekers van MapBiomas zegt dat Brazilië steeds beter voorbereid is op bosbranden. Zo is er steeds meer zicht op waar branden terugkeren en welke gebieden meer risico lopen. Daardoor kunnen er eerder preventieve maatregelen genomen worden.
Het tegengaan van de branden in het regenwoud is een speerpunt van president Lula. Bij zijn aantreden, op 1 januari 2023, benadrukte hij dat het doel was om de ontbossing in het Amazonegebied "volledig te stoppen".
De branden komen voor een deel doordat ze door mensen zijn aangestoken. Zo zijn er boeren die gebieden platbranden om ze geschikt te maken voor landbouw. Lula kondigde vlak na zijn aantreden aan dat het regenwoud met behulp van satellieten strenger zou worden gemonitord.
Toch is er ook kritiek op zijn beleid; milieuactivisten zijn boos vanwege de goedkeuring die Lula gaf voor olieboringen aan de monding van de Amazonerivier.
Man die uit vliegtuig gezogen werd: "Hoofd en nek doen pijn, maar ik leef nog"
22 juli 2026 02:43
De man die eerder deze maand aan de dood ontsnapte nadat hij bijna door een kapot raam in een vliegtuig naar buiten werd gezogen, is uit het ziekenhuis. Ljubisa Karovic heeft verwondingen over zijn lichaam: "Ik heb geluk gehad."
De Serviër doet zijn verhaal bij de Britse krant The Guardian. Hij zegt dat hij zich niet veel van het incident kan herinneren, behalve "de explosie": "Mijn hoofd en nek doen nog steeds pijn, maar ik leef nog."
Eerder deze maand ging het bijna gruwelijk mis op een Ryanair-vlucht van het Griekse Thessaloniki naar het Duitse Memmingen. Vlak na het opstijgen was er volgens passagiers een knal, veroorzaakt doordat een raam brak. Karovic werd volgens getuigen tot zijn schouders naar buiten gezogen.
Medepassagiers konden hem naar binnen trekken. Volgens zijn vrouw, Svetlana Grkovic, kwam het cabinepersoneel niet in actie. Wel prijst ze het optreden van een vermoedelijk Albanese medepassagier. "Hij deed alles wat hij kon om hem terug te trekken. Daarna probeerde hij het raam te blokkeren met een tas. Die werd eruit gezogen, maar met een koffer lukte het. We zijn hem eeuwig dankbaar."
Karovic zegt dat zijn gezicht er door de druk en de luchtstroom opgezwollen en misvormd uitzag toen hij weer het vliegtuig in getrokken werd. "Misschien heeft de gordel mijn leven gered. Maar misschien is het het lot. Ik dank God iedere dag."
Karovic moet de komende zes weken een brace om zijn nek dragen. Daarna wordt bepaald of er een operatie nodig is. Verder heeft hij brandwonden en kneuzingen op zijn rechterarm, die doorlopen tot aan zijn oksel en borst.
'Keek de dood in de ogen'
Volgens de advocaat van Karovic is het een wonder dat hij het overleefd heeft. "Zijn hoofd en rechterarm hingen uit een vliegtuig op een snelheid van 600 kilometer per uur. Hij keek de dood in de ogen, maar kwam terug."
Ook de advocaat stelt na gesprekken met ooggetuigen dat het personeel aan boord niet in actie kwam. "Iedereen was het erover eens dat het personeel in shock leek te verkeren. Ze waren bang dat het vliegtuig zou crashen."
Het is niet duidelijk of er ook daadwerkelijk een aanklacht komt tegen Ryanair. De vliegtuigmaatschappij zegt dat er volgens protocol is gehandeld. Bij een plotselinge drukverlaging of snelle daling zijn passagiers en cabinepersoneel verplicht hun gordels om te doen en hun zuurstofmaskers op te zetten. Toen het vliegtuig weer op veilige hoogte vloog, hebben ze geholpen om de man naar een andere plek te verplaatsen, stelt Ryanair.
De Amerikaanse onderzoeksraad NTSB gaat onderzoek doen naar het incident. Ook een Europees luchtvaartagentschap doet al onderzoek.
Slapeloze nachten
Karovic kan het allemaal nog navertellen, al heeft hij er slapeloze nachten van. "Het lawaai van de explosie. Dat lawaai is er iedere keer als ik probeer te slapen." Hij zegt dat hij gecompenseerd wil worden door Ryanair. Vooralsnog ontving hij alleen mails over het omboeken van zijn vlucht.
Reisadviezen Midden-Oosten aangescherpt vanwege opgelaaid geweld Iran en VS
22 juli 2026 01:07
Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de reisadviezen voor een aantal landen in het Midden-Oosten aangescherpt. Volgens het ministerie is de situatie er verslechterd.
Voor Qatar, Jordanië, Saudi-Arabië, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten geldt nu een oranje reisadvies. Dat betekent dat vakanties naar die landen worden afgeraden en dat geadviseerd wordt alleen naar die landen te reizen als dat noodzakelijk is. De oranje code betekent ook dat Nederlandse ambassades bij problemen minder goed kunnen helpen.
Het reisadvies voor Bahrein is zelfs rood. "Wat uw situatie ook is: reis er niet heen. Het is er te gevaarlijk", zegt het ministerie.
Vier kleurcodes
Het ministerie van Buitenlandse Zaken hanteert vier kleurcodes bij reisadviezen:
Aanleiding voor de aanscherping van de reisadviezen is volgens het ministerie de opgelaaide oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran. Iran voert als reactie op Amerikaanse aanvallen weer aanvallen uit op bondgenoten van de VS in het Midden-Oosten.
Jonge man doodgeschoten rond feesten Nijmeegse Vierdaagse
21 juli 2026 22:53
In Nijmegen is rond de Vierdaagsefeesten iemand doodgeschoten. Dat gebeurde iets na 22.00 uur. Het slachtoffer overleed niet veel later in het ziekenhuis.
Volgens de politie is het slachtoffer een jonge man. Hij werd neergeschoten aan de Graafseweg, net buiten het festivalgebied. Er was op dat moment veel publiek in de stad aanwezig.
Op de melding kwamen meerdere ambulances en een traumahelikopter af. Het is nog niet duidelijk wat de toedracht is van het incident.
De politie heeft de plek waar het gebeurde afgezet voor onderzoek. Een dader is nog niet aangehouden. De politie roept getuigen op zich te melden.
Hoge energiekosten en concurrentie: Chemelot kijkt met zorg naar toekomst
21 juli 2026 22:23
Gordijnen, keukenkastjes, waterkokers, en ook afwasborstels. Allemaal bevatten ze materialen afkomstig van het kilometers grote industriecomplex Chemelot, in Geleen.
Op Chemelot is te merken dat de chemische industrie al geruime tijd in moeilijkheden verkeert. De afgelopen jaren vielen er geregeld klappen. Afgelopen vrijdag kondigde de Europese Commissie aan dat de industrie meer tijd krijgt om te verduurzamen, maar of dat de redding wordt voor de chemische industrie moet nog blijken.
"Mensen die langs Chemelot rijden zien pijpen en buizen, maar realiseren zich niet dat de fiets, helm en de fietskleding er allemaal niet zouden zijn zonder dit industriepark", zegt de directeur van het chemische industriepark, Koos van Haasteren.
Domino-effect
Zijn boodschap is simpel: we zijn onmisbaar. Maar tegelijkertijd verkeert het complex van pijpen en koeltorens in Limburg in zwaar weer. Het Saudische Sabic en het Egyptische OCI moesten fabrieken verkopen en chemiebedrijf Fibrant sloot drie van de zeven fabrieken op het terrein, omdat het niet meer kon concurreren met productie vanuit Azië.
"Bedrijven zijn als een soort schakels met elkaar verbonden", zegt de decaan van de faculteit scheikunde aan de TU Eindhoven, Mark Boneschanscher. "Als er een omvalt krijg je een soort domino-effect waartegen je moeilijk kunt ingaan."
Een van de problemen waar de chemische industrie mee kampt, is de hoge gasprijs. De industrie gebruikt gas als brandstof en voor de productie van bijvoorbeeld kunstmest. Decennialang was gas een goedkope vorm van energie. Maar dat is inmiddels veranderd, door tal van oorzaken.
Gevolg: de prijs van gas is sinds 2020 meer dan vertienvoudigd, en piekte gedurende de energiecrisis van 2022. Daarom wil de sector over naar duurzamere energiebronnen, maar de hoge energieprijs in Nederland blijft een doorn in het oog.
"Wij willen in de toekomst meer elektriciteit gebruiken en minder gas, maar dat lukt niet met een overbelast stroomnet", zegt Van Haasteren. Hij maakt duidelijk dat ze al hard op weg zijn om verder te verduurzamen, maar dan moet dat wel mogelijk zijn.
Van Haasteren weet nog niet of het versoepelen van de Europese uitstootregels via het ETS-systeem op dat gebied veel gaat helpen. Wetenschapper Boneschanscher denkt wel dat er een effect zal zijn. "Het systeem zorgt er juist ook voor dat bedrijven blijven verduurzamen."
China
Tegelijk blijft de concurrentie uit Aziatische landen groot. Daar is de afgelopen jaren veel chemische industrie bijgebouwd, met volgens een volgens Van Haasteren "disproportionele" stijging van de uitstoot tot gevolg. Dat roept de vraag op wat er prioriteit heeft, zegt hij. "Willen we dat deze producten in Europa worden gemaakt op een duurzame wijze, of laten we het over aan een ander continent waarvan we niet weten hoe ze er worden gemaakt?"
Directeur van Natuur en Milieu Marjolein Demmers weet dat wel. "Natuurlijk willen we dat. Maar het is gek om dan de ambities omlaag te schroeven. We zitten in een klimaatcrisis. Ze staan in China ook niet stil op het gebied van verduurzaming. Maar juist daarom is het zo belangrijk hier te investeren."
Defensie
Het is ook vooral een politieke keuze of we de chemische industrie in Nederland overeind moeten houden, zegt Boneschanscher. "Als je het over onze strategische autonomie hebt is de keuze wat mij betreft eenvoudig. Dan moeten we zeggen: dit moet hier blijven", aldus Boneschanscher. Hij wijst onder meer onder meer op het belang dat defensie heeft bij de vezels die op Chemelot worden gemaakt voor kogelwerende vesten.
En dan is de werkgelegenheid voor Chemelot nog niet meegenomen, 8500 mensen werken er en dan zijn er nog honderden studenten verbonden aan de onderzoekscampus in Geleen.
Gezondheidseffecten
Alle argumenten vóór het behoud van de industrie nemen niet weg dat er ook kritiek is op het Limburgse chemiecomplex. Over de uitstoot van chemische stoffen maken omwonenden zich zorgen, wat aanleiding voor het RIVM is om de gezondheidseffecten te verkennen.
In februari schreef regionale krant De Limburger dat het risico op kanker voor omwonenden groter is dan eerst werd gedacht. Zowel Chemelot als de provincie Limburg benadrukt dat de uitstoot, ook op basis van metingen, binnen de wettelijke normen valt.
President Zelensky stuurt ook legerchef Syrsky weg
21 juli 2026 22:00
De Oekraïense commandant der strijdkrachten Oleksandr Syrsky wordt ontslagen. President Zelensky heeft dat bekendgemaakt op sociale media, zonder reden te geven. Syrsky's ontslag werd vorige week meermaals geëist door betogers.
Syrsky was ruim 2,5 jaar de aanvoerder van het Oekraïense leger. Hij is niet de eerste hooggeplaatste leider die de afgelopen tijd door Zelensky wordt weggestuurd. Zo ondergaat het kabinet een herschikking.
Onder anderen de populaire minister Fedorov van Defensie werd ontslagen. Dat leidde tot verzet onder Oekraïners. Hij wordt beschouwd als het brein achter de nieuwste fase van de drone-oorlog tegen Rusland, die de laatste maanden steeds meer vruchten afwerpt.
Protest in Oekraïense steden
Meerdere dagen op rij gingen mensen de straat op, als steunbetuiging aan Fedorov. Daarbij eisten ze ook het vertrek van legerchef Syrsky, die naar verluidt in conflict was geraakt met zijn minister. Fedorov zou de strijdkrachten hebben willen hervormen, tegen het zere been van generaals als Syrsky.
Zelensky zegt daar niets over in zijn verklaring. "Ik ben Oleksandr Syrsky dankbaar en elk van onze soldaten voor de sterke frontlinieposities van Oekraïne", zegt de president. Hij roemt onder meer de Oekraïense verrassingsaanval op de Russische regio Koersk onder Syrsky. In 2024 wist het Oekraïense leger maandenlang een deel van de grensregio bezet te houden.
Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:
"Zelensky kon na alle ophef en demonstraties van afgelopen week niet anders dan Syrsky wegsturen. De hoogste generaal was sinds zijn aanstelling al een controversieel figuur vanwege zijn Sovjet-stijl en zijn bereidheid om mensen op te offeren. Demonstranten zagen hem als een sta-in-de-weg voor de nodige hervormingen.
Dat Zelensky nu een jonge, ervaren generaal naar voren schuift die bekendstaat om zijn modernere aanpak, is dan ook een opluchting voor veel Oekraïners. Ze zien het als een belangrijke stap om de oorlog te winnen en als bewijs dat ze nog altijd in een democratie leven waarin hun president naar ze luistert, al moeten we nu nog zien wat er met Fedorov gaat gebeuren.
Zelensky heet hem een andere functie aangeboden op het gebied van defensie, maar de net weggestuurde minister zou alleen weer op zijn oude plek willen terugkeren. Dat was ook - naast het vertrek van Syrsky - de tweede eis van de demonstranten."
De opvolger van Syrsky als commandant der strijdkrachten wordt Mychajlo Drapaty. Deze 43-jarige militair heeft diverse topfuncties binnen het leger bekleed, zoals commandant der landstrijdkrachten.
Schepen en distributiecentra
Na ruim 4,5 jaar oorlog is het einde van de strijd nog niet in zicht. Inmiddels weet het Oekraïense leger Rusland geregeld diep achter de frontlinie te treffen. Aanvankelijk werden vooral oliedepots onder vuur genomen, maar de laatste tijd ook schepen van de Russische schaduwvloot en zelfs distributiecentra van de grootste online retailer van Rusland.
De Oekraïense strijdkrachten hebben dit jaar voor het eerst in lange tijd weer wat bezet gebied bevrijd. Tegelijkertijd blijft Rusland langzaam oprukken op meerdere plekken aan het front. Het Russische leger blijft Oekraïense steden treffen met raketten, mede doordat Oekraïne te weinig onderscheppingsraketten heeft. Kyiv kampt met een groot tekort aan militairen, onder meer vanwege dienstweigering en desertie.