Meerdere doden gemeld in Iran bij aanhoudende protesten
1 januari 2026 18:09
Na dagen van protesten zijn in Iran meerdere mensen om het leven gekomen, melden Iraanse media en mensenrechtenorganisaties. Stijgende kosten voor levensonderhoud hebben in verschillende regio's geleid tot protesten en confrontaties tussen demonstranten en veiligheidsdiensten. Of de doden betogers of ordetroepen betreffen, wordt uit de eerste berichten nog niet duidelijk.
De doden vielen op verschillende plekken in Iran. Het aan de regering gelieerde persbureau Fars en mensenrechtengroep Hengaw maken melding van doden in Lordegan, een stad in het westen van Iran. De autoriteiten berichten ook over een dode in Kuhdasht, een andere stad in het westen. Volgens Hengaw kwam ook in de centrale provincie Isfahan iemand om het leven.
Escalatie
De confrontaties tussen demonstranten en veiligheidsdiensten wijzen op een escalatie van de onrust die zich over het land verspreidt sinds winkeliers in Teheran zondag begonnen te protesteren. Zij maken zich kwaad over de manier waarop de regering omgaat met de dalende waarde van de Iraanse munt en de tegelijk snel stijgende prijzen.
Bij protesten in de zuidelijke stad Fasa probeerden deelnemers gisteren een overheidsgebouw binnen te dringen:
Winkeliers elders in het land voegden zich de afgelopen dagen bij de protesten en hielden winkels en kramen dicht. Ook studenten sloten zich aan. Op beelden van eerder deze week was te zien dat demonstranten anti-regeringsleuzen riepen. De politie zette op meerdere plekken traangas in.
Het lijkt inmiddels te gaan om de grootste protesten in Iran in drie jaar tijd. In 2022 volgden grootschalige demonstraties na de dood van Mahsa Amini, die was opgepakt omdat ze zich niet aan de strenge kledingvoorschriften voor vrouwen zou hebben gehouden. Die protesten werden keihard neergeslagen.
Munt gekelderd
Iran kampt met een torenhoge inflatie door sancties die de Verenigde Naties in september na tien jaar weer hebben ingesteld. Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland gaven daarvoor groen licht in de VN-Veiligheidsraad, omdat zij vinden dat Iran het atoomakkoord uit 2015 heeft geschonden en het land de ontwikkeling van een kernbom moet tegengaan.
Maandag, een dag na de eerste protesten in Teheran, nam de president van de centrale bank van Iran ontslag. President Pezeshkian wees meteen een oud-minister als opvolger aan en heeft zich bereid getoond in gesprek te gaan met de demonstranten. De vraag is of dat de onrust snel zal verminderen, nu 1 dollar inmiddels zo'n 1,4 miljoen rial waard is.
Circa 40 doden en 115 gewonden in bar Zwitserland, 'een van de ergste tragedies in ons land'
1 januari 2026 17:45
Door de brand in een bar in het Zwitserse Crans-Montana zijn ongeveer veertig mensen om het leven gekomen en raakten 115 anderen gewond, hebben de autoriteiten aan het einde van de middag bekendgemaakt. De meeste van de gewonden zijn er slecht aan toe.
"De brand is een van de ergste tragedies die ons land ooit gekend heeft", zei president Parmelin van Zwitserland op een persconferentie. Vijf dagen lang zullen de vlaggen bij het Bondspaleis in Bern halfstok gehangen worden, om de slachtoffers te herdenken.
De brand brak vannacht rond 01.30 uur uit in de bar Le Constellation, in het skiresort Crans-Montana. Dat ligt in het Franstalige deel van Zwitserland. In de loop van de dag is er langzaamaan meer informatie naar buiten gekomen over de ramp. Dit weten we nu:
Hoeveel mensen zijn er omgekomen?
De autoriteiten in Zwitserland spreken van ongeveer veertig doden, zeiden ze op de persconferentie. Een precies dodental is nog niet bekendgemaakt. Dat komt onder meer door de moeizame identificatie van de slachtoffers. De autoriteiten zijn daar druk mee bezig, maar het proces is ingewikkeld vanwege de zware brandwonden van de slachtoffers.
Het kan misschien wel weken duren voordat iedereen geïdentificeerd is. President Reynard van het kanton waar Crans-Montana ligt, noemt die onzekerheid verschrikkelijk voor de nabestaanden. Hij zei ook dat de hulpverleners alles doen wat ze kunnen.
Ongeveer 115 mensen zijn gewond geraakt, van wie de meesten er slecht aan toe zijn. "Er vechten nog steeds mensen voor hun leven", aldus president Parmelin. Veel slachtoffers zijn jongeren.
Omstanders in het ski-oord reageren geschokt op de brand:
Ondertussen zijn de ziekenhuizen in de buurt overbelast door de toestroom van patiënten. Sommige slachtoffers zijn overgebracht naar andere zorglocaties, bijvoorbeeld naar brandwondcentra in Zürich en Lausanne.
Ziekenhuizen uit andere landen, waaronder Nederland, hebben hun hulp aangeboden. Waarschijnlijk zullen sommige patiënten daarheen worden gebracht. Hoeveel en naar welke landen is niet bekend.
Ook is er een oproep gedaan aan Zwitsers om geen risicovolle activiteiten te ondernemen waarbij ze verwondingen kunnen oplopen, om te voorkomen dat het systeem nog zwaarder wordt overbelast.
Over de identiteit van de slachtoffers is nog weinig duidelijk. De Zwitserse politie zegt goed contact te hebben met de families van slachtoffers en met de verschillende betrokken ambassades. De Italiaanse minister Tajani van Buitenlandse Zaken zegt dat er tientallen Italianen gewond en vermist zijn. Frankrijk zegt dat zeker twee gewonden de Franse nationaliteit hebben.
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat er vooralsnog geen verzoeken voor consulaire hulp zijn gekomen. Of dat betekent dat er geen Nederlanders onder de slachtoffers zijn, is nog niet te zeggen.
Hoe is de brand ontstaan?
De autoriteiten doen volop onderzoek naar de oorzaak van de brand. Vanochtend zeiden ze in elk geval niet uit te gaan van een aanslag, maar van een incident.
Er zijn berichten dat er een zogenoemde flashover was in de bar. Dat is een beginnende brand die vrij plotseling overslaat in een vuurzee, waarbij alle brandbare materialen in de bar ontvlammen. De aanklager noemt dat voor nu het meest aannemelijke scenario.
Ooggetuigen zeggen tegen een Franse zender dat de boosdoener een verjaardagskaars in een champagnefles was. Die fles zou omhoog zijn getild, maar zou te dicht bij het plafond zijn gekomen waarna de brand heel rap zou zijn uitgebroken. Er was erg veel hout in de bar, zeggen ze.
Er waren ook berichten over explosies, maar daar had een regionale veiligheidsfunctionaris vanochtend een verklaring voor. "Het is niet de ontploffing van een explosief dat de brand heeft veroorzaakt, maar het vuur zelf dat, naarmate het zich ontwikkelde, een explosie teweegbracht en daarmee het pand liet uitbranden."
De eerste melding van de brand kwam om 01.30 uur, toen er rookpluimen boven de bar te zien waren. Twee minuten later waren de hulpdiensten ter plaatse. De brandweer noemt de brand "een extreme situatie". Brandweerlieden uit de hele regio hebben geholpen met blussen.
Wat is er bekend over de bar?
Bar Le Constellation ligt in skiresort Crans-Montana, in het Franstalige deel van Zwitserland. De bar staat bekend als een plek waar jongeren - tieners, begin twintigers - komen om te feesten.
Op de bovenste verdieping staan tv-schermen waar bezoekers sport kunnen kijken. Beneden is het bar-gedeelte waar vaak 's nachts gedanst wordt, en buiten is een klein terras. In het pand was plek voor maximaal 300 mensen, maar het is onduidelijk of deze ook helemaal vol zat. Dat is wel aannemelijk, juist omdat er nieuwjaar werd gevierd en omdat het nu hoogseizoen is.
Crans-Montana zelf ligt in het kanton Wallis in de Zwitserse Alpen. Het staat te boek als een luxe ski-oord, maar is ook bekend om de luxe winkels en de après-skifeestjes.
De uitgaansgelegenheden in het ski-resort blijven de rest van de dag gesloten. Ook enkele concerten die voor vandaag en morgen gepland stonden, zijn afgelast.
Eerste bewoners terug naar huis na brand Vondelkerk, goede hoop op herstel
1 januari 2026 17:07
Een halve dag na de verwoestende brand in de Vondelkerk in Amsterdam zijn de eerste geëvacueerde bewoners teruggekeerd naar hun woningen. Zodra de schoonmaakwerkzaamheden in de straten rondom de kerk zijn afgerond, kunnen ook bewoners van panden dichter bij het monumentale gebouw naar huis.
Tientallen huishoudens werden in de loop van de nacht geëvacueerd nadat de kerktoren bij het Vondelpark vlam had gevat. Vanwege de vonkenregen bestond er een kans dat het vuur zou overslaan op woningen. Omwonenden weken uit naar vrienden, een hotel en een in allerijl ingerichte opvanglocatie.
Na uren blussen, waarbij ook de grootste hoogwerker van het land werd ingezet, kon de veiligheidsregio rond 08.30 uur melden dat er niet langer instortingsgevaar dreigde en de muren van de kerk zullen blijven staan.
Even na elven kon de brandweer het sein brand meester geven. Het onderzoek naar de oorzaak van de brand begint op z'n vroegst morgen.
Opeens een ruïne
Een bewoner die aan het eind van de ochtend kon terugkeren naar zijn appartement kijkt door zijn ramen uit op de ravage die de brand heeft aangericht. "Bizar uitzicht", zegt de man terwijl hij de schade opneemt. "Dit is onwerkelijk. Er staat opeens een ruïne in plaats van een mooie kerk."
Ook andere omwonenden zijn vol ongeloof na de brand in hun geliefde kerk, een vertrouwd baken in hun buurt, dat tot 1977 in gebruik was als katholieke kerk. Sindsdien vonden er in het rijksmonument concerten plaats, werden er huwelijken voltrokken en werden er op zondag kerkdiensten gehouden.
"Voor veel buurtbewoners was de kerk een oriëntatiepunt, een stille metgezel bij het opgroeien, wonen en ouder worden in de wijk", schrijft burgemeester Halsema. "Iedereen die er kwam raakte verkocht aan de akoestiek en de bijzondere sfeer. En zo zijn er vele generaties van Amsterdammers die dierbare herinneringen aan het kerkgebouw koesteren."
Originele tekeningen
Na het bekijken van dronebeelden en een ronde om de kerk heeft Stadsherstel Amsterdam, eigenaar van het gebouw, goede hoop dat het historische kerkgebouw in de toekomst weer in gebruik kan worden genomen. "Ik denk dat we de kerk in z'n oude luister kunnen herstellen", zegt directeur Onno Meerstadt. "Daar zal alles op gericht zijn."
Daarbij helpt het dat Stadsherstel, gespecialiseerd in de restauratie van monumentale panden, beschikt over de tekeningen van de architecten van de kerk. De beroemde bouwmeester Pierre Cuypers (1827-1921), bekend van onder meer het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam, was als projectontwikkelaar betrokken bij de bouw. Vanuit zijn woning keek hij uit op de kerk. Zijn zoon Jos ontfermde zich over de herbouw van de kerktoren na een brand in 1904.
"We hebben alle tekeningen ervan, dat is fijn", zegt Meerstadt. "Het is natuurlijk ook een belangrijk bouwwerk. Dus we gaan kijken of we volgens hun tekeningen de boel weer in orde kunnen brengen. We willen in elk geval heel graag dat de kerk weer gebruikt kan worden."
Herstel in enkele maanden
Meerstadt verwacht desgevraagd dat de kerk, die Cuypers zag als zijn mooiste, in enkele maanden kan worden hersteld. "Ik denk niet dat u aan jaren moeten denken. Het is ontluisterend om te zien, de kerk is zwaar beschadigd. Maar de muren staan nog sterk."
Daarbij hangt wel veel af van de financiering. "We moeten natuurlijk nog overleggen met de verzekeringsmaatschappij", zegt Meerstadt. "Het is altijd de vraag of het lukt om voldoende geld bij elkaar te krijgen. Misschien moeten we ook een beroep doen op de Amsterdamse bevolking. Dat gaan we zien."
Onder bewoners gaan de gedachten daarbij uit naar de Notre-Dame in Parijs, die in 2019 door een brand ernstig beschadigd raakte. Na een inzamelingsactie en uitgebreide restauratie werd de historische kerk een jaar geleden met veel ceremonieel weer geopend.
Beleggersclub VEB vraagt Ondernemingskamer onderzoek te doen naar Philips
1 januari 2026 17:00
Beleggersvereniging VEB heeft een officieel verzoek ingediend bij de Ondernemingskamer over de problemen met apneu-apparaten bij Philips. De VEB meent dat de top van Philips al tien jaar wist dat de machines die mensen met slaapproblemen 's nachts helpen niet goed konden functioneren. De beleggersclub wil dat de rechter alle details boven water haalt.
Philips riep in 2021 miljoenen slaapapneu-apparaten terug omdat er schuimdeeltjes loskwamen, vooral in de Verenigde Staten. De VEB claimt bewijs te hebben dat Philips al in 2011 signalen kreeg over "systematische kwaliteitsproblemen" bij dochterbedrijven van Philips in de VS. Uiteindelijk betaalde Philips flinke boetes en schikkingen in de VS.
Maar volgens de VEB liet de Philips-top keer op keer na deze signalen op te pakken. Met dit vermeende wanbeleid zou Philips volgens de VEB niet alleen patiënten, maar ook aandeelhouders hebben misleid. De beleggersclub spreekt van "een van de grootste bedrijfsschandalen van de afgelopen decennia".
Philips laat in een reactie weten dat de Ondernemingskamer eerst nog moet beoordelen of het verzoek van de VEB gegrond is: "Het verzoek kan dus ook worden afgewezen. Wij zijn het niet eens met de standpunten die de VEB inneemt en Philips zal zich krachtig verdedigen."
Wie verantwoordelijk?
Afgelopen najaar kondigde de VEB al aan dat ze een gerechtelijk onderzoek naar de zaak wilden. Vandaag diende de beleggersclub hiervoor een officieel verzoek in bij de Ondernemingskamer in Amsterdam, naar eigen zeggen ondersteund door duizenden beleggers. De VEB wil opening van zaken omdat niet genoeg duidelijk zou zijn hoe de organisatie van Philips precies functioneert. Ook wil de VEB weten wie binnen Philips verantwoordelijk is geweest.
Volgens de VEB heeft het vermeende stilhouden van de problemen met de apneu-apparaten geleid tot misleidende jaarverslagen, persberichten en andere publieke uitingen. "Aan die zeer onwenselijke situatie moet een einde komen. Een onafhankelijk onderzoek, in opdracht van de Ondernemingskamer, is daarin een belangrijke stap", schrijft de VEB in een persbericht.
Topman buitenspel
Opvallend in de stukken die de VEB indiende bij de Ondernemingskamer is dat wordt gevraagd om onmiddellijk actie te ondernemen tegen Philips-topman Roy Jakobs en juridisch directeur Marnix van Ginneken. Jakobs volgde in 2022 Frans van Houten op bij Philips. Van Houten gaf bijna twaalf jaar leiding aan Philips, maar moest door de apneu-problematiek voortijdig vertrekken.
Toch heeft de VEB ook twijfels over zijn opvolger Jakobs. In de stukken aan de Ondernemingskamer vraagt de VEB aan de rechter om hem en medebestuurder Van Ginneken uit te sluiten van overleg over zaken met de apneumachines, zolang als het onderzoek loopt. Ook vraagt de VEB om het instellen van een extra commissaris en een onafhankelijke bestuurder met beslissende stem die specifiek toezicht houden op overleg binnen Philips over de apneuproblemen.
Ooggetuigen van cafébrand in Crans-Montana: 'Het was pure paniek'
1 januari 2026 16:35
Geschreeuw, paniek en een heel onaangename brandgeur. Zo omschrijven ooggetuigen de brand in een bar in de Zwitserse wintersportplaats Crans-Montana. Tientallen mensen overleefden de brand van afgelopen nacht niet en ruim honderd mensen raakten gewond. Verschillende getuigen deelden hun verhaal, onder meer bij Radio Télévision Suisse (RTS).
Zo zegt een 18-jarige man tegen de Franstalige publieke omroep van Zwitserland dat hij nog in shock is. Samen met vrienden was hij onderweg naar een andere bar vlakbij. "Het was er druk en we zagen rook uit de bar opstijgen", omschrijft hij.
"Ik belde de politie. Terwijl ik dat deed, was er een explosie en er kwam een vlam naar buiten." Hij zag mensen naar buiten rennen. "Mensen binnen probeerden de ramen met stoelen te breken. De hulpdiensten waren er gelukkig heel snel."
Een andere ooggetuige (21) liep op straat en zag mensen rennen. Ook kwamen er mensen met brandwonden naar buiten. "We roken de geur van gas en verbrand plastic. Het was een heel nare geur." De man zag mensen om hulp roepen.
'Alles was van hout'
Twee Franse vrouwen vertellen aan Franse media dat zij in de bar aanwezig waren. Ze beschrijven de paniek toen de vlammen verschenen en de menigte elkaar verdrong om naar buiten te komen, schrijft het Franse BFM TV. "Het was pure paniek, iedereen schreeuwde."
"De uitgang was vrij klein voor het aantal aanwezigen", zeggen de Françaises. "Iemand heeft een raam ingeslagen zodat mensen naar buiten konden." De twee vrouwen vermoeden dat het plafond door een verjaardagskaars in een champagnefles vlam vatte. Een andere getuige omschrijft dat het plafond binnen enkele tientallen seconden in brand stond. "Alles was van hout."
Er zijn bloemen bij de bar neergelegd:
De twee slaagden erin om snel de bar te verlaten. Dat deden ze via een smalle trap die naar de begane grond leidde. Volgens hen bereikte het vuur binnen een aantal minuten ook de begane grond.
"Er waren mensen aan het schreeuwen, en toen lagen er mensen op de grond, waarschijnlijk dood", zag een bewoner van de wintersportplaats. "Ze hadden jassen over hun gezicht." Een andere ooggetuige was rond 02.00 uur onderweg naar huis, vertelde hij aan RTS, toen hij enorm veel ambulances en agenten zag. "Ze blokkeerden het kruispunt en de rotonde." Ook hij hoorde mensen schreeuwen.
Omstanders in het ski-oord reageren geschokt:
Ook de Zwitserse president Parmelin heeft gereageerd op het drama. "Een moment van plezier is veranderd in een tragedie", schrijft hij. De Zwitserse bondsraad is "met haar gedachten bij de slachtoffers, de gewonden en hun families en betuigt haar diepste medeleven".
Ook in andere landen wordt geschokt gereageerd. Zo zegt de Franse president Macron dat hij denkt aan de slachtoffers en de gewonden. "Aan Zwitserland, de bevolking en de autoriteiten betuig ik mijn medeleven en de steun van Frankrijk." Volgens het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken raakten minstens twee Franse burgers gewond.
De Italiaanse premier Meloni zegt ook mee te leven en de situatie nauwlettend te volgen. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken heeft aangeboden om het brandwondencentrum van een ziekenhuis in Milaan en ambulancepersoneel uit de Aostavallei vlakbij ter beschikking te stellen.
Dat geldt ook voor Nederlandse brandwondencentra, meldt persbureau ANP. Het gaat om het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk, het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam en het Martini Ziekenhuis in Groningen.
Grote brand Noord-Scharwoude, veiligheidsregio bang voor asbest
1 januari 2026 15:54
In een aantal bedrijfshallen bij Noord-Scharwoude woedt brand. Dat leidt in de wijde omgeving tot grote, zwarte rookwolken. De veiligheidsregio vreest dat de rook asbestvezels en asbestresten (flinters) bevatten en waarschuwt om uit de rook te blijven.
De eerste melding van de brand in het Noord-Hollandse dorp kwam rond 13.30 uur binnen bij de brandweer.
De brand woedt volgens de veiligheidsregio bij een autobedrijf en een naastgelegen pand waarin kermisartikelen worden opgeslagen, waaronder pluche beren. Tijdens de brand zijn explosies te horen, waarschijnlijk veroorzaakt door autobanden die door de hitte ontploffen.
Binnenblijven
Volgens NH Nieuws trekt de rook nu vooral richting Noord-Scharwoude zelf. Bewoners wordt opgeroepen om binnen te blijven, ramen en deuren te sluiten en het ventilatiesysteem uit te schakelen. "Help mensen in jouw omgeving om ook uit de rook te blijven", aldus de veiligheidsregio.
Het is nog niet duidelijk hoeveel asbest er vrijkomt. "Het bevindt zich op de daken van beide panden. Maar we weten nog niet tot waar het zich precies verspreidt", aldus een woordvoerder van de veiligheidsregio. "Dat gaan we nu in kaart brengen."
De brandweer wist eveneens een aantal gasflessen te verwijderen uit het pand waar het autobedrijf is gevestigd.