Abnormaal warme Middellandse Zee veroorzaakt grote overstromingen Spanje
4 oktober 2026 21:18
Gisteravond was het weer zover. Inwoners van de Spaanse regio Catalonië werden opgeschrikt door een ES-Alert, een sms en geluidssignaal op de mobiele telefoon vergelijkbaar met een NL-Alert. Reden: er werden zware buien verwacht, die mogelijk zware schade konden aanrichten. Het alarm bleek terecht: er vielen twee doden en er waren duizenden meldingen van omgevallen bomen en ondergelopen kelders en huizen. Deze week was er ook veel schade en een dodelijk slachtoffer door zwaar noodweer in Castilië-La Mancha in het zuidoosten van het land.
Na de zware overstromingen van twee jaar geleden in de provincie Valencia, waarbij meer dan tweehonderd mensen om het leven kwamen en er voor ruim 10 miljard euro schade werd aangericht, zit de schrik er in Spanje nog steeds goed in. Vooral in het najaar, als de kans op noodweer veruit het grootst is. Liever waarschuwen de overheden sindsdien een keer te veel dan te weinig.
Abnormaal warm zeewater
Niet alleen wordt er sneller gewaarschuwd, er zijn de laatste jaren ook simpelweg meer zware buien. Dat komt door de hoge watertemperaturen van de Middellandse Zee. Op dit moment is het zeewater voor de kust van Spanje zo'n 3 graden warmer dan gemiddeld. Op sommige plaatsen is de afwijking zelfs meer dan 4 graden. Ook in 2024 was het zeewater zo warm, net als in 2025. Door het warme zeewater valt er bij buien veel meer regen naar beneden.
Vrijwel alle regen in het Middellandse Zeegebied ontstaat door verdamping van zeewater. Als er een lagedrukgebied overtrekt, neemt de verdamping toe en regenen de buien uit boven land. Door het abnormaal warme zeewater is die verdamping de afgelopen jaren veel groter dan eerder, vooral in het najaar als het zeewater op z'n warmst is. In sommige gevallen levert het warme zeewater rond deze tijd zelfs genoeg energie voor heuse miniorkanen, waarbij nog veel meer regen valt.
Doordat een groot deel van de kustgebieden rond de Middellandse Zee heuvelachtig of bergachtig is, krijg je snel lokale wateroverlast en treden kleine beken, kanalen en rivieren snel buiten hun oevers.
Middellandse zee warmt sneller op
Er is een direct verband tussen klimaatverandering en het warmere zeewater. Gemiddeld is het zeewater door het menselijke gebruik van fossiele brandstoffen ongeveer 2 graden warmer geworden, bleek eerder dit jaar uit onderzoek van World Weather Attribution. Het deel van de Middellandse Zee waarin het zeewater zo warm wordt is door de menselijke uitstoot van broeikasgassen ten minste verdubbeld.
Toch is het voor wetenschappers nog niet duidelijk waardoor het zeewater in de Middellandse Zee veel sterker is opgewarmd dan in andere zeeën, en ook meer dan door klimaatmodellen wordt verwacht. Maar het staat vast dat noodweer en overstromingen meer en meer gaan horen bij het najaar in het Middellandse Zeegebied.
Twee doden en 35 gewonden bij grote schietpartij op straatfeest in Amerika
4 oktober 2026 20:48
Bij een grote schietpartij op een buurtfeest in de Amerikaanse staat Georgia zijn twee mensen om het leven gekomen. Volgens de politie gaat het om mannen van 20 en 23 jaar oud. Het gebeurde in de plaats Vienna, ruim 200 kilometer van de hoofdstad Atlanta.
Ongeveer 35 mensen raakten gewond bij de beschieting, twee van hen verkeren in kritieke toestand.
Het is niet bekend wat er precies is gebeurd. De politie kreeg rond 01.30 uur 's nachts een melding van een schietpartij. Ter plaatse troffen agenten meerdere neergeschoten mensen, onder wie de twee overleden slachtoffers. De lijkschouwer spreekt van "een gruwelijk beeld".
De autoriteiten melden niet of er verdachten zijn aangehouden en of een motief voor de beschieting bekend is.
Drukte wegens sportwedstrijd
De gewonden zijn ondergebracht in verschillende ziekenhuizen in de regio. Hoe het met hen gaat is niet bekendgemaakt. De politie meldt dat naast schotwonden mensen ook verwondingen opliepen doordat ze werden aangereden door anderen die in hun auto van de schietpartij wegvluchtten.
Volgens de politie was het aanvankelijk een rustige avond. Wel waren in Vienna veel mensen op de been vanwege een belangrijke sportwedstrijd, die traditioneel gepaard gaat met straatfeesten. Daarom was er extra politie ingezet, die snel ter plaatse kon komen.
'Hoe meer kinderen hoe beter' allang niet meer het motto van Marokkaanse gezinnen
4 oktober 2026 20:21
'Hoe meer kinderen, hoe beter' was decennialang het motto binnen Marokkaanse gezinnen. Kinderen zouden later immers voor hun ouders zorgen. Maar nu Marokkaanse vrouwen gemiddeld nog maar 1,97 kinderen krijgen, komt dit diepgewortelde familiesysteem onder druk te staan.
Nog nooit was het geboortecijfer in Marokko zo laag. In de jaren zeventig was het nog heel normaal om zeven of acht kinderen te krijgen. Marokko staat hierin niet alleen: ook in andere landen in de Maghreb daalt het aantal geboorten sterk. In Algerije krijgen vrouwen gemiddeld net geen twee kinderen en in Tunesië nog maar anderhalf. Dat ligt ruim onder de 2,1 kinderen per vrouw die nodig zijn om de bevolking op termijn op peil te houden.
In aanloop naar de parlementsverkiezingen van vorige week riep vrouwenorganisatie Azzahrae politieke partijen op om maatregelen te nemen om gezinnen te ondersteunen. De organisatie stelt onder meer voor om jonge ouders voordelige overheidsleningen aan te bieden en het zwangerschapsverlof voor vrouwen te verlengen, aangezien steeds meer vrouwen zijn gaan werken.
Niet te betalen
Uit een rondvraag in een park in hoofdstad Rabat blijkt dat veel Marokkanen het stichten van een gezin in 2026 zien als iets onbereikbaars. "Jongeren trouwen veel te laat, omdat er geen banen zijn. Kinderen krijgen is een enorme verantwoordelijkheid", stelt de 55-jarige Fouad.
Het levensonderhoud en het onderwijs worden steeds duurder in het land. De 40-jarige Hanan is ongetrouwd en heeft geen kinderen: "Zelfs als iemand 500 euro per maand verdient: hoe betaal je na de huur nog boodschappen, zorg en alle andere dagelijkse kosten?"
Pensioenen en zorg onder druk
Econoom Mohamed Jadri zegt dat het vijf voor twaalf is, maar dat de politiek nog wakker geschud moet worden. "De vraag naar gezondheidszorg zal sterk toenemen, zowel in openbare als particuliere ziekenhuizen." Volgens hem is het andere probleem het pensioenstelsel: "Onze pensioenfondsen staan nu al onder druk. We gaan nu richting een situatie waarin tegenover iedere gepensioneerde nog maar één werkende staat."
Als het zo doorgaat, verwacht Jadri dat de samenstelling van de Marokkaanse bevolking zal veranderen. Het land moet zich volgens hem daarom voorbereiden op de komst van arbeidsmigranten.
"Nu bel je misschien een Marokkaanse elektricien, loodgieter of taxichauffeur", zegt Jadri. "Maar in de toekomst kan die persoon net zo goed uit Egypte, Senegal, Mali of een ander Afrikaans land komen. Die maatschappelijke verandering zal onvermijdelijk nieuwe uitdagingen met zich meebrengen."
Wie zorgt er voor de ouderen?
De krimp van het Marokkaanse gezin levert niet alleen problemen op in de nabije toekomst. Het is nu al terug te zien in het schreeuwende tekort aan ouderenzorg. Zakia Echbani is de directeur van het verzorgingstehuis Ennassim in Casablanca, een van de weinige instellingen in Marokko die gespecialiseerd zijn in ouderenzorg. Volgens haar is de vraag enorm groot.
"In Marokko is er maar één particulier verzorgingstehuis, in Rabat. Maar dat is verbonden aan het Franse consulaat. Een nieuwe wet die commerciële verzorgingstehuizen mogelijk maakt, is al in 2015 aangenomen, maar nog altijd niet ingevoerd", legt Echbani uit.
"Wij mogen daarom geen geld vragen aan bewoners. Ons tehuis wordt betaald met overheidssubsidies en donaties", zegt Echbani. Volgens haar ligt particuliere ouderenzorg gevoelig in het Noord-Afrikaanse land: "Marokko is een islamitisch land en de angst bestaat dat mensen hun ouders eerder in een tehuis zullen plaatsen zodra daarvoor meer mogelijkheden zijn."
Beroep doen op de ouderenzorg is in Marokko, vooral ook door het sociale stigma, niet vanzelfsprekend. Dit blijkt ook uit het verhaal van de 75-jarige Jaouad Cbihi. Hij woont nu twee jaar met veel plezier in verzorgingstehuis Ennassim. Via via is de kinderloze Cbihi uiteindelijk hier terechtgekomen.
"Door de coronapandemie ging mijn productiebedrijf failliet. Daarna heb ik zeker twee jaar in een hotel gewoond. Op den duur vroeg de manager of alles wel goed met me ging. Toen heb ik hem mijn situatie uitgelegd", vertelt Cbihi.
Dit leidde ertoe dat hij over zijn problemen durfde te praten, ook met zijn familie, en dat hij terechtkon in het ouderentehuis.
Jadri denkt dat door de culturele obstakels de ouderentehuizen niet snel zullen groeien, ondanks de vele aanvragen. "Marokko beweegt naar een tussenvorm: ouderen blijven thuis wonen, terwijl hun kinderen verzorgers inhuren. Een voordeel daarvan is dat het banen gaat opleveren."
Honderden Franse scholen morgen dicht uit vrees voor nieuwe gewelddadige protesten
4 oktober 2026 19:19
In Frankrijk blijven morgen zo'n vijfhonderd scholen dicht of gaan beperkt open vanwege onrust rond scholierenprotesten. Sinds vorige week wordt verspreid door het land geprotesteerd tegen problemen in het onderwijs, waarbij het bij sommige demonstraties tot geweld kwam.
Vele duizenden scholieren, studenten en docenten gaan de straat op om actie te voeren tegen onder meer achterstallig onderhoud van gebouwen, het lerarentekort en te grote klassen. De demonstraties begonnen een week eerder in de regio Parijs met blokkades van middelbare scholen.
Vandalisme en aanhoudingen
De meeste protesten verliepen vreedzaam, maar een deel ging gepaard met het afsteken van vuurwerk, geweld tegen agenten en omstanders en vandalisme.
Donderdag sloten studenten zich aan bij de protesten, deels uit solidariteit met de scholieren, maar ook uit onvrede over onder meer een gebrek aan middelen voor universiteiten. Eerder had de studentenvakbond opgeroepen tot een actiedag op 6 oktober, overmorgen.
Volgens de Franse krant Le Monde zijn sinds het begin van de demonstraties meer dan 5000 mensen gearresteerd, van wie 85 procent minderjarig is.
Woede aanwakkeren
Grote politiemachten worden ingezet om deze scholierenprotesten te beteugelen. Onder anderen de voorman van de radicaal-linkse partij La France Insoumise (LFI) Jean-Luc Mélenchon noemde het geweld dat daarbij komt kijken "disproportioneel" en "onacceptabel".
Onderwijsminister Geffray verwijt hem de woede van de scholieren aan te wakkeren. Daarmee is Mélenchon deels verantwoordelijk voor het geweld dat scholieren gebruiken, vinden de onderwijsminister en andere bestuurders en politici.
Zo werd volgens het Franse onderwijsministerie bij 24 scholen brand gesticht of geplunderd. Minister Geffray zegt dat er bij ongeregeldheden 78 schoolmedewerkers of leraren gewond raakten.
Een vrouw in Marseille liep ernstige brandwonden op toen een jongen met een bivakmuts een soort spuitbus op haar richtte. Daaruit kwam een vlam die haar in het gezicht raakte. Het slachtoffer heeft aangifte gedaan en inmiddels is een 15-jarige verdachte aangehouden, meldt de Franse publieke omroep Franceinfo.
De organisaties achter de protesten distantiëren zich van de geweldsincidenten. Volgens hen wordt dat geweld niet gepleegd door scholieren, maar door anderen die niets te maken hebben met de protesten.
Onrust houdt aan
De scholen die morgen dicht blijven kunnen niet open omdat de veiligheid niet gegarandeerd kan worden of omdat de gebouwen te zwaar beschadigd zijn, zegt het ministerie. Vrijdag bleven uit voorzorg ook al honderden scholen gesloten vanwege aanhoudende onrust rond scholierenprotesten.
Rusland valt opnieuw Noordbrug in Kyiv aan, Merz bezoekt Oekraïense hoofdstad
4 oktober 2026 17:17
Een Russische drone is vandaag ingeslagen op de Noordbrug in Kyiv. Afgelopen vier dagen viel het Russische leger verschillende bruggen aan die het oosten en westen van de Oekraïense hoofdstad met elkaar verbinden. Bij eerdere aanvallen vielen meerdere doden.
Tijdens de aanval reed er verkeer over de Noordbrug. Er zijn twee mensen gewond geraakt, schrijft burgemeester Klitsjko van Kyiv op Telegram. "Een van de gewonden is opgenomen in het ziekenhuis. De andere is ter plaatste behandeld", schrijft hij.
Op het moment van de nieuwe Russische aanval bracht de Duitse bondskanselier Merz een bezoek aan Kyiv. De leider van Duitsland bezocht de hoofdstad voor een ontmoeting met de Oekraïense president Zelensky. Merz kondigde tijdens dat bezoek verdere steun aan Oekraïne aan en riep Rusland op om te stoppen met de aanvallen.
Duitsland zegt ruim 1,3 miljard euro aan militaire steun toe aan Oekraïne. Het land krijgt nog eens 350 miljoen euro om schade aan de energiesector te herstellen die is aangericht door Russische aanvallen. Ook praten de landen verder over onder meer de gezamenlijke productie van drones. Die gesprekken zouden in de afrondende fase zijn.
Merz en Zelensky brachten vandaag een bezoek aan de Nationale Academie van Wetenschappen in het centrum van Kyiv. Het gebouw is nog geen week geleden aangevallen met een Russische drone. Twee mensen kwamen om het leven en zes anderen, onder wie drie kinderen, raakten gewond.
"Stop deze nodeloze oorlog", zei bondskanselier Merz in een oproep aan de Russische president Poetin. "We zijn klaar om het gesprek aan te gaan om deze oorlog ten einde te brengen, maar deze barbaarse aanvallen op Oekraïense burgers moeten stoppen."
Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:
"Met deze aanvallen probeert Rusland het leven van inwoners van Kyiv nog verder onmogelijk te maken. Het past in een patroon van de laatste weken en maanden waarbij echt alles een doelwit kan worden - tankstations, telecombedrijven, distributiecentra voor medicijnen.
De bruggen tussen de linker- en rechteroever van de Dnipro zijn cruciaal voor bijvoorbeeld mensen die naar hun werk moeten. Experts verwachten niet dat ze daadwerkelijk verwoest kunnen worden met dit soort droneaanvallen, daarvoor zijn de bouwwerken te kolossaal. Maar het zorgt wel voor schade en maakt mensen bang om over te steken.
Autoriteiten hebben aangekondigd dat ze werken aan alternatieven. Zo willen ze komende week beginnen aan de bouw van drijvende noodbruggen en zijn er plannen om een tunnel te bouwen die onder de Dnipro-rivier beide kanten van Kyiv moet verbinden."
Afgelopen maand heeft Rusland de aanvallen op Kyiv opgevoerd. Ook in andere delen van Oekraïne is de hevigheid van de luchtoorlog toegenomen.
Vanuit buurland Moldavië klinkt bezorgdheid. Volgens president Sandu komt de oorlog daar "gevaarlijk dichtbij". Rusland heeft gisteren met vijf drones het luchtruim van het land geschonden. Moldavië is geen lid van de NAVO.
Ruim 4,5 jaar geleden vielen Russische militairen op 24 februari 2022 Oekraïne binnen. De Russische president Poetin wilde met een "speciale militaire operatie" Oekraïne naar eigen zeggen "demilitariseren".
Politie Spanje ontruimt migrantenkamp op strand in Ceuta
4 oktober 2026 16:52
De Spaanse politie is begonnen met de ontruiming van een migrantenkamp op het El Trampolín-strand in de exclave Ceuta. De migranten die daar verblijven worden van het strand gehaald. Volgens de politie verloopt de ontruiming "zonder incidenten".
Voor de ontruimingsactie, die om 08.00 uur vanochtend begon, zijn 350 agenten ingezet. Bij de operatie is ook het militaire politiekorps Guardia Civil betrokken. Dat heeft duikers en drie boten ingezet voor het geval een migrant zou proberen te ontsnappen door te zwemmen, meldt persbureau EFE.
Volgens de politie is dit het begin van een grootschalige operatie. Op het strand verblijven naar schatting ongeveer 3000 migranten. De politie brengt hen naar CATE, het tijdelijke centrum voor vreemdelingenhulp, dichtbij de grensovergang El Tarajal. Daar krijgen ze twee opties: of ze registreren zich en worden ondergebracht in noodopvang die in de Spaanse exclave is opgezet of ze keren "vrijwillig" terug naar Marokko.
Het El Trampolín-strand is het laatste overgebleven migrantenkamp op het strand in Ceuta. Eerder werd een kamp op het naburige Benítez-strand volledig ontruimd. De situatie bij El Trampolín is veel complexer, omdat het kamp aanzienlijk groter is.
De gezondheid van de migranten daar loopt ook gevaar. El Pais meldt dat vrijdag bekend werd dat het water besmet is met de E. colibacterie. Desondanks zijn de migranten noodgedwongen in zee blijven baden en wassen ze er hun keukengerei.
Lokale autoriteiten hebben gezegd dat het strand uiterlijk op 15 oktober ontruimd moet zijn.
De crisis in de Spaanse autonome stad Ceuta begon eind juli. Toen drongen naar schatting zo'n 80.000 migranten uit Marokko de exclave binnen. De autoriteiten schatten dat er nog meer dan 10.000 van hen op stranden, op straat in Ceuta en in opvangcentra verblijven.
Correspondent Spanje en Portugal Miral de Bruijne:
"Door de grote demonstraties rond de woningcrisis krijgt de situatie in Ceuta steeds minder aandacht. Ondertussen is de situatie op straat in de exclave nog altijd een groot probleem.
Met dit soort acties hoopt de politie meer grip te krijgen op de zaak. De afgelopen maanden zijn verschillende stranden, waaronder Trampolín, al eens ontruimd, maar liepen daarna weer vol. De bedoeling is dat ze nu zullen worden afgesloten.
De timing van deze ontruiming lijkt geen toeval te zijn. Op 13 en 14 oktober bezoekt de Spaanse koning de exclaves Ceuta en Melilla. Het wordt het eerste bezoek van koning Felipe VI en zijn vrouw Letitia aan de exclaves. Het laatste bezoek van een monarch was dat van zijn vader Juan Carlos I in 2007.
Het bezoek ligt juist nu gevoelig, omdat verschillende mensen binnen de Marokkaanse overheid recent hebben gezegd dat de Spaanse exclaves Ceuta en Melilla eigenlijk aan Marokko toebehoren. Een bezoek van de koning kan overkomen als een politiek statement, maar als hij geen bezoek had gepland, zouden bewoners kunnen denken dat het koningshuis hen niet steunt."