IND onderzoekt asielzoekers pas 'zorgelijk' laat op terrorisme
20 mei 2026 14:48
Het duurt te lang voordat asielzoekers worden gescreend op terrorisme. De Immigratie- en Naturalisatiedienst zou dat eigenlijk binnen twee weken moeten doen, maar volgens de Algemene Rekenkamer duurt het gemiddeld twee jaar.
Sinds 2016 moeten alle asielzoekers en nareizigers worden gescreend. Eventuele signalen moeten binnen twee weken worden doorgeven aan de opsporings- en inlichtingendiensten. Volgens de Rekenkamer zijn er te weinig mensen aangenomen om de screening te doen.
Daar komt bij dat asielzoekers lang moeten wachten op de beoordeling van hun asielaanvragen. Gemiddeld duurt dat 67 weken.
'Zorgelijke constatering'
"Wij vinden dat een zorgelijke constatering", zegt Pieter Duisenberg, president bij de Algemene Rekenkamer. "Toch wil ik niet meteen paniek zaaien, want er zijn veel meer signalen die binnenkomen."
Hij doelt daarbij op andere manieren waarop asielzoekers worden gecheckt op mogelijke terrorismedreiging, bijvoorbeeld als zij zich voor het eerst identificeren. Ook het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) geeft signalen door als medewerkers denken dat een asielzoeker of nareiziger gevaarlijk kan zijn.
'Aansturing moet beter'
Toch is volgens de Rekenkamer de screening van de IND er niet voor niets. "De aansturing van de minister moet beter", vindt Duisenberg. "Dat zien we op heel veel fronten als het gaat om de uitvoering van de veiligheidsstrategie van Nederland." Die strategie wordt door het ministerie van Justitie en Veiligheid gecoördineerd.
Minister Van Weel noemt in een reactie de screening "van groot belang" en laat weten met verbeteringen bezig te zijn. Met de invoering van het Europese Asiel- en Migratiepact op 12 juni is het de bedoeling dat asielzoekers sowieso eerder worden gescreend.
Gehaktdag: verantwoording afleggen
Elk jaar maakt de Rekenkamer op de derde woensdag in mei bekend waar ministeries grote steken laten vallen. Deze dag wordt officieel Verantwoordingsdag genoemd, maar in de landelijke politiek wordt ook wel gesproken van 'Gehaktdag'.
Minister Van Weel krijgt van de Algemene Rekenkamer ook nog een andere tik op de vingers, omdat de afhandeling van rechtszaken maar niet sneller gaat.
Op Verantwoordingsdag publiceren alle ministeries ook hun jaarverslagen, waarin ze uitleggen wat ze afgelopen jaar hebben gedaan en waar ze het geld aan hebben uitgegeven. Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat het aantal ambtenaren verder is gegroeid, terwijl het kabinet eigenlijk daarop fors wil bezuinigen.
Doden door aanvallen in Oekraïne, Litouwers schuilen voor drone
20 mei 2026 13:51
Door Russische aanvallen zijn vannacht twee mensen gedood in de Oekraïense stad Dnipro, melden autoriteiten in de regio. Zeker twaalf mensen raakten gewond en woningen, auto's en een voedseldepot zijn vernield.
In de oostelijke regio Soemy vielen zes gewonden. Volgens de burgemeester van de stad Konotop, op zo'n 70 kilometer van de grens met Rusland, werden de gewonden door een gebrek aan ambulances met privéauto's naar het ziekenhuis gebracht. Ook raakte een museum in de stad beschadigd.
Voor de vierde dag op rij meldde de Oekraïense gasleverancier Naftogaz aanvallen op de energievoorziening in de noordelijke regio Tsjernihiv. In de zuidelijke havenstad Odesa werd een gebouw volledig verwoest door de aanvallen. Over doden en gewonden is niets bekend.
Meer doden
De aanvallen door Rusland en Oekraïne zijn de afgelopen tijd flink toegenomen. Uit een nieuw overzicht van de VN blijkt dat in april zeker 238 Oekraïense burgers werden gedood, het hoogste aantal sinds juli vorig jaar. De meeste doden vielen vorige maand ver van de frontlinie in steden als Cherson en Odesa.
Ook Oekraïne weet steeds vaker doelen diep in Rusland te raken. Zondag werden ruim duizend drones op Rusland afgestuurd. Daarbij vielen drie doden, honderden gewonden en werd een olieraffinaderij geraakt.
Drone boven Litouwen
In de Litouwse hoofdstad Vilnius zijn mensen vanochtend opgeroepen om naar de schuilkelder te gaan. Het vlieg- en treinverkeer werd stilgelegd vanwege een drone die het luchtruim binnenkwam. Leerkrachten en medewerkers in de kinderopvang kregen de opdracht om kinderen naar schuilplaatsen te brengen.
Ook ministers en parlementariërs zochten dekking in schuilkelders bij het parlementsgebouw. De Litouwse minister van Defensie zei vanuit een schuilplaats dat het leger bezig was om de dreiging te bestrijden. Dat lukte niet, meldde de minister van Binnenlandse Zaken later. Hij laat onderzoeken wat er misging.
Na bijna een uur werd de waarschuwing ingetrokken. Het is onduidelijk of de drone in Litouwen is neergekomen of naar een buurland is gevlogen. Ook is niet duidelijk waar de drone vandaan kwam.
Schuld van Rusland
Het is niet voor het eerst dat er een incident is in het luchtruim van de Baltische staten. Gisteren schoot een NAVO-gevechtsvliegtuig een vermoedelijk Oekraïense drone neer boven Estland. De afgelopen twee maanden vlogen Oekraïense drones ook al Finland en Letland binnen.
Volgens het Kremlin hebben NAVO-landen hun luchtruim opengesteld voor Oekraïense drones. NAVO-chef Mark Rutte noemde die beschuldigingen vanochtend "belachelijk". Hij zei dat het door roekeloze en grootschalige Russische aanvallen soms gebeurt dat er Oekraïense drones boven de Baltische staten vliegen.
Volgens Litouwen worden Oekraïense drones soms opzettelijk door Rusland naar het Baltische luchtruim geleid. Ook Estland en Letland geven Moskou de schuld van de drone-incidenten en zeggen dat Kyiv het recht heeft om Russische militaire doelen aan te vallen.
Eerste miljarden
Oekraïne krijgt binnenkort het eerste deel van een lening van 90 miljard dollar uit de Europese Unie. Het gaat om een bedrag van ruim 3 miljard euro. De lening werd lang tegengehouden door toenmalig premier Orbán van Hongarije, maar die blokkade werd vorige maand opgeheven.
Risico op wereldwijde verspreiding ebola laag, maar nationaal en regionaal hoog
20 mei 2026 13:43
De directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO waarschuwt dat het risico op verdere verspreiding van de ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo en Uganda op nationaal en regionaal niveau hoog is. Wereldwijd blijft het risico volgens de organisatie voorlopig laag.
WHO-topman Tedros Adhanom Ghebreyesus verklaarde dat inmiddels 51 besmettingen met ebola zijn bevestigd in de Congolese provincies Ituri en Noord-Kivu. Ook Uganda heeft inmiddels nieuwe besmettingen gemeld aan de VN-gezondheidsorganisatie. Volgens Tedros zijn in de hoofdstad Kampala twee gevallen bevestigd.
Daarbij benadrukte hij dat de werkelijke omvang van de epidemie waarschijnlijk aanzienlijk groter is. Naast de bevestigde besmettingen zijn er volgens de WHO in totaal bijna 600 vermoedelijke gevallen en 139 verdachte sterfgevallen geregistreerd. De organisatie verwacht dat deze aantallen de komende periode verder oplopen.
De WHO bestempelde de nieuwe ebola-uitbraak dit weekend als internationale noodsituatie. De maatregel werd genomen omdat het gaat om een uitbraak van de zeldzame Bundibugyo-variant van het virus. Voor deze variant bestaan nog geen goedgekeurde vaccins of medicijnen.
Vier vragen over ebola
Wat is ebola? Wat zijn de symptomen en waarom verspreidt deze variant zich zo snel? Lees hier meer over de ebola-uitbraak.
De Democratische Republiek Congo verwacht binnenkort leveringen uit de Verenigde Staten en Groot-Brittannië van een experimenteel vaccin tegen verschillende soorten ebola. Het vaccin is ontwikkeld door onderzoekers van de Oxford-universiteit, meldde een lokale viroloog gisteren.
Het bestrijden van de ebola-uitbraak in het oosten van Congo wordt bemoeilijkt door de late ontdekking van het virus, grote verplaatsingen van inwoners en de al bestaande humanitaire crisis in de regio. Daarnaast bevinden delen van Oost-Congo zich onder controle van gewapende rebellen, waardoor hulpverlening moeilijk verloopt.
De Congolese overheid meldde dat de eerste patiënt op 24 april overleed in de stad Bunia. De besmetting werd echter pas weken later officieel bevestigd. Het lichaam werd vervolgens overgebracht naar Mongbwalu, een dichtbevolkt mijngebied.
Volgens de lokale autoriteiten heeft die vertraging de uitbraak verder aangewakkerd. In Bunia blijven openbare plekken als scholen en kerken voorlopig open, meldt persbureau AP. Wel dragen sommige inwoners mondkapjes op straat. Volgens bewoners zijn mondmaskers inmiddels schaars geworden en zijn prijzen van ontsmettingsmiddelen fors gestegen.
Tekort isolatieplekken
Hulporganisatie Doctors Without Borders meldde dat ziekenhuizen in de regio kampen met een ernstig tekort aan isolatieplekken voor vermoedelijke ebolapatiënten. Volgens noodhulpcoördinator Trish Newport zaten alle benaderde zorginstellingen vol. De bestrijding van het virus wordt ook gehinderd door een gebrek aan openbare handwaspunten.
Rechtbank: proef op Zeeuws spoor belangrijker dan treinrit naar school
20 mei 2026 13:40
De spoorlijn tussen Goes en Vlissingen mag gebruikt worden voor een proef met een nieuw beveiligingssysteem, heeft de rechter in Den Haag geoordeeld. Zeeuwse scholen hadden een rechtszaak aangespannen tegen de Staat, omdat de overlast van de proef voor scholieren en studenten te groot zou zijn.
Door het oefenproject rijden er drie tot vier maanden geen treinen tussen Goes en Vlissingen, een belangrijke verbinding voor scholieren en studenten om in Zeeland op school te komen. Ook na deze periode verwacht ProRail nog negen maanden overlast en verstoringen van het treinverkeer. Het project gaat in 2029 van start.
De rechter oordeelt dat de overlast van de proef niet zwaarder weegt dan de voordelen. Binnen de Europese Unie is afgesproken dat voor 2050 overal een nieuw beveiligingssysteem in werking moet zijn, het zogenoemde European Rail Traffic Management System (ERTMS). Dat vergt veel voorbereiding en moet daarom uitvoerig getest worden.
De Stichting Scholierenvervoer Zeeland (SSZ) vindt de keuze voor de Zeeuwse spoorlijn onrechtmatig. Er wordt vervangend busvervoer geregeld voor de gedupeerden, maar dit leidt tot aanzienlijk meer reistijd. Hierdoor vreest de SSZ dat studenten uit zullen uitwijken naar scholen in Brabant of Zuid-Holland. Ook is de scholenorganisatie bang dat onderwijsinstellingen meer moeite zullen hebben met het aantrekken van nieuw personeel.
De SSZ heeft een enquête gehouden onder studenten van de Hogeschool Zeeland, die zou aantonen dat de afsluiting van het spoor inderdaad gevolgen heeft voor de studiekeuze van studenten en hun aanwezigheid tijdens lessen of toetsen.
De rechter vindt dit onvoldoende onderbouwd, mede omdat de enquête alleen onder studenten van een onderwijsinstelling is gehouden. Ook weegt mee dat het spoor enkele maanden afgesloten wordt, terwijl een studie meerdere jaren duurt.
Relatief weinig overlast
Het spoor in Zeeland is in 2024 gekozen als proefkonijn omdat daar relatief weinig mensen last zouden hebben van de gevolgen, op het traject reizen dagelijks zo'n 3000 mensen. Eerst zou de test gedaan worden op de spoorlijn tussen Lelystad en Zwolle, maar dat zou de dienstregeling in de rest van het land te veel beïnvloeden. Bovendien kan voor dusdanig grote aantallen reizigers geen vervangend vervoer geregeld worden.
De keuze voor de Zeeuwse spoorlijn pakt nadelig uit voor de mensen die hier gebruik van maken, maar dat betekent niet dat de staatssecretaris de keuze niet had mogen maken, oordeelt de rechter.
Teleurgestelde minister vraagt gemeenten weer om noodopvang
20 mei 2026 12:53
Minister Van den Brink (Asiel en Migratie) vindt het "echt teleurstellend" dat gemeenten te weinig doen aan de noodopvang van asielzoekers. Hij heeft twee maanden geleden al een oproep gedaan om mee te werken, maar dat heeft "helaas onvoldoende resultaat" gehad, zegt hij.
Van den Brink reageert op het nieuws dat het te druk is in het aanmeldcentrum in Ter Apel, waardoor nu alleen de meest kwetsbare mensen nog worden toegelaten. Het gaat dan bijvoorbeeld om vrouwen met kinderen. Alleenstaande mannen moeten buiten het terrein van Ter Apel blijven.
"Zij zullen dan ergens anders moeten blijven en misschien later terugkomen", zei de minister. Waar die mensen dan moeten overnachten, weet de minister nog niet. In 2022 sliepen honderden mensen op het gras buiten bij het aanmeldcentrum.
'Dilemma voor het COA'
Van den Brink spreekt over een dilemma voor het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), dat een wettelijke taak heeft om mensen op te vangen. Maar afgesproken is dat er maximaal 2000 mensen in Ter Apel mogen verblijven. Dat aantal was nu meer dan 2300, waardoor de veiligheid binnen niet meer gegarandeerd kan worden.
Dat betekent volgens Van den Brink "dat er een paar honderd plekken tekort zijn op de korte termijn en een paar duizend op de lange termijn". Hij zal "volop in gesprek blijven gaan met gemeenten" om die plekken alsnog te regelen. "We zullen natuurlijk de komende dagen blijven zoeken naar oplossingen."
Hij zal ook vragen of gemeenten willen helpen om de duizenden statushouders die nog in azc's verblijven te huisvesten. Het gaat dan om mensen die een vergunning hebben om in Nederland te blijven, maar die niet weg kunnen uit de opvang omdat ze geen onderdak hebben.
'Onvoldoende medewerking'
Op de vraag wat de oplossing is, verwijst de minister naar zijn oproep van twee maanden geleden om solidair te zijn en mee te werken aan de spreidingswet. Hij is teleurgesteld dat daar te weinig gehoor aan is gegeven. "Je ziet natuurlijk dat er wel degelijk ook gemeenten zijn die naar voren zijn gestapt", zegt de minister die over een eerlijke verdeling van asielzoekers over het land gaat. "Maar het is onvoldoende."
Volgens Van den Brink zijn op dit moment alle opties in beeld om mensen snel noodopvang te kunnen bieden. "Het gaat dan ook om onder meer leegstaande panden, militaire kazernes en sporthallen. We zijn in gesprek, maar ik ga niets melden als het nog niet rond is."
Het was de afgelopen weken onrustig in een aantal gemeenten die opvanglocaties wilden regelen. Onder meer in IJsselstein en Loosdrecht liepen protesten uit de hand. Naar aanleiding daarvan was er eerder deze week spoedoverleg tussen het kabinet en de gemeenten.
Dieren dood bij brand dierenpark Feanwâlden, kinderen in veiligheid gebracht
20 mei 2026 12:35
In het Friese Feanwâlden is brand uitgebroken in een loods in dierenpark SanjesZoo. In de loods zaten meerdere dieren, waarvan slechts een aantal gered kon worden.
Op het moment dat de brand uitbrak, waren er meerdere schoolreisjes bij SanjesSafari, een speel- en dierenpark waar SanjesZoo deel van uitmaakt.
De kinderen zijn met bussen weggehaald van de plaats van de brand. De veiligheidsregio Fryslân benadrukt dat de kinderen niet in gevaar zijn geweest.
Dieren renden in paniek weg:
Volgens de woordvoerder verbleven er kleine dieren in de loods. "Je moet denken aan schapen, konijnen en cavia's", zegt een woordvoerder.
Voor het gebied rond de dierentuin werd een NL-Alert gestuurd om mensen te waarschuwen voor de rook, schrijft Omrop Fryslân. Het NL-alert is rond 13.30 uur ingetrokken.
Meerdere brandweerkorpsen zijn bezig het vuur te bestrijden. De weg naar het dierenpark is afgesloten. Een nabijgelegen tuincentrum en kinderopvang hebben de deuren gesloten in verband met de brand.
Amusementspark
SanjesSafari is een populaire speelplaats waar kinderen binnen en buiten kunnen spelen. In de dierentuin zijn onder meer kamelen, neusberen en dwergpapegaaien te bekijken.