Mauritshuis mag 25 kunstwerken behouden na rechtszaak om één Frans zinnetje
10 juni 2026 15:31
Het Mauritshuis hoeft 25 kunstwerken die de erfgenamen van kunsthistoricus en oud-museumdirecteur Abraham Bredius opeisten, niet terug te geven. Dat is het oordeel van de rechtbank in Den Haag. De erfgenamen wilden de topstukken terughebben omdat het museum de waardevolle schilderijen in hun ogen te weinig tentoonstelt.
Bredius (1855-1946) was van 1889 tot 1909 directeur van het Mauritshuis. Hij liet in zijn testament opnemen dat het kunstmuseum in Den Haag 25 van zijn zeventiende-eeuwse schilderijen na zijn dood mocht behouden, het museum had ze al in bruikleen. Bredius stelde wel twee voorwaarden: ze mochten niet uitgeleend worden en ze moesten permanent tentoongesteld worden.
Topstukken van Rembrandt
In de collectie zitten kopstukken als Saul en David en Twee Afrikaanse mannen van Rembrandt van Rijn, net als werken van Salomon van Ruysdael, Jan Steen en Jan van Goyen.
Het Mauritshuis bewaart de meeste kunstwerken echter in het depot van het museum. Momenteel hangen tien schilderijen 'op zaal', in het verleden waren dat er nog minder. De erfgenamen van Bredius vinden dat het museum de afspraken schendt en dat het daarom de werken kan opeisen. Het Mauritshuis is het daar niet mee eens.
Vertaling van één zinnetje
De zaak draait in feite om de vertaling van één zinnetje in het Franstalige testament van Bredius. Toen hij zijn testament opstelde, woonde hij in Monaco. Daar schreef hij dat de schilderijen "devront rester exposés exclusivement dans ledit Musée".
Volgens de nabestaanden staat hier dat de kunstwerken permanent tentoongesteld moeten worden. Het Mauritshuis vertaalt het echter anders. Volgens het museum staat er dat als ze tentoongesteld worden, dit in het Mauritshuis moet zijn. Ook de advocaten van de twee partijen konden het niet eens worden over hoe de woorden 'rester exposés' geïnterpreteerd moesten worden, hoewel ze beiden in Parijs hadden gestudeerd.
De rechtbank heeft hier nu duidelijkheid over gegeven. Het erkent dat er "enige ruimte is voor onzekerheid" over de vertaling van het testament van Bredius, maar stelt ook dat er geen "absolute tentoonstellingsplicht" was geëist door Bredius. Dus mag het museum de schilderijen houden.
'Zorgelijke uitspraak'
Eén van de erfgenamen, Otto Kronig, noemt de uitspraak zorgelijk. "De rechtbank is niet uitgegaan van wat Bredius heeft opgeschreven, maar van wat musea tegenwoordig praktisch vinden." De advocaat van de erfgenamen heeft aangekondigd in hoger beroep te gaan.
Bredius' erfgenamen zijn overigens geen directe familie. Zij zijn nakomelingen van Joseph Kronig (1887-1984), een huisgenoot en een belangrijke protégé van de kinderloze en ongehuwde Bredius. Hij was zijn enige erfgenaam.
Oud-politicus Geert Dales veroordeeld voor belediging en doxing van taxichauffeur
10 juni 2026 14:52
Oud-politicus Geert Dales is vandaag door de Amsterdamse politierechter schuldig bevonden aan belediging van een taxichauffeur, smaad en doxing. Het gaat om een incident uit november 2024 op station Sloterdijk in Amsterdam. De 74-jarige oud-partijvoorzitter van 50Plus heeft van de rechter een taakstraf van 80 uur opgelegd gekregen, waarvan 40 uur voorwaardelijk.
De rechter acht het bewezen dat Dales op 25 november 2024 's avonds bij het station een taxichauffeur heeft uitgescholden voor "kut-Marokkaan" en "vuile moslim".
Na het incident plaatste Dales berichten erover op X. Daarin adviseerde hij niet in de betreffende taxi te stappen en plaatste hij een foto van het kenteken van de chauffeur. Dat bevestigt een woordvoerder van de rechtbank Amsterdam. Doxing is het verspreiden, verzamelen of openbaar maken van iemands persoonlijke gegevens zonder toestemming, met als doel angst aan te jagen of te intimideren.
'Grenzen van strafbare overgegaan'
De rechter sprak van "vervelende feiten, met vervelende berichten op sociale media met vervelende woorden" die gericht waren op "bang maken, intimideren en kleineren". "U bent de grenzen van het strafbare overgegaan", citeert persbureau ANP de rechter.
De chauffeur verklaarde dat Dales dronken bij hem instapte en niet wilde zeggen waar hij heen wilde. Ook zou de oud-politicus volgens de chauffeur hebben gezegd: "Jullie haten homo's, jullie weten niet wie ik ben." Getuigen verklaarden dat ze Dales zagen instappen en even later weer uitstappen.
Volgens Dales was dat "volstrekte onzin". "Dit is een waanzinsscenario, dit klopt niet, dit stinkt", citeert ANP de advocaat van Dales. Volgens de rechter is het mogelijk dat de taxichauffeur ook iets tegen Dales heeft gezegd, maar dit maakt de uitspraken van de oud-politicus niet minder strafbaar. "Ik moet het doen met wat in het dossier zit", aldus de rechter.
Politiek
Dales was sinds 1998 raadslid en later fractievoorzitter voor de VVD in de gemeenteraad van Amsterdam. In 2000 werd hij wethouder in de stad. Van 2004 tot 2007 was Dales burgemeester van Leeuwarden. Tot 2016 bleef de politicus lid van de VVD, maar verliet daarna de partij voor 50Plus, waar hij lijstduwer was bij de daaropvolgende gemeenteraadsverkiezingen.
Van 2018 tot 2020 was hij landelijk voorzitter van de partij, maar stapte op nadat partijprominenten het vertrouwen in hem hadden opgezegd. Senatoren en bijna de gehele Tweede Kamerfractie noemden de stijl van Dales "autocratisch en weinig democratisch" en hij zou met "grof taalgebruik" vooraanstaande leden hebben beledigd.
Pepperspray misschien legaal voor bedreigde mensen
10 juni 2026 14:15
Het kabinet onderzoekt of pepperspray legaal kan worden voor mensen die gestalkt worden of die op een andere manier worden bedreigd. In Denemarken gebeurt dat al en minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) gaat na of we dat hier ook kunnen invoeren.
In een debat over geweld tegen vrouwen vorig jaar, naar aanleiding van de moord op de 17-jarige Lisa, zei Van Weel al dat hij bereid was om te kijken of pepperspray voor iedereen legaal kan worden zodat vooral vrouwen en meisjes zich beter kunnen verdedigen. Daarna heeft zijn ministerie onderzocht hoe de rest van Europa met pepperspray omgaat. Dat blijkt heel verschillend te zijn, maar de minister lijkt het Deense model het best om te verkennen.
In Denemarken kunnen mensen met "een bijzondere beschermingsbehoefte" een vergunning krijgen van de politie om pepperspray bij zich te hebben. Dat gaat bijvoorbeeld om vrouwen die last hebben van stalking, ruzie hebben met een ex of vrezen voor eergerelateerd geweld.
Risico's
Van Weel onderzoekt dus of hij het voor die groep kan regelen. De VVD'er lijkt er huiverig voor om pepperspray voor iedereen te legaliseren. Uit het eerste onderzoek van zijn ministerie blijkt namelijk dat er "significante risico's" kleven aan het legaal maken van pepperspray. "Deze risico's omvatten onder meer dat de agressor de pepperspray kan afpakken en juist tegen vrouwen kan gebruiken en dat door onervarenheid of weersomstandigheden de pepperspray de vrouw zelf kan treffen en weerloos kan maken", schrijft de minister aan de Tweede Kamer.
Bovendien kan legalisering er volgens de minister toe leiden "dat burgers het middel tegen de politie en elkaar inzetten en de makkelijke verkrijgbaarheid van het middel zal er mogelijk toe leiden dat ook criminelen pepperspray vaker als geweldsmiddel gebruiken". Van Weel wil rekening houden met die risico's, maar ook iets doen voor mensen die veel risico lopen en daarom bekijkt hij deze beperkte vorm van legalisering. Als het zo ver komt dat Nederland het Deense model invoert, dan is er ook voorlichting nodig over de risico's van pepperspray, stelt de bewindspersoon.
Verontrustend
De minister vindt de discussie over het verdedigingswapen wel dubbel. "Hoewel ik het van groot belang vind dat vrouwen zichzelf kunnen verdedigen tegen agressie en geweld, vind ik het tegelijkertijd een verontrustende en onacceptabele ontwikkeling dat vrouwen verantwoordelijk worden gemaakt voor hun veiligheid en daarvoor maatregelen zouden moeten nemen." Daarom erkent het kabinet dat er veel meer nodig is dan wel of niet pepperspray toestaan.
De minister wil bijvoorbeeld meer aandacht voor genderongelijkheid en vrouwenhaat maar ook voor "culturele verschillen in geweld tegen vrouwen, zoals bij eergerelateerd geweld". Daarnaast zou omstanders duidelijker gemaakt moeten worden dat zij een rol kunnen spelen.
Podcast De Dag: Wat je over het WK moet weten (voor bij de koffieautomaat)
10 juni 2026 13:46
Of je er niets mee hebt, of dat je niet kunt wachten tot het begint, vanaf morgen zal het er bij de koffieautomaat veel over gaan: het WK voetbal in de VS, Mexico en Canada.
Luisteren?
Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!
Sportjournalist en schrijver Edwin Schoon praat ons in deze podcast bij over alles wat we moeten weten: van Timber tot Messi en van Trump en Infantino tot ICE, Iran en dynamic pricing.
Reageren? Mail dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Elisabeth Steinz
Redactie: Judith van de Hulsbeek
Eindredactie: Rosanne Sies
Zoon van zieke Noorse prinses toch niet vrij uit voorarrest: 'Te groot risico'
10 juni 2026 13:41
Marius Borg Høiby, de 29-jarige zoon van de Noorse kroonprinses Mette-Marit, komt toch niet vrij. Een Noors gerechtshof heeft zijn verzoek om te worden vrijgelaten om bij zijn zieke moeder te kunnen zijn, afgewezen.
De rechtbank oordeelde maandag nog dat Høiby, die vervolgd wordt voor mishandeling en zware zedenmisdrijven, zijn cel wel mocht verlaten. Het Noorse Openbaar Ministerie ging daarna in beroep en het hof oordeelt nu dat het risico te groot is dat Høiby, als hij wordt vrijgelaten, nieuwe strafbare feiten pleegt.
De advocaten van Høiby zijn "heel, heel erg teleurgesteld". Een van hen, Ellen Holager Andenæs, zegt tegen de Noorse omroep NRK dat ze de beslissing bijna onbegrijpelijk vindt. Høiby overweegt volgens haar nu om de uitspraak aan te vechten bij het Noorse Hooggerechtshof.
Gezondheid verslechterd
De zoon van de prinses zit ruim vier maanden in voorarrest. Hij werd begin februari opgepakt, vlak voor een groot proces tegen hem van start ging. Hij werd toen opnieuw aangeklaagd voor nieuwe strafbare feiten tegen een ex-vriendin. Eerdere pogingen om tijdelijk vrij te komen mislukten ook.
Zijn moeder lijdt aan de chronische, ongeneeslijke ziekte longfibrose en wacht op een longtransplantatie. Vorige week werd Mette-Marit op de wachtlijst geplaatst. Volgens Noorse media is een voorwaarde hiervoor dat een patiënt maximaal nog een jaar te leven heeft zonder een nieuwe long. De vrouw van kroonprins Haakon gebruikt nu dagelijks een zuurstofconcentrator.
Omdat haar gezondheid recentelijk is verslechterd, keerde hun dochter prinses Ingrid Alexandra terug naar huis vanuit Australië, waar ze studeert. Haakon onderbrak een reis naar Japan om bij zijn zieke vrouw te zijn.
Uitspraak op handen
De uitspraak in het proces tegen Høiby volgt waarschijnlijk volgende week maandag al. De oudste zoon van de kroonprinses wordt beschuldigd van 40 misdrijven, waaronder mishandeling en het verkrachten van vier vrouwen terwijl ze sliepen.
Het Openbaar Ministerie heeft een gevangenisstraf geëist van zeven jaar en zeven maanden. Het proces tegen hem, evenals het schandaal rond Mette-Marits vriendschap met zedendelinquent Jeffrey Epstein, waren de afgelopen maanden een last voor de kroonprinses, bovenop haar ziekte.
De rechtbank vond het begin deze week "buitenproportioneel ingrijpend" om Høiby vast te blijven houden en oordeelde dat de kans op recidive klein is. Mette Marits zoon verklaarde daar zelf over dat hij op dit moment geen moeilijkheden wil veroorzaken: "Het gezin bevindt zich in zo'n situatie dat ik nooit iets zou doen om die te verergeren. Dat is voor mij volstrekt ondenkbaar", zei hij.
Grootschalige Oekraïense drone- en raketaanval vannacht tegen Rusland
10 juni 2026 13:09
Bij een grootschalige Oekraïense drone- en raketaanval zijn vannacht verspreid over Rusland militaire infrastructuur en olie-installaties onder vuur genomen. Daarnaast werd op het bezette schiereiland de Krim een museum getroffen, de Russen beweren dat daarbij een historisch schilderij is vernield. Het Russische ministerie van Defensie meldt dat meer dan 300 drones uit de lucht zijn geschoten.
Bij een aanval op Tsjeboksary, 600 kilometer ten oosten van Moskou, werden Flamingo-kruisraketten gebruikt, zei president Zelensky. Dat zijn door Oekraïne geproduceerde middellangeafstandsraketten die vorig jaar augustus voor het eerst werden ingezet in de oorlog tegen Rusland. Volgens Zelensky was een wapenfabriek doelwit. De Russische autoriteiten zeggen dat bij de aanval drie mensen gewond zijn geraakt.
Op sociale media staan beelden van de Oekraïense aanval op Tsjeboksary en op een olieraffinaderij in Samara:
In de regio Vladimir, ten oosten van Moskou, raakten twee olie-installaties beschadigd. Ook de raffinaderij in Samara, ten zuidoosten van de hoofdstad, werd aangevallen. Ook daar zouden drie gewonden zijn gevallen. In de Siberische stad Omsk, op 2800 kilometer van Kyiv, ging het drone-alarm af, maar over een aanval is niets bekendgemaakt. In de stad bevindt zich de grootste olieraffinaderij van Rusland.
In de haven van de door Rusland bezette stad Marioepol werden onder meer energievoorzieningen en schepen onder vuur genomen met drones. Daarmee is de capaciteit van de haven, een cruciaal knooppunt voor de militaire logistiek van Rusland, volgens Oekraïne "aanzienlijk beperkt".
De haven werd volgens het Oekraïense leger ook gebruikt voor de "illegale export van Oekraïens graan, kolen en metaal naar Rusland". Marioepol ligt in de Oost-Oekraïense regio Donetsk, die door Rusland grotendeels wordt bezet.
'Panoramaschilderij vernietigd'
In de havenstad Sevastopol op de Krim trof een drone een historisch museum, waarop het dak in brand vloog. Het museum toont werken over de Krimoorlog (1853-1856) tussen het Russische Rijk en een coalitie waaronder het Ottomaanse Rijk. In die oorlog werd Rusland verslagen.
Het topstuk van het museum is het panorama De Verdediging van Sebastopol (1854-1855) van de Russische kunstschilder Franz Roubaud. De door Rusland aangestelde bestuurder van Sevastopol sprak schande van de Oekraïense aanval, en zei dat het panoramawerk "feitelijk is vernietigd", zonder daarbij bewijs te leveren.
De Krim kampt met een brandstoftekort na recente aanvallen van Oekraïne. Het schiereiland werd in 2014 door Rusland geannexeerd.
Aanvallen diep landinwaarts
Oekraïne valt de Russische militaire logistiek de laatste tijd ver achter de frontlinie aan, als onderdeel van een nieuwe militaire strategie. Volgens experts heeft dat er mede toe geleid dat de opmars van de Russen een halt toe is geroepen. "We zullen doorgaan met het toepassen van sancties op lange afstand tegen Russische militaire doelen en de olie-industrie", aldus Zelensky.
Rusland voerde vannacht ook luchtaanvallen uit op Oekraïne. Het Oekraïense leger zegt 181 van in totaal 207 Russische drones uit de lucht te hebben geschoten. Bij een aanval met 26 drones op Charkiv in Oost-Oekraïne zouden vijf mensen gewond zijn geraakt. In de regio Zaporizja in het zuidoosten zouden bij Russische luchtaanvallen tien mensen gewond zijn geraakt. Bij een droneaanval op de zuidelijke havenstad Odesa zouden twee kinderen van 8 en 10 gewond zijn geraakt.