Amerikaanse staten spannen rechtszaak aan tegen ChatGPT-ontwikkelaar OpenAI
15 oktober 2026 03:16
Acht Amerikaanse staten spannen een rechtszaak aan tegen technologiebedrijf OpenAI. Onder meer de staten Iowa, Kansas en Arizona beschuldigen het Amerikaanse bedrijf ervan gebruikers te hebben misleid over de veiligheid van de populaire chatbot ChatGPT.
Volgens de staten zegt OpenAI dat ChatGPT een veilig hulpmiddel is terwijl dat in werkelijkheid niet zo is en is de chatbot zo ontworpen dat het snel het vertrouwen van gebruikers wint.
"OpenAI brengt kinderen in gevaar en liegt tegen inwoners van Iowa", aldus aanklager Brenna Bird van Iowa. "OpenAI beweert dat ChatGPT veilig is terwijl het gevaarlijk medisch advies geeft, mensen aanmoedigt om anderen pijn te doen en mensen aanzet tot zelfdoding."
En dit alles gebeurt terwijl ChatGPT volgens Bird pretendeert hun denkbeeldige vriend te zijn.
Geldboetes
De acht staten eisen dat OpenAI gedwongen wordt om ChatGPT aan te passen. Zo willen de staten onder meer dat het techbedrijf geen AI-modellen meer ontwikkelt die zichzelf kunnen verbeteren, tenzij het kan garanderen dat die modellen in lijn zijn met menselijke waarden.
Ook eisen de staten geldboetes.
Canadese provincie klaagt OpenAI aan
Vorige maand klaagde de Canadese provincie Brits-Columbia OpenAI aan vanwege de rol van het bedrijf bij een dodelijke schietpartij. Begin dit jaar schoot een 18-jarige acht mensen dood in de provincie, onder wie haar moeder en stiefbroer. Daarna maakte ze een einde aan haar leven.
De schutter plande de schietpartij met behulp van ChatGPT, maar ondanks waarschuwingssignalen werd de politie niet ingeschakeld. Haar account werd wel gedeactiveerd, maar ze kon een nieuw account aanmaken en doorgaan met het plannen van de schietpartij.
Hulp nodig?
Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Erover praten helpt. Dat kan 24/7 gratis en anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.
Boeken Sally Rooney uit de handel in VK vanwege steun aan Palestine Action
15 oktober 2026 02:13
De boeken van de Ierse bestsellerauteur Sally Rooney worden in het Verenigd Koninkrijk uit de handel genomen vanwege haar steun aan de Britse pro-Palestijnse actiegroep Palestine Action. Vorig jaar werd de actiegroep op de terreurlijst gezet en daarmee verboden.
Na het regeringsbesluit schreef de 35-jarige auteur, bekend van de boeken Normale mensen, Gesprekken met vrienden, Prachtige wereld, waar ben je? en Intermezzo, in The Irish Times dat ze de opbrengsten van haar boeken wil blijven gebruiken om Palestine Action te ondersteunen.
De Ierse auteur wist dat haar boeken hierdoor uit de handel gehaald zouden kunnen worden. De Britse Terrorism Act in het Verenigd Koninkrijk verbiedt het namelijk om een terroristische organisatie in het openbaar te steunen.
De Britse uitgeverij van Rooney, Faber & Faber, meldt dat het verbod op de actiegroep ertoe heeft geleid dat er geen royalties aan Rooney kunnen worden uitgekeerd.
"Het werk van een auteur verkopen en de inkomsten niet kunnen doorbetalen is voor een uitgever een onaanvaardbare situatie", meldt de uitgeverij. Rooney zegt volledig achter de gevolgen van haar steun aan Palestine Action te staan.
Miljoenen boeken verkocht
Rooney debuteerde in 2017 met haar boek Gesprekken met vrienden waarvan in 2022 een twaalfdelige televisieserie verscheen. Ze brak pas echt door met haar tweede roman, Normale mensen. Dat boek werd ook een serie, met Paul Mescal en Daisy Edgar-Jones in de hoofdrollen.
Rooney heeft meer dan zes miljoen boeken verkocht, meldt de Britse omroep BBC. Meer dan twee miljoen exemplaren gingen in het Verenigd Koninkrijk over de toonbank.
Onrustig in Amsterdamse wijk Floradorp, drie aanhoudingen
14 oktober 2026 23:51
In de Amsterdamse wijk Floradorp is het vanavond onrustig geweest. De mobiele eenheid werd ingezet nadat bewoners brand hadden gesticht en zich tegen hulpverleners hadden gekeerd. Drie mensen zijn aangehouden voor vernielingen, onder wie twee minderjarigen.
De onrust zou het gevolg zijn van een brief van burgemeester Halsema over het afwijzen van een alternatief plan voor een vreugdevuur.
Aan het begin van de avond werd er brand gesticht in de Sneeuwbalstraat in Amsterdam-Noord. Mensen hadden in deze straat troep bij elkaar gegooid en in brand gestoken. Volgens de politie werd het onrustig toen de brandweer kwam om de brand te blussen. Agenten ondersteunden brandweerlieden bij het bestrijden van het vuur.
"Toen bewoners zich tegen hen keerden, moesten ze weg voor hun eigen veiligheid", zegt een woordvoerder van de politie. Er werden stenen en vuurwerk naar hulpverleners gegooid. Inmiddels is de rust in de wijk teruggekeerd.
Alternatief vreugdevuur
Afgelopen dag kregen bewoners van Floradorp een brief van burgemeester Halsema waarin hun alternatieve plan voor het traditionele vreugdevuur met oud en nieuw wordt afgewezen. De wijk wilde een kleiner vuur in een open container, maar volgens de brandweer is het te gevaarlijk om een open vuur in een woonwijk toe te staan. Halsema heeft dit advies overgenomen.
Eind vorig jaar was het ook onrustig in Floradorp nadat burgemeester Halsema het traditionele vreugdevuur had verboden vanwege veiligheidsrisico's. Er werd toen meermaals brand gesticht en de ME greep ook verschillende keren in.
Gevonden vliegtuigwrak in Dronten blijkt Britse bommenwerper uit WO II
14 oktober 2026 23:29
Na uitgebreid onderzoek heeft de gemeente Dronten vastgesteld dat de gevonden vliegtuigresten in een bos van een Britse bommenwerper zijn die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd neergeschoten. De resten van het oude vliegtuig waren vier jaar geleden tijdens ploegwerkzaamheden in het Van Veldhuizenbos in Dronten ontdekt.
Omroep Flevoland meldt dat onderzoekers hebben vastgesteld dat de gevonden resten onderdeel zijn van een Avro Lancaster Mk III JB120 LQ-D die in de nacht van 27 op 28 september 1943 boven het IJsselmeer werd neergeschoten. Het toestel maakte deel uit van het Canadese 405 Pathfinder Squadron, dat was gestationeerd op een vliegbasis vlak bij het Engelse Cambridge.
Mislukking
Die nacht vloog de Lancaster samen met bijna 700 andere vliegtuigen richting Duitsland om de stad Hannover te bombarderen.
"Deze aanval werd echter een mislukking", schrijft de gemeente Dronten. "De verkennende Pathfinders hadden verkeerde windberekeningen gebruikt, waardoor de meeste markeringen van de doelen waren weggewaaid. Daardoor kwamen de bommen niet op Hannover terecht, maar op een open veld een paar kilometer verderop en op omliggende dorpen."
De Lancaster bereikte Hannover niet. Het vliegtuig werd om 22.10 uur op de heenweg neergeschoten door een Duitse nachtjager en stortte neer in het IJsselmeer, op de plek waar nu het Van Veldhuizenbos ligt.
De zevenkoppige bemanning bestond uit vier Canadezen, een Australiër, een Schot en een Brit. Hun lichamen werden nooit gevonden. Wel werden er in 1959 in de omgeving stoffelijke resten gevonden. Die zijn begraven op de militaire begraafplaats Jonkerbos in Nijmegen.
Bij de berging van de Lancaster-onderdelen werden opnieuw menselijke resten gevonden. Of die afkomstig zijn van de zeven bemanningsleden, wordt nog onderzocht door de Bergings- en Identificatiedienst van Defensie.
Burgemeester Jean Paul Gebben van Dronten noemt de identificatie van het vliegtuig van grote historische waarde. "Achter ieder vliegtuigwrak schuilt een menselijk verhaal", zegt hij. Volgens hem krijgen de zeven mannen die sinds 1943 vermist zijn daarmee weer een plek in de geschiedenis van de gemeente.
Uniek identificatienummer
Om vast te stellen om welk vliegtuig het ging, werd het wrak in november 2025 geborgen. Vier weken lang zochten specialisten naar onderdelen. Dat moest uiterst voorzichtig gebeuren, omdat er ook nog munitie lag, die kon ontploffen.
Bij de werkzaamheden werden grote hoeveelheden grond afgegraven en verschillende vliegtuigonderdelen gevonden. Uiteindelijk gaven unieke identificatienummers op twee stukken aluminium de doorslag. Het bleek te gaan om dezelfde Lancaster waarvan eerder in de omgeving al een geschutskoepel was gevonden.
5500 vliegtuigen verloren
Een deel van de geborgen wrakstukken wordt in bruikleen gegeven aan musea en stichtingen, zodat het verhaal van de Lancaster en zijn bemanning kan worden doorverteld.
Naar schatting gingen er boven Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog zo'n 5500 vliegtuigen verloren. Ieder jaar worden er maximaal drie vliegtuigbergingen uitgevoerd. De berging in Dronten kostte uiteindelijk ruim 960.000 euro. Het grootste deel van de kosten werd door het Rijk betaald.
Nieuwsbrief Tweede Wereldoorlog
Geïnteresseerd in Tweede Wereldoorlog? Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.
Ontwerper Christien Meinderstma eerste winnaar van de Paul Deiters Prijs
14 oktober 2026 22:53
Ontwerper Christien Meindertsma is de eerste winnaar van een nieuwe driejaarlijke kunstonderscheiding, de Paul Deiters Prijs. Volgens de stichting achter de prijs, Stichting Stokroos, maakt Meindertsma "onderscheidend werk" waarin kunst, ontwerp, onderzoek, materiaal en maatschappelijke vraagstukken samenkomen.
Aan de prijs is een bedrag van 120.000 euro verbonden: 60.000 euro als geldprijs en eenzelfde bedrag voor de ontwikkeling van nieuw werk. Daarnaast mag de winnaar werk in een museum laten zien. In het geval van Meindertsma is dat bij een tentoonstelling in het Kunstmuseum in Den Haag volgend jaar.
Vlas en wol
Meindertsma werkt al zo'n twintig jaar als ontwerper. Ze werkt graag met duurzame producten als vlas en wol.
Daarnaast richt ze zich op onderzoeksprojecten, zoals PIG 05049, waarin ze onderzocht welke producten er van één varken kunnen worden gemaakt, en Flax Project, waarin ze op zoek ging naar nieuwe gebruiksmogelijkheden voor vlas.
Nog zo'n project is de ontwikkeling van Wobot: een robot die wol driedimensionaal kan vilten.
Stichting Stokroos noemt Meindertsma een pionier in contextueel design. "Ze kijkt niet alleen naar hoe iets eruitziet, maar vooral naar waar het vandaan komt, hoe het wordt gemaakt en welke verhalen en systemen erachter schuilgaan. Juist die combinatie van ontwerpen, onderzoeken en maatschappelijke context maakt haar werk zo vernieuwend en relevant."
"Ik wil met mijn werk oplossingen vinden voor vervuilende systemen en meer invloed krijgen op het hele proces", zegt Meindertsma in hetzelfde persbericht. "Ik ben gefascineerd door de materialen die we om ons heen hebben, zoals wol, linnen en wilgentenen, en hoeveel kennis en geschiedenis daarin verborgen zit."
Paul Deiters
De nieuwe kunstprijs is vernoemd naar zakenman en kunstliefhebber Paul Deiters (1952-2017), de oprichter van Stichting Stokroos. Deze stichting wil beeldende kunstenaars, ontwerpers en ambachtslieden steunen in hun ontwikkeling en talenten op weg helpen.
Gevangene (34) bevrijd door gemaskerde mannen tijdens doktersbezoek in Essen
14 oktober 2026 22:45
In de Duitse stad Essen is een gevangene ontsnapt tijdens een doktersbezoek. De 34-jarige Duitse gevangene werd bevrijd door twee gemaskerde mannen die twee gevangenisbewaarders overmeesterden.
Rond 12.45 uur werden de twee bewakers in de gang van het gebouw aangevallen en vastgebonden. Volgens het Duitse persbureau DPA trok een van de bewakers daarbij zijn dienstwapen, maar werd dat uit zijn handen geslagen.
De gevangene vluchtte vervolgens op een elektrische step. Zijn handlangers sloegen afzonderlijk van elkaar in andere richtingen op de vlucht.
Georganiseerde misdaad
De man zat in voorarrest op verdenking van drugsdelicten en zware mishandeling. Hij wordt in verband gebracht met de georganiseerde misdaad. De politie is een grote zoekactie begonnen naar de drie mannen en heeft een foto van de ontsnapte gevangene verspreid.
Betrokkenheid van anderen wordt niet uitgesloten. De politie waarschuwt mensen om de man niet zelf te benaderen, omdat hij mogelijk bewapend is.
Nepgranaat
Tijdens de zoekactie werd enkele honderden meters van de dokterspraktijk een verdacht voorwerp gevonden dat op een handgranaat leek. Een explosievenopruimingsdienst onderzocht het voorwerp, waarna bleek dat het om een houten namaakgranaat ging. Of het voorwerp iets met de ontsnapping te maken heeft, is nog onduidelijk.