VS en Iran temperen hoop op snel akkoord over einde oorlog
25 mei 2026 11:55
De Amerikaanse president Trump heeft de hoop op een einde aan de oorlog met Iran weer wat getemperd. Hij zei gisteravond dat zijn onderhandelaars de opdracht hebben gekregen om niet overhaast te werk te gaan.
Ook Iran gelooft niet dat een akkoord aanstaande is. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken is er op veel punten overeenstemming bereikt met de VS, maar is er geen deal ophanden.
Zaterdag zei Trump nog dat vrijwel alle landen in de regio, inclusief Israël, het eens waren over de hoofdlijnen van zo'n akkoord, waaronder de heropening van de Straat van Hormuz. De details zouden snel bekend worden gemaakt. Iran was niet bij dit overleg betrokken. Pakistan, dat tussen de VS en Iran bemiddelt, wel.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio dreigde vandaag bij het begin van een bezoek aan India opnieuw dat de VS op een "andere manier" met Iran zal afrekenen als een goed akkoord uitblijft.
Knelpunten
Het Iraanse persbureau Tasnim schrijft dat de VS Iran op een aantal punten nog niet tegemoetkomt. Een zo'n punt is de toegang tot Iraanse banktegoeden in het buitenland.
Andere punten waarover de partijen het eens moeten worden, zijn de beëindiging van de strijd in Libanon tussen Israël en Irans bondgenoot Hezbollah, het opgeven door Iran van zijn voorraad hoogverrijkt uranium en de toekomst van het Iraanse kernenergie- en raketprogramma.
Een Iraanse diplomaat zei tegen het staatspersbureau ISNA dat Iran bereid is om over zijn kernenergieprogramma en voorraad hoogverrijkt uranium te praten als de internationale sancties tegen het land en de blokkade van de banktegoeden worden opgeheven.
Olie- en gasprijzen
Ondanks al die onzekerheid is de oliehandel optimistisch over de beëindiging van de oorlog. De olieprijzen daalden vandaag met 6 procent naar de niveaus van twee weken geleden.
"Ondanks alle waarschuwingen en risico's gloort er nu licht aan het eind van de tunnel", zei een oliemarktanalist tegen persbureau Reuters.
Zelfs als de oorlog eindigt zal het nog vele maanden duren voordat de olie- en gasexport uit de Golfstaten weer op het oude niveau is.
Kindvriendelijke horeca in trek: 'Mensen rijden ervoor om'
25 mei 2026 11:40
Een klimwand, schminkhoek of arcadehal: het is waarschijnlijk niet het eerste wat je verwacht als je uit eten gaat. Toch wordt er in horecazaken regelmatig ruimte vrijgemaakt voor dit soort uitgebreide speelhoeken.
Bij Pannenkoekenhuis Voorst begon dat klein, met een zaaltje waar kinderen oudhollandse spelletjes konden doen terwijl hun ouders zaten te eten. Nu, ruim dertig jaar later, zijn er botsauto's, een rodelbaan en een springkasteel. "Daarmee onderscheiden we ons van al die andere pannenkoekenhuizen waar alleen een wipwap of een schommel is", zegt eigenaar Bert van Welsem. "Mensen rijden ervoor om."
Het is onduidelijk hoeveel van dit soort kindvriendelijke horeca er precies is in Nederland. Koninklijke Horeca Nederland houdt er geen cijfers over bij. "Maar we zien wel dat het aantal pannenkoekenrestaurants al jaren stabiel is. Mensen met kinderen weten die plekken goed te vinden."
Dat herkent Goof Lukken, vrijetijdsdeskundige aan de Breda University of Applied Sciences. "Vooral buiten de stad zijn er al jaren restaurants die entertainment aanbieden voor kinderen, om zo klanten te trekken."
In de stad is er volgens Lukken minder van dit soort horeca. "Voor een springkasteel heb je ruimte nodig en die ruimte is er daar niet altijd." Toch ziet hij dat ook ondernemers in de stad zich steeds vaker op kinderen richten. "Maar wel in aangepaste vorm. Het is wat kleinschaliger en er worden allerlei dingen omheen bedacht om het rendabel te houden."
Voor jong en oud
In Utrecht bouwden de zussen Marleen en Carlijn Vos begin dit jaar een voormalig bruin café om tot een kindvriendelijk restaurant. "We hebben zelf kinderen en merkten dat je in gewone restaurants soms wat moeilijk wordt aangekeken als je met je kind binnenkomt. Het alternatief is een massaal indoor speelparadijs, maar daar zit je als ouder niet altijd op te wachten. Er zat eigenlijk niets tussenin."
Dus besloten ze zelf een zaak te openen. Ze verdeelden het pand in twee delen: aan de achterkant is het speelgedeelte met speelhuisjes, een klimwand en een boomhut. "Daar maakt het niks uit als je kind een keer huilt, schreeuwt of rent", zegt Carlijn Vos.
Aan de voorkant, afgescheiden door een geluidsdichte wand, is het restaurantgedeelte. "Daar kun je bijvoorbeeld terecht om te dineren of te flexwerken. Er is ruimte voor iedereen, met of zonder kind."
Een slimme zet, zegt vrijetijdsdeskundige Lukken. "Op die manier trek je de hele dag door mensen. In de ochtend en de namiddag vooral ouders die hun kinderen naar school brengen of ophalen, daartussendoor de gewone horecagasten."
Volgens Jos Klerx, horecaspecialist bij de Rabobank, richten ondernemers zich op kinderen omdat zij meestal de locatie kiezen als ze mee uit eten gaan. "Denk bijvoorbeeld aan McDonald's. Dat is al jaren een hit omdat kinderen een cadeautje bij hun eten krijgen en buiten van de glijbaan kunnen. Als kinderen het naar hun zin hebben, zitten ouders of grootouders vaak ook wat relaxter te eten en komen ze een volgende keer terug."
Wel ligt de lat voor vermaak de laatste jaren steeds hoger. "Alleen een kleurplaat of een glijbaan is niet meer genoeg om kinderen achter hun schermpjes vandaan te krijgen", zegt Lukken. "Daarom zien we bij steeds meer horecazaken aparte ruimtes, vol met entertainment."
Speeltoeslag
Buiten de steden is er meestal voldoende ruimte voor attracties of speelautomaten, maar in de stad blijft dat een puzzel. "De panden zijn daar kleiner, waardoor speelruimte ten koste gaat van een extra tafeltje", zegt Lukken.
Bij sommige kindvriendelijke horecazaken proberen ze die misgelopen omzet op te vangen door een speeltoeslag te rekenen. Marleen en Carlijn Vos in Utrecht doen dat voorlopig niet. "We merken dat ouders juist langer blijven hangen en meer bestellen als hun kind ondertussen kan spelen. En ze komen regelmatig terug zonder kinderen. Dat levert voor nu voldoende inkomsten op."
Of ze het net zolang volhouden als de pannenkoekenhuizen buiten de stad, blijft afwachten. "De zomermaanden worden spannend, want we hebben vooral speelruimte binnen", zegt Carlijn Vos.
In Voorst hebben ze die zorgen niet. "Er is hier ruimte zat", zegt Van Welsem, terwijl hij naar de velden achter hem gebaard. "Wij hopen vooral dat ook mensen uit de stad voor ons blijven omrijden."
Peuterbad in Zoetermeerse wijk verdwijnt omdat het te duur is
25 mei 2026 11:20
Een peuterzwembad midden in een woonwijk in Zoetermeer gaat deze zomer niet meer open. De gemeente heeft dat besloten omdat de kosten voor onderhoud, veiligheid en hygiëne zo'n 700.000 euro bedragen.
"Ik vind het erg jammer", reageert een jonge moeder met een dochter van 2 jaar bij Omroep West. "We wonen hier nog maar net, ik zou hier lekker met haar kunnen zitten. Dan hoef ik niet zo ver van huis voor een zwembad."
Het openbare peuterbadje werd in 2018 geopend als centrale ontmoetingsplek in de wijk Palenstein, die vooral bestaat uit hoogbouw. Sindsdien is het zwembad iedere zomer acht weken open, maar nu wil de gemeente het nog voor de zomeropening weghalen.
Aangescherpte regels
"Om te voldoen aan de aangescherpte regels voor hygiëne, waterkwaliteit en veiligheid zijn de eenmalige kosten 532.500 euro", aldus de gemeente. "Ook stijgen de structurele onderhouds- en beheerkosten naar 175.000 euro per jaar."
De totale kosten komen volgens die berekening uit op zo'n 700.000 euro. "Daarom is het niet langer haalbaar om het zwembadje jaarlijks acht weken open te stellen", stelt de gemeente.
Schoonhouden
Een omwonende geeft toe dat dat veel geld is. Maar ze vraagt zich wel af of de gemeente alle mogelijkheden heeft onderzocht. "Ik denk dat er hier genoeg mensen zijn die mee willen helpen met het schoonhouden bijvoorbeeld."
Maar het besluit is gevallen. Als het zwembad is weggehaald, komt er een grasveld voor in de plaats. "Later dit jaar bekijkt Zoetermeer hoe deze plek opnieuw kan worden ingericht als ontmoetingsplek", belooft de gemeente. "Het doel is om samen met bewoners een fijne plek voor de buurt te realiseren."
Paus Leo XIV: laat AI ons niet beroven van onze menselijkheid
25 mei 2026 09:13
Iets meer dan een jaar na zijn aantreden presenteert paus Leo XIV vandaag met een panel van sprekers zijn eerste encycliek. Dat is een belangrijk document waarmee een paus zijn visie geeft op een thema dat volgens hem de hoogste prioriteit heeft. Pausen schrijven meestal meerdere encyclieken tijdens hun pontificaat, maar het is de eerste keer ooit dat een paus zelf bij de presentatie aanwezig is.
Het onderwerp is de hele mensheid en wat het betekent om mens te zijn in deze tijd van duizelingwekkend snelle technologische veranderingen. Met als centraal punt de ontwikkeling en het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI).
Het geeft aan hoezeer het onderwerp Leo aan het hart gaat. En hoe goed de afdeling communicatie van het Vaticaan begrijpt dat je veel meer aandacht genereert als je de persoon van de paus zelf inzet.
Encyclieken krijgen als titel de eerste twee woorden van de Latijnse versie mee, in dit geval Magnifica Humanitas, wat zowel "schitterende mensheid" als "schitterende menselijkheid" betekent. De ondertitel is veelzeggend: over het behoud van menselijkheid in het tijdperk van kunstmatige intelligentie.
Sociale leer
Leo verkondigde een jaar geleden in een toespraak tot de kardinalen die hem twee dagen eerder tot paus hadden gekozen dat hij van plan was te focussen op de impact van AI op werk, menselijke waardigheid en sociale rechtvaardigheid.
Hij legde toen uit dat hij met zijn naamkeuze vooral teruggreep op Leo XIII, de paus die eind 19de eeuw de encycliek Rerum Novarum ('Over de Nieuwe Dingen') schreef als antwoord op de industriële revolutie.
In die encycliek wees Leo XIII zowel het socialisme als het ongebreidelde kapitalisme af en pleitte hij voor de oprichting van katholieke vakbonden en betere werkomstandigheden voor arbeiders. Het werd de basis voor de sociale leer van de Rooms-Katholieke Kerk. Een leer die door alle pausen na Leo XIII verdere invulling heeft gekregen.
Nieuwe revolutie
Afgelopen 15 mei, op de dag af 135 jaar na Rerum Novarum, ondertekende Leo XIV zijn encycliek, met als doel een aanzet te geven tot uitgebreide discussie over een nog veel ingrijpender revolutie.
Kunstmatige intelligentie heeft een impact op bijna alle facetten van ons leven. Van onderwijs tot gezondheidszorg, van oorlogsvoering tot informatievoorziening. Van de manier waarop we met elkaar omgaan tot zelfs de manier waarop we denken. AI is allesomvattend.
In eerdere toespraken beschreef Leo de veelgelaagde crisis waarin de mensheid zich volgens hem op dit moment bevindt en de noodzaak om de ontwikkeling en het gebruik van AI goed te begeleiden. In de tekst van de encycliek die later deze ochtend beschikbaar is, wordt die analyse verder uitgewerkt.
Leo is niet de eerste paus die zich met AI bezighoudt. In 2024 waarschuwde zijn voorganger Franciscus tijdens de G7 in Zuid-Italië voor de gevaren van kunstmatige intelligentie zonder regelgeving en riep hij op tot een ethisch gebruik van de nieuwe technologie.
Zes jaar voor de lancering van ChatGPT begon het Vaticaan zich al voor AI te interesseren en werd een uitvoerige dialoog opgezet met bedrijven in Silicon Valley. Ook op verzoek van sommige van die bedrijven in de VS zelf, die de enorme impact van AI zagen aankomen en niet goed wisten hoe deze revolutionaire ontwikkeling in goede banen moest worden geleid.
Eerste digitale paus
Een van die gesprekspartners maakt deel uit van het panel dat samen met de paus de encycliek presenteert. Het is Chris Olah, de medeoprichter van Anthropic, een bedrijf uit Silicon Valley dat zich beijvert voor een beter begrip van de werking van AI en een veilig gebruik ervan.
Anthropic weigerde onlangs om het Amerikaanse ministerie van Defensie toegang te geven tot hun AI-technologie zonder strikte regelgeving en kwam daarmee in conflict met de regering van president Trump.
Leo is de eerste paus met goede kennis van internet en een digitale voetafdruk in de sociale media. Robert Francis Prevost, zoals hij eigenlijk heet, studeerde wiskunde in zijn geboorteland de Verenigde Staten voordat hij aan zijn priesteropleiding begon.
Als eerste digitale paus is hij volgens velen de aangewezen persoon om de discussie over AI verder aan te zwengelen en de mensheid te helpen haar menselijkheid en menselijke waardigheid te behouden in deze tijd van snel veranderend bewustzijn.
Nieuwe campagne moet vermissing van kinderen helpen voorkomen
25 mei 2026 09:00
Op de Internationale Dag van de Vermiste Kinderen lanceert Amber Alert Europe een campagne om huiselijk geweld als oorzaak van kindervermissingen tegen te gaan. De organisatie wil dat volwassenen signalen van een onveilige thuissituatie eerder herkennen, zodat voorkomen kan worden dat kinderen van huis weglopen.
Amber Alert Europe is een Europees netwerk dat zich bezighoudt met vermiste kinderen en samenwerkt met politiediensten, overheden en hulporganisaties. Volgens het centrum verdwijnen jaarlijks duizenden kinderen nadat zij zijn weggevlucht uit een onveilige situatie thuis.
De campagne draagt de naam 'Home Should Be Safe', of in Nederland: 'Thuis hoort veilig te zijn', en start vandaag gelijktijdig in twintig landen en veertien talen. Daarbij richt de organisatie zich op volwassenen die veel contact hebben met kinderen, zoals leraren, sportcoaches, buren en zorgverleners.
Volgens de initiatiefnemers kunnen volwassenen helpen met het beschermen van kinderen door signalen van huiselijk geweld te herkennen, op een veilige manier het gesprek aan te gaan en zorgen te delen met hulpinstanties of vertrouwenspersonen.
Belangrijke rol volwassenen
Volgens het netwerk zijn waarschuwingssignalen vaak al zichtbaar voordat een kind verdwijnt, maar worden die niet altijd herkend of serieus genomen.
"Een vermist kind is vaak het sluitstuk van een veel langer verhaal", zegt Amber Alert Europe-oprichter en voorzitter Frank Hoen. "Als we volwassenen kunnen helpen de signalen eerder te herkennen, kunnen we voorkomen dat kinderen ooit dat breekpunt bereiken."
Kinderen die te maken hebben met geweld, misbruik of verwaarlozing durven daar volgens de initiatiefnemers vaak niet over te praten. Daarom moeten volwassenen een actieve rol spelen bij het signaleren van problemen.
Op gevoel vertrouwen
De campagne noemt vijf mogelijke signalen van huiselijk geweld bij kinderen: plotselinge gedragsveranderingen, onverklaarde verwondingen, voortdurend op hun hoede zijn, angst om naar huis te gaan en moeite met het uiten van gevoelens.
"Een blauwe plek bij een kind betekent niet automatisch dat er sprake is van misbruik", zegt Hoen. "Maar wanneer iets niet goed voelt, is het belangrijk om op dat gevoel te vertrouwen."
Aan de campagne doen onder meer België, Duitsland, Italië, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten mee. De actie wordt ondersteund door politiediensten, overheden en organisaties voor kinderbescherming.
Wekdienst 25/5: Fietselfstedentocht in Friesland • Paus presenteert eerste encycliek over AI
25 mei 2026 08:22
Goedemorgen! In Friesland wordt vandaag de Fietselfstedentocht gereden en paus Leo XIV presenteert zijn eerste encycliek.
Eerst het weer: het wordt een zonnige en warme dag. In het noorden wordt het rond de 25 graden, in het zuiden ongeveer 29 graden.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten?
Dit is er vannacht gebeurd:
Een groep jongeren heeft in de Democratische Republiek Congo een ziekenhuis bestormd waar ebola-patiënten worden verpleegd. Ze wilden dat hulpverleners de lichamen van overleden geliefden zouden vrijgeven.
Volgens getuigen werd er bij de bestorming ook geschoten. Of er gewonden zijn en of er lichamen zijn meegenomen is niet duidelijk.
Door de ebola-uitbraak zijn al zeker 176 mensen overleden. De lichamen van overleden ebola-patiënten kunnen erg besmettelijk zijn en mogen daarom niet worden vrijgegeven.
De afgelopen week werd in Congo twee keer brand gesticht bij opvangtenten voor ebola-patiënten. Er is in het land veel wantrouwen tegen hulpverleners en de overheid.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
In Oostenrijk is een sportvliegtuigje in de touwen van een paraglider gevlogen. De vrouw overleefde het omdat het haar lukte om haar noodparachute te gebruiken. Ze kwam er met een paar blauwe plekken en wat kneuzingen van af.
Fijne dag!